༡. བྷ་དྡཱ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ པུ་ཏྟོ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ བྷ་དྡཱ་ཡ ཀཱ་པི་ལཱ་ནི་ཡཱ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. སཱ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཱི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནིཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ན་ནྡཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཏཱ་ཡ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ དི་ནྣེ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ལཱ༹་ར་ས་མྤ་ཏྟིཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ར་ཧི – ‘‘བཱ་ལེ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཏེ ཀིཾ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི? སཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ལ་ཛྫ་མཱ་ནཱ པུ་ན པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞེ་ན ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨཱ་སི་ཏྟེ་ན པ་དུ་མ་ག་བྦྷ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་པྤི་ནཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏཾ མེ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. སཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. པུ་བྦ་ཀ་མྨ་ཕ་ལེ་ན དུ་གྒ་ནྡྷ་ས་རཱི་རཱ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་བྦཱ ཧུ་ཏྭཱ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙེ་ཏི་ཡེ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་སི, ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠེ་ན ཙ པཱུ་ཛཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ་ན་སྶཱ ས་རཱི་རཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ སུ་ག་ནྡྷཾ མ་ནོ་ཧ་རཾ ཛཱ་ཏཾ. སཱ པ་ཏི་ནོ པི་ཡཱ མ་ནཱ་པཱ ཧུ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་ཏྠཱ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ དི་བྦ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ, ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ དེ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟི་ས་དི་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ, ཏེ་སུ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ་སུ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏཱ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་ས་ནྟཱི ཛྷཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལ་སྶ གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་གཱ་མེ པི་པྥ་ལི་ཀུ་མཱ་ར་སྶ གེ་ཧཾ ནཱི་ཏཱ. ཏ་སྨིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ནི་ཀྑ་ནྟེ མ་ཧ་ནྟཾ བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷཾ མ་ཧ་ནྟ་ཉྩ ཉཱ་ཏི་པ་རི་ཝ་ཊྚཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫ་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི ཏི་ཏྠི་ཡཱ་རཱ་མེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༣.༢༤༤-༣༡༣) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨཱ་ན པཱ་ར་གཱུ;
ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧུ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཾ, ཝི་དེ་ཧོ ནཱ་མ ནཱ་མ་ཏོ;
སེ་ཊྛཱི པ་ཧཱུ་ཏ་ར་ཏ་ནོ, ཏ་སྶ ཛཱ་ཡཱ ཨ་ཧོ་ས་ཧཾ.
‘‘ཀ་དཱ་ཙི སོ ན་རཱ་དི་ཙྩཾ, ཨུ་པེ་ཙྩ ས་པ་རི་ཛྫ་ནོ;
དྷ་མྨ་མ་སྶོ་སི བུ་དྡྷ་སྶ, ས་བྦ་དུ་ཀྑ་བྷ་ཡ་པྤ་ཧཾ.
‘‘སཱ་ཝ་ཀཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་གྒཾ ཀི་ཏྟེ་སི ནཱ་ཡ་ཀོ;
སུ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧི་ཀཾ དཱ་ནཾ, ད་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ.
‘‘ནི་པ་ཙྩ སི་ར་སཱ པཱ་དེ, ཏཾ ཋཱ་ན་མ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡིཾ;
ས ཧཱ་ས་ཡ་ནྟོ པ་རི་སཾ, ཏ་དཱ ཧི ན་ར་པུ་ངྒ་ཝོ.
‘‘སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ;
ལ་ཙྪ་སེ པ་ཏྠི་ཏཾ ཋཱ་ནཾ, ནི་བྦུ་ཏོ ཧོ་ཧི པུ་ཏྟ་ཀ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ཏཾ སུ་ཏྭཱ མུ་དི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏ་དཱ ཛི་ནཾ;
མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ པ་རི་ཙ་རི, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཝི་ནཱ་ཡ་ཀཾ.
