༧. མི་ཏྟཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིནྟི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨ་པ་རཱ་ཡ མི་ཏྟཱ་ཡ ཐེ་རི་ཡཱ གཱ་ཐཱ. ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱི ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་མ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་རིཾ དི་སྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་སྶ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒྷེ་ན སཱ་ཊ་ཀ་ཡུ་གེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟཱི ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏི་གོ་ཏ་མི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པུ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༡.༤༦-༥༩) –
‘‘ན་ག་རེ བ་ནྡྷུ་མ་ཏི་ཡཱ, བ་ནྡྷུ་མཱ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ཧུཾ བྷ་རི་ཡཱ, ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཾ ཙཱ་ར་ཡཱ་མ་ཧཾ.
‘‘ར་ཧོ་ག་ཏཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ས་ཧཾ ཏ་དཱ;
ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡ་ཉྷི, ཀུ་ས་ལཾ ན་ཏྠི མེ ཀ་ཏཾ.
‘‘མ་ཧཱ་བྷི་ཏཱ་པཾ ཀ་ཊུ་ཀཾ, གྷོ་ར་རཱུ་པཾ སུ་དཱ་རུ་ཎཾ;
ནི་ར་ཡཾ ནཱུ་ན ག་ཙྪཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མེ ན་ཏྠི སཾ་ས་ཡོ.
‘‘རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ;
ཨེ་ཀཾ མེ ས་མ་ཎཾ དེ་ཧི, བྷོ་ཛ་ཡི་སྶཱ་མི ཁ་ཏྟི་ཡ.
‘‘ཨ་དཱ་སི མེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ས་མ་ཎཾ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ;
ཏ་སྶ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, པ་ར་མ་ནྣེ་ན པཱུ་ར་ཡིཾ.
‘‘པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ པ་ར་མ་ནྣཾ, ག་ནྡྷཱ་ལེ་པཾ ཨ་ཀཱ་ས་ཧཾ;
ཛཱ་ལེ་ན པི་ད་ཧི་ཏྭཱ་ན, ཝ་ཏྠ་ཡུ་གེ་ན ཚཱ་ད་ཡིཾ.
‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ མ་མཾ ཨེ་ཏཾ, ས་རཱ་མི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་མ་ག་ཙྪ་ཧཾ.
‘‘ཏིཾ་སཱ་ནཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ, མ་ཧེ་སི་ཏྟ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ;
མ་ན་སཱ པ་ཏྠི་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཡ་ཐི་ཙྪི་ཏཾ.
‘‘ཝཱི་སཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ, མ་ཧེ་སི་ཏྟ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ;
ཨོ་ཙི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ་ན, སཾ་ས་རཱ་མི བྷ་ཝེ་སྭ་ཧཾ.
‘‘ས་བྦ་བ་ནྡྷ་ན་མུ་ཏྟཱ་ཧཾ, ཨ་པེ་ཏཱ མེ ཨུ་པཱ་དི་ཀཱ;
ས་བྦཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཀྑཱི་ཎཱ, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ.
‘‘ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཡཾ དཱ་ན་མ་ད་དིཾ ཏ་དཱ;
དུ་གྒ་ཏིཾ ནཱ་བྷི་ཛཱ་ནཱ་མི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི. (ཨ་པ. ཐེ་རཱི ༢.༡.༤༦-༥༩);
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན –
༣༡. ‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ.
༣༢. ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པཱ་ག་ཙྪིཾ, དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱི;
སཱ་ཛྫ ཨེ་ཀེ་ན བྷ་ཏྟེ་ན, མུ་ཎྜཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་ཏཱ;
དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཧཾ, ཝི་ནེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡེ ད་ར’’ནྟི. – ཨི་མཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིནྟི ཙ་ཏུ་དྡ་ས་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎཱི ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི, པ་ཉྩ་ད་ས་ནྣཾ པཱུ་ར་ཎཱི པ་ཉྩ་ད་སཱི, ཏཾ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སི་ཉྩ, པ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི, ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ. པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩཱཏི པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཀ་པ་ཀྑ་ཉྩ ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་པ་ཉྩ་ད་སཱི་ཨ་ཊྛ་མཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ཀྐ་མཾ ཨཱ་དི་ཏོ ཨ་ནྟ་ཏོ ཝཱ པ་ཝེ་ས་ནི་གྒ་མ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་སཱི་ལ་སྶ པ་རི་ཧ་རི་ཏ་བྦ་པ་ཀྑ་ཉྩ ཏེ་ར་སཱི་པཱ་ཊི་པ་ད་ས་ཏྟ་མཱི་ན་ཝ་མཱི་སུ ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ ཝེ་ར་མ་ཎི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨ་ངྒེ་ཧི སུ་ཊྛུ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ. ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པཱ་ག་ཙྪིནྟི ཨུ་པ་ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་མིཾ, ཨུ་པ་ཝ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘པཱ་ཎཾ ན ཧ་ནེ ན ཙཱ་དི་ནྣ་མཱ་དི་ཡེ, མུ་སཱ ན བྷཱ་སེ ན ཙ མ་ཛྫ་པོ སི་ཡཱ;
ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ར་མེ་ཡྻ མེ་ཐུ་ནཱ, ར་ཏྟིཾ ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ ཝི་ཀཱ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
‘‘མཱ་ལཾ ན དྷཱ་རེ ན ཙ ག་ནྡྷ་མཱ་ཙ་རེ, མ་ཉྩེ ཚ་མཱ་ཡཾ ཝ ས་ཡེ་ཐ ས་ནྠ་ཏེ;
ཨེ་ཏ་ཉྷི ཨ་ཊྛ་ངྒི་ཀ་མཱ་ཧུ་པོ་ས་ཐཾ, བུ་དྡྷེ་ན དུ་ཀྑ་ནྟ་གུ་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏ’’ནྟི. (སུ. ནི. ༤༠༢-༤༠༣);
དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཱ་བྷི་ན་ནྡི་ནཱིཏི ཏ་ཏྲཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཨཱ་ཀ་ངྑཱ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་དིཾ དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ ཨ་བྷི་པ་ཏྠེ་ནྟཱི ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པཱ་ག་ཙྪི་ནྟི ཡོ་ཛ་ནཱ. སཱ་ཛྫ ཨེ་ཀེ་ན བྷ་ཏྟེ་ནཱཏི སཱ ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ དི་ཝ་སེ ཨེ་ཀེ་ན བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཎེ་ན. མུ་ཎྜཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་ཏཱཏི མུ་ཎྜི་ཏ་ཀེ་སཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི་པཱ་རུ་ཏ་ས་རཱི་རཱ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དེ་ཝ་ཀཱ་ཡཾ ན པ་ཏྠེ་ཧནྟི ཨ་གྒ་མ་གྒ་སྶ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ཉྩི དེ་ཝ་ནི་ཀཱ་ཡཾ ཨ་ཧཾ ན པ་ཏྠ་ཡེ. ཏེ་ནེ་ཝཱ་ཧ – ‘‘ཝི་ནེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡེ ད་ར’’ནྟི, ཙི་ཏྟ་ག་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན ཝི་ནེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་ད་མེ་ཝ ཙ་སྶཱ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཧོ་སི.
མི་ཏྟཱ་ཐེ་རཱི་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.