༡༠. པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ངྒ་ལེ་ཧི ཀ་སཾ ཁེ་ཏྟནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་སི. སཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཀི་ཀི་སྶ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ནྣཾ བྷ་གི་ནཱི་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨ་ཀཱ་སི. སཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ ཨེ་ཀེ་ན ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀི་ལེ་ས་ས་ནྠ་ཝཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ས་མ་ཛཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཀུ་མཱ་ར་སྶ དཱ་ཏུཾ དི་ཝ་སཾ ས་ཎྛ་པེ་སུཾ. ཏཾ ཉ་ཏྭཱ སཱ ཧ་ཏྠ་སཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཀ་ཏ་ས་ནྠ་ཝེ་ན པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་གྒ་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ ཝ་ས་ནྟཱི ག་བྦྷི་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. སཱ པ་རི་པ་ཀྐེ ག་བྦྷེ ‘‘ཀིཾ ཨི་དྷ ཨ་ནཱ་ཐ་ཝཱ་སེ་ན, ཀུ་ལ་གེ་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མ, སཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ‘‘ཨ་ཛྫ ག་ཙྪཱ་མ, སྭེ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཀཱ་ལ་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་ནྟེ ‘‘ནཱ་ཡཾ བཱ་ལོ མཾ ནེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྨིཾ བ་ཧི ག་ཏེ གེ་ཧེ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏ་བྦཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ག་ཏཱ་ཏི མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་མི་ཀ་སྶ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀ་གྷ་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཝ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ གེ་ཧེ ཏཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ག་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི པ་དཱ་ནུ་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཝ ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི. སཱ པ་སུ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ག་མ་ནུ་སྶུ་ཀྐཱ སཱ་མི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི. དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་ར་མྤི ག་བྦྷི་ནཱི ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ཡ་དཱ ཏ་སྶཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀ་མྨ་ཛ་ཝཱ་ཏཱ ཙ་ལིཾ་སུ, ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ཨ་ཀཱ་ལ་མེ་གྷོ ཨུ་ད་པཱ་དི. ས་མ་ནྟ་ཏོ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ་ཧི ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཝི་ཡ མེ་གྷ་ཐ་ནི་ཏེ་ཧི བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཙ ཨུ་ད་ཀ་དྷཱ་རཱ་ནི་པཱ་ཏ་ནི་ར་ནྟ་རཾ ན་བྷཾ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘སཱ་མི, མེ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཏི་ཎ་ས་ཉྪ་ནྣཾ གུ་མྦཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠ་ག་ཏཱ་ཡ ཝཱ་སི་ཡཱ ཏ་སྨིཾ གུ་མྦེ ད་ཎྜ་ཀེ ཚི་ནྡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཏི་ཎེ་ཧི ས་ཉྪཱ་དི་ཏ་ཝ་མྨི་ཀ་སཱི་ས་ནྟེ ཨུ་ཊྛི་ཏ་རུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀཾ ཚི་ནྡི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ནཾ ཏ་ཏོ ཝ་མྨི་ཀ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ གྷོ་ར་ཝི་སོ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཌཾ་སི. སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཏི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི དྭེ་པི དཱ་ར་ཀེ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛིཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནེ ཝི་ར་ཝ་ནྟེ ཨུ་ར་ནྟ་རེ ཀ་ཏྭཱ, དྭཱི་ཧི ཛཱ་ཎུ་ཀེ་ཧི དྭཱི་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ བྷཱུ་མིཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏཱ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ མཾ་ས་པེ་སི་ཝ་ཎྞཾ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨུ་རེ་ཧི ཙ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, ཨི་ཏ་རཾ ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, པི་ཏཱ ཏེ ཨི་ཏོ ག་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀེ་ན