༥. པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
༡. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པ་ཉྩ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ པ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ དེ་ཝ་ད་ཧ་ན་ག་རེ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ དྷཱ་ཏཱི ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་སི. ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཏོ པ་ན ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱི བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་མཱ་ནཱ དྷ་མྨ་དི་ནྣཱ་ཐེ་རི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ་ཧི ཝི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏ་མཱ་ན་སཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝ་ན་མ་ནུ་ཡ་ཉྫ་ནྟཱི ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༦༧. ‘‘པ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི ཝ་སྶཱ་ནི, ཡ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨ་ཧཾ;
ནཱ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི, ཙི་ཏྟ་སྶཱུ་པ་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གཾ.
༦༨. ‘‘ཨ་ལ་དྡྷཱ ཙེ་ཏ་སོ ས་ནྟིཾ, ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱ;
བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཀ་ནྡ་ནྟཱི, ཝི་ཧཱ་རཾ པཱ་ཝི་སིཾ ཨ་ཧཾ.
༦༩. ‘‘སཱ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཨུ་པཱ་ག་ཙྪིཾ, ཡཱ མེ ས་དྡྷཱ་ཡི་ཀཱ ཨ་ཧུ;
སཱ མེ དྷ་མྨ་མ་དེ་སེ་སི, ཁ་ནྡྷཱ་ཡ་ཏ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡོ.
༧༠. ‘‘ཏ་སྶཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་ཏྭཱ་ན, ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཨུ་པཱ་ཝི་སིཾ;
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ.
༧༡. ‘‘ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཙྩ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ, སོ་ཏ་དྷཱ་ཏུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཱ;
ཨི་དྡྷཱི་པི མེ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ, པ་ཏྟོ མེ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡོ;
ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་ཙྪ་རཱ་ས་ངྒྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤཱིཏི ཨ་ཙྪ་རཱ་གྷ་ཊི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ཁ་ཎཾ ཨ་ངྒུ་ལི་ཕོ་ཊ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཀཱ་ལ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཙི་ཏྟ་སྶཱུ་པ་ས་མ་ཛ྄ཛྷ་གནྟི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ས་མཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒཾ ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ག་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ, ན པ་ཊི་ལ་བྷི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སི་ཏཱ་ཡ བ་ཧ་ལེ་ན ཚ་ནྡ་རཱ་གེ་ན ཏི་ནྟ་ཙི་ཏྟཱ.
བྷི་ཀྑུ་ནིནྟི དྷ་མྨ་དི་ནྣ་ཏྠེ་རིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི.
ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཙྩ་ཉཱ་ཎ་ཉྩཱཏི ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ཝི་སོ་དྷི་ཏ་ནྟི ས་མྦ་ནྡྷོ, ཨ་དྷི་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༢. ཝི་མ་ལཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
མ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞེ་ན རཱུ་པེ་ནཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཝི་མ་ལཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ རཱུ་པཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཝི་མ་ལཱཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟཱི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཾ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་ལོ་བྷ་ན་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ‘‘ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཀེ་ཙི ཝ་ད་ནྟི. ཐེ་རོ ཏ་སྶཱ ཨ་སུ་བྷ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མུ་ཁེ་ན ས་ནྟ་ཛྫ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་ད་མ་དཱ་སི. ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཐེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ, ཏ་ཐཱ པ་ན ཐེ་རེ་ན ཨོ་ཝཱ་དེ དི་ནྣེ སཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་སུ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ནྟཱི ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱི ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༧༢. ‘‘མ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞེ་ན རཱུ་པེ་ན, སོ་བྷ་གྒེ་ན ཡ་སེ་ན ཙ;
ཡོ་བྦ་ནེ་ན ཙུ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ, ཨ་ཉྙཱ་ས་མ་ཏི་མ་ཉྙི་ཧཾ.
༧༣. ‘‘ཝི་བྷཱུ་སེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, སུ་ཙི་ཏྟཾ བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནཾ;
ཨ་ཊྛཱ་སིཾ ཝེ་སི་དྭཱ་ར་མྷི, ལུ་དྡོ པཱ་ས་མི་ཝོ་ཌྜི་ཡ.
༧༤. ‘‘པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཝི་དཾ་སེ་ནྟཱི, གུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཀཱ་སི་ཀཾ བ་ཧུཾ;
ཨ་ཀཱ་སིཾ ཝི་ཝི་དྷཾ མཱ་ཡཾ, ཨུ་ཛ྄ཛྷ་གྒྷ་ནྟཱི བ་ཧུཾ ཛ་ནཾ.
