༦. ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏོ
༡. པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ ཡ་སྶ མ་གྒཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཐེ་རཱི་ནཾ གཱ་ཐཱ. ཨི་མཱ་པི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟི་ཡོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨུ་པ་ཙི་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མྦྷཱ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པུ་ཏྟེ ལ་བྷི་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟི་ཡོ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཏཱ་དི་ས་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ས་བྦཱ་ཝ མ་ཏ་པུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ, པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སོ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཐེ་རཱི ཏཱ་སཾ སོ་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ནྟཱི –
༡༢༧. ‘‘ཡ་སྶ མ་གྒཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ག་ཏ་སྶ ཝཱ;
ཏཾ ཀུ་ཏོ ཙཱ་ག་ཏཾ ས་ཏྟཾ, མ་མ པུ་ཏྟོ་ཏི རོ་ད་སི.
༡༢༨. ‘‘མ་གྒ་ཉྩ ཁོ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སི, ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ག་ཏ་སྶ ཝཱ;
ན ནཾ ས་མ་ནུ་སོ་ཙེ་སི, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཧི པཱ་ཎི་ནོ.
༡༢༩. ‘‘ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཏ་ཏཱ་ག་ཙྪི, ནཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨི་ཏོ ག་ཏོ;
ཀུ་ཏོ་ཙི ནཱུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ཝ་སི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཀཾ;
ཨི་ཏོ་པི ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཏོ, ཏ་ཏོ་པ་ཉྙེ་ན ག་ཙྪ་ཏི.
༡༣༠. ‘‘པེ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་རཱུ་པེ་ན, སཾ་ས་ར་ནྟོ ག་མི་སྶ་ཏི;
ཡ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ, ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ’’ཏི. –
ཨི་མཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
ཏཱ ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གཱ ཐེ་རི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ ཝི་མུ་ཏྟི་པ་རི་པཱ་ཙ་ནཱི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཨ་ཐ ཏཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ་ར་ཧ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ‘‘ཡ་སྶ མ་གྒཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ་ཧི ཨོ་ཝཱ་ད་གཱ་ཐཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ –
༡༣༡. ‘‘ཨ་བྦ་ཧཱི ཝ་ཏ མེ ས་ལླཾ, དུ་དྡ་སཾ ཧ་ད་ཡ་སྶི་ཏཾ;
ཡཱ མེ སོ་ཀ་པ་རེ་ཏཱ་ཡ, པུ་ཏྟ་སོ་ཀཾ བྱ་པཱ་ནུ་དི.
༡༣༢. ‘‘སཱ་ཛྫ ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷ་ས་ལླཱ་ཧཾ, ནི་ཙྪཱ་ཏཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ;
བུ་དྡྷཾ དྷ་མྨ་ཉྩ ས་ངྒྷ་ཉྩ, ཨུ་པེ་མི ས་ར་ཎཾ མུ་ནི’’ནྟི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ ཨ་བྷཱ་སིཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ མ་གྒཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ག་ཏ་སྶ ཝཱཏི ཡ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཝཱ ཨི་ཏོ ག་ཏ་སྶ ག་ཏ་མ་གྒཾ ཝཱ ཏྭཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི. ཨ་ན་ནྟ་རཱ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ཏཾ ཀུ་ཏོ ཙཱ་ག་ཏཾ ས་ཏྟནྟི ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་ག་ཏ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཀུ་ཏོ་ཙི ག་ཏི་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙ་ཡ་ས་མཱ་ག་ཏ་པུ་རི་ས་ས་དི་སཾ ས་ཏྟཾ ཀེ་ཝ་ལཾ མ་མ་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ མ་མ པུ་ཏྟོ་ཏི ཀུ་ཏོ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན རོ་ད་སི. ཨ་པྤ་ཊི་ཀཱ་ར་ཏོ མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ཀཱ་ཏ་བྦ་ཏོ ན ཨེ་ཏྠ རོ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
མ་གྒ་ཉྩ ཁོ་སྶ ཛཱ་ནཱ་སཱིཏི ཨ་སྶ ཏ་ཝ པུ་ཏྟཱ་བྷི་མ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒ་ཉྩ ག་ཏ་སྶ ག་ཏ་མ་གྒ་ཉྩ ཨ་ཐ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི. ན ནཾ ས་མ་ནུ་སོ་ཙེ་སཱིཏི ཨེ་ཝ་མྤི ནཾ ན ས་མ་ནུ་སོ་ཙེ་ཡྻཱ་སི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨཱ ཧི པཱ་ཎི་ནོ, དི་ཊྛ་དྷ་མྨེ་པི ཧི ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་བྦེ་ཧི པི་ཡེ་ཧི མ་ནཱ་པེ་ཧི ནཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, པ་གེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ.
ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཏ་ཏཱ་ག་ཙྪཱིཏི ཏ་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀ་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹, སོ ཨེ་ཝ་ཏྠོ. ནཱ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨི་ཏོ ག་ཏོཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཏོ ཀེ་ན་ཙི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ཏོ. ཀུ་ཏོ་ཙཱིཏི ནི་ར་ཡཱ་དི་ཏོ ཡ་ཏོ ཀུ་ཏོ་ཙི ག་ཏི་ཏོ. ནཱུ་ནཱཏི པ་རི་ས་ངྐཱ་ཡཾ. ཝ་སི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཀནྟི ཀ་ཏི་པ་ཡ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྟཾ ཨི་དྷ ཝ་སི་ཏྭཱ. ཨི་ཏོ་པི ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཏོཏི ཨི་ཏོ་པི བྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ག་ཏོ, ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་མྤི བྷ་ཝཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ག་ཏོ. ཏ་ཏོ་པ་ཉྙེ་ན ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་ཏོ་པི བྷ་ཝ་ཏོ ཨ་ཉྙེ་ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙ་མེ་ཝ བྷ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་མི་སྶ་ཏི.
པེ་ཏོཏི ཨ་པེ་ཏོ ཏཾ ཏཾ བྷ་ཝཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ. མ་ནུ་སྶ་རཱུ་པེ་ནཱཏི ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ས་ར་ནྟོཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན སཾ་ས་ར་ནྟོ. ཡ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ ག་ཏོཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ག་ཏི་ཏོ ཙ ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ག་ཏི་ཀོ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་ཝ ག་ཏོ. ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱཏི ཏ་ཏྠ ཏཱ་དི་སེ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནི ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རེ ཀཱ ནཱ་མ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ, ཀིཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏེ་ན པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཏྠ ཙ ཨཱ་དི་ཏོ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཏཱ་ནཾ སོ་ཀ་ཝི་ནོ་ད་ན་ཝ་སེ་ན ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ བྷཱ་སི་ཏཱ. ཏ་སྶཱ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཱ་ཧི ཏཱ་ཧི པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཚ་པི གཱ་ཐཱ པ་ཙྩེ་ཀཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
པ་ཉྩ་ས་ཏཱ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱཏི པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ ལ་དྡྷ་ཨོ་ཝཱ་ད་ཏཱ་ཡ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཝེ་དི་སུ་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ.
པ་ཉྩ་ས་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཝཱ་སེ་ཊྛཱི་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན་ཧཾ ཨ་ཊྚཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཝཱ་སེ་ཊྛི་ཡཱ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ས་མྦྷ་ཏ་ཝི་མོ་ཀྑ་ས་མྦྷཱ་རཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ དི་ནྣཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ སུ་ཁ་སཾ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟཱི ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ པ་རི་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏེ པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན ཨ་ཊྚི་ཏཱ ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ་སུ སཱ་མི་ཀེ ཙ ཏི་ཀི་ཙྪཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ ཏེ་སཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཡ་ཏོ ཏ་ཏོ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟཱི མི་ཐི་ལཱ་ན་ག་རཾ ས་མྤ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ་དྡ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ད་ནྟཾ གུ་ཏྟཾ སཾ་ཡ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ ནཱ་གཾ. དི་སྭཱ་ན ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ན བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏུ་མྨཱ་དཱ པ་ཀ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི. ཨ་ཐ་སྶཱ ས་ཏྠཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སཱ ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སཾ་ཝེ་གཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ཨཱ་ཎཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ནྟཱི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱི པ་རི་པ་ཀྐ་ཉཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༡༣༣. ‘‘པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན་ཧཾ ཨ་ཊྚཱ, ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ས་ཉྙི་ནཱི;
ན་གྒཱ པ་ཀི་ཎྞ་ཀེ་སཱི ཙ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཝི་ཙཱ་རི་ཧཾ.
