༦. པི་ཎྜོ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༦. ཚ་ཊྛེ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོཏི པི་ཎྜཾ ཨུ་ལ་མཱ་ནོ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི པི་ཎྜོ་ལོ. སོ ཀི་ར པ་རི་ཛི་ཎྞ་བྷོ་གོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ དི་སྭཱ པི་ཎྜ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. སོ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་པ་ལླཾ ‘‘པ་ཏྟ’’ནྟི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ཏི, ཀ་པ་ལླ་པཱུ་རཾ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ཏི, བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀ་ཉྩ ཁཱ་ད་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧ་གྒྷ་ས་བྷཱ་ཝཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནི, ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩེ པ་ཏྟཾ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, སོ ཋ་པེ་ནྟོ་པི གྷཾ་སེ་ནྟོ་ཝ པ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ག་ཎྷ་ནྟོ་པི གྷཾ་སེ་ནྟོ་ཝ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ གྷཾ་ས་ནེ་ན པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ, ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ ག་ཎྷ་ན་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ. ཏ་ཏོ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ, ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཐེ་རོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨི་ཏི སོ པུ་བྦེ ས་ཝི་སེ་སཾ པི་ཎྜ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ལ་ཏཱི་ཏི པི་ཎྜོ་ལོ, གོ་ཏྟེ་ན པ་ན བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོཏི གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ན་པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནེ་ན ཨ་ར་ཉྙེ ནི་ཝཱ་སོ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀོ, ཨཱ་ར་ཉྙ་ཀ་དྷུ་ཏ་ངྒཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ནྟ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཏ་ཐཱ བྷི་ཀྑཱ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་མི་ས་པི་ཎྜཱ་ནཾ པཱ་ཏོ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ, པ་རེ་ཧི དི་ནྣཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ནཾ པ་ཏྟེ ནི་པ་ཏ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨུ་ཉྪ་ཏི ཏཾ ཏཾ ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ ག་ཝེ་ས་ཏཱི་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ པ་ཏི་ཏུཾ ཙ་རི་ཏུཾ ཝ་ཏ་མེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱི་ཡེ་ཝ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀོ. ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དཱི་སུ པཾ་སཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ཏ་ཊྛེ་ན པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ ཝི་ཡཱ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, པཾ་སུ ཝི་ཡ ཝཱ ཀུ་ཙྪི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་ལ་ཏི ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་སྶ དྷཱ་ར་ཎཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ, ཏཾ སཱི་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ. ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒ་ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་སྶ དྷཱ་ར་ཎཾ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཏཾ སཱི་ལཾ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཏེ་ཙཱི་ཝ་རི་ཀོ. ཨ་པྤི་ཙྪོཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ པ་དཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ.
དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོཏི དྷུ་ཏོ ཝུ་ཙྩ་ཏི དྷུ་ཏ་ཀི་ལེ་སོ པུ་གྒ་ལོ, ཀི་ལེ་ས་དྷུ་ན་ན་ཀ་དྷ་མྨོ ཝཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྠི དྷུ་ཏོ, ན དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཨ་ཏྠི ན དྷུ་ཏོ, དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཨ་ཏྠི ནེ་ཝ དྷུ་ཏོ, ན དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ, ཨ་ཏྠི དྷུ་ཏོ ཙེ་ཝ, དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ ཙཱ་ཏི ཨི་དཾ ཙ་ཏུ་ཀྐཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་སུ ཡོ ས་ཡཾ དྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, ན པ་རཾ ཏ་ད་ཏྠཱ་ཡ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ཋ་མོ. ཡོ པ་ན ས་ཡཾ ན དྷུ་ཏ་དྷ་མྨེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, པ་རཾ ས་མཱ་ད་པེ་ཏི, ཨ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡོ. ཡོ ཨུ་བྷ་ཡ་ར་ཧི་ཏོ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡོ. ཡོ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ, ཨ་ཡཾ ཙ་ཏུ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཙ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོ’’ཏི. ཨེ་ཀ་དེ་ས་ས་རཱུ་པེ་ཀ་སེ་ས་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་ཡཾ ནི་དྡེ་སོ ཡ་ཐཱ ཏཾ ‘‘ནཱ་མ་རཱུ་པ’’ནྟི.
ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ས་མྤ་ཡོ་ག་ཏོ ཝཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཨི་དྷ པ་ན ‘‘ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི. ཏཾ་ཏཾ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་སུ ས་མཱ་དྷི ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ, ཨི་དྷ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ས་མཱ་དྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཏཱི་ཎི ནི་མི་ཏྟཱ་ནི མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནཱི་ཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་སུ་ཏྟེ (ཨ. ནི. ༣.༡༠༣) ཝི་ཡ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཙི་ཏྟཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ནྟི ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ. པུ་རི་མོ་ཡེ་ཝ་ཏྠོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ས་མྤ་དཱ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ ‘‘ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ མ་མ སཱ་ས་ནཱ་ནུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི དཱི་པེ་ནྟོ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨ་ནུ་པ་ཝ་ད་ནཾ. ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་ཙི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ཀ་ར་ཎཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེཏི ཨེ་ཏྠ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་པ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ ཧེ་ཊྛཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨིཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ. ས་ཏྟ་ནྣཾ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མ་ལ་ཀྑ་ཎོ སཾ་ཝ་རོ. མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱཏི པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་སེ་ན པ་མཱ་ཎ་ཉྙུ་ཏཱ. པ་ནྟ་ཉྩ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནནྟི ཝི་ཝི་ཏྟཾ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ཡོ་གོཏི ཨ་ཊྛ་ནྣཾ ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་དྷི་ག་མཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོཏི ཀ་སྶ་ཙི་པི ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཨ་ཝ་ད་ནཾ. ཏེ་ན ས་བྦ་མྤི ཝཱ་ཙ་སི་ཀཾ སཱི་ལཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་ཙི ཨུ་པ་གྷཱ་ཏ་སྶ པ་ར་ཝི་ཧེ་ཋ་ན་སྶ ཨ་ཀ་ར་ཎཾ. ཏེ་ན ས་བྦ་མྤི ཀཱ་ཡི་ཀཾ སཱི་ལཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི. ཡཱ་དི་སཾ པ་ནི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ན་ནྟོ་ག་དྷཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ – ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཙ སཾ་ཝ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཙས་དྡོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཙ སཾ་ཝ་རོཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེཏི ཨ་དྷི་ཀ་ར་ཎེ བྷུ་མྨཾ. པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ སཾ་ཝ་རོ. ཀོ པ་ན སོ་ཏི? ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཝེ་ལཱ་ཡ་ཉྷི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ནྣཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ ཋི་ཏ་སྶ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨུ་པ་ཝཱ་དཱུ་པ་གྷཱ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན སཾ་ཝ་རོ, སོ ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ ཙཱ་ཏི ཝུ་ཏྟོ.
ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེཏི ནི་པྥཱ་དེ་ཏ་བྦེ བྷུ་མྨཾ ཡ་ཐཱ ‘‘ཙེ་ཏ་སོ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ན’’ནྟི (སཾ. ནི. ༥.༢༣༢). ཏེ་ན པཱ་ཏི་མོ་ཀྑེ་ན སཱ་དྷེ་ཏ་བྦོ ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཨ་ནཱུ་པ་ཝཱ་དོ ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏོ་ཨི་ཙྩེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝ་རོཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ, ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ, ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ, ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ སཾ་ཝ་རཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཱ་དྷ་ནཾ ཨི་དཾ སཾ་ཝ་ར་ཙ་ཏུ་ཀྐཾ.
མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཙ བྷ་ཏྟ་སྨིནྟི པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ པ་མཱ་ཎ་ཉྙུ་ཏཱ. པ་ནྟ་ཉྩ ས་ཡ་ནཱ་ས་ནནྟི བྷཱ་ཝ་ནཱ་ནུ་ཀཱུ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དི་ཝི་ཝི་ཏྟ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ. ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ཡོ་གོཏི ས་བྦ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྟཱ ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཙི་ཏྟེ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦེ ཏ་སྶ ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏྠཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཡོ་གོ. ཨེ་ཏཾ བུ་དྡྷཱ་ན སཱ་ས་ནནྟི ཨེ་ཏཾ པ་ར་སྶ ཨ་ནཱུ་པ་ཝ་ད་ནཾ, ཨ་ནཱུ་པ་གྷཱ་ཏ་ནཾ, པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རོ, པ་རི་ཡེ་ས་ན་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཱ་དཱི་སུ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ, ཝི་ཝི་ཏྟ་ཝཱ་སོ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཱ་ནུ་ཡོ་གོ ཙ བུ་དྡྷཱ་ནཾ སཱ་ས་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དོ ཨ་ནུ་སི་ཊྛཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ཀ་ཐི་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཚ་ཊྛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.