༧༥. ‘‘སཱ་ཛྫ པི་ཎྜཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, མུ་ཎྜཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་ཏཱ;
ནི་སི་ནྣཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་མྷི, ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ལཱ་བྷི་ནཱི.
༧༦. ‘‘ས་བྦེ ཡོ་གཱ ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱ, ཡེ དི་བྦཱ ཡེ ཙ མཱ་ནུ་སཱ;
ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ཝེ ས་བྦེ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་མྷི ནི་བྦུ་ཏཱ’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ མ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞེ་ན རཱུ་པེ་ནཱཏི གུ་ཎ་ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ. སོ་བྷ་གྒེ་ནཱཏི སུ་བྷ་ག་བྷཱ་ཝེ་ན. ཡ་སེ་ནཱཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ. མ་ཏྟཱ ཝ་ཎྞ་མ་ད་རཱུ་པ་མ་ད་སོ་བྷ་གྒ་མ་ད་པ་རི་ཝཱ་ར་མ་ད་ཝ་སེ་ན མ་དཾ ཨཱ་པ་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ་བྦ་ནེ་ན ཙུ་པ་ཏྠ་དྡྷཱཏི ཡོ་བྦ་ན་མ་དེ་ན ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཐ་དྡྷཱ ཡོ་བྦ་ན་ནི་མི་ཏྟེ་ན ཨ་ཧ་ངྐཱ་རེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པ་ས་ནྟ་མཱ་ན་སཱ. ཨ་ཉྙཱ་ས་མ་ཏི་མ་ཉྙི་ཧནྟི ཨ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཉྙིཾ ཨ་ཧཾ. ཨ་ཉྙཱ་སཾ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཱ་དི་གུ་ཎེ ཨ་ཏི་མ་ཉྙིཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཉྙིཾ ཨ་ཝ་མཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.
ཝི་བྷཱུ་སི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཀཱ་ཡཾ, སུ་ཙི་ཏྟཾ བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནནྟི ཨི་མཾ ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷ་ཨ་སུ་ཙི་བྷ་རི་ཏཾ ཛེ་གུ་ཙྪཾ ཨ་ཧཾ མ་མཱ་ཏི བཱ་ལཱ་ནཾ ལཱ་པ་ན་ཏོ ཝཱ་ཙ་ན་ཏོ བཱ་ལ་ལཱ་པ་ནཾ མ་མ ཀཱ་ཡཾ ཚ་ཝི་རཱ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཀེ་ས་ཊྛ་པ་ནཱ་དི་ནཱ སུ་ཙི་ཏྟཾ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི ཝི་བྷཱུ་སི་ཏྭཱ སུ་མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨ་ཊྛཱ་སིཾ ཝེ་སི་དྭཱ་ར་མྷི, ལུ་དྡོ པཱ་ས་མི་ཝོ་ཌྜི་ཡཱཏི མི་ག་ལུ་དྡོ ཝི་ཡ མི་གཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ད་ཎྜ་ཝཱ་ཀུ་རཱ་དི་མི་ག་པཱ་སཾ, མཱ་ར་སྶ པཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ མ་མ ཀཱ་ཡཾ ཝེ་སི་དྭཱ་ར་མྷི ཝེ་སི་ཡཱ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཨོ་ཌྜི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སིཾ.
པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཝི་དཾ་སེ་ནྟཱི, གུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཀཱ་སི་ཀཾ བ་ཧུནྟི ཨཱུ་རུ་ཛ་གྷ་ན་ཐ་ན་ད་སྶ་ནཱ་དི་ཀཾ གུ་ཡ྄ཧ་ཉྩེ་ཝ པཱ་ད་ཛཱ་ཎུ་སི་རཱ་དི་ཀཾ པ་ཀཱ་ས་ཉྩཱ་ཏི གུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཀཱ་སི་ཀ་ཉྩ བ་ཧུཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟཱི. ཨ་ཀཱ་སིཾ ཝི་ཝི་དྷཾ མཱ་ཡཾ, ཨུ་ཛ྄ཛྷ་གྒྷ་ནྟཱི བ་ཧུཾ ཛ་ནནྟི ཡོ་བྦ་ན་མ་ད་མ་ཏྟཾ བ་ཧུཾ བཱ་ལ་ཛ་ནཾ ཝི་པྤ་ལ་མྦྷེ་ཏུཾ ཧ་ས་ནྟཱི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་དཱི་ཧི ས་རཱི་ར་ས་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན ཧ་ས་ཝི་ལཱ་ས་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི ཏེ་ཧི ཙ ཝི་ཝི་དྷཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝ་ཉྩ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.