‘‘སཱ་ས་ནཾ ཛོ་ཏ་ཡི་ཏྭཱ་ན, སོ མ་དྡི་ཏྭཱ ཀུ་ཏི་ཏྠི་ཡེ;
ཝེ་ནེ་ཡྻཾ ཝི་ན་ཡི་ཏྭཱ ཙ, ནི་བྦུ་ཏོ སོ ས་སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་མྷི ལོ་ཀ་གྒེ, པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏྠུ་ནོ;
ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟེ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ, ས་ཧ ཏེ་ཧི ཨ་ཀཱ་ར་ཡི.
‘‘ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཐཱུ་པཾ, ཨུ་བྦི་དྡྷཾ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཾ;
ཛ་ལ་ནྟཾ ས་ཏ་རཾ་སིཾ་ཝ, སཱ་ལ་རཱ་ཛཾ་ཝ ཕུ་ལླི་ཏཾ.
‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པཱ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཡི;
ན་ལ༹་གྒཱི ཝི་ཡ ཛོ་ཏ་ནྟཱི, ར་ཏ་ནེ་ཧེ་ཝ ས་ཏྟ་ཧི.
‘‘ག་ནྡྷ་ཏེ་ལེ་ན པཱུ་རེ་ཏྭཱ, དཱི་པཱ་ནུ་ཛྫ་ལ་ཡཱི ཏ་ཧིཾ;
པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧེ་སི་སྶ, ས་བྦ་བྷཱུ་ཏཱ་ནུ་ཀ་མྤི་ནོ.
‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པུ་ཎྞ་ཀུ་མྦྷཱ་ནི ཀཱ་ར་ཡི;
ར་ཏ་ནེ་ཧེ་ཝ པུ་ཎྞཱ་ནི, པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཧེ་སི་ནོ.
‘‘མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀུ་མྦྷཱི་ནཾ, ཨུ་སྶི་ཏཱ ཀ་ཉྩ་ན་གྒྷི་ཡོ;
ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ནྟི ཝ་ཎྞེ་ན, ས་ར་དེ་ཝ དི་ཝཱ་ཀ་རོ.
‘‘ཙ་ཏུ་དྭཱ་རེ་སུ སོ་བྷ་ནྟི, ཏོ་ར་ཎཱ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཱ;
ཨུ་སྶི་ཏཱ ཕ་ལ་ཀཱ ར་མྨཱ, སོ་བྷ་ནྟི ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཱ.
‘‘ཝི་རོ་ཙ་ནྟི པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ, ཨ་ཝ་ཊཾ་སཱ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ;
ཨུ་སྶི་ཏཱ་ནི པ་ཊཱ་ཀཱ་ནི, ར་ཏ་ནཱ་ནི ཝི་རོ་ཙ་རེ.
‘‘སུ་ར་ཏྟཾ སུ་ཀ་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, ཙེ་ཏི་ཡཾ ར་ཏ་ནཱ་མ་ཡཾ;
ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི ཝ་ཎྞེ་ན, ས་ས་ཉྫྷོ་ཝ དི་ཝཱ་ཀ་རོ.
‘‘ཐཱུ་པ་སྶ ཝེ་དི་ཡོ ཏི་སྶོ, ཧ་རི་ཏཱ་ལེ་ན པཱུ་ར་ཡི;
ཨེ་ཀཾ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཡེ་ཀཾ, ཨ་ཉྫ་ནེ་ན ཙ ཨེ་ཀི་ཀཾ.
‘‘པཱུ་ཛཾ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ར་མྨཾ, ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝ་ར་ཝཱ་དི་ནོ;
ཨ་དཱ་སི དཱ་ནཾ ས་ངྒྷ་སྶ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ.
‘‘ས་ཧཱ་ཝ སེ་ཊྛི་ནཱ ཏེ་ན, ཏཱ་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ས་བྦ་སོ;
ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ས་ཧཱ་ཝ སུ་ག་ཏིཾ ག་ཏཱ.
‘‘ས་མྤ་ཏྟི་ཡོ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱ་ན, དེ་ཝ་ཏྟེ ཨ་ཐ མཱ་ནུ་སེ;
ཚཱ་ཡཱ ཝི་ཡ ས་རཱི་རེ་ན, ས་ཧ ཏེ་ནེ་ཝ སཾ་ས་རིཾ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཝི་པ་སྶཱི ནཱ་མ ནཱ་ཡ་ཀོ;
ཨུ་པྤ་ཛྫི ཙཱ་རུ་ད་སྶ་ནོ, ས་བྦ་དྷ་མྨ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ.
‘‘ཏ་དཱ་ཡཾ བ་ནྡྷུ་པ་ཏི་ཡཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ;
ཨ་ཌྜྷོ ས་ནྟོ གུ་ཎེ་ནཱ་པི, དྷ་ནེ་ན ཙ སུ་དུ་གྒ་ཏོ.
‘‘ཏ་དཱ་པི ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཨཱ་སིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ས་མ་ཙེ་ཏ་སཱ;
ཀ་དཱ་ཙི སོ དི་ཛ་ཝ་རོ, ས་ངྒ་མེ་སི མ་ཧཱ་མུ་ནིཾ.
‘‘ནི་སི་ནྣཾ ཛ་ན་ཀཱ་ཡ་མྷི, དེ་སེ་ནྟཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་དཾ;
སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ པ་མུ་དི་ཏོ, ཨ་དཱ་སི ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀཾ.
‘‘གྷ་ར་མེ་ཀེ་ན ཝ་ཏྠེ་ན, ག་ནྟྭཱ་ནེ་ཏཾ ས མ་བྲ་ཝི;
ཨ་ནུ་མོ་ད མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཾ, དི་ནྣཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ཊ་ཀཾ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་མོ་དིཾ སུ་པཱི་ཎི་ཏཱ;
སུ་དི་ནྣོ སཱ་ཊ་ཀོ སཱ་མི, བུ་དྡྷ་སེ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ.
‘‘སུ་ཁི་ཏོ ས་ཛྫི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, སཾ་ས་ར་ནྟོ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ;
བཱ་རཱ་ཎ་སི་པུ་རེ ར་མྨེ, རཱ་ཛཱ ཨཱ་སི མ་ཧཱི་པ་ཏི.
‘‘ཏ་དཱ ཏ་སྶ མ་ཧེ་སཱི་ཧཾ, ཨི་ཏྠི་གུ་མྦ་སྶ ཨུ་ཏྟ་མཱ;
ཏ་སྶཱ་ཏི ད་ཡི་ཏཱ ཨཱ་སིཾ, པུ་བྦ་སྣེ་ཧེ་ན བྷ་ཏྟུ་ནོ.
‘‘པི་ཎྜཱ་ཡ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཏེ, ཨ་ཊྛ པ་ཙྩེ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀེ;
དི་སྭཱ པ་མུ་དི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, ད་ཏྭཱ པི་ཎྜཾ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ.
‘‘པུ་ནོ ནི་མ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཀ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་མ་ཎྜ་པཾ;
ཀ་མྨཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ པ་ཏྟཾ, སོ་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཏ ཏ་ཏྟ་ཀཾ.
‘‘ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ་ན ཏེ ས་བྦེ, ཏེ་སཾ དཱ་ན་མ་དཱ་སི སོ;
སོ་ཎྞཱ་ས་ནེ པ་ཝི་ཊྛཱ་ནཾ, པ་ས་ནྣོ སེ་ཧི པཱ་ཎི་བྷི.
‘‘ཏ་མྤི དཱ་ནཾ ས་ཧཱ་དཱ་སིཾ, ཀཱ་སི་རཱ་ཛེ་ན་ཧཾ ཏ་དཱ;
པུ་ནཱ་ཧཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ, ཛཱ་ཏཱ ཀཱ་སི་ཀ་གཱ་མ་ཀེ.
‘‘ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་ཀུ་ལེ ཕཱི་ཏེ, སུ་ཁི་ཏོ སོ ས་བྷཱ་ཏུ་ཀོ;
ཛེ་ཊྛ་སྶ བྷཱ་ཏུ་ནོ ཛཱ་ཡཱ, ཨ་ཧོ་སིཾ སུ་པ་ཏི་བྦ་ཏཱ.
‘‘པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ་ན, ཀ་ནི་ཡ་སྶ མ་མ བྷ་ཏྟུ་ནོ;
བྷཱ་ག་ནྣཾ ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ་ན, ཨཱ་ག་ཏེ ཏ་མྷི པཱ་ཝ་དིཾ.