༡༣༤. ‘‘ཝཱི་ཐི་ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊེ་སུ, སུ་སཱ་ནེ ར་ཐི་ཡཱ་སུ ཙ;
ཨ་ཙ་རིཾ ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི, ཁུ་པྤི་པཱ་སཱ ས་མ་པྤི་ཏཱ.
༡༣༥. ‘‘ཨ་ཐ་དྡ་སཱ་སིཾ སུ་ག་ཏཾ, ན་ག་རཾ མི་ཐི་ལཾ པ་ཏི;
ཨ་ད་ནྟཱ་ནཾ ད་མེ་ཏཱ་རཾ, ས་མྦུ་དྡྷ་མ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡཾ.
༡༣༦. ‘‘ས་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ན, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ན ཨུ་པཱ་ཝི་སིཾ;
སོ མེ དྷ་མྨ་མ་དེ་སེ་སི, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ གོ་ཏ་མོ.
༡༣༧. ‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
ཡུ་ཉྫ་ནྟཱི ས་ཏྠུ་ཝ་ཙ་ནེ, ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སིཾ པ་དཾ སི་ཝཾ.
༡༣༨. ‘‘ས་བྦེ སོ་ཀཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, པ་ཧཱི་ནཱ ཨེ་ཏ་ད་ནྟི་ཀཱ;
པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཧི མེ ཝ་ཏྠཱུ, ཡ་ཏོ སོ་ཀཱ་ན ས་མྦྷ་ཝོ’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྚཱཏི ཨ་ཊྚི་ཏཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ, ཨ་ཊྚི་ཏཱ པཱི་ལི༹་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱཏི སོ་ཀུ་མྨཱ་དེ་ན ཁི་ཏྟ་ཧ་ད་ཡཱ. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ པ་ཀ་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ས་ཉྙི་ནཱི. ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏ་ཝ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ན་གྒཱ. ཝི་དྷུ་ཏ་ཀེ་ས་ཏཱ་ཡ པ་ཀི་ཎྞ་ཀེ་སཱི. ཏེ་ན ཏེ་ནཱཏི གཱ་མེ་ན གཱ་མཾ ན་ག་རེ་ན ན་ག་རཾ ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཝཱི་ཐིཾ ཝི་ཙ་རིཾ ཨ་ཧཾ.
ཨ་ཐཱཏི པ་ཙྪཱ ཨུ་མྨཱ་ད་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ པ་རི་ཀྑ་ཡེ. སུ་ག་ཏནྟི སོ་བྷ་ན་ག་མ་ན་ཏྟཱ སུ་ནྡ་རཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏ་ཏྟཱ ས་མྨཱ ག་ད་ཏྟཱ ས་མྨཱ ཙ ག་ཏ་ཏྟཱ སུ་ག་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ. མི་ཐི་ལཾ པ་ཏཱིཏི མི་ཐི་ལཱ་བྷི་མུ་ཁཾ, མི་ཐི་ལཱ་ན་ག་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ཙྪ་ནྟ་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ས་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཱ་ནཱཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་མྨཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ.
ཡུ་ཉྫ་ནྟཱི ས་ཏྠུ་ཝ་ཙ་ནེཏི ས་ཏྠུ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟཱི བྷཱ་ཝ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟཱི. ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སིཾ པ་དཾ སི་ཝནྟི སི་ཝཾ ཁེ་མཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་དྡུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ པ་དཾ ས་ཙྪི་ཨ་ཀཱ་སིཾ.
