༢. ཨུ་དྡྷ་ཏ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༣༢. དུ་ཏི་ཡེ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡནྟི ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ནཱ་མ མ་ལླ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ན་ག་རེ. ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ མ་ལླཱ་ནཾ སཱ་ལ་ཝ་ནེཏི ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་སྶ ཐཱུ་པཱ་རཱ་མོ, ཨེ་ཝཾ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ད་ཀྑི་ཎ་པ་ཙྪི་མ་དི་སཱ་ཡ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཐཱུ་པཱ་རཱ་མ་ཏོ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ་ན ན་ག་ར་པ་ཝི་ས་ན་མ་གྒོ པཱ་ཙཱི་ན་མུ་ཁོ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཏོ སཱ་ལ་པ་ནྟི པཱ་ཙཱི་ན་མུ་ཁཱ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་རེ་ན ནི་ཝ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨུ་པ་ཝ་ཏྟ་ནེ མ་ལླ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ སཱ་ལ་ཝ་ནེ. ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡནྟི སཱ་ལ་པ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་ས་ཉྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་ཏཱ ཀུ་ཊི་ཀཱ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་ར་ཉྙ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ཏེ པ་ན བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡཱ པ་མ་ཏྟ་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ, ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་བ་ཧུ་ལ་ཏྟཱ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨུ་དྡྷ་ཏཱ. ཏུ་ཙྪ་བྷཱ་ཝེ་ན མཱ་ནོ ན་ལོ༹ ཝི་ཡཱ་ཏི ན་ལོ༹, མཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨུ་གྒ་ཏོ ན་ལོ༹ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨུ་ནྣ་ལཱ༹, ཨུ་གྒ་ཏ་ཏུ་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མ་ཎྜ་ནཱ་དི་ཙཱ་པ་ལླེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ བ་ཧུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཙ་པ་ལཱ. ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙ་ཏཱ་ཡ མུ་ཁེ་ན ཁ་རཱ་ཏི མུ་ཁ་རཱ. ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་བ་ཧུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཀི་ཎྞཱ བྱཱ་ཀུ་ལཱ ཝཱ་ཙཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙཱ. མུ་ཊྛཱ ན་ཊྛཱ ས་ཏི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ནོ, ས་ཏི་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་མྤ་ཛ་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ. ག་དྡཱུ་ཧ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལཾ ཙི་ཏྟ་ས་མཱ་དྷཱ་ན་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ས་མཱ་ཧི་ཏཱ་ཏི ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ. ལོ་ལ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ བྷ་ནྟ་མི་ག་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ. མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཨ་སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་ས་ཉྙ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ.
ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནནྟི ཨི་མཾ པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་པྤ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རེ ཙ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཱ་ནི་སཾ་ས་ཝི་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ནཱཏི ས་ཏི་ཨཱ་ར་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གུ་ཏྟེ་ན. ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི ཚ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཧི རཱུ་པཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་མི་ཏྟཱ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་གྒ་ཧ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟི་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྭཱ་ར་སྶ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝཾ ཚ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཀཱ་ཡེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྠ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ཡ ས་ཏི ཡུ་ཛྫེ་ཡྻ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ’’ཏི པ་ཋ་ནྟི, ཏེ་ས་མྤི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡོ ཨེ་ཝ ཨ་ཏྠོ. མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ནཱཏི ས་སྶ་ཏཱ་དི་མི་ཙྪཱ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་དཱུ་སི་ཏེ་ན. ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཐི་ནེ་ན ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མི་དྡྷེ་ན ཙ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊེ་ན, ཏེ་ན ཀཱ་ཡེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཝཱ ས་མྦ་ནྡྷོ. ཝ་སཾ མཱ་ར་སྶ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཱ་དི་ཀ་སྶ ས་བྦ་སྶ་པི མཱ་ར་སྶ ཝ་སཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏེ་སཾ ཝི་ས་ཡཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་མཱ་ཡ ཧི གཱ་ཐཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ ས་ཏི་ཨཱ་ར་ཀྑཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་སོ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ, ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་སྶ ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨུ་མྨུ་ཛྫ་ནེ་ན ནི་ཙྩ་ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ཝི་པ་རི་ཡེ་ས་གཱ་ཧི་ནོ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཀུ་ས་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཀོ་ས་ཛྫཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚ་ཏོ སཱི་སཾ ན ཨུ་ཀྑི་པི་སྶ་ནྟཱི་ཏི ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་ར་ག་ར་ཧཱ་མུ་ཁེ་ན ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཝི་ཝ་ཊྚཾ ད་སྶེ་ཏུཾ, ‘‘ཏ་སྨཱ ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ ཏ་སྨཱ ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཡ་སྨཱ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟོ མཱ་ར་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ སཾ་སཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རེ་ན མ་ན་ཙྪ་ཊྛཱ་ནཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཎེ་ན པི་ད་ཧ་ནེ་ན ར་ཀྑི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཨ་སྶ. ཙི་ཏྟེ ཧི ར་ཀྑི་ཏེ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རོཏི ཡ་སྨཱ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རོ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷཱ་ནི མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཧ་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན མཱ་ར་སྶ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤཱ་དི་ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རོ ཨ་སྶ, ཛྷཱ་ནཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་པུ་རེ་ཀྑཱ་རོཏི ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་ར་ཏཱ་ཡ ཝི་དྷཱུ་ཏ་མི་ཙྪཱ་ད་སྶ་ནོ པུ་རེ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏཱ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཱི་ལ་ས་མཱ་དྷཱི་སུ ཡུ་ཏྟོ པ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ ས་ངྑཱ་རེ ས་མྨ་ས་ནྟོ ཉ་ཏྭཱ་ན ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ པ་ཉྩ་སུ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ས་མ་པ་ཉྙཱ་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ་ཉཱ་ཎ་མ་དྷི་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ བྷ་ངྒཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན, ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་བྷི་བྷཱུ བྷི་ཀྑུ ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧེཏི, ཨེ་ཝཾ སོ ཧེ་ཊྛི་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ལོ་བྷ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དེ་སུ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཐི་ན་མི་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ན་ཏོ ཏ་དེ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ མཱ་ནཱ་དཱི་ན་མྤི པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་བྦ་སོ བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་སོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ ཏི་ཝི་དྷ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡོ་གེ་ན དུ་གྒ་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ས་བྦཱ་པི ག་ཏི་ཡོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་བྷ་ཝ་མཱུ་ལ་ཏྟཱ ཛ་ཧེ, པ་ཛ་ཧེ་ཡྻ. ཏཱ་སཾ པ་ར་བྷཱ་གེ ནི་བྦཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
དུ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.