‘‘ནཱ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྠ སོ དཱ་ནཾ, ཏ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་དཱ་ས་ཧཾ;
ཨུ་ཁཱ ཨཱ་ནི་ཡ ཏཾ ཨ་ནྣཾ, པུ་ནོ ཏ་སྶེ་ཝ སོ ཨ་དཱ.
‘‘ཏ་ད་ནྣཾ ཚ་ཌྜ་ཡི་ཏྭཱ་ན, དུ་ཊྛཱ བུ་དྡྷ་སྶ་ཧཾ ཏ་དཱ;
པ་ཏྟཾ ཀ་ལ་ལ་པུ་ཎྞཾ ཏཾ, ཨ་དཱ་སིཾ ཏ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ.
‘‘དཱ་ནེ ཙ ག་ཧ་ཎེ ཙེ་ཝ, ཨ་པ་ཙེ པ་དུ་སེ་པི ཙ;
ས་མ་ཙི་ཏྟ་མུ་ཁཾ དི་སྭཱ, ཏ་དཱ་ཧཾ སཾ་ཝི་ཛིཾ བྷུ་སཾ.
‘‘པུ་ནོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, སོ་དྷ་ཡི་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷི་ནཱ,
པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ས་གྷ་ཏཾ ས་ཀྐ་རཾ ཨ་དཾ.
‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠཱུ་པ་པ་ཛྫཱ་མི, སུ་རཱུ་པཱ ཧོ་མི དཱ་ན་ཏོ;
བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་པ་ཀཱ་རེ་ན, དུ་གྒ་ནྡྷཱ ཝ་ད་ནེ་ན ཙ.
‘‘པུ་ན ཀ་སྶ་པ་ཝཱི་ར་སྶ, ནི་དྷཱ་ཡ་ནྟ་མྷི ཙེ་ཏི་ཡེ;
སོ་ཝ་ཎྞཾ ཨི་ཊྛ་ཀཾ ཝ་རཾ, ཨ་དཱ་སིཾ མུ་དི་ཏཱ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏེ་ན ག་ནྡྷེ་ན, ནི་ཙ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་མི་ཊྛ་ཀཾ;
མུ་ཏྟཱ དུ་གྒ་ནྡྷ་དོ་ས་མྷཱ, ས་བྦ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཱ.
‘‘ས་ཏྟ པཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ར་ཏ་ནེ་ཧེ་ཝ ས་ཏྟ་ཧི;
ཀཱ་རེ་ཏྭཱ གྷ་ཏ་པཱུ་རཱ་ནི, ཝ་ཊྚཱི་ནི ཙ ས་ཧ་སྶ་སོ.
‘‘པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་དཱི་པེ་ཏྭཱ, ཋ་པ་ཡིཾ ས་ཏྟ་པ་ནྟི་ཡོ;
པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ, ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ.
‘‘ཏ་དཱ་པི ཏ་མྷི པུ་ཉྙ་མྷི, བྷཱ་གི་ནཱི་ཡི ཝི་སེ་ས་ཏོ;
པུ་ན ཀཱ་སཱི་སུ ས་ཉྫཱ་ཏོ, སུ་མི་ཏྟཱ ཨི་ཏི ཝི་སྶུ་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶཱ་ཧཾ བྷ་རི་ཡཱ ཨཱ་སིཾ, སུ་ཁི་ཏཱ ས་ཛྫི་ཏཱ པི་ཡཱ;
ཏ་དཱ པ་ཙྩེ་ཀ་མུ་ནི་ནོ, ཨ་དཱ་སིཾ གྷ་ན་ཝེ་ཋ་ནཾ.
‘‘ཏ་སྶཱ་པི བྷཱ་གི་ནཱི ཨཱ་སིཾ, མོ་དི་ཏྭཱ དཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ;
པུ་ནཱ་པི ཀཱ་སི་ར་ཊྛ་མྷི, ཛཱ་ཏོ ཀོ་ལི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ.