ག་ཏ་མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏཾ ཝ་མྨི་ཀ་ས་མཱི་པེ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཾ ནི་སི་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་མ སཱ་མི་ཀོ མ་ཏོ’’ཏི རོ་ད་ནྟཱི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱི ས་ཀ་ལ་ར་ཏྟིཾ དེ་ཝེ་ན ཝུ་ཊྛ་ཏྟཱ ཛ་ཎྞུ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཐ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཝ་ནྟིཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ན་དིཾ པ་ཏྭཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ནྡ་བུ་དྡྷི་ཏཱ་ཡ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ དྭཱི་ཧི དཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟཱི ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟཾ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ར་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཁཱ་བྷ་ངྒཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བཱ་ལ་པུ་ཏྟ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ན་དིཾ ཨོ་ཏ་ར་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶཱ ན་དཱི་མ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ སེ་ནོ ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘མཾ་ས་པེ་སཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ བྷ་སྶི. སཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘སཱུ་སཱུ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི. སེ་ནོ དཱུ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཀུ་མཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨུ་པྤ་ཏི. ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རེ ཋི་ཏོ པུ་ཏྟོ ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ནི་ཙྪཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘མཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཝེ་གེ་ན ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏི. ཨི་ཏི བཱ་ལ་པུ་ཏྟ་ཀོ སེ་ནེ་ན, ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཧ་ཏོ. སཱ ‘‘ཨེ་ཀོ མེ པུ་ཏྟོ སེ་ནེ་ན ག་ཧི་ཏོ, ཨེ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱུ་ལ༹ྷོ, པ་ནྠེ མེ པ་ཏི མ་ཏོ’’ཏི རོ་ད་ནྟཱི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱི ག་ཙྪ་ནྟཱི སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨེ་ཀཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཏྠ ཝཱ་སི་ཀོ་སི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ཀོ་མྷི, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨ་སུ་ཀ་ཀུ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཛཱ་ནཱ་སི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་མྨ, ཏཾ པ་ན མཱ པུ་ཙྪི, ཨ་ཉྙཾ པུ་ཙྪཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཉྙེ་ན མེ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ན་ཏྠི, ཏ་དེ་ཝ པུ་ཙྪཱ་མི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏུཾ ན དེ་སི, ཨ་ཛྫ ཏེ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ དེ་ཝོ ཝ་སྶ་ནྟོ དི་ཊྛོ’’ཏི? ‘‘དི་ཊྛོ མེ, ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ སོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཝུ་ཊྛོ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྪཱ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏཱ་ཝ མེ སེ་ཊྛི་གེ་ཧེ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་ཛྫ ར་ཏྟི་ཡཾ སེ་ཊྛི ཙ བྷ་རི་ཡཱ ཙ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཙཱ་ཏི ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནེ ཨ་ཝ་ཏྠ་ར་མཱ་ནཾ གེ་ཧཾ པ་ཏི, ཏེ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏ་ཀཱ་ཡཾ ཛྷཱ་ཡ་ནྟི, སྭཱ་ཡཾ དྷཱུ་མོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨ་མྨཱ’’ཏི. སཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠ་མྤི པ་ཏ་མཱ་ནཾ ན ས་ཉྫཱ་ནི. སོ་ཀུ་མྨ་ཏྟ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ –
‘‘ཨུ་བྷོ པུ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, པ་ནྠེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏཱི མ་ཏོ;
མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཙ བྷཱ་ཏཱ ཙ, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏ་མྷི ཌ་ཡ྄ཧ་རེ’’ཏི. (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༢.༤༩༨) –
ཝི་ལ་པ་ནྟཱི པ་རི་བྦྷ་མ་ཏི.
ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶཱ ནི་ཝཱ་ས་ན་མ་ཏྟེ་ན་པི པ་ཊེ་ན ཨ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ པ་ཏི་ཏཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱཏྭེ་ཝ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ག་ཙྪ, ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀེ’’ཏི ཀེ་ཙི ཀ་ཙ་ཝ་རཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཁི་པ་ནྟི, ཨ་ཉྙེ པཾ་སུཾ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཨ་པ་རེ ལེ་ཌྜུཾ ཁི་པ་ནྟི. ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཏཾ ཏ་ཐཱ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀ་ཉྩ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཝི་ཧཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཱི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. པ་རི་སཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མི་སྶཱ ཨུ་མྨ་ཏྟི་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟུཾ མཱ་ད་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘བྷ་ག་ཝཱ མཱ ནཾ ཝཱ་ར་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་ར་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘‘ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷ བྷ་གི་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠ་ཝ་ཏྠ་སྶ པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨུ་ཏྟ་ར་སཱ་ཊ་ཀཾ ཁི་པི. སཱ ཏཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ མེ ཧོ་ཐ, ཨེ་ཀཾ མེ པུ་ཏྟཾ སེ་ནོ ག་ཎྷི, ཨེ་ཀོ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱུ་ལ༹ྷོ, པ་ནྠེ པ་ཏི མ་ཏོ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷཱ་ཏཱ ཙ གེ་ཧེ་ན ཨ་ཝ་ཏྠ་ཊཱ མ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙི་ཏ་ཀ་སྨིཾ ཛྷཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི སཱ སོ་ཀ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ས་ཏྠཱ ‘‘པ་ཊཱ་ཙཱ་རེ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཏ་ཝ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་སི. ཡ་ཐཱ ཧི ཏྭཾ ཨི་དཱ་ནི པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ མ་ར་ཎ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་སྶཱུ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེ པུ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ མ་ར་ཎ་ཧེ་ཏུ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ ཨ་སྶུ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ བ་ཧུ་ཏ་ར’’ནྟི ད་སྶེ་ནྟོ –
‘‘ཙ་ཏཱུ་སུ ས་མུ་དྡེ་སུ ཛ་ལཾ པ་རི་ཏྟ་ཀཾ, ཏ་ཏོ བ་ཧུཾ ཨ་སྶུ་ཛ་ལཾ ཨ་ན་པྤ་ཀཾ;
དུ་ཀྑེ་ན ཕུ་ཊྛ་སྶ ན་ར་སྶ སོ་ཙ་ནཱ, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་མྨ ཏུ་ཝཾ པ་མ་ཛྫ་སཱི’’ཏི. (དྷ. པ. ཨ་ཊྛ. ༡.༡༡༢ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཐེ་རཱི་ཝ་ཏྠུ) –
གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠ་རི ཨ་ན་མ་ཏ་གྒ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཀ་ཐཾ (སཾ. ནི. ༢.༡༢༥-༡༢༦) ཀ་ཐེ་ནྟེ ཏ་སྶཱ སོ་ཀོ ཏ་ནུ་ཏ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་སོ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊཱ་ཙཱ་རེ, པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ནཱ་མ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏཱ་ཎཾ ཝཱ ལེ་ཎཾ ཝཱ ས་ར་ཎཾ ཝཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’’ཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་པི ཏེ ན ས་ནྟི ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ པ་ཎྜི་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཝི་སོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ན་གཱ་མི་མ་གྒོ་ཡེ་ཝ སཱ་དྷེ་ཏ་བྦོ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ –
‘‘ན ས་ནྟི པུ་ཏྟཱ ཏཱ་ཎཱ་ཡ, ན པི་ཏཱ ནཱ་པི བ་ནྡྷ་ཝཱ;
ཨ་ནྟ་ཀེ་ནཱ་དྷི་པ་ནྣ་སྶ, ན་ཏྠི ཉཱ་ཏཱི་སུ ཏཱ་ཎ་ཏཱ.
‘‘ཨེ་ཏ་མ་ཏྠ་ཝ་སཾ ཉ་ཏྭཱ, པ་ཎྜི་ཏོ སཱི་ལ་སཾ་ཝུ་ཏོ;
ནི་བྦཱ་ན་ག་མ་ནཾ མ་གྒཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཝི་སོ་དྷ་ཡེ’’ཏི. (དྷ. པ. ༢༨༨-༢༨༩) –
ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི. ས་ཏྠཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ གྷ་ཊེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟཱི ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི. ཏཾ ཐོ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྪི་ཛྫི, དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ཏ་ཏོ དཱུ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ཏ་ཏོ་པི དཱུ་ར་ཏ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ཏ་དེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ ཝ་ཡེ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཨཱ་སི་ཏྟ་ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ་པི མ་ར་ནྟི, ཏ་ཏོ དཱུ་རཾ ག་ཏཾ དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ་པི, ཏ་ཏོ དཱུ་ར་ཏ་རཾ ག་ཏཾ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རཾ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ་པི མ་ར་ནྟི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཨོ་བྷཱ་སཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ས་མྨུ་ཁེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, པ་ཊཱ་ཙཱ་རེ, ས་བྦེ་པི་མེ ས་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཁ་ནྡྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝ་ཏོ ཏཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀ་ཀྑ་ཎ་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ –
‘‘ཡོ ཙ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝེ, ཨ་པ་སྶཾ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡཾ;
ཨེ་ཀཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, པ་སྶ་ཏོ ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡ’’ནྟི. (དྷ. པ. ༡༡༣) –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༢.༤༦༨-༥༡༡) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུ;
ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ, ཛཱ་ཏཱ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ཨ་ཧུཾ;
ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་པ་ཛྫོ་ཏེ, མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ས་མ་པྤི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, ཨ་སྶོ་སིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ;
ཏ་ཏོ ཛཱ་ཏ་པ་སཱ་དཱ་ཧཾ, ཨུ་པེ་སིཾ ས་ར་ཎཾ ཛི་ནཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཝི་ན་ཡ་དྷཱ་རཱི་ནཾ, ཨ་གྒཾ ཝ་ཎྞེ་སི ནཱ་ཡ་ཀོ;
བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ལ་ཛྫི་ནིཾ ཏཱ་དིཾ, ཀ་པྤཱ་ཀ་པྤ་ཝི་སཱ་ར་དཾ.
