༡. ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཚ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ དི་སྭཱ་ན པཱ་ཊི་ཧཱི་རཱ་ནཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ ཝི་ཝ་ཊྚཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པ་ཙི་ན་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ, ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷཱ་ན་མ་ཀཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཙ་སྶ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ་ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏེ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་གྒོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨི་ཏོ དྭཱ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕུ་སྶ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝེ་མཱ་ཏི་ཀ་ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཉྙེ་པི་སྶ དྭེ ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏ་རོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ཏ་ཡོ་པི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ ས་ངྒྷཾ པ་ར་མཱ་ཡ པཱུ་ཛཱ་ཡ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏོ པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ བྷཱ་ཏ་རོ ཧུ་ཏྭཱ, ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ནི་བྦ་ཏྟཱ གོ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན ཏ་ཡོ་པི ཀ་སྶ་པཱ ཨེ་ཝ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ པ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཏཱི་ཎི, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ དྭེ. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ནྠེ སཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་ཏྠཾ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ མ་ཧཱ་ག་ངྒཱ་ན་དཱི་ཝ་ངྐེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ན་དཱི་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ, ག་ཡཱ་སཱི་སེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ.
ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝ་ས་ནྟེ་སུ བ་ཧཱུ་ནཾ དི་ཝ་སཱ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ, པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ, པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡ་ཏྠེ་རེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཡ་ས་པྤ་མུ་ཁེ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ས་ཊྛི ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ‘‘ཙ་ར་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་རི་ཀ’’ནྟི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ, བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་གྱཱ་གཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་ནཱ་ག་ད་མ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཾ ས་པ་རི་སཾ ཝི་ནེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་པི དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ ས་པ་རི་སཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ས་བྦེ་ཝ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ཏཾ ས་མ་ཎ་ས་ཧ་སྶཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཡཱ་སཱི་སཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་སི་ནྣོ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་བྦེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༢.༥༤.༢༥༡-༢༩༥) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ ནཱ་མ ཛི་ནོ, ས་བྦ་ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ མུ་ནི;
ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཀ་པྤེ ཨུ་པྤ་ཛྫི ཙ་ཀྑུ་མཱ.
‘‘ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ཀོ, ཏཱ་ར་ཀོ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;
དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལོ བུ་དྡྷོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
‘‘ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ, ཧི་ཏེ་སཱི ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;
ས་མྤ་ཏྟེ ཏི་ཏྠི་ཡེ ས་བྦེ, པ་ཉྩ་སཱི་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་པི.
‘‘ཨེ་ཝཾ ནི་རཱ་ཀུ་ལཾ ཨཱ་སི, སུ་ཉྙ་ཏཾ ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཙ;
ཝི་ཙི་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི, ཝ་སཱི་བྷཱུ་ཏེ་ཧི ཏཱ་དི་བྷི.
‘‘ར་ཏ་ནཱ་ན་ཊྛ་པ་ཉྙཱ་སཾ, ཨུ་གྒ་ཏོ སོ མ་ཧཱ་མུ་ནི;
ཀ་ཉྩ་ན་གྒྷི་ཡ་ས་ངྐཱ་སོ, བཱ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎོ.
‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨཱ་ཡུ ཝི་ཛྫ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ;
ཏཱ་ཝ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་མཱ་ནོ སོ, ཏཱ་རེ་སི ཛ་ན་ཏཾ བ་ཧུཾ.
‘‘ཏ་དཱ་ཧཾ ཧཾ་ས་ཝ་ཏི་ཡཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་དྷུ་ས་མྨ་ཏོ;
ཨུ་པེ་ཙྩ ལོ་ཀ་པ་ཛྫོ་ཏཾ, ཨ་སྶོ་སིཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ.
‘‘ཏ་དཱ མ་ཧཱ་པ་རི་ས་ཏིཾ, མ་ཧཱ་པ་རི་ས་སཱ་ཝ་ཀཾ;
ཋ་པེ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་གྒ་མྷི, སུ་ཏྭཱ་ན མུ་དི་ཏོ ཨ་ཧཾ.
