༥. མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
མ་ནུ་ཛ་སྶཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་གྒཱ་ས་ནི་ཀ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ མཱ་ལུ་ཀྱཱ ནཱ་མ, ཏ་སྶཱ ཝ་སེ་ན མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟོཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡི་ཏྠ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཉཱ་ཏཱི་སུ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ དྷ་ནེ་ན པ་ལོ་བྷེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ མ་ཧ་ནྟཾ དྷ་ན་རཱ་སིཾ པུ་ར་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ དྷ་ནཾ ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཾ, ཝི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ དྷ་ནེ་ན པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟོ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏེ་སཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ –
༣༩༩. ‘‘མ་ནུ་ཛ་སྶ པ་མ་ཏྟ་ཙཱ་རི་ནོ, ཏ་ཎྷཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི མཱ་ལུ་ཝཱ ཝི་ཡ;
སོ པླ་ཝ་ཏཱི ཧུ་རཱ ཧུ་རཾ, ཕ་ལ་མི་ཙྪཾ་ཝ ཝ་ན་སྨི ཝཱ་ན་རོ.
༤༠༠. ‘‘ཡཾ ཨེ་སཱ ས་ཧ་ཏེ ཛ་མྨཱི, ཏ་ཎྷཱ ལོ་ཀེ ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ;
སོ་ཀཱ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཨ་བྷི་ཝ་ཊྛཾ་ཝ བཱི་ར་ཎཾ.
༤༠༡. ‘‘ཡོ ཙེ་ཏཾ ས་ཧ་ཏེ ཛ་མྨིཾ, ཏ་ཎྷཾ ལོ་ཀེ དུ་ར་ཙྩ་ཡཾ;
སོ་ཀཱ ཏ་མྷཱ པ་པ་ཏ་ནྟི, ཨུ་ད་བི་ནྡཱུ་ཝ པོ་ཀྑ་རཱ.
༤༠༢. ‘‘ཏཾ ཝོ ཝ་དཱ་མི བྷ་དྡཾ ཝོ, ཡཱ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ ས་མཱ་ག་ཏཱ;
ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ ཁ་ཎ་ཐ, ཨུ་སཱི་ར་ཏྠོ་ཝ བཱི་ར་ཎཾ;
མཱ ཝོ ན་ལ༹ཾ་ཝ སོ་ཏོ་ཝ, མཱ་རོ བྷ་ཉྫི པུ་ན་པྤུ་ནཾ.
༤༠༣. ‘‘ཀ་རོ་ཐ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ, ཁ་ཎོ ཝོ མཱ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ;
ཁ་ཎཱ་ཏཱི་ཏཱ ཧི སོ་ཙ་ནྟི, ནི་ར་ཡ་མྷི ས་མ་པྤི་ཏཱ.
༤༠༤. ‘‘པ་མཱ་དོ ར་ཛོ པ་མཱ་དོ, པ་མཱ་དཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏོ ར་ཛོ;
ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཝི་ཛྫཱ་ཡ, ཨ་བྦ་ཧེ ས་ལླ་མ་ཏྟ་ནོ’’ཏི. –
ཨི་མཱ་ཧི ཚ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ མ་ནུ་ཛ་སྶཱཏི ས་ཏྟ་སྶ. པ་མ་ཏྟ་ཙཱ་རི་ནོཏི ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན པ་མཱ་དེ་ན པ་མ་ཏྟ་ཙཱ་རི་སྶ, ནེ་ཝ ཛྷཱ་ནཾ, ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ན མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཡ་ཐཱ པ་ན རུ་ཀྑཾ སཾ་སི་བྦ་ནྟཱི པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷ་ནྟཱི ཏ་སྶ ཝི་ནཱ་སཱ་ཡ མཱ་ལུ་ཝཱ ལ་ཏཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཚ དྭཱ་རཱ་ནི ནི་སྶཱ་ཡ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ་ཝ ཡ་ཐཱ མཱ་ལུ་ཝཱ ལ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པ་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཾ རུ་ཀྑཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་པཱ་ཡེ ནི་པཱ་ཏེ་ཏི. སོ པླ་ཝ་ཏཱིཏི སོ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ ཨུ་པླ་ཝ་ཏི དྷཱ་ཝ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ཕ་ལ་མི་ཙྪཾ་ཝ ཝ་ན་སྨི ཝཱ་ན་རོ ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ ཝཱ་ན་རོ ཝ་ན་སྨིཾ དྷཱ་ཝ་ནྟོ རུ་ཀྑ་སྶ ཨེ་ཀཾ སཱ་ཁཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ནྟི ‘‘སཱ་ཁཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ཧུ་རཱ ཧུ་རཾ དྷཱ་ཝ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཡནྟི ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ. ཨེ་སཱ ལཱ་མ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛ་མྨཱི ཝི་སཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཝི་ས་མཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་ས་ཕ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་ས་པ་རི་བྷོ་ག་ཏཱ་ཡ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཝི་ས་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱཏི ས་ངྑཾ ག་ཏཱ ཚ་དྭཱ་རི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ས་ཧ་ཏེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཝ་ནེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་སྶ་ནྟེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་ཝ་ཊྛཾ བཱི་ར་ཎཾ བཱི་ར་ཎ་ཏི་ཎཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཱ སོ་ཀཱ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཝུ་དྡྷིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཡོ ཙེ་ཏཾ…པེ… དུ་ར་ཙྩ་ཡནྟི ཡོ པ་ན པུ་གྒ་ལོ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ པ་ཛ་ཧི་ཏུཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏཱ་ཡ དུ་ར་ཙྩ་ཡཾ ཏ་ཎྷཾ ས་ཧ་ཏེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཏ་མྷཱ པུ་གྒ་ལཱ ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཀཱ སོ་ཀཱ པ་པ་ཏ་ནྟི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པོ་ཀྑ་རེ པ་དུ་མ་པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏཾ ཨུ་ད་བི་ནྡུ ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ན པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ ཝོ ཝ་དཱ་མཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ ཝ་དཱ་མི. བྷ་དྡཾ ཝོཏི བྷ་དྡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏུ, མཱ ཏ་ཎྷཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་པུ་གྒ་ལོ ཝི་ཡ ཝི་བྷ་ཝཾ ཨ་ན་ཏྠཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ ས་མཱ་ག་ཏཱཏི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ, ཏ་ཏྟ་ཀཱ. ཀིཾ ཝ་ད་སཱི་ཏི ཙེ? ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ ཁ་ཎ་ཐ ཨི་མི་སྶཱ ཚ་དྭཱ་རི་ཀ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་གྒ་ཧ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ཀུ་དཱ་ལེ་ན ཁ་ཎ་ཐ ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ཐ. ཀིཾ ཝི་ཡཱ་ཏི? ཨུ་སཱི་ར་ཏྠོ་ཝ བཱི་ར་ཎཾ ཡ་ཐཱ ཨུ་སཱི་རེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ པུ་རི་སོ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཀུ་དཱ་ལེ་ན བཱི་ར་ཎཱ་པ་ར་ནཱ་མཾ ཨུ་སཱི་རཾ ནཱ་མ ཏི་ཎཾ ཁ་ཎ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་སྶ མཱུ་ལཾ ཁ་ཎ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ ཝོ ན་ལ༹ཾ་ཝ སོ་ཏོ་ཝ, མཱ་རོ བྷ་ཉྫི པུ་ན་པྤུ་ནནྟི ཏུ་མྷེ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཛཱ་ཏཾ ན་ལ༹ཾ མ་ཧཱ་ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ག་ཏོ ན་དཱི་སོ་ཏོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་མཱ་རོ མ་ཙྩུ་མཱ་རོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རོ ཙ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མཱ བྷ་ཉྫཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་སྨཱ ཀ་རོ་ཐ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཛྷཱ་ཡ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ པ་མཱ་ད་ཏྠཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (མ. ནི. ༡.༢༡༥) ཝུ་ཏྟཾ བུ་དྡྷ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རོ་ཐ, ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ས་མྤཱ་དེ་ཐ. ཁ་ཎོ ཝོ མཱ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱཏི ཡོ ཧི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ཡཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་ད་ཀྑ་ཎོ པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀྑ་ཎོ ས་མྨ་དི་ཊྛི་ཡཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ཀྑ་ཎོ ཚ་ནྣཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཀ་ལླ་ཀྑ་ཎོ་ཏི ས་བྦོ་པི ཁ་ཎོ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, སོ ཁ་ཎོ མཱ ཏུ་མྷེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏུ. ཁ་ཎཱ་ཏཱི་ཏཱཏི ཡེ ཧི ཏཾ ཁ་ཎཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ, ཡེ ཝཱ པུ་གྒ་ལེ སོ ཁ་ཎོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, ཏེ ནི་ར་ཡ་མྷི ས་མ་པྤི་ཏཱ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟཱ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ སོ་ཙ་ནྟི.
པ་མཱ་དོ ར་ཛོཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒ་ལ་ཀྑ་ཎོ པ་མཱ་དོ, སཾ་ཀི་ལེ་ས་ས་བྷཱ་ཝ་ཏྟཱ རཱ་ག་ར་ཛཱ་དི་མི་སྶ་ཏཱ་ཡ ཙ ར་ཛོ. པ་མཱ་དཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏོ ར་ཛོཏི ཡོ ཧི ཀོ་ཙི ར་ཛོ ནཱ་མ རཱ་གཱ་དི་ཀོ, སོ ས་བྦོ པ་མཱ་དཱ་ནུ་པ་ཏི་ཏོ པ་མཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ནཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་པྤ་མཱ་ད་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ. ཝི་ཛྫཱ་ཡཱཏི ཨ་གྒ་མ་གྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ. ཨ་བྦ་ཧེ ས་ལླ་མ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ད་ཡ་ནི་སྶི་ཏཾ རཱ་གཱ་དི་ས་ལླཾ ཨུ་དྡྷ་རེ་ཡྻ ས་མཱུ་ཧ་ནེ་ཡྻཱ་ཏི.
མཱ་ལུ་ཀྱ་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.