‘‘ཏ་དཱ མུ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ་ཧཾ, ཏཾ ཋཱ་ན་མ་བྷི་ཀ་ངྑི་ནཱི;
ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ, ས་ས་ངྒྷཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘བྷོ་ཛ་ཡི་ཏྭཱ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ, ད་དི་ཏྭཱ་ཝ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཾ;
ནི་པ་ཙྩ སི་ར་སཱ པཱ་དེ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ.
‘‘ཡཱ ཏ་ཡཱ ཝ་ཎྞི་ཏཱ ཝཱི་ར, ཨི་ཏོ ཨ་ཊྛ་མ་ཀེ མུ་ནི;
ཏཱ་དི་སཱ་ཧཾ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཡ་དི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནཱ་ཡ་ཀ.
‘‘ཏ་དཱ ཨ་ཝོ་ཙ མཾ ས་ཏྠཱ, བྷ་དྡེ མཱ བྷཱ་ཡི ཨ་སྶ་ས;
ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྷི ཨ་དྡྷཱ་ནེ, ལ་ཙྪ་སེ ཏཾ མ་ནོ་ར་ཐཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དཱ, ཨོ་ར་སཱ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏཱ;
པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཏི ནཱ་མེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝི་ཀཱ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ མུ་དི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏ་དཱ ཛི་ནཾ;
མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ པ་རི་ཙ་རིཾ, ས་ས་ངྒྷཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘ཨི་མ་མྷི བྷ་དྡ་ཀེ ཀ་པྤེ, བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ མ་ཧཱ་ཡ་སོ;
ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ཨུ་པྤ་ཛྫི ཝ་ད་ཏཾ ཝ་རོ.
‘‘ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ མ་ཧེ་སི་སྶ, ཏ་དཱ ཨཱ་སི ན་རི་སྶ་རོ;
ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཀི་ཀཱི ནཱ་མ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་པུ་རུ་ཏྟ་མེ.
‘‘ཏ་སྶཱ་སིཾ ཏ་ཏི་ཡཱ དྷཱི་ཏཱ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི ཨི་ཏི ཝི་སྶུ་ཏཱ;
དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཛི་ན་གྒ་སྶ, པ་བྦ་ཛྫཾ ས་མ་རོ་ཙ་ཡིཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི ན ནོ ཏཱ་ཏོ, ཨ་གཱ་རེ་ཝ ཏ་དཱ མ་ཡཾ;
ཝཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཝི་ཙ་རི་མྷ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏཱ.
‘‘ཀོ་མཱ་རི་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, རཱ་ཛ་ཀ་ཉྙཱ སུ་ཁེ་དྷི་ཏཱ;
བུ་དྡྷོ་པ་ཊྛཱ་ན་ནི་ར་ཏཱ, མུ་དི་ཏཱ ས་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ.
‘‘ས་མ་ཎཱི ས་མ་ཎ་གུ་ཏྟཱ ཙ, བྷི་ཀྑུ་ནཱི བྷི་ཀྑུ་དཱ་ཡི་ཀཱ;
དྷ་མྨཱ ཙེ་ཝ སུ་དྷ་མྨཱ ཙ, ས་ཏྟ་མཱི ས་ངྒྷ་དཱ་ཡི་ཀཱ.
‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཙ, ཁེ་མཱ བྷ་དྡཱ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནཱི;
ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མཱི དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ, ཝི་སཱ་ཁཱ ཧོ་ཏི ས་ཏྟ་མཱི.
‘‘ཏེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི སུ་ཀ་ཏེ་ཧི, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ ཙ བྷ་ཝེ དཱ་ནི, ཛཱ་ཏཱ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ཨ་ཧཾ;
སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པུ་ར་ཝ་རེ, ཨི་དྡྷེ ཕཱི་ཏེ མ་ཧ་དྡྷ་ནེ.
‘‘ཡ་དཱ ཙ ཡོ་བྦ་ནཱུ་པེ་ཏཱ, ཝི་ཏ་ཀྐ་ཝ་ས་གཱ ཨ་ཧཾ;
ན་རཾ ཛཱ་ར་པ་ཏིཾ དི་སྭཱ, ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་པུ་ཏྟ་པ་སཱུ་ཏཱ་ཧཾ, དུ་ཏི་ཡོ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ མ་མ;
ཏ་དཱ་ཧཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ, ཨོ་ཀྑཱ་མཱི་ཏི སུ་ནི་ཙྪི་ཏཱ.
‘‘ནཱ་རོ་ཙེ་སིཾ པ་ཏིཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཏ་དཱ ཏ་མྷི པ་ཝཱ་སི་ཏེ;
ཨེ་ཀི་ཀཱ ནི་གྒ་ཏཱ གེ་ཧཱ, ག་ནྟུཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཏ་ཏོ མེ སཱ་མི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ས་མྦྷཱ་ཝེ་སི པ་ཐེ མ་མཾ;
ཏ་དཱ མེ ཀ་མྨ་ཛཱ ཝཱ་ཏཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཏི་དཱ་རུ་ཎཱ.
‘‘ཨུ་ཊྛི་ཏོ ཙ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ, པ་སཱུ་ཏི་ས་མ་ཡེ མ་མ;
ད་བྦ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་དཱ ག་ནྟྭཱ, སཱ་མི ས་པྤེ་ན མཱ་རི་ཏོ.
‘‘ཏ་དཱ ཝི་ཛཱ་ཏ་དུ་ཀྑེ་ན, ཨ་ནཱ་ཐཱ ཀ་པ་ཎཱ ཨ་ཧཾ;
ཀུ་ནྣ་དིཾ པཱུ་རི་ཏཾ དི་སྭཱ, ག་ཙྪ་ནྟཱི ས་ཀུ་ལཱ་ལ་ཡཾ.
‘‘བཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏ་རིཾ, པཱ་ར་ཀཱུ་ལེ ཙ ཨེ་ཀ་ཀཾ;
སཱ་ཡེ་ཏྭཱ བཱ་ལ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ, ཨི་ཏ་རཾ ཏ་ར་ཎཱ་ཡ་ཧཾ.
‘‘ནི་ཝ་ཏྟཱ ཨུ་ཀྐུ་སོ ཧཱ་སི, ཏ་རུ་ཎཾ ཝི་ལ་པ་ནྟ་ཀཾ;
ཨི་ཏ་ར་ཉྩ ཝ་ཧཱི སོ་ཏོ, སཱ་ཧཾ སོ་ཀ་ས་མ་པྤི་ཏཱ.
‘‘སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ, ཨ་སྶོ་སིཾ ས་ཛ་ནེ མ་ཏེ;
ཏ་དཱ ཨ་ཝོ་ཙཾ སོ་ཀ་ཊྚཱ, མ་ཧཱ་སོ་ཀ་ས་མ་པྤི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་བྷོ པུ་ཏྟཱ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ, པ་ནྠེ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཏཱི མ་ཏོ;
མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཙ བྷཱ་ཏཱ ཙ, ཨེ་ཀ་ཙི་ཏ་མྷི ཌ་ཡ྄ཧ་རེ.
‘‘ཏ་དཱ ཀི་སཱ ཙ པ་ཎྜུ ཙ, ཨ་ནཱ་ཐཱ དཱི་ན་མཱ་ན་སཱ;
ཨི་ཏོ ཏ་ཏོ བྷ་མ་ནྟཱི་ཧཾ, ཨ་དྡ་སཾ ན་ར་སཱ་ར་ཐིཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཨ་ཝོ་ཙ མཾ ས་ཏྠཱ, པུ་ཏྟེ མཱ སོ་ཙི ཨ་སྶ་ས;
ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏེ ག་ཝེ་ས་སྶུ, ཀིཾ ནི་ར་ཏྠཾ ཝི་ཧ་ཉྙ་སི.
‘‘ན ས་ནྟི པུ་ཏྟཱ ཏཱ་ཎཱ་ཡ, ན ཉཱ་ཏཱི ནཱ་པི བ་ནྡྷ་ཝཱ;
ཨ་ནྟ་ཀེ་ནཱ་དྷི་པ་ནྣ་སྶ, ན་ཏྠི ཉཱ་ཏཱི་སུ ཏཱ་ཎ་ཏཱ.
‘‘ཏཾ སུ་ཏྭཱ མུ་ནི་ནོ ཝཱ་ཀྱཾ, པ་ཋ་མཾ ཕ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཾ;
པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ན ན་ཙི་རཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘ཨི་དྡྷཱི་སུ ཙ ཝ་སཱི ཧོ་མི, དི་བྦཱ་ཡ སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ;
པ་ར་ཙི་ཏྟཱ་ནི ཛཱ་ནཱ་མི, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ.
‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ;
ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ཝེ ས་བྦེ, ཝི་སུ་དྡྷཱ་སིཾ སུ་ནི་མྨ་ལཱ.
‘‘ཏ་ཏོ་ཧཾ ཝི་ན་ཡཾ ས་བྦཾ, ས་ནྟི་ཀེ ས་བྦ་ད་སྶི་ནོ;
ཨུ་གྒ་ཧིཾ ས་བྦ་ཝི་ཏྠཱ་རཾ, བྱཱ་ཧ་རི་ཉྩ ཡ་ཐཱ་ཏ་ཐཾ.
‘‘ཛི་ནོ ཏ་སྨིཾ གུ་ཎེ ཏུ་ཊྛོ, ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི མཾ;
ཨ་གྒཱ ཝི་ན་ཡ་དྷཱ་རཱི་ནཾ, པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཝ ཨེ་ཀི་ཀཱ.
‘‘པ་རི་ཙི་ཎྞོ མ་ཡཱ ས་ཏྠཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ;
ཨོ་ཧི་ཏོ ག་རུ་ཀོ བྷཱ་རོ, བྷ་ཝ་ནེ་ཏྟི ས་མཱུ་ཧ་ཏཱ.
‘‘ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨ་གཱ་ར་སྨཱ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡོ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ སེ་ཀྑ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་ས་སྶ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟཱི ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༡༡༢. ‘‘ན་ངྒ་ལེ་ཧི ཀ་སཾ ཁེ་ཏྟཾ, བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཝ་པཾ ཚ་མཱ;
པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་ནི པོ་སེ་ནྟཱ, དྷ་ནཾ ཝི་ནྡ་ནྟི མཱ་ཎ་ཝཱ.
༡༡༣. ‘‘ཀི་མ་ཧཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ;
ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་ཀུ་སཱི་ཏཱ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཱ.
༡༡༤. ‘‘པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཨུ་ད་ཀེ་སུ ཀ་རོ་མ་ཧཾ;
པཱ་དོ་ད་ཀ་ཉྩ དི་སྭཱ་ན, ཐ་ལ་ཏོ ནི་ནྣ་མཱ་ག་ཏཾ.
༡༡༥. ‘‘ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷེ་སིཾ, ཨ་སྶཾ བྷ་དྲཾ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཡཾ;
ཏ་ཏོ དཱི་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སིཾ ཨ་ཧཾ;
སེ་ཡྻཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡི་ཏྭཱ་ན, མ་ཉྩ་ཀ་མྷི ཨུ་པཱ་ཝི་སིཾ.