‘‘མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན, ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛི་ནཾ;
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶེ་ན, ས་ཧ་དཱ་ན་མ་དཱ་ས་ཧཾ.
‘‘མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་དི་ཏྭཱ་ན, ཨ་བྷི་ཝཱ་དི་ཡ ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཧ་ཊྛོ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ.
‘‘ཏ་ཡི ས་དྡྷཱ་ཡ མེ ཝཱི་ར, ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་གུ་ཎེ་ན ཙ;
པ་རི་སཱ མ་ཧ་ཏཱི ཧོ་ཏུ, ནི་བྦ་ཏྟ་སྶ ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ.
‘‘ཏ་དཱ ཨ་ཝོ་ཙ པ་རི་སཾ, ག་ཛ་ག་ཛྫི་ཏ་སུ་སྶ་རོ;
ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་རུ་ཏོ ས་ཏྠཱ, ཨེ་ཏཾ པ་སྶ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
‘‘ཧེ་མ་ཝ་ཎྞཾ མ་ཧཱ་བཱ་ཧུཾ, ཀ་མ་ལཱ་ན་ན་ལོ་ཙ་ནཾ;
ཨུ་ད་གྒ་ཏ་ནུ་ཛཾ ཧ་ཊྛཾ, ས་དྡྷ་ཝ་ནྟཾ གུ་ཎེ མ་མ.
‘‘ཨེ་ས པ་ཏྠ་ཡ་ཏེ ཋཱ་ནཾ, སཱི་ཧ་གྷོ་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨ་ནཱ་ག་ཏ་མྷི ཨ་དྡྷཱ་ནེ, ལ་ཙྪ་སེ ཏཾ མ་ནོ་ར་ཐཾ.
‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶི་ཏོ ཀ་པྤེ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ;
གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ དཱ་ཡཱ་དོ, ཨོ་ར་སོ དྷ་མྨ་ནི་མྨི་ཏོ;
ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ཧེ་སྶ་ཏི ས་ཏྠུ སཱ་ཝ་ཀོ.
‘‘ཨི་ཏོ དྭེ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ, ཨ་ཧུ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཨ་ནཱུ་པ་མོ ཨ་ས་དི་སོ, ཕུ་སྶོ ལོ་ཀ་གྒ་ནཱ་ཡ་ཀོ.
‘‘སོ ཙ ས་བྦཾ ཏ་མཾ ཧ་ནྟྭཱ, ཝི་ཛ་ཊེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ཊཾ;
ཝ་སྶ་ཏེ ཨ་མ་ཏཾ ཝུ་ཊྛིཾ, ཏ་པྤ་ཡ་ནྟོ ས་དེ་ཝ་ཀཾ.
‘‘ཏ་དཱ ཧི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ, རཱ་ཛཱ་པ་ཙྩཱ ཨ་ཧུ་མྷ་སེ;
བྷཱ་ཏ་རོ་མྷ ཏ་ཡོ ས་བྦེ, སཾ་ཝི་ས་ཊྛཱ་ཝ རཱ་ཛི་ནོ.
‘‘ཝཱི་ར་ངྒ་རཱུ་པཱ བ་ལི་ནོ, ས་ངྒཱ་མེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏཱ;
ཏ་དཱ ཀུ་པི་ཏ་པ་ཙྩ་ནྟོ, ཨ་མྷེ ཨཱ་ཧ མ་ཧཱི་པ་ཏི.
‘‘ཨེ་ཐ ག་ནྟྭཱ་ན པ་ཙྩ་ནྟཾ, སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྚ་ཝཱི་བ་ལཾ;
ཁེ་མཾ ཝི་ཛི་རི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ, པུ་ན དེ་ཐཱ་ཏི བྷཱ་ས་ཐ.