ཨེ་ཏ་ད་ནྟི་ཀཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ཨ་ནྟོ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨེ་ཏ་ད་ནྟི་ཀཱ, སོ་ཀཱ. ན དཱ་ནི ཏེ་སཾ ས་མྦྷ་ཝོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཏོ སོ་ཀཱ་ན ས་མྦྷ་ཝོཏི ཡ་ཏོ ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནཾ སོ་ཀཱ་ནཾ ས་མྦྷ་ཝོ, ཏེ་སཾ སོ་ཀཱ་ནཾ པ་ཉྩུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཝ་ཏྠཱུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་ཧཱ་ན་པ་རི་ཉྙཱ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ. ཏ་སྨཱ སོ་ཀཱ ཨེ་ཏ་ད་ནྟི་ཀཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ཝཱ་སེ་ཊྛཱི་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. ཁེ་མཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ད་ཧ་རཱ ཏྭཾ རཱུ་པ་ཝ་ཏཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཁེ་མཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ པ་རཱ་དྷཱི་ན་ཝུ་ཏྟི་ཀཱ པ་རེ་སཾ དཱ་སཱི ཨ་ཧོ་སི. སཱ པ་རེ་སཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཾ སུ་ཛཱ་ཏ་ཏྠེ་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏ་ཡོ མོ་ད་ཀེ ད་ཏྭཱ ཏཾ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀེ་སེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཝི་ཀཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཚ་ཀཱ་མ་ས་གྒེ, ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ མ་ཧེ་སི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣཱ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་པི ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ མ་ཎྜ་ལ་རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྩ མ་ཧེ་སི་བྷཱ་ཝཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སཾ་ཝེ་གཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ད་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐ་ནཱ་དི་ནཱ པ་ཉྙཱ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ཀཱ་ལེ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣེ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ངྒྷཱ་རཱ་མཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི.
བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཀཱ་ལེ ཀི་ཀི་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ས་བྦ་ཛེ་ཊྛི་ཀཱ ས་མ་ཎཱི ནཱ་མ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སཾ་ཝེ་གཱ ཨ་གཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཋི་ཏཱ, ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀོ་མཱ་རི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཱི ས་མ་ཎ་གུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་གི་ནཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ར་མ་ཎཱི་ཡཾ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་ག་ཏཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་རི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ཀ་ལ་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཁེ་མཱཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི, སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ཀ་ཉྩ་ན་ས་ནྣི་བྷ་ཏྟ་ཙཱ. སཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙོ གེ་ཧཾ ག་ཏཱ. ས་ཏྠ་རི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ རཱུ་པ་མ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘རཱུ་པེ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ན ག་ཙྪ་ཏི.
རཱ་ཛཱ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་སྶ ཝ་ཎྞེ པ་ཀཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝི་ཡཱ ཝི་ཧཱ་ར་ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཨ་ཐ དེ་ཝཱི ‘‘ཝི་ཧཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ན ལ་བྷི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་རི་སཱ་ནཾ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི – ‘‘བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན་པི དེ་ཝིཾ ད་ས་བ་ལཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི. དེ་ཝཱི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ནྟཱི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ག་ནྟུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟི་མྤི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ན་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ དེ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ས་དི་སཾ ཨི་ཏྠིཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱི་ཛ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཁེ་མཱ དེ་ཝཱི ཏཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ནཱ་མ དེ་ཝ་ཙྪ་ར་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཏི་ཊྛ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏཱ་སཾ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ་པི ན་པྤ་ཧོ་མི, མ་ན་མྤི ནི་ཀྐཱ་ར་ཎཱ པཱ་པ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སེ་ན ན་ཊྛཱ’’ཏི ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ ཨི་ཏྠིཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ པ་སྶ་ནྟི་ཡཱ་ཝ ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བ་ལེ་ན སཱ ཨི་ཏྠཱི པ་ཋ་མ་ཝ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡ་མྤི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜ་ད་ནྟཱ པ་ལི་ཏ་ཀེ་སཱ ཝ་ལི་ཏྟ་ཙཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏི. ཏ་ཏོ ཁེ་མཱ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་མྤི ས་རཱི་རཾ ཨཱི་དི་སཾ ཝི་པ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎི, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ས་རཱི་རཾ ཨེ་ཝཾ་ག་ཏི་ཀ་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ –
‘‘ཡེ རཱ་ག་ར་ཏྟཱ་ནུ་པ་ཏ་ནྟི སོ་ཏཾ, ས་ཡཾ ཀ་ཏཾ མ་ཀྐ་ཊ་ཀོ་ཝ ཛཱ་ལཾ;
ཨེ་ཏ་མྤི ཚེ་ཏྭཱ་ན པ་རི་བྦ་ཛ་ནྟི, ཨ་ན་པེ་ཀྑི་ནོ ཀཱ་མ་སུ་ཁཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. སཱ གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་སུ ཨཱ་ག་ཏཾ. ཨ་པ་དཱ་ནེ པ་ན ‘‘ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨ་པ་དཱ་ན་པཱ་ལི༹ (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༢.༢༨༩-༣༨༣) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ, ཛཱ་ཏཱ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ཨ་ཧུཾ;
ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་པ་ཛྫོ་ཏེ, མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ས་མ་པྤི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, ཨ་སྶོ་སིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ;
ཏ་ཏོ ཛཱ་ཏ་པྤ་སཱ་དཱ་ཧཾ, ཨུ་པེ་མི ས་ར་ཎཾ ཛི་ནཾ.
