༦. སོ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༤༦. ཚ་ཊྛེ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སཱུཏི ཨ་ཝ་ནྟི་ར་ཊྛེ. ཀུ་ར་ར་གྷ་རེཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀེ ན་ག་རེ. པ་ཝ་ཏྟེ པ་བྦ་ཏེཏི པ་ཝ་ཏྟ་ནཱ་མ་ཀེ པ་བྦ་ཏེ. ‘‘པ་པཱ་ཏེ པ་བྦ་ཏེ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི. སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོཏི ནཱ་མེ་ན སོ་ཎོ ནཱ་མ, ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཊི་ཝེ་ད་ནེ་ན ཨུ་པཱ་ས་ཀོ, ཀོ་ཊི་ཨ་གྒྷ་ན་ཀ་སྶ ཀ་ཎྞ་པི་ལ༹་ནྡྷ་ན་སྶ དྷཱ་ར་ཎེ་ན ‘‘ཀོ་ཊི་ཀ་ཎྞོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ‘‘ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏོ, ན སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སོ་ཎོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ཡ་ན་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཨ་བྷི་པྤ་ས་ནྣོ, ས་ར་ཎེ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ པ་ཝ་ཏྟེ པ་བྦ་ཏེ ཚཱ་ཡཱུ་ད་ཀ་ས་མྤ་ནྣེ ཋཱ་ནེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི.
སོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཐེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཐེ་རོ ཙ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི. ཏེ་ན སཾ་ཝེ་ག་བ་ཧུ་ལོ དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དཱ ས་ཏྠེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝཱ་ཎི་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ཛྫེ་ནིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ས་ཏྠེ ནི་ཝི་ཊྛེ ར་ཏྟི་ཡཾ ཛ་ན་ས་མྦཱ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་པ་ཀྐ་མྨ ནི་དྡཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪི. ས་ཏྠོ པ་ཙྩཱུ་ས་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏོ, ན ཨེ་ཀོ་པི སོ་ཎཾ པ་བོ་དྷེ་སི, ས་བྦེ་པི ཝི་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཉྩི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ས་ཏྠེ་ནེ་ཝ ག་ཏ་མ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ སཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཊ་རུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪི. ཏ་ཏྠ ཨ་དྡ་ས ཨེ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཀཱ་ཡཾ ཝི་རཱུ་པ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ པུ་རི་སཾ ཨ་ཊྛི་ཏོ མུ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ མཾ་སཱ་ནི ས་ཡ་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ནྟཾ, དི་སྭཱ་ན ‘‘ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘པེ་ཏོ་མྷི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་བྦ་ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི. ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ བྷཱ་རུ་ཀ་ཙྪ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི ཀཱུ་ཊ་ཝཱ་ཎི་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ པ་རེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ, ས་མ་ཎེ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཨུ་པ་ག་ཏེ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ཐཱ’ཏི ཨ་ཀྐོ་སིཾ, ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨི་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཎོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཾ་ཝེ་གཾ པ་ཊི་ལ་བྷི.
ཏ་ཏོ པ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ མུ་ཁ་ཏོ པ་གྒྷ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧི་ཏེ དྭེ པེ་ཏ་དཱ་ར་ཀེ པ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཙྪི. ཏེ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སུཾ. ཏེ ཀི་ར བྷཱ་རུ་ཀ་ཙྪ་ན་ག་རེ དཱ་ར་ཀ་ཀཱ་ལེ ག་ནྡྷ་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ཏ་རི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ནྟི་ཡཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཀ་སྨཱ ས་མ་ཎཱ་ནཾ དེ་སི, ཏ་ཡཱ དི་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ན་ཀ་ས་མ་ཎཱ་ནཾ མུ་ཁ་ཏོ ཀཱ་ལ༹་ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སིཾ་སུ. ཏེ ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན པེ་ཏ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་དཱ ཨི་མཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟི. ཏ་མྤི སུ་ཏྭཱ སོ་ཎོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི.