སཱ་ཛྫ པི་ཎྜཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན…པེ… ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ལཱ་བྷི་ནཱིཏི སཱ ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ པ་མཱ་ད་ཝི་ཧཱ་རི་ནཱི ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཛྫ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཡྻ་སྶ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མུ་ཎྜཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ པི་ཎྜཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་མྷི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣཱ དུ་ཏི་ཡ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་པཱ་ད་ཀ་སྶ ཨ་གྒ་ཕ་ལ་སྶ ཨ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་སྶ ལཱ་བྷི་ནཱི ཨ་མྷཱི་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ.
ས་བྦེ ཡོ་གཱཏི ཀཱ་མ་ཡོ་གཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཡོ་གཱ. ས་མུ་ཙྪི་ནྣཱཏི པ་ཋ་མ་མ་གྒཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨུ་ཙྪི་ནྣཱ པ་ཧཱི་ནཱ. སེ་སཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
ཝི་མ་ལཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༣. སཱི་ཧཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ སཱི་ཧཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ བྷ་གི་ནི་ཡཱ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶཱ ‘‘མཱ་ཏུ་ལ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི སཱི་ཧཱཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ་རཱ སཱི་ཧ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ དྷ་མྨེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཏཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི་ཏྭཱ་པི བ་ཧི་དྡྷཱ པུ་ཐུ་ཏྟཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟཾ ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཧི བཱ་དྷཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱི ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ པཱ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏེ་ན, ཨུ་བྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡཾ ལ་གྒི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཎྛེ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ནྟཱི པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་རི, ཨ་ནྟི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་ཏཱ་ཡ པཱ་ས་སྶ བ་ནྡྷ་ནཾ གཱི་ཝ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཧོ་སི, ཉཱ་ཎ་སྶ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ་ཏྟཱ སཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟ་ས་མ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ཙ པཱ་ས་བ་ནྡྷོ གཱི་ཝ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟི. སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༧༧. ‘‘ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ, ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཊྚི་ཏཱ;
ཨ་ཧོ་སིཾ ཨུ་དྡྷ་ཏཱ པུ་བྦེ, ཙི་ཏྟེ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནཱི.
༧༨. ‘‘པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ ཀླེ་སེ་ཧི, སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱི;
ས་མཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ན ལ་བྷིཾ, རཱ་ག་ཙི་ཏྟ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱ.
༧༩. ‘‘ཀི་སཱ པ་ཎྜུ ཝི་ཝ་ཎྞཱ ཙ, ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི ཙཱ་རི་ཧཾ;
ནཱ་ཧཾ དི་ཝཱ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཝཱ, སུ་ཁཾ ཝི་ནྡིཾ སུ་དུ་ཀྑི་ཏཱ.
༨༠. ‘‘ཏ་ཏོ ར་ཛྫུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, པཱ་ཝི་སིཾ ཝ་ན་མ་ནྟ་རཾ;
ཝ་རཾ མེ ཨི་དྷ ཨུ་བྦ་ནྡྷཾ, ཡ་ཉྩ ཧཱི་ནཾ པུ་ནཱ་ཙ་རེ.
༨༡. ‘‘ད་ལ༹ྷ་པཱ་སཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཡ;
པ་ཀྑི་པིཾ པཱ་སཾ གཱི་ཝཱ་ཡཾ, ཨ་ཐ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི མེ’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀཱ་རཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་མ་ན་སི་ཀཱ་རེ་ན, ཨ་སུ་བྷེ སུ་བྷ་ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧེ་ན. ཀཱ་མ་རཱ་གེ་ན ཨ་ཊྚི་ཏཱཏི ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གེ་ན པཱི་ལི༹་ཏཱ. ཨ་ཧོ་སིཾ ཨུ་དྡྷ་ཏཱ པུ་བྦེ, ཙི་ཏྟེ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ནཱིཏི པུ་བྦེ མ་མ ཙི་ཏྟེ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་སེ ཨ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨུ་དྡྷ་ཏཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སིཾ.
པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏཱ ཀླེ་སེ་ཧི, སུ་བྷ་ས་ཉྙཱ་ནུ་ཝ་ཏྟི་ནཱིཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ན་པ་ཏྟེ་ཧི ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ སུ་བྷ་ནྟི པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ན་སཱི་ལཱ. ས་མཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ན ལ་བྷིཾ, རཱ་ག་ཙི་ཏྟ་ཝ་སཱ་ནུ་གཱཏི ཀཱ་མ་རཱ་ག་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཝ་སཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ཨཱི་ས་ཀ་མྤི ཙི་ཏྟ་སྶ ས་མཾ ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐཾ ཙི་ཏྟེ་ཀ་གྒ་ཏཾ ན ལ་བྷིཾ.
ཀི་སཱ པ་ཎྜུ ཝི་ཝ་ཎྞཱ ཙཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཀི་སཱ དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པྤ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝི་ཝ་ཎྞཱ ཝི་ག་ཏ་ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ. ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནཱིཏི ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི. ཙཱ་རི་ཧནྟི ཙ་རིཾ ཨ་ཧཾ. ནཱ་ཧཾ དི་ཝཱ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཝཱ, སུ་ཁཾ ཝི་ནྡིཾ སུ་དུ་ཀྑི་ཏཱཏི ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ས་ཏྟ་སུ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ་སུ ཀི་ལེ་ས་དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏཱ ཨེ་ཀ་དཱ་པི དི་ཝཱ ཝཱ ར་ཏྟིཾ ཝཱ ས་མ་ཎ་སུ་ཁཾ ན པ་ཊི་ལ་བྷིཾ.
ཏ་ཏོཏི ཀི་ལེ་ས་པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནེ་ན ས་མ་ཎ་སུ་ཁཱ་ལཱ་བྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ར་ཛྫུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན པཱ་ཝི་སིཾ, ཝ་ན་མ་ནྟ་རནྟི པཱ་ས་ར་ཛྫུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ན་ནྟ་རཾ པཱ་ཝི་སིཾ. ཀི་མ་ཏྠཾ པཱ་ཝི་སཱི་ཏི ཙེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཝ་རཾ མེ ཨི་དྷ ཨུ་བྦ་ནྡྷཾ, ཡ་ཉྩ ཧཱི་ནཾ པུ་ནཱ་ཙ་རེ’’ཏི ཡ་ད་ཧཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཧཱི་ནཾ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཾ པུ་ན ཨཱ་ཙ་རེ ཨཱ་ཙ་རེ་ཡྻཾ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛེ་ཡྻཾ, ཏ་ཏོ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ན་ནྟ་རེ ཨུ་བྦ་ནྡྷཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ མེ ཝ་རཾ སེ་ཊྛ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཐ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི མེཏི ཡ་དཱ རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ བ་ནྡྷ་པཱ་སཾ གཱི་ཝཱ་ཡཾ པ་ཀྑི་པི, ཨ་ཐ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ན་གཱ་མི་ནི་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་མ་གྒེ་ན གྷ་ཊི་ཏ་ཏྟཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦཱ་ས་ཝེ་ཧི མ་མ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩི ཝི་མུ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
སཱི་ཧཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
༤. སུ་ནྡ་རཱི་ན་ནྡཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨཱ་ཏུ་རཾ ཨ་སུ་ཙིནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ སུ་ནྡ་རཱི་ན་ནྡཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ ཛྷཱ་ཡི་ནཱི་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ན་ནྡཱཏི་སྶཱ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ནྡ་རཱི་ན་ནྡཱ, ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི་ཏི ཙ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ག་ནྟྭཱ ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་ཉྩ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཏེ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ ཙ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལོ བུ་དྡྷོ ཛཱ་ཏོ, པུ་ཏྟོ་པི་སྶ རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་རོ པ་བྦ་ཛི, བྷ་ཏྟཱ་པི མེ ན་ནྡ་རཱ་ཛཱ, མཱ་ཏཱ་པི མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མཱི, བྷ་གི་ནཱི་པི རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ གེ་ཧེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷི་ཀྑུ་ནུ་པ་སྶ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཉཱ་ཏི་སི་ནེ་ཧེ་ན པ་བྦ་ཛི, ནོ ས་དྡྷཱ་ཡ. ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི རཱུ་པཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་མ་དཱ. ‘‘ས་ཏྠཱ རཱུ་པཾ ཝི་ཝ་ཎྞེ་ཏི ག་ར་ཧ་ཏི, ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན རཱུ་པེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏཱི’’ཏི བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི་ཨཱ་དི ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ན་ནྡཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ – ས་ཏྠཱ་རཱ ནི་མྨི་ཏཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ན་ཏྟ་ཏོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ ཐེ་རི་ཡཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ ས་ཏྠཱ ཏ་སྶཱ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ –
༨༢. ‘‘ཨཱ་ཏུ་རཾ ཨ་སུ་ཙིཾ པཱུ་ཏིཾ, པ་སྶ ན་ནྡེ ས་མུ་སྶ་ཡཾ;
ཨ་སུ་བྷཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཨེ་ཀ་གྒཾ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ.
༨༣. ‘‘ཡ་ཐཱ ཨི་དཾ ཏ་ཐཱ ཨེ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏཾ ཏ་ཐཱ ཨི་དཾ;
དུ་གྒ་ནྡྷཾ པཱུ་ཏི་ཀཾ ཝཱ་ཏི, བཱ་ལཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏཾ.
༨༤. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ནྟཱི, ར་ཏྟི་ནྡི་ཝ་མ་ཏ་ནྡི་ཏཱ;
ཏ་ཏོ ས་ཀཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ, ཨ་བྷི་ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ ད་ཀྑི་ས’’ནྟི. –
ཨི་མཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
སཱ དེ་ས་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘ན་ནྡེ, ཨི་མ་སྨིཾ ས་རཱི་རེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀོ་པི སཱ་རོ ན་ཏྠི, མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ལེ་པ་ནོ ཛ་རཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ་ས་བྷཱུ་ཏོ, ཨ་ཊྛི་པུ་ཉྫ་མ་ཏྟོ ཨེ་ཝཱ་ཡ’’ནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ –
‘‘ཨ་ཊྛི་ནཾ ན་ག་རཾ ཀ་ཏཾ, མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ལེ་པ་ནཾ;
ཡ་ཏྠ ཛ་རཱ ཙ མ་ཙྩུ ཙ, མཱ་ནོ མ་ཀྑོ ཙ ཨོ་ཧི་ཏོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༥༠) –
དྷ་མྨ་པ་དེ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
སཱ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༣.༡༦༦-༢༡༩) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུ;
ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ, ཏཱ་ར་ཀོ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;
དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ བུ་དྡྷོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, ཧི་ཏེ་སཱི ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;
ས་མྤ་ཏྟེ ཏི་ཏྠི་ཡེ ས་བྦེ, པ་ཉྩ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་པི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་རཱ་ཀུ་ལཾ ཨཱ་སི, སུ་ཉྙ་ཏཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཙ;
ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི, ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཏཱ་དི་བྷི.
‘‘ར་ཏ་ནཱ་ན་ཊྛ་པ་ཉྙཱ་སཾ, ཨུ་གྒ་ཏོ་ཝ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ཀ་ཉྩ་ན་གྒྷི་ཡ་ས་ངྐཱ་སོ, བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ.
‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཝི་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ;
ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ, ཛཱ་ཏཱ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ཨ་ཧུཾ;
ནཱ་ནཱ་ར་ཏ་ན་པ་ཛྫོ་ཏེ, མ་ཧཱ་སུ་ཁ་ས་མ་པྤི་ཏཱ.
‘‘ཨུ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, ཨ་སྶོ་སིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ;
ཨ་མ་ཏཾ པ་ར་མ་སྶཱ་དཾ, པ་ར་མ་ཏྠ་ནི་ཝེ་ད་ཀཾ.
‘‘ཏ་དཱ ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ས་ས་ངྒྷཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ, པ་ས་ནྣཱ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
‘‘ཛྷཱ་ཡི་ནཱི་ནཾ བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ནཾ, ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ན་མ་པ་ཏྠ་ཡིཾ;
ནི་པ་ཙྩ སི་ར་སཱ དྷཱི་རཾ, ས་ས་ངྒྷཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཏ་དཱ ཨ་ད་ནྟ་ད་མ་ཀོ, ཏི་ལོ་ཀ་ས་ར་ཎོ པ་བྷཱུ;
བྱཱ་ཀཱ་སི ན་ར་སཱ་ར་ཐི, ལ་ཙྪ་སེ ཏཾ སུ་པ་ཏྠི་ཏཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དཱ, ཨོ་ར་སཱ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏཱ;
ན་ནྡཱ་ཏི ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝི་ཀཱ.