‘‘ཏ་ཏོ མ་ཡཾ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ, ཡ་དི དེ་ཡྻཱ་སི ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ, སཱ་དྷ་ཡི་སྶཱ་མ ཝོ ཏ་ཏོ.
‘‘ཏ་ཏོ མ་ཡཾ ལ་དྡྷ་ཝ་རཱ, བྷཱུ་མི་པཱ་ལེ་ན པེ་སི་ཏཱ;
ནི་ཀྑི་ཏྟ་ས་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ, ཀ་ཏྭཱ པུ་ན་རུ་པེ་ཙྩ ཏཾ.
‘‘ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, རཱ་ཛཱ་ནཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཡ་ཀཾ;
མུ་ནི་ཝཱི་རཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་ན, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཡ་ཛི་མྷ ཏཾ.
‘‘མ་ཧ་གྒྷཱ་ནི ཙ ཝ་ཏྠཱ་ནི, པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ར་སཱ་ནི ཙ;
སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ར་མྨཱ་ནི, བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི ཧི་ཏཱ་ནི ཙ.
‘‘ད་ཏྭཱ ས་ས་ངྒྷ་མུ་ནི་ནོ, དྷ་མྨེ་ནུ་པྤཱ་དི་ཏཱ་ནི ནོ;
སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀཱ, བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡུ་ཏྟ་མཱ་ན་སཱ.
‘‘ས་དྡྷཱ པ་རི་ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ནཱ་ཡ་ཀཾ;
ནི་བྦུ་ཏེ ཏ་མྷི ལོ་ཀ་གྒེ, པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ.
‘‘ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ ས་ནྟུ་སི་ཏཾ, ག་ཏཱ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་སུ་ཁཾ;
ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏཱ མ་ཡཾ ས་བྦེ, བུ་དྡྷ་པཱུ་ཛཱ་ཡི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘མཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཡ་ཐཱ ར་ངྒེ, ད་སྶེ་སི ཝི་ཀ་ཏིཾ བ་ཧུཾ;
ཏ་ཐཱ བྷ་ཝེ བྷ་མ་ནྟོ་ཧཾ, ཝི་དེ་ཧཱ་དྷི་པ་ཏཱི ཨ་ཧུཾ.
‘‘གུ་ཎཱ་ཙེ་ལ་སྶ ཝཱ་ཀྱེ་ན, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ས་ཡོ;
ན་ར་ཀཾ མ་གྒ་མཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ, རུ་ཙཱ་ཡ མ་མ དྷཱི་ཏུ་ཡཱ.
‘‘ཨོ་ཝཱ་དཾ ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ་ན, བྲ་ཧྨུ་ནཱ ནཱ་ར་དེ་ན་ཧཾ;
བ་ཧུ་དྷཱ སཾ་སི་ཏོ ས་ནྟོ, དི་ཊྛིཾ ཧི་ཏྭཱ་ན པཱ་པི་ཀཾ.
‘‘པཱུ་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝི་སེ་སེ་ན, ད་ས ཀ་མྨ་པ་ཐཱ་ནི་ཧཾ;
ཧི་ཏྭཱ་ན དེ་ཧ་མ་ག་མིཾ, ས་གྒཾ ས་བྷ་ཝ་ནཾ ཡ་ཐཱ.
‘‘པ་ཙྪི་མེ བྷ་ཝེ ས་མྤ་ཏྟེ, བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ ཨ་ཧོ་ས་ཧཾ;
བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཕཱི་ཏཱ་ཡཾ, ཛཱ་ཏོ ཝི་པྤ་མ་ཧཱ་ཀུ་ལེ.
‘‘མ་ཙྩུ་བྱཱ་དྷི་ཛ་རཱ་བྷཱི་ཏོ, ཨོ་གཱ་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝ་ནཾ;
ནི་བྦཱ་ནཾ པ་ད་མེ་ས་ནྟོ, ཛ་ཊི་ལེ་སུ པ་རི་བྦ་ཛིཾ.