༡༡༦. ‘‘ཏ་ཏོ སཱུ་ཙིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཝ་ཊྚིཾ ཨོ་ཀ་སྶ་ཡཱ་མ་ཧཾ;
པ་དཱི་པ་སྶེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཝི་མོ་ཀྑོ ཨ་ཧུ ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཀ་སནྟི ཀ་ས་ནྟཱ ཀ་སི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ. བ་ཧུ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཝ་པནྟི བཱི་ཛཱ་ནི ཝ་པ་ནྟཱ. ཚ་མཱཏི ཚ་མཱ་ཡཾ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧི ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ཡ་ཉྷེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨི་མེ མཱ་ཎ་ཝཱ ས་ཏྟཱ ན་ངྒ་ལེ་ཧི ཕཱ་ལེ་ཧི ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ནྟཱ ཡ་ཐཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ཁེ་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞ་བྷེ་དཱ་ནི བཱི་ཛཱ་ནི ཝ་པ་ནྟཱ ཏཾ་ཧེ་ཏུ ཏཾ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དཱི་ནི པོ་སེ་ནྟཱ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཡོ་ནི་སོ པ་ཡུ་ཏྟོ པ་ཙྩ་ཏྟ་པུ་རི་ས་ཀཱ་རོ ནཱ་མ ས་ཕ་ལོ ས་ཨུ་ད་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ཀི་མ་ཧཾ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ, ས་ཏྠུ་སཱ་ས་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ. ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་ཀུ་སཱི་ཏཱ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཱཏི ཨ་ཧཾ སུ་ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཀུ་སཱི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཀ་སྨཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་དྷི་ག་མི་སྶཱ་མི ཨེ་ཝཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀེ ནི་མི་ཏྟཾ ག་ཎྷི. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལ་ཡི་ཏྭཱ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཧཾ པཱ་དེ དྷོ་ཝ་ནྟཱི པཱ་ད་པ་ཀྑཱ་ལ་ན་ཧེ་ཏུ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་སི་ཏྟེ་སུ ཨུ་ད་ཀེ་སུ ཐ་ལ་ཏོ ནི་ནྣ་མཱ་ག་ཏཾ པཱ་དོ་ད་ཀཾ དི་སྭཱ ནི་མི་ཏྟཾ ཀ་རོ་མི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཁ་ཡ་དྷ་མྨཾ ཝ་ཡ་དྷ་མྨཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཏ་ད་ནུ་སཱ་རེ་ན དུ་ཀྑ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཉྩ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱི ཏ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷེ་སིཾ, ཨ་སྶཾ བྷ་དྲཾ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཡནྟི ཡ་ཐཱ ཨ་སྶཾ བྷ་དྲཾ ཨཱ་ཛཱ་ནི་ཡཾ ཀུ་ས་ལོ སཱ་ར་ཐི སུ་ཁེ་ན སཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ ས་མཱ་དྷེ་སིཾ, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟཱི ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡ་ནི་ཛི་གི་སཱ་ཡ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྷ་མ་ན་ཏྠཾ དཱི་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དཱི་པཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་སི་ནྣ་མ་ཏྟཱ་ཝ དཱི་པཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་གྒ་ལ༹་སཱུ་ཙི་ཡཱ དཱི་པ་ཝ་ཊྚིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷིཾ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨུ་ཏུ་ས་པྤཱ་ཡ་ལཱ་བྷེ་ན ཏ་སྶཱ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི, ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཝཱི་ཐིཾ ཨོ་ཏ་རི, མ་གྒེ་ན གྷ་ཊྚེ་སི. ཏ་ཏོ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཏ་ཏོ དཱི་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན…པེ… ཝི་མོ་ཀྑོ ཨ་ཧུ ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ སེ་ཡྻཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡི་ཏྭཱ་ནཱཏི དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ་ན སེ་ཡྻཾ པ་སྶི་ཏྭཱ.
སཱུ་ཙིནྟི ཨ་གྒ་ལ༹་སཱུ་ཙིཾ. ཝ་ཊྚིཾ ཨོ་ཀ་སྶ་ཡཱ་མཱིཏི དཱི་པཾ ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུཾ ཏེ་ལཱ་བྷི་མུ་ཁཾ དཱི་པ་ཝ་ཊྚིཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷེ་མི. ཝི་མོ་ཀྑོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མོ་ཀྑོ. སོ པ་ན ཡ་སྨཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཙི་ཏྟ་སྶ ས་ནྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཝ་ཊྚི་ཏེ་ལཱ་དི་ཀེ པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧོ པ་དཱི་པོ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ནི་བྦུ་ཏོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་སཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡེ ས་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནཱ་ར་ཧཾ ཙི་ཏྟཾ ཏ་ད་བྷཱ་ཝེ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘པ་དཱི་པ་སྶེ་ཝ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཝི་མོ་ཀྑོ ཨ་ཧུ ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི.
པ་ཊཱ་ཙཱ་རཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.