‘‘ཏ་དཱ ཀོ་ལི་ཡ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ས་ཏེ་ཧི ས་ཧ པ་ཉྩ་ཧི;
པ་ཉྩ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ས་ཏཱ་ནི ས་མུ་པ་ཊྛ་ཧི.
‘‘ཏེ་མཱ་སཾ ཏ་པྤ་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཨ་དཱ་སི ཙ ཏི་ཙཱི་ཝ་རེ;
ཛཱ་ཡཱ ཏ་སྶ ཏ་དཱ ཨཱ་སིཾ, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནུ་གཱ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨ་ཧུ རཱ་ཛཱ, ན་ནྡོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་ཡ་སོ;
ཏ་སྶཱ་པི མ་ཧེ་སཱི ཨཱ་སིཾ, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཱི.
‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་ཏྭཱ་ན, བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ མ་ཧཱི་པ་ཏི;
པ་དུ་མ་ཝ་ཏཱི་པུ་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ཙྩེ་ཀ་མུ་ནི་ནཾ ཏ་དཱ.
‘‘ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་ནཱུ་ནཱ་ནི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ;
རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ནི་བྦུ་ཏཱ་ནི ཙ པཱུ་ཛ་ཡིཾ.
‘‘ཙེ་ཏི་ཡཱ་ནི ཙ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ, པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ མ་ཡཾ;
བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡོ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཨ་ག་མྷ་སེ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠེ, སུ་ཛཱ་ཏོ པི་པྥ་ལཱ་ཡ་ནོ;
མཱ་ཏཱ སུ་མ་ན་དེ་ཝཱི་ཏི, ཀོ་སི་གོ་ཏྟོ དི་ཛོ པི་ཏཱ.
‘‘ཨ་ཧཾ མ་དྡེ ཛ་ན་པ་དེ, སཱ་ཀ་ལཱ་ཡ པུ་རུ་ཏྟ་མེ;
ཀ་པྤི་ལ་སྶ དི་ཛ་སྶཱ་སིཾ, དྷཱི་ཏཱ མཱ་ཏཱ སུ་ཙཱི་མ་ཏི.
‘‘གྷ་ར་ཀ་ཉྩ་ན་བི་མྦེ་ན, ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ་ན མཾ པི་ཏཱ;
ཨ་དཱ ཀ་སྶ་པ་དྷཱི་ར་སྶ, ཀཱ་མེ་ཧི ཝ་ཛྫི་ཏ་སྶ་མཾ.
‘‘ཀ་དཱ་ཙི སོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, ག་ནྟྭཱ ཀ་མྨ་ནྟ་པེ་ཀྑ་ཀོ;
ཀཱ་ཀཱ་དི་ཀེ་ཧི ཁ་ཛྫ་ནྟེ, པཱ་ཎེ དི་སྭཱ་ན སཾ་ཝི་ཛི.
‘‘གྷ་རེ་ཝཱ་ཧཾ ཏི་ལེ ཛཱ་ཏེ, དི་སྭཱ་ནཱ་ཏ་པ་ཏཱ་པ་ནེ;
ཀི་མཱི ཀཱ་ཀེ་ཧི ཁ་ཛྫ་ནྟེ, སཾ་ཝེ་ག་མ་ལ་བྷིཾ ཏ་དཱ.
‘‘ཏ་དཱ སོ པ་བྦ་ཛཱི དྷཱི་རོ, ཨ་ཧཾ ཏ་མ་ནུ་པ་བྦ་ཛིཾ;
པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི ནི་ཝ་སིཾ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཝ་ཏེ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཡ་དཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨཱ་སི, གོ་ཏ་མཱི ཛི་ན་པོ་སི་ཀཱ;
ཏ་དཱ་ཧཾ ཏ་མུ་པ་ག་ནྟྭཱ, བུ་དྡྷེ་ན ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏཱ.
‘‘ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ལེ་ན, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ;
ཨ་ཧོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟ་ཏྟཾ, ཀ་སྶ་པ་སྶ སི་རཱི་མ་ཏོ.