‘‘ཏ་དཱ དྭེ བྷཱ་ཏ་རོ མ་ཡ྄ཧཾ, པ་བྦ་ཛིཾ་སུ མ་ཡཱ ས་ཧ;
ཨུ་རུ་ཝེ་ལཱ་ཡཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་སྶ་མཾ ནི་ཝ་སིཾ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ གོ་ཏྟེ་ན, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ནི་ཝཱ་སི་ཀོ;
ཏ་ཏོ མེ ཨཱ་སི པ་ཉྙ་ཏྟི, ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པོ ཨི་ཏི.
‘‘ན་དཱི་ས་ཀཱ་སེ བྷཱ་ཏཱ མེ, ན་དཱི་ཀ་སྶ་པ་ས་ཝ྄ཧ་ཡོ;
ཨཱ་སཱི ས་ཀཱ་ས་ནཱ་མེ་ན, ག་ཡཱ་ཡཾ ག་ཡཱ་ཀ་སྶ་པོ.
‘‘དྭེ ས་ཏཱ་ནི ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ, ཏཱི་ཎི, མ་ཛ྄ཛྷ་སྶ བྷཱ་ཏུ་ནོ;
མ་མ པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནཱུ་ནཱ, སི་སྶཱ ས་བྦེ མ་མཱ་ནུ་གཱ.
‘‘ཏ་དཱ ཨུ་པེ་ཙྩ མཾ བུ་དྡྷོ, ཀ་ཏྭཱ་ན ཝི་ཝི་དྷཱ་ནི མེ;
པཱ་ཊི་ཧཱི་རཱ་ནི ལོ་ཀ་གྒོ, ཝི་ནེ་སི ན་ར་སཱ་ར་ཐི.
‘‘ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན, ཨ་ཧོ་སིཾ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་ཀོ;
ཏེ་ཧེ་ཝ ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་པཱ་པུ་ཎིཾ.
‘‘ཏེ ཙེ་ཝ་ཉྙེ ཙ བ་ཧ་ཝོ, སི་སྶཱ མཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡུཾ;
བྷཱ་སི་ཏུ་ཉྩ ས་མ་ཏྠོ་ཧཾ, ཏ་ཏོ མཾ ཨི་སི་ས་ཏྟ་མོ.
‘‘མ་ཧཱ་པ་རི་ས་བྷཱ་ཝ་སྨིཾ, ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི མཾ;
ཨ་ཧོ བུ་དྡྷེ ཀ་ཏཾ ཀཱ་རཾ, ས་ཕ་ལཾ མེ ཨ་ཛཱ་ཡ་ཐ.
‘‘ཀི་ལེ་སཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ –
༣༧༥. ‘‘དི་སྭཱ་ན པཱ་ཊི་ཧཱི་རཱ་ནི, གོ་ཏ་མ་སྶ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ པ་ཎི་པ་ཏིཾ, ཨི་སྶཱ་མཱ་ནེ་ན ཝ་ཉྩི་ཏོ.
༣༧༦. ‘‘མ་མ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ཙོ་དེ་སི ན་ར་སཱ་ར་ཐི;
ཏ་ཏོ མེ ཨཱ་སི སཾ་ཝེ་གོ, ཨ་བྦྷུ་ཏོ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནོ.
༣༧༧. ‘‘པུ་བྦེ ཛ་ཊི་ལ་བྷཱུ་ཏ་སྶ, ཡཱ མེ སི་དྡྷི པ་རི་ཏྟི་ཀཱ;
ཏཱ་ཧཾ ཏ་དཱ ནི་རཱ་ཀ་ཏྭཱ, པ་བྦ་ཛིཾ ཛི་ན་སཱ་ས་ནེ.
༣༧༨. ‘‘པུ་བྦེ ཡ་ཉྙེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛོ, ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ;
པ་ཙྪཱ རཱ་ག་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ, མོ་ཧ་ཉྩཱ་པི ས་མཱུ་ཧ་ནིཾ.