སོ ཨུ་ཛྫེ་ནིཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ཐེ་ར་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཐེ་རོ་པི་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ནི་ཝ་ཏྟཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་སེ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ཏོ སཱ་ཡ་མཱ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ ཐོ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཡ་ན་ཏ་ལེ ནི་ས་ཛྫ ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. ཏ་སྶ ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཏོ, ཏེ ཙ པེ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏོ སཾ་སཱ་ར་དུ་ཀྑཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མི. སོ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཐ ཁོ སོ་ཎ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞ་སྶ ར་ཧོ་ག་ཏ་སྶ…པེ… པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡེ་ན ཡེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི པ་ཉྙ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཏི ཝི་ཝ་ར་ཏི ཝི་བྷ་ཛ་ཏི ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཏི པ་ཀཱ་སེ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན མེ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཡ་དེ་ཏཾ སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཨེ་ཀ་མྤི དི་ཝ་སཾ ཨ་ཀྑ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ཀི་ལེ་ས་མ་ལེ་ན ཨ་མ་ལི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་རི་མ་ཀ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ནྟ་པ་རི་སུ་དྡྷཾ. ས་ངྑ་ལི་ཁི་ཏནྟི ལི་ཁི་ཏ་ས་ངྑ་ས་དི་སཾ དྷོ་ཏ་ས་ངྑ་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གཾ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ ན སུ་ཀ་རཾ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟེ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ པ་རི་པུ་ཎྞཾ…པེ… ཙ་རི་ཏུཾ ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀེ་སེ ཙེ་ཝ མ་སྶཱུ་ནི ཙ ཨོ་ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཙེ་ཝ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཾ. ཡ་སྨཱ ཨ་གཱ་ར་སྶ ཧི་ཏཾ ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཱ ནཱ་མ. ཏཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཾ, པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ར་ཧོ་ཝི་ཏ་ཀྐི་ཏཾ སོ་ཎོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཐེ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུ མཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻོ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ན ‘‘ཏཱ་ཝ་སྶ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཀ་ཐ’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ ཁོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཚ་ནྡཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟནྟི ‘‘ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟི་ཀོ ཧོ་ཏི ར་ཏྟཱུ་པ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༡.༡༩༤; ཨ. ནི. ༣.༧༡) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ན་ཝི་ར་ཏིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཀ་སེ་ཡྻནྟི ཨ་དུ་ཏི་ཡ་སེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སེ་ཡྻཱ་སཱི་སེ་ན ‘‘ཨེ་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀོ ནི་སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༧; ༤༩) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཾ དཱི་པེ་ཏི, ན ཨེ་ཀཱ་ཀི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཡ་ན་མ་ཏྟཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, སི་ཀྑ་ཏྟ་ཡཱ་ནུ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝཱ. ཨི་ངྒྷཱཏི ཙོ་ད་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏ་ཏྠེ་ཝཱཏི གེ་ཧེ་ཡེ་ཝ. བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫཱཏི ནི་ཙྩ་སཱི་ལ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་སཱི་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ པ་ཉྩ་ངྒ་ཨ་ཊྛ་ངྒ་ད་ས་ངྒ་སཱི་ལཾ, ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩ ས་མཱ་དྷི་པ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ. ཨེ་ཏ་ཉྷི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏ་བྦཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་སེ་ཡྻཾ བྲ་ཧྨ་རི་ཡ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟནྟི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ཉྩ་ད་སཱི་ཨ་ཊྛ་མཱི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཡུ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝཱ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ ཡུ་ཏྟཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཾ, ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཉཱ་ཎ་སྶ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ་ནཾ དུ་པྤ་ཧཱ་ན་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཾ ཡོ་གྱཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ད་ཏི, ན པ་བྦ་ཛྫཱ་ཚ་ནྡཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ. པ་བྦ་ཛྫཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རོཏི པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཨཱ་ར་མྦྷོ ཨུ་སྶཱ་ཧོ. པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷཱིཏི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐ་ཏྟཱ, སཾ་ཝེ་ག་སྶ ཙ ནཱ་ཏི་ཏི་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཝཱུ་པ་ས་མི. ཀི་ཉྩཱ་པི པ་ཊི་པ་སྶ་མྦྷི, ཐེ་རེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷིཾ པ་ན ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟོ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དུ་ཏི་ཡཾ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཐེ་ར་སྶ ཙ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཐེ་རོ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ པ་ན ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ནཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏུཾ ཀཱ་ལོ’’ཏི ཐེ་རོ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཉྩ ཏཾ ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ག་ཎཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ སོ་ཎོ…པེ… ཨུ་པ་ས་མྤཱ་དེ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་པྤ་བྷི་ཀྑུ་ཀོཏི ཀ་ཏི་པ་ཡ་བྷི་ཀྑུ་ཀོ. ཏ་དཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན མ་ཛ྄ཛྷི་མ་དེ་སེ ཨེ་ཝ ཝ་སིཾ་སུ. ཏ་སྨཱ ཏ་ཏྠ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཙ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནི་ག་མེ ཨེ་ཀོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ དྭེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཝ་སིཾ་སུ. ཀི་ཙྪེ་ནཱཏི དུ་ཀྑེ་ན. ཀ་སི་རེ་ནཱཏི ཨཱ་ཡཱ་སེ་ན. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོཏི ཏ་སྨཱ ཏ་སྨཱ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་དི་ཏོ. ཐེ་རེ་ན ཧི ཀ་ཏི་པ་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་སུ ཨཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ པུ་བྦེ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན པ་ཀྐ་མིཾ་སུ, ཀི་ཉྩི ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་སུ ཨཱ་ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨི་ཏ་རེ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ན་ཡ་ནེ་ན ས་ནྣི་པཱ་ཏོ ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ཐེ་རོ ཙ ཏ་དཱ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི. ད་ས་ཝ་གྒཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱཏི ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ་པི ད་ས་ཝ་གྒེ་ནེ་ཝ ས་ངྒྷེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་ཉྷི ཐེ་རེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ པ་ཉྩ་ཝ་གྒེ་ན ས་ངྒྷེ་ན པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཝ་སྶཱ་ནཾ…པེ… ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཝ་སྶཾ་ཝུ་ཊྛ་སྶཱཏི ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཝུ་སི་ཏ་ཝ་ཏོ. ཨཱི་དི་སོ ཙ ཨཱི་དི་སོ ཙཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ་ཏི སུ་ཏོ་ཡེ་ཝ མེ སོ བྷ་ག་ཝཱ. ན ཁོ མེ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨུ་ཁཱ དི་ཊྛོཏི ཨེ་ཏེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་དྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་ན ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ སོ་ལ༹་ས ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཀཱ་ནི ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨ་ཊྛིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ན་སི ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཙེ་ཏ་སོ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་སཾ་ཝེ་དཱི ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ནྟོ དྷ་མྨཱུ་པ་ས་ཉྷི་ཏ་པཱ་མོ་ཛྫཱ་དི་མུ་ཁེ་ན ས་མཱ་ཧི་ཏོ ས་ར་བྷ་ཉྙ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨེ་ཏ་ད་ཏྠ་མེ་ཝ ཧི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝཱ་སོ ཨཱ་ཎ་ཏྟོ་ཏི ཝ་ད་ནྟི.
ཀེ་ཙི པ་ནཱ་ཧུ – ‘‘ན ཁོ མེ སོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨུ་ཁཱ དི་ཊྛོ’’ཏི ཨི་དཾ རཱུ་པ་ཀཱ་ཡ་ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་ནྟི. ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཧི སོ་ཎོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ཝ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ནྟོ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཨ་ནུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་པི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཧ་མྤི སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ, ཀི་མེ་ཏྠ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཝ་སྶེ་ཡེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷི་པ་ཝཱ་ར་ཎཱ་ཡ པ་ཝཱ་རེ་སི. ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩ་ད་སྶ་ནེ་ན ཧི བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡོ དི་ཊྛོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ –
‘‘ཡོ ཁོ, ཝ་ཀྐ་ལི, དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མཾ པ་སྶ་ཏི. ཡོ མཾ པ་སྶ་ཏི, སོ དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༨༧).
ཏ་སྨཱ་སྶ དྷ་མྨ་ཀཱ་ཡ་ད་སྶ་ནཾ པ་གེ་ཝ སི་དྡྷཾ, པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ན རཱུ་པ་ཀཱ་ཡཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
‘‘ས་ཙེ མཾ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ‘‘བྷ་ནྟེ’’ཏི པ་ན ལི་ཁ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ, ཨཱ་ཝུ་སོ སོ་ཎ, ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སོ་ཎཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི པ་ན ཀེ་སུ་ཙི པོ་ཏྠ་ཀེ་སུ ན་ཏྠི. ཏ་ཐཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མཱ་ཝུ་སོ་ཏི ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨཱ་ཝུ་སོ་ཝཱ་དོ་ཡེ་ཝ ཧི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཙི་ཎྞོ. བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་སཱ་དི་ཀནྟི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
ཀ་ཙྩི བྷི་ཀྑུ ཁ་མ་ནཱི་ཡནྟི བྷི་ཀྑུ ཨི་དཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཏུ་ཙ་ཀྐཾ ན་ཝ་དྭཱ་རཾ ས་རཱི་ར་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཙྩི ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, ཀིཾ ས་ཀྐཱ ཁ་མི་ཏུཾ ས་ཧི་ཏུཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ, ཀིཾ དུ་ཀྑ་བྷཱ་རོ ནཱ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ཀ་ཙྩི ཡཱ་པ་ནཱི་ཡནྟི ཀིཾ ཏཾ་ཏཾ་ཀི་ཙྩེ་སུ ཡཱ་པེ་ཏུཾ ག་མེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ན ཀ་ཉྩི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ཙྩི་སི ཨ་པྤ་ཀི་ལ་མ་ཐེ་ནཱཏི ཨ་ནཱ་ཡཱ་སེ་ན ཨི་མཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཙྩི ཨཱ་ག་ཏོ་སི.
ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སཱིཏི བུ་དྡྷཱ་ཙི་ཎྞཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟ་སྶ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཡ་སྶ ཁོ མཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨི་དཱ་ནི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཙི་ཏྟེ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེཏི ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ. ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི ཧི ཨི་དྷ ཝི་ཧཱ་རོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཝ་ཏྠུནྟི ཝ་སི་ཏུཾ.
ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ ཡ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནེ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཀ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ ས་བྦཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་ལོ་མ་པ་ཊི་ལོ་མཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ…པེ… ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སི, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཡ་སྨཱ་པི སོ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ད་ནུ་རཱུ་པཾ ས་བྦཱ ཏཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘བ་ཧུ་དེ་ཝ ར་ཏྟིཾ…པེ… ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སཱི’’ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཙཱི་ཝ་རཾ ཏི་རོ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་པ་སྶེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱིཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. པ་ཊི་བྷཱ་ཏུ ཏཾ བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏུནྟི བྷི་ཀྑུ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨོ བྷཱ་སི་ཏུཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, ཡ་ཐཱ་སུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་པ་རི་ཡ་ཏྟཾ དྷ་མྨཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོ་ལ༹་ས ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་མ་སུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི སོ་ལ༹་ས སུ་ཏྟཱ་ནི. ས་རེ་ན ཨ་བྷ་ཎཱིཏི སུ་ཏྟུ་སྶཱ་ར་ཎ་ས་རེ་ན ཨ་བྷཱ་སི, ས་ར་བྷ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ར་བྷ་ཉྙ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེཏི ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ་ཝ་སཱ་ནེ. སུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནཱིཏི ས་མྨཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི. སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ་ནཱིཏི སུ་ཊྛུ མ་ན་སི ཀ་ཏཱ་ནི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ ས་མྨཱ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི པ་ཙྪཱ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་དི་ཝ་སེ་ན མ་ན་སི ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ བྱ་ཉྫ་ནཱ་ནི ཝཱ མི་ཙྪཱ རོ་པེ་ཏི, པ་ད་པ་ཙྪཱ་བྷ་ཊྛཾ ཝཱ ཀ་རོ་ཏི, ན ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ. ཨི་མི་ནཱ པ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ཡ་ཐུ་གྒ་ཧི་ཏཾ མ་ན་སི ཀ་ཏཱ་ནི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘སུ་མ་ན་སི་ཀ་ཏཱ་ནཱི་ཏི སུ་ཊྛུ མ་ན་སི ཀ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. སཱུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ་པི སུ་ཊྛུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏཱ་ནི. ཨ་ཏྠེ ཧི སུ་ཊྚུ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏེ ས་ཀྐཱ པཱ་ལི༹ཾ ས་མྨཱ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏུཾ. ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཡཱ་སི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི སི་ཐི་ལ་དྷ་ནི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཝི་དྷཱ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཡ པོ་རི་ཡཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨཱ་སི. ཝི་སྶ་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཝི་མུ་ཏྟཱ་ཡ. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ ཝི་མུ་ཏྟ་ཝཱ་དི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡཱཏི ཨེ་ལཱ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ, ཏཾ ན པ་གྒྷ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹, ཏཱ་ཡ ནི་དྡོ་སཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་ནེ་ལ་ག་ལཱ༹་ཡཱཏི ཨ་ནེ་ལཱ་ཡ ཙ ཨ་ག་ལཱ༹་ཡ ཙ ནི་དྡོ་སཱ་ཡ ཨ་ག་ལི༹་ཏ་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཡ, ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཐཱ ཧི ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཝཱ་ཀྐ་ར་ཎཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ སོ་ཎོ ཀུ་ཊི་ཀ་ཎྞོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༠༦) ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི. ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནི་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་ཡ.
ཀ་ཏི་ཝ་སྶོཏི སོ ཀི་ར མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡ་སྶ ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཋི་ཏོ ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ ཙ པ་རེ་སཾ ཙི་ར་ཏ་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཀེ་ཙི, ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་མཱ་དྷི་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་སྨཱ པ་མཱ་ད་མཱ་པ་ནྣོ་ཏི པུ་ན ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏུཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་ཏི་ཝ་སྶོ་སཱི’’ཏི ཏཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ཙི་རཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀི་སྶཱཏི ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨེ་ཝཾ ཙི་རཾ ཨ་ཀཱ་སཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཙི་རཱ་ཡི, ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ཝཾ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙི་རཾ དི་ཊྛོ མེཏི ཙི་རེ་ན ཙི་ར་ཀཱ་ལེ་ན མ་ཡཱ དི་ཊྛོ. ཀཱ་མེ་སཱུཏི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་སུ ཙ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ཙ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝོཏི དོ་སོ. ཨ་པི ཙཱཏི ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝེ ཀེ་ན་ཙི པ་ཀཱ་རེ་ན དི་ཊྛེ་པི ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྑིཾ. ཀ་སྨཱ? ས་མྦཱ་དྷོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ཨུ་ཙྩཱ་ཝ་ཙེ་ཧི ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ཧི ས་མུ་པ་བྱཱུ་ལ༹ྷོ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝོ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘བ་ཧུ་ཀི་ཙྩོ བ་ཧུ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ’’ཏི.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཀཱ་མེ་སུ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶི་ནོ ཙི་ཏྟཾ ཙི་རཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ པ་དུ་མ་པ་ལཱ་སེ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡུ ཝི་ཡ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི པ་ཝ་ཏྟིཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཉྩ ས་མྨ་དེ་ཝ ཛཱ་ན་ནྟོ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཾ ཏ་ནྣི་མི་ཏྟེ ཙ ན ཀ་དཱ་ཙི་པི ར་མ་ཏཱི་ཏི ཨི་ད་མ་ཏྠ་དཱི་པ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ དི་སྭཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ལོ་ཀེཏི ས་བྦ་སྨིཾ ས་ངྑཱ་ར་ལོ་ཀེ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩོ དུ་ཀྑོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དོ་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཨེ་ཏེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱ་རོ ཀ་ཐི་ཏོ. ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ནི་རུ་པ་དྷིནྟི ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒ་ཏྟཱ ནི་རུ་པ་དྷིཾ ནི་བྦཱ་ན་དྷ་མྨཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ས་ངྑ་ཏཱ་མ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏོ མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ. ‘‘དི་སྭཱ ཉ་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ‘‘ས་པྤིཾ པི་ཝི་ཏྭཱ བ་ལཾ ཧོ་ཏི, སཱི་ཧཾ དི་སྭཱ བྷ་ཡཾ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ཨཱ་ས་ཝཱ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (པུ. པ. ༢༠༨; ཨ. ནི. ༩.༤༢-༤༣) ཝི་ཡ ཧེ་ཏུ་ཨ་ཏྠ་ཏཱ ད་ཊྛ་བྦཱ. ཨ་རི་ཡོ ན ར་མ་ཏཱི པཱ་པེཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡོ ས་པྤུ་རི་སོ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་པི པཱ་པེ ན ར་མ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པཱ་པེ ན ར་མ་ཏཱི སུ་ཙཱིཏི སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཝི་སུ་དྡྷ་པུ་གྒ་ལོ རཱ་ཛ་ཧཾ་སོ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པཱ་པེ སཾ་ཀི་ལི་ཊྛ་དྷ་མྨེ ན ར་མ་ཏི ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ‘‘པཱ་པོ ན ར་མ་ཏཱི སུ་ཙི’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པཱ་པོ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལོ སུ་ཙིཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཝོ་དཱ་ན་དྷ་མྨཾ ན ར་མ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ གཱ་མ་སཱུ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སུ་ཙིཾ སཾ་ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ར་མ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ དེ་ས་ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ནེ ཨུ་དཱ་ནི་ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སོ་ཎོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཙྩ་ནྟ་དེ་སེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒེ་ན ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ་དི་པ་ཉྩ་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱི་ཏི ཏཾ ས་བྦཾ ཁ་ནྡྷ་ཀེ (མ་ཧཱ་ཝ. ༢༤༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཚ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.