‘‘སུ་ཏོ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ, ཀ་སྶ་པོ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཡོ ཝེ་དི, ས་གྒཱ་པཱ་ཡ་ཉྩ པ་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་ཐོ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝོ་སི་ཏོ མུ་ནི;
ཨེ་ཏཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི, ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་དྡཱ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི, ཏེ་ཝི་ཛྫཱ མ་ཙྩུ་ཧཱ་ཡི་ནཱི;
དྷཱ་རེ་ཏི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ཛི་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧ་ནཾ.
‘‘དི་སྭཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ལོ་ཀེ, ཨུ་བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ཡཾ;
ཏྱ་མྷ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ད་ནྟཱ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་མྷ ནི་བྦུ་ཏཱ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༣.༢༤༤-༣༡༣);
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ ཙི་ཎྞ་ཝ་སཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ སཱ་ཏི་ས་ཡཾ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ་སུ ཋ་པེ་ནྟོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟཱི་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ གུ་ཎཱ་བྷི་ཏྠ་ཝ་ན་པུ་བྦ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་མུ་ཁེ་ན ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟཱི –
༦༣. ‘‘པུ་ཏྟོ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ, ཀ་སྶ་པོ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ;
པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཡོ་ཝེ་དི, ས་གྒཱ་པཱ་ཡ་ཉྩ པ་སྶ་ཏི.
༦༤. ‘‘ཨ་ཐོ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཝོ་སི་ཏོ མུ་ནི;
ཨེ་ཏཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི, ཏེ་ཝི་ཛྫོ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ.
༦༥. ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་དྡཱ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི, ཏེ་ཝི་ཛྫཱ མ་ཙྩུ་ཧཱ་ཡི་ནཱི;
དྷཱ་རེ་ཏི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ཛེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧ་ནཾ.
༦༦. ‘‘དི་སྭཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ལོ་ཀེ, ཨུ་བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མ་ཡཾ;
ཏྱ་མྷ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ད་ནྟཱ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་མྷ ནི་བྦུ་ཏཱ’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ པུ་ཏྟོ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོཏི བུ་དྡྷཱ་ནུ་བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་ཛཱ་ཏ་སུ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཏ་སྶ དཱ་ཡ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་དཱ་ནེ་ན དཱ་ཡཱ་དོ ཀ་སྶ་པོ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་རེ་ཧི ས་མཱ་དྷཱི་ཧི སུ་ཊྛུ ས་མཱ་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ. པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཡོ་ཝེ་དཱིཏི ཡོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རེ་ས་ཉྩ ནི་ཝུ་ཏྠ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཱ་ནུ་སྶ་ཏི་ཉཱ་ཎེ་ན པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝེ་དི ཨ་ཉྙཱ་སི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི. ས་གྒཱ་པཱ་ཡ་ཉྩ པ་སྶ་ཏཱིཏི ཚ་བྦཱི་ས་ཏི་དེ་ཝ་ལོ་ཀ་བྷེ་དཾ ས་གྒཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་པཱ་ཡ་ཉྩ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་སྶ་ཏི.
ཨ་ཐོ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོཏི ཏ་ཏོ པ་རཾ ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ. ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷི་ཝི་སི་ཊྛེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཾ དྷ་མྨཾ ཨ་བྷི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་རི་ཉྙེ་ཡྻཾ པ་རི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ པ་ཧཱ་ཡ, ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཝོ་སི་ཏོ ནི་ཊྛཾ པ་ཏྟོ ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ. ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མོ་ནཾ པ་ཏྟ་ཏྟཱ མུ་ནི.
ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་དྡཱ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཏཱ་ཧི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཱ་ཧི ཏཱི་ཧི ཝི་ཛྫཱ་ཧི ཏེ་ཝི་ཛྫོ མ་ཙྩུ་ཧཱ་ཡཱི ཙ, ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་དྡཱ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི ཏེ་ཝི་ཛྫཱ མ་ཙྩུ་ཧཱ་ཡི་ནཱི་ཏི. ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ དྷཱ་རེ་ཏི ཨ་ནྟི་མཾ དེ་ཧཾ, ཛེ་ཏྭཱ མཱ་རཾ ས་ཝཱ་ཧ་ནནྟི ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་རཾ ཝི་ཡ ཀ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཏི.