༣. ནཱ་ག་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏནྟི ནཱ་ག་ཝི་མཱ་ནཾ. ཏ་སྶ ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ནཱི ཨེ་ཀཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ས་དྡྷཱ པ་ས་ནྣཱ སཱི་ལཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཝཱ་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་པ་རི་དྷོ་ཏཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, ཨི་མཾ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཡཾ མ་མ ཨ་སྶ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, སཱ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ལླ་བྷཱ ཡ་སུ་ཏྟ་རཱ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན. ཏ་སྶཱ པུ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣོ ཀུ་ཉྫ་ར་ཝ་རོ ནི་བྦ་ཏྟི, ཏ་སྶ ཙ ཁ་ནྡྷེ མ་ཎི་མ་ཡོ མ་ཎྜ་པོ, མ་ཛ྄ཛྷེ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་ལླ་ངྐོ ནི་བྦ་ཏྟི, དྭཱི་སུ ད་ནྟེ་སུ ཙ་སྶ ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡུ་ཛྫ་ལཱ ར་མ་ཎཱི་ཡཱ དྭེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ པཱ་ཏུ་ར་ཧེ་སུཾ. ཏ་ཏྠ པ་དུ་མ་ཀ་ཎྞི་ཀཱ་སུ ཋི་ཏཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ པ་གྒ་ཧི་ཏ་པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡཱ ན་ཙྩ་ནྟི ཙེ་ཝ གཱ་ཡ་ནྟི ཙ.
ས་ཏྠཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཡ་ཐཱ་བྷི་ར་ནྟཾ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཡེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི ཏེ་ན ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྲ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷུ་ཡྻ་མཱ་ནཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱི ‘‘ས་ཏྠུ ཝ་ཏྠ་ཡུ་ག་དཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ཏི པ་སཱ་ད་བ་ཧུ་མཱ་ནཱ ཝ་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཝ་ངྒཱི་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཡ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པུ་ཙྪི –
༧༠༥. ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏཾ, སོ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལ་ཙི་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཾ;
ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ག་ཛ་ཝ་རཾ སུ་ཀ་པྤི་ཏཾ, ཨི་དྷཱ་ག་མཱ ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ.
༧༠༦. ‘‘ནཱ་ག་སྶ ད་ནྟེ་སུ དུ་ཝེ་སུ ནི་མྨི་ཏཱ, ཨ་ཙྪོ་ད་ཀཱ པ་དུ་མི་ནི་ཡོ སུ་ཕུ་ལླཱ;
པ་དུ་མེ་སུ ཙ ཏཱུ་རི་ཡ་ག་ཎཱ པ་བྷི་ཛྫ་རེ, ཨི་མཱ ཙ ན་ཙྩ་ནྟི མ་ནོ་ཧ་རཱ་ཡོ.
༧༠༧. ‘‘དེ་ཝི་དྡྷི་པ་ཏྟཱ་སི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ ཀི་མ་ཀཱ་སི པུ་ཉྙཾ;
ཀེ་ནཱ་སི ཨེ་ཝཾ ཛ་ལི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཝ་ཎྞོ ཙ ཏེ ས་བྦ་དི་སཱ པ་བྷཱ་ས་ཏཱི’’ཏི.
༧༠༥. ཏ་ཏྠ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱཏི ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ. མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏནྟི ཏེ་ཧི དི་བྦ་མཱ་ནེ་ཧི མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཨཱ་ཙི་ཏཾ. སོ་ཝ་ཎྞ་ཛཱ་ལ་ཙི་ཏནྟི ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཾ. མ་ཧ་ནྟནྟི ཝི་པུ་ལཾ. སུ་ཀ་པྤི་ཏནྟི ག་མ་ན་ས་ནྣཱ་ཧ་ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ས་ནྣ་དྡྷཾ. ཝེ་ཧཱ་ཡ་སནྟི ཝེ་ཧཱ་ཡ་ས་བྷཱུ་ཏེ ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛེ. ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ, ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – དེ་ཝ་ཏེ, ཏྭཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མ་ཎི་ཀ་ཉྩ་ནཱ་ཙི་ཏཾ, ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དི་བྦ་མཱ་ནེ་ཧི མ་ཎཱི་ཧི ཀ་ཉྩ་ནེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཁ་ཙི་ཏཾ, ཧེ་མ་ཛཱ་ལེ་ཧི ཀུ་མྦྷཱ་ལ་ངྐཱ་རཱ་དི་བྷེ་དེ་ཧི ཧ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཙི་ཏཾ ཨཱ་མུ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྲ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ག་ཛཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཧ་ཏྠི་པི་ཊྛི་ཡཱ ནི་སི་ནྣཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཨི་དྷ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཏི.
༧༠༦. ནཱ་ག་སྶ ད་ནྟེ་སུ དུ་ཝེ་སུ ནི་མྨི་ཏཱཏི ཨེ་རཱ་ཝ་ཎ་སྶ ཝི་ཡ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ ཨི་མ་སྶ དྭཱི་སུ ད་ནྟེ་སུ དྭེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ སུ་ཙ་རི་ཏ་སི་པྤི་ནཱ སུ་ཊྛུ ཝི་ར་ཙི་ཏཱ. ཏཱུ་རི་ཡ་ག་ཎཱཏི པ་ཉྩ་ངྒི་ཀ་ཏཱུ་རི་ཡ་ས་མཱུ་ཧཱ. པ་བྷི་ཛྫ་རེཏི དྭཱ་ད་ས་ནྣཾ ལ་ཡ་བྷེ་དཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན པ་བྷེ་དཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ‘‘པ་ཝ་ཛྫ་རེ’’ཏི ཙ པ་ཋ་ནྟི, པ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝཱ་དཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རེ་ན པུ་ཊྛཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི –
༧༠༨. ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, བུ་དྡྷ་སྶ་ཧཾ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཨ་དཱ་སིཾ;
པཱ་དཱ་ནི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཚ་མཱ ནི་སཱི་དིཾ, ཝི་ཏྟཱ ཙ་ཧཾ ཨ་ཉྫ་ལི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.
༧༠༩. ‘‘བུ་དྡྷོ ཙ མེ ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙོ, ཨ་དེ་ས་ཡི ས་མུ་ད་ཡ་དུ་ཀྑ་ནི་ཙྩ་ཏཾ;
ཨ་ས་ངྑ་ཏཾ དུ་ཀྑ་ནི་རོ་དྷ་ས་སྶ་ཏཾ, མ་གྒཾ ཨ་དེ་ས་ཡི ཡ་ཏོ ཝི་ཛཱ་ནི་སཾ.
༧༡༠. ‘‘ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ, ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ཏི་ད་ས་ག་ཎཾ ཡ་ས་སྶི་ནཱི;
ས་ཀྐ་སྶ་ཧཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི, ཡ་སུ་ཏྟ་རཱ ནཱ་མ དི་སཱ་སུ ཝི་སྶུ་ཏཱ’’ཏི.
༧༠༨-༩. ཏ་ཏྠ ཚ་མཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཝི་ཏྟཱཏི ཏུ་ཊྛཱ. ཡ་ཏོཏི ཡ་ཏོ ས་ཏྠུ སཱ་མུ་ཀྐཾ་སི་ཀ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏོ. ཝི་ཛཱ་ནི་སནྟི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ.
༧༡༠. ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱིཏི ‘‘ཨཱི་དི་སཾ ནཱ་མ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ ན ཏ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ དུ་ཀྑ་བ་ཧུ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཝཾ ཋཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ས་ཉྫཱ་ཏཱ་བྷི་ས་ནྡྷི་ནཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཏེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀཱ ས་མཱ་ནཱ. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ པ་ཛཱ་པ་ཏཱིཏི སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མ་ཧེ་སཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ. དི་སཱ་སུ ཝི་སྶུ་ཏཱཏི དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ ས་བྦ་དི་སཱ་སུ པཱ་ཀ་ཊཱ པ་ཉྙཱ་ཏཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ནཱ་ག་ཝི་མཱ་ན་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.