༣. ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ས་ཏི་མ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶཱ ཝ་ཏྠུ ཙཱ་ལཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ ཝ་ཏྠུ་མྷི ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཨ་ཡ་མྤི ཧི ཙཱ་ལཱ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟཱི –

༡༨༩. ‘‘ས་ཏི་མ་ཏཱི ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱི, བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཱ;

པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི པ་དཾ ས་ནྟཾ, ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏ’’ནྟི. –

ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.

ཏ་ཏྠ ས་ཏི་མ་ཏཱིཏི ས་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ, པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པ་ར་མེ་ན ས་ཏི་ནེ་པ་ཀྐེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཏི་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཡ ས་ཏི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྑུ་མ་ཏཱིཏི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ཨཱ་དི་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་ཏྠ་གཱ་མི་ནི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་རི་ཡཱ་ཡ ནི་བྦེ་དྷི་ཀཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་ར་མེ་ན པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཀཱ་པུ་རི་ས་སེ་ཝི་ཏནྟི ཨ་ལཱ་མ་ཀ་པུ་རི་སེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི སེ་ཝི་ཏཾ.

‘‘ཀི་ནྣུ ཛཱ་ཏིཾ ན རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི གཱ་ཐཱ ཐེ་རིཾ ཀཱ་མེ་སུ ཨུ་པ་ཧཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན མཱ་རེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ‘‘ཀིཾ ནུ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ་ནི ན རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༡༦༧) ཧི མཱ་རེ་ན པུ་ཊྛཱ ཐེ་རཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཛཱ་ཏིཾ ཁྭཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན རོ་ཙེ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་རོ ཛཱ་ཏ་སྶ ཀཱ་མཱ པ་རི་བྷོ་གཱ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏི་པི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦཱ, ཀཱ་མཱ་པི པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –

༡༩༠. ‘‘ཀི་ནྣུ ཛཱ་ཏིཾ ན རོ་ཙེ་སི, ཛཱ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏི;

བྷུ་ཉྫཱ་ཧི ཀཱ་མ་ར་ཏི་ཡོ, མཱ་ཧུ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པི་ནཱི’’ཏི. –

གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.

ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཀིཾ ནུ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡེ་ན ཏྭཾ ཨུ་པ་ཙཱ་ལེ ཛཱ་ཏིཾ ན རོ་ཙེ་སི ན རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སི, ན ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི. ཡ་སྨཱ ཛཱ་ཏོ ཀཱ་མཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏི ཨི་དྷ ཛཱ་ཏོ ཀཱ་མ་གུ་ཎ་སཾ་ཧི་ཏཱ་ནི རཱུ་པཱ་དཱི་ནི པ་ཊི་སེ་ཝ་ནྟོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ན ཧི ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ བྷུ་ཉྫཱ་ཧི ཀཱ་མ་ར་ཏི་ཡོ ཀཱ་མ་ཁི་ཌྜཱ་ར་ཏི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ. མཱ་ཧུ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པི་ནཱི ‘‘ཡོ་བྦ་ཉྙེ ས་ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ བྷོ་གེ་སུ ན མ་ཡཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་མ་ནུ་བྷཱུ་ཏ’’ནྟི པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པི་ནཱི མཱ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠོ ཨ་ཏྠོ ཙ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་ཏྠོ་ཏི པཱ་ཀ་ཊོ་ཡ་མ་ཏྠོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཐེ་རཱི ཛཱ་ཏི་ཡཱ དུ་ཀྑ་ནི་མི་ཏྟ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཏ་སྶ ཝི་ས་ཡཱ་ཏི་ཀྐ་མཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཛྫེ་ནྟཱི –

༡༩༡. ‘‘ཛཱ་ཏ་སྶ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ན ཚེ་ད་ནཾ;

ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་པ་རི་ཀླེ་སཾ, ཛཱ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏི.

༡༩༢. ‘‘ཨ་ཏྠི ས་ཀྱ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ, ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ;

སོ མེ དྷ་མྨ་མ་དེ་སེ་སི, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཾ.

༡༩༣. ‘‘དུ་ཀྑཾ དུ་ཀྑ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ, དུ་ཀྑ་སྶ ཙ ཨ་ཏི་ཀྐ་མཾ;

ཨ་རི་ཡཾ ཙ་ཊྛ་ངྒི་ཀཾ མ་གྒཾ, དུ་ཀྑཱུ་པ་ས་མ་གཱ་མི་ནཾ.

༡༩༤. ‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཝི་ཧ་རིཾ སཱ་ས་ནེ ར་ཏཱ;

ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ.

༡༩༥. ‘‘ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ཧ་ཏཱ ན་ནྡཱི, ཏ་མོ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་དཱ་ལི་ཏོ;

ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི པཱ་པི་མ, ནི་ཧ་ཏོ ཏྭ་མ་སི ཨ་ནྟ་ཀཱ’’ཏི. –

ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.

ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་སྶ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ ཛཱ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ མ་ར་ཎ་མེ་ཝ, ཨ་ཐ ཁོ ཛ་རཱ་རོ་གཱ་ད་ཡོ ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ན་ཏྠཱ, ས་བྦེ་པི ཏེ ཛཱ་ཏ་སྶ ཧོ་ནྟི ཛཱ་ཏི་ཧེ་ཏུ་ཀཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཛཱ་ཏི་པ་ཙྩ་ཡཱ ཛ་རཱ་མ་ར་ཎཾ སོ་ཀ་པ་རི་དེ་ཝ་དུ་ཀྑ་དོ་མ་ན་སྶུ་པཱ་ཡཱ་སཱ ས་མྦྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༡; ཝི་བྷ. ༢༢༥; ཨུ་དཱ. ༡). ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ན ཚེ་ད་ན’’ནྟི ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་ནཾ ཚེ་ད་ནཾ ཛཱ་ཏ་སྶེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན ཨ་ཛཱ་ཏ་སྶ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཚེ་ད་ནཱ་པ་དེ་སེ་ན ཙེ་ཏྠ བཱ་ཏྟིཾ་ས ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ་པི ད་སྶི་ཏཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་པ་རི་ཀླེ་སཾ, ཛཱ་ཏོ དུ་ཀྑཾ ནི་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝི་ཡོ་ཛ་ན་མུ་ཊྛི་པྤ་ཧཱ་རཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝ་དྷ་པ་རི་ཀླེ་ས་ཉྩེ་ཝ ཨ་ནྡུ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དི་ས་ངྑཱ་ཏཾ བ་ནྡྷ་པ་རི་ཀླེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཡཾ་ཀི་ཉྩི དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཏཾ ས་བྦཾ ཛཱ་ཏོ ཨེ་ཝ ནི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཛཱ་ཏིཾ ན རོ་ཙེ་མཱི་ཏི.

ཨི་དཱ་ནི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཀཱ་མཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཙྩ་ནྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་སྶེ་ནྟཱི – ‘‘ཨ་ཏྠི ས་ཀྱ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཱ་དི་ནཱ ཀེ་ན་ཙི ན པ་རཱ་ཛི་ཏོ. ས་ཏྠཱ ཧི ས་བྦཱ་བྷི་བྷཱུ ས་དེ་ཝ་ཀཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ, ཏ་སྨཱ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.

ཨུ་པ་ཙཱ་ལཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.

ས་ཏྟ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.