‘‘མཱ་ཏ་རཾ པི་ཏ་རཾ ཙཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ, བྷོ་ཛ་ཡིཾ ས་ཧ་སཱ་ཝ་ཀཾ.
‘‘ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཙ ས་ཏྟཱ་ཧེ, མ་ཧཱ་པ་ཉྙཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་མྷི, ཋ་པེ་སི ན་ར་སཱ་ར་ཐི.
‘‘ཏཾ སུ་ཏྭཱ མུ་དི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ, པུ་ནོ ཏ་སྶ མ་ཧེ་སི་ནོ;
ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ་ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ, པ་ཎི་པ་ཙྩ པ་ཎཱི་ད་ཧིཾ.
‘‘ཏ་ཏོ མ་མ ཛི་ནོ ཨཱ་ཧ, སི་ཛ྄ཛྷ་ཏཾ པ་ཎི་དྷཱི ཏ་ཝ;
ས་ས་ངྒྷེ མེ ཀ་ཏཾ ཀཱ་རཾ, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་ཕ་ལཾ ཏ་ཡཱ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དཱ, ཨོ་ར་སཱ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏཱ;
ཨེ་ཏ་ད་གྒ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཁེ་མཱ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱུ་པ་གཱ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཡཱ་མ་མ་གཾ, ཏ་ཏོ་ཧཾ ཏུ་སི་ཏཾ ག་ཏཱ;
ཏ་ཏོ ཙ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏིཾ, ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་པུ་རཾ ཏ་ཏོ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཛྫཱ་མི, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ་ཧ་སཱ;
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ རཱ་ཛཱུ་ནཾ, མ་ཧེ་སི་ཏྟ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ མ་ནུ་སྶ་ཏྟེ, རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནཾ;
མ་ཎྜ་ལཱི་ན་ཉྩ རཱ་ཛཱུ་ནཾ, མ་ཧེ་སི་ཏྟ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱ་ན, དེ་ཝེ་སུ མ་ནུ་ཛེ་སུ ཙ;
ས་བྦ་ཏྠ སུ་ཁི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ, ནེ་ཀ་ཀ་པྤེ་སུ སཾ་ས་རིཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཝི་པ་སྶཱི ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨུ་པྤ་ཛྫི ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ.
‘‘ཏ་མ་ཧཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ, ཨུ་པེ་ཏྭཱ ན་ར་སཱ་ར་ཐིཾ;
དྷ་མྨཾ བྷ་ཎི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ་ན, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ.
‘‘ད་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཏ་སྶ ཝཱི་ར་སྶ སཱ་ས་ནེ;
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, ཡུ་ཏྟ་ཡོ་གཱ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ.
‘‘པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ཀུ་ས་ལཱ, ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝི་སཱ་ར་དཱ;
ནི་པུ་ཎཱ ཙི་ཏྟ་ཀ་ཐི་ཀཱ, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ་ཧཾ ཏུ་སི་ཏཾ, ཨུ་པ་པ་ནྣཱ ཡ་ས་སྶི་ནཱི;
ཨ་བྷི་བྷོ་མི ཏ་ཧིཾ ཨ་ཉྙེ, བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་ཕ་ལེ་ན་ཧཾ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ནྣཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་བྷོ་གཱ མ་ཧ་དྡྷ་ནཱ;
མེ་དྷཱ་ཝི་ནཱི སཱི་ལ་ཝ་ཏཱི, ཝི་ནཱི་ཏ་པ་རི་སཱ་པི ཙ.
‘‘བྷ་ཝཱ་མི ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན, ཡོ་གེ་ན ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ;
ས་བྦཱ ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ མ་ཡ྄ཧཾ, སུ་ལ་བྷཱ མ་ན་སོ པི་ཡཱ.
‘‘ཡོ་པི མེ བྷ་ཝ་ཏེ བྷ་ཏྟཱ, ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ག་ཏཱ་ཡ་པི;
ཝི་མཱ་ནེ་ཏི ན མཾ ཀོ་ཙི, པ་ཊི་པ་ཏྟི་བ་ལེ་ན མེ.
‘‘ཨི་མ་མྷི བྷ་དྡ་ཀེ ཀ་པྤེ, བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ མ་ཧཱ་ཡ་སོ;
ནཱ་མེ་ན ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ, ཨུ་པྤ་ཛྫི ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ.
‘‘ཏ་དཱ ཧི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ, སུ་ས་མི་དྡྷ་ཀུ་ལ་པྤ་ཛཱ;
དྷ་ན་ཉྫཱ་ནཱི སུ་མེ་དྷཱ ཙ, ཨ་ཧ་མྤི ཙ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ.
‘‘ས་ངྒྷཱ་རཱ་མ་མ་དཱ་སི་མྷ, དཱ་ན་ས་ཧཱ་ཡི་ཀཱ པུ་རེ;
ས་ངྒྷ་སྶ ཙ ཝི་ཧཱ་ར་མྤི, ཨུ་དྡི་སྶ ཀཱ་རི་ཀཱ མ་ཡཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ མ་ཡཾ ས་བྦཱ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱུ་པ་གཱ ཨ་ཧུཾ;
ཡ་ས་སཱ ཨ་གྒ་ཏཾ པ་ཏྟཱ, མ་ནུ་སྶེ་སུ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ.
‘‘ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀ་པྤ་མྷི, བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ མ་ཧཱ་ཡ་སོ;
ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ཨུ་པྤ་ཛྫི ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ.
‘‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ མ་ཧེ་སི་སྶ, ཏ་དཱ ཨཱ་སི ན་རི་སྶ་རོ;
ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཀི་ཀཱི ནཱ་མ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་པུ་རུ་ཏྟ་མེ.
‘‘ཏ་སྶཱ་སིཾ ཛེ་ཊྛི་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ, ས་མ་ཎཱི ཨི་ཏི ཝི་སྶུ་ཏཱ;
དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཛི་ན་གྒ་སྶ, པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མ་རོ་ཙ་ཡིཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི ན ནོ ཏཱ་ཏོ, ཨ་གཱ་རེ་ཝ ཏ་དཱ མ་ཡཾ;
ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཝི་ཙ་རི་མྷ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ.
‘‘ཀོ་མཱ་རི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ སུ་ཁེ་དྷི་ཏཱ;
བུ་དྡྷོ་པ་ཊྛཱ་ན་ནི་ར་ཏཱ, མུ་དི་ཏཱ ས་ཏྟ དྷཱི་ཏ་རོ.
‘‘ས་མ་ཎཱི ས་མ་ཎ་གུ་ཏྟཱ ཙ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་དཱ་ཡི་ཀཱ;
དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ སུ་དྷ་མྨཱ ཙ, ས་ཏྟ་མཱི ས་ངྒྷ་དཱ་ཡི་ཀཱ.
‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཙ, པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ ཙ ཀུ་ཎྜ་ལཱ;
ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མཱི དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ, ཝི་སཱ་ཁཱ ཧོ་ཏི ས་ཏྟ་མཱི.
‘‘ཀ་དཱ་ཙི སོ ན་རཱ་དི་ཙྩོ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི ཨ་བྦྷུ་ཏཾ;
མ་ཧཱ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟ་ནྟཾ, སུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘ཏེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི སུ་ཀ་ཏེ་ཧི, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ ཙ བྷ་ཝེ དཱ་ནི, སཱ་ཀ་ལཱ་ཡ པུ་རུ་ཏྟ་མེ;
ར་ཉྙོ མ་དྡ་སྶ དྷཱི་ཏཱ་མྷི, མ་ནཱ་པཱ ད་ཡི་ཏཱ པི་ཡཱ.
‘‘ས་ཧ མེ ཛཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྷི, ཁེ་མཾ ཏ་མྷི པུ་རེ ཨ་ཧུ;
ཏ་ཏོ ཁེ་མཱ་ཏི ནཱ་མཾ མེ, གུ་ཎ་ཏོ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ.
‘‘ཡ་དཱ་ཧཾ ཡོ་བྦ་ནཾ པ་ཏྟཱ, རཱུ་པ་ལཱ་ཝ་ཉྙ་བྷཱུ་སི་ཏཱ;
ཏ་དཱ ཨ་དཱ་སི མཾ ཏཱ་ཏོ, བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ རཱ་ཛི་ནོ.
‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ སུ་པྤི་ཡཱ ཨཱ་སིཾ, རཱུ་པ་ཀེ་ལཱ་ཡ་ནེ ར་ཏཱ;
རཱུ་པཱ་ནཾ དོ་ས་ཝཱ་དཱི་ཏི, ན ཨུ་པེ་སིཾ མ་ཧཱ་ད་ཡཾ.
‘‘བི་མྦི་སཱ་རོ ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ, མ་མཱ་ནུ་གྒ་ཧ་བུ་དྡྷི་ཡཱ;
ཝ་ཎྞ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ, གཱ་ཡ་ཀེ གཱ་པ་ཡཱི མ་མཾ.
‘‘ར་མྨཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཡེ་ན, ན དི་ཊྛཾ སུ་ག་ཏཱ་ལ་ཡཾ;
ན ཏེ་ན ན་ནྡ་ནཾ དི་ཊྛཾ, ཨི་ཏི མ་ཉྙཱ་མ་སེ མ་ཡཾ.
‘‘ཡེ་ན ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ དི་ཊྛཾ, ན་ར་ན་ནྡ་ན་ན་ནྡ་ནཾ;
སུ་དི་ཊྛཾ ན་ནྡ་ནཾ ཏེ་ན, ཨ་མ་རི་ནྡ་སུ་ན་ནྡ་ནཾ.
‘‘ཝི་ཧཱ་ཡ ན་ནྡ་ནཾ དེ་ཝཱ, ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱི་ཏ་ལཾ;
ར་མྨཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ དི་སྭཱ, ན ཏ་པྤ་ནྟི སུ་ཝི་མྷི་ཏཱ.
‘‘རཱ་ཛ་པུ་ཉྙེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཾ, བུ་དྡྷ་པུ་ཉྙེ་ན བྷཱུ་སི་ཏཾ;
ཀོ ཝ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ནི་སྶེ་སཾ, ཝ་ན་སྶ གུ་ཎ་ས་ཉྩ་ཡཾ.
‘‘ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝ་ན་ས་མི་དྡྷཾ, མ་མ སོ་ཏ་མ་ནོ་ཧ་རཾ;
ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ ཏ་མུ་ཡྻཱ་ནཾ, ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ ཏ་དཱ.
‘‘མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན, ཏ་དཱ ཙ སོ མ་ཧཱི་པ་ཏི;
མཾ པེ་སེ་སི ཏ་མུ་ཡྻཱ་ནཾ, ད་སྶ་ནཱ་ཡ ས་མུ་སྶུ་ཀཾ.
‘‘ག་ཙྪ པ་སྶ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ, ཝ་ནཾ ནེ་ཏྟ་ར་སཱ་ཡ་ནཾ;
ཡཾ ས་དཱ བྷཱ་ཏི སི་རི་ཡཱ, སུ་ག་ཏཱ་བྷཱ་ནུ་ར་ཉྫི་ཏཾ.
‘‘ཡ་དཱ ཙ པི་ཎྜཱ་ཡ མུ་ནི, གི་རི་བྦ་ཛ་པུ་རུ་ཏྟ་མཾ;
པ་ཝི་ཊྛོ་ཧཾ ཏ་དཱ་ཡེ་ཝ, ཝ་ནཾ ད་ཊྛུ་མུ་པཱ་ག་མིཾ.