‘‘ཏཾ སུ་ཏྭཱ མུ་དི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏ་དཱ ཛི་ནཾ;
མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ པ་རི་ཙ་རིཾ, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏེ་ན, ཙེ་ཏ་ནཱ་པ་ཎི་དྷཱི་ཧི ཙ;
ཛ་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ནུ་སཾ དེ་ཧཾ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ཡཱ་མ་མ་གཾ, ཏ་ཏོ་ཧཾ ཏུ་སི་ཏཾ ག་ཏཱ;
ཏ་ཏོ ཙ ནི་མྨཱ་ན་ར་ཏིཾ, ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་པུ་རཾ ཏ་ཏོ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཛྫཱ་མི, ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ་ཧ་སཱ;
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ རཱ་ཛཱུ་ནཾ, མ་ཧེ་སི་ཏྟ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ མ་ནུ་སྶ་ཏྟེ, རཱ་ཛཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནཾ;
མ་ཎྜ་ལཱི་ན་ཉྩ རཱ་ཛཱུ་ནཾ, མ་ཧེ་སི་ཏྟ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
‘‘ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱ་ན, དེ་ཝེ་སུ མ་ནུ་ཛེ་སུ ཙ;
ས་བྦ་ཏྠ སུ་ཁི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ, ནེ་ཀ་ཀ་པྤེ་སུ སཾ་ས་རིཾ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟེ, སུ་ར་མྨེ ཀ་པི་ལ་ཝ྄ཧ་ཡེ;
ར་ཉྙོ སུ་དྡྷོ་ད་ན་སྶཱ་ཧཾ, དྷཱི་ཏཱ ཨཱ་སིཾ ཨ་ནི་ནྡི་ཏཱ.
‘‘སི་རི་ཡཱ རཱུ་པི་ནིཾ དི་སྭཱ, ན་ནྡི་ཏཾ ཨཱ་སི ཏཾ ཀུ་ལཾ;
ཏེ་ན ན་ནྡཱ་ཏི མེ ནཱ་མཾ, སུ་ནྡ་རཾ པ་ཝ་རཾ ཨ་ཧུ.
‘‘ཡུ་ཝ་ཏཱི་ན་ཉྩ ས་བྦཱ་སཾ, ཀ་ལྱཱ་ཎཱི་ཏི ཙ ཝི་སྶུ་ཏཱ;
ཏ་སྨི་མྤི ན་ག་རེ ར་མྨེ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཡ་སོ་དྷ་རཾ.
‘‘ཛེ་ཊྛོ བྷཱ་ཏཱ ཏི་ལོ་ཀ་གྒོ, པ་ཙྪི་མོ ཨ་ར་ཧཱ ཏ་ཐཱ;
ཨེ་ཀཱ་ཀི་ནཱི ག་ཧ་ཊྛཱ་ཧཾ, མཱ་ཏ་རཱ པ་རི་ཙོ་དི་ཏཱ.
‘‘སཱ་ཀི་ཡ་མྷི ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ, པུ་ཏྟེ བུ་དྡྷཱ་ནུ་ཛཱ ཏུ་ཝཾ;
ན་ནྡེ་ན་པི ཝི་ནཱ བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་གཱ་རེ ཀི་ནྣུ ཨ་ཙྪ་སི.
‘‘ཛ་རཱ་ཝ་སཱ་ནཾ ཡོ་བྦ་ཉྙཾ, རཱུ་པཾ ཨ་སུ་ཙི་ས་མྨ་ཏཾ;
རོ་ག་ནྟ་མ་པི་ཙཱ་རོ་གྱཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ མ་ར་ཎ་ནྟི་ཀཾ.
‘‘ཨི་ད་མྤི ཏེ སུ་བྷཾ རཱུ་པཾ, ས་སཱི་ཀ་ནྟཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ;
བྷཱུ་ས་ནཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཾ, སི་རི་ས་ངྒྷཱ་ཊ་སཾ་ནི་བྷཾ.
‘‘པུ་ཉྫི་ཏཾ ལོ་ཀ་སཱ་རཾ་ཝ, ན་ཡ་ནཱ་ནཾ ར་སཱ་ཡ་ནཾ;
པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཀི་ཏྟི་ཛ་ན་ནཾ, ཨུ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ན་ནྡ་ནཾ.
‘‘ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ལེ་ན, ཛ་རཱ ས་མ་དྷི་སེ་སྶ་ཏི;
ཝི་ཧཱ་ཡ གེ་ཧཾ ཀཱ་རུ་ཉྙེ, ཙ་ར དྷ་མྨ་མ་ནི་ནྡི་ཏེ.
‘‘སུ་ཏྭཱ་ཧཾ མཱ་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ, པ་བྦ་ཛིཾ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
དེ་ཧེ་ན ན་ཏུ ཙི་ཏྟེ་ན, རཱུ་པ་ཡོ་བྦ་ན་ལཱ་ལི༹་ཏཱ.
‘‘མ་ཧ་ཏཱ ཙ པ་ཡ་ཏྟེ་ན, ཛྷཱ་ན་ཛ྄ཛྷེ་ན པ་རཾ མ་མ;
ཀཱ་ཏུ་ཉྩ ཝ་ད་ཏེ མཱ་ཏཱ, ན ཙཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཨུ་སྶུ་ཀཱ.
‘‘ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, དི་སྭཱ མཾ ཀཱ་མ་ལཱ་ལ་སཾ;
ནི་བྦ་ནྡ་ན་ཏྠཾ རཱུ་པ་སྨིཾ, མ་མ ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ ཛི་ནོ.
‘‘ས་ཀེ་ན ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ཨི་ཏྠིཾ མཱ་པེ་སི སོ་བྷི་ནིཾ;
ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ སུ་རུ་ཙི་རཾ, མ་མ་ཏོ་པི སུ་རཱུ་པི་ནིཾ.
‘‘ཏ་མ་ཧཾ ཝི་མྷི་ཏཱ དི་སྭཱ, ཨ་ཏི་ཝི་མྷི་ཏ་དེ་ཧི་ནིཾ;
ཙི་ནྟ་ཡིཾ ས་ཕ་ལཾ མེ་ཏི, ནེ་ཏྟ་ལཱ་བྷ་ཉྩ མཱ་ནུ་སཾ.
‘‘ཏ་མ་ཧཾ ཨེ་ཧི སུ་བྷ་གེ, ཡེ་ན་ཏྠོ ཏཾ ཝ་དེ་ཧི མེ;
ཀུ་ལཾ ཏེ ནཱ་མ་གོ་ཏྟ་ཉྩ, ཝ་ད མེ ཡ་དི ཏེ པི་ཡཾ.
‘‘ན ཝ་ཉྩ་ཀཱ་ལོ སུ་བྷ་གེ, ཨུ་ཙྪ་ངྒེ མཾ ནི་ཝཱ་ས་ཡ;
སཱི་ད་ནྟཱི་ཝ མ་མ་ངྒཱ་ནི, པ་སུ་པྤ་ཡ་མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀཾ.
‘‘ཏ་ཏོ སཱི་སཾ མ་མ་ངྒེ སཱ, ཀ་ཏྭཱ ས་ཡི སུ་ལོ་ཙ་ནཱ;
ཏ་སྶཱ ན་ལཱ་ཊེ པ་ཏི་ཏཱ, ལུ་དྡྷཱ པ་ར་མ་དཱ་རུ་ཎཱ.
‘‘ས་ཧ ཏ་སྶཱ ནི་པཱ་ཏེ་ན, པི་ལ༹་ཀཱ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཐ;
པ་གྒྷ་རིཾ་སུ པ་བྷི་ནྣཱ ཙ, ཀུ་ཎ་པཱ པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏཱ.
‘‘པ་བྷི་ནྣཾ ཝ་ད་ན་ཉྩཱ་པི, ཀུ་ཎ་པཾ པཱུ་ཏི་ག་ནྡྷ་ནཾ;
ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏཾ ཝི་ནི་ལ་ཉྩ, པུ་བྦ་ཉྩཱ་པི ས་རཱི་ར་ཀཾ.
‘‘སཱ པ་ཝེ་དི་ཏ་ས་བྦ་ངྒཱི, ནི་སྶ་ས་ནྟཱི མུ་ཧུཾ མུ་ཧུཾ;
ཝེ་ད་ཡ་ནྟཱི ས་ཀཾ དུ་ཀྑཾ, ཀ་རུ་ཎཾ པ་རི་དེ་ཝ་ཡི.
‘‘དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་མི, ཕུ་ས་ཡ་ནྟི ཙ ཝེ་ད་ནཱ;