༣༧༩. ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མི, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ;
ཨི་དྡྷི་མཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉྙཱུ, དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎིཾ.
༣༨༠. ‘‘ཡ་སྶ ཙ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་གཱ་ར་སྨཱ་ན་གཱ་རི་ཡཾ;
སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡོ’’ཏི. –
ཨི་མཱ ཚ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ དི་སྭཱ་ན པཱ་ཊི་ཧཱི་རཱ་ནཱིཏི ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ད་མ་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི དི་སྭཱ. ‘‘པཱ་ཊི་ཧཱི་རཾ, པཱ་ཊི་ཧེ་རཾ, པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ’’ནྟི ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཨེ་ཀཾ, བྱ་ཉྫ་ན་མེ་ཝ ནཱ་ནཾ. ཡ་ས་སྶི་ནོ’’ཏི ‘‘ཨི་ཏི་པི སོ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཡ་ཐཱ་བྷུ་ཙྩཾ པ་ཏྠ་ཊ་ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་སྶ. ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ པ་ཎི་པ་ཏིནྟི ཡཱ་ཝ མཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ནེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨ་ར་ཧཱ, ནཱ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ས་མཱ་པ་ནྣོ, སཱ་པི ཏེ པ་ཊི་པ་དཱ ན་ཏྠི, ཡཱ་ཡ ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ ཝཱ ཨ་སྶ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣོ’’ཏི ན ཏ་ཛྫེ་སི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཧཾ ན པ་ཎི་པཱ་ཏ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨི་སྶཱ་མཱ་ནེ་ན ཝ་ཉྩི་ཏོ, ‘‘ཨི་མ་སྶ མ་ཡི སཱ་ཝ་ཀ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཏེ མ་མ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཝ ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཨ་ས་ཧ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ཨི་སྶཱ་ཡ ཙེ་ཝ, ‘‘ཨ་ཧཾ ག་ཎ་པཱ་མོ་ཀྑོ བ་ཧུ་ཛ་ན་ས་མྨ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་བྦྷུ་ནྣ་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན མཱ་ནེ་ན ཙ ཝ་ཉྩི་ཏོ, པ་ལ་མྦྷི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
མ་མ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡཱཏི མ་ཡ྄ཧཾ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ, ཡཾ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ ཨི་དྡྷི་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏཾ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ ཁོ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ་པི ‘‘ན ཏྭེ་ཝ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཝ་ཏྟཾ མི་ཙྪཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཛཱ་ན་ནྟོ་པི ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མེ་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ རེ་ཎུ་ཧ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏ་ནཱ་ཝཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཏ་དཱ་པི ‘‘མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན ‘‘ན ཏྭེ་ཝ ཁོ ཨ་ར་ཧཱ ཡ་ཐཱ ཨ་ཧ’’ནྟི པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤཾ ཉ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙོ་དེ་སི ན་ར་སཱ་ར་ཐཱིཏི ཏ་དཱ མེ ཉཱ་ཎ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ནེ་ཝ ཁོ ཏྭཾ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ས་ཏྠཱ མཾ ཙོ་དེ་སི ནི་གྒ་ཎྷི. ཏ་ཏོ མེ ཨཱ་སི སཾ་ཝེ་གོ, ཨ་བྦྷུ་ཏོ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནོཏི ཏ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཙོ་ད་ནཱ་ཧེ་ཏུ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྦྷུ་ཏོ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ལོ་མ་ཧཾ་ས་ནོ ‘‘ཨ་ན་ར་ཧཱ་ཝ ས་མཱ་ནོ ‘ཨ་ར་ཧཱ’ཏི མ་ཉྙི’’ནྟི སཾ་ཝེ་གོ ས་ཧོ་ཏྟ་པྤོ ཉཱ་ཎུ་པྤཱ་དོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཛ་ཊི་ལ་བྷཱུ་ཏ་སྶཱཏི ཏཱ་པ་ས་བྷཱུ་ཏ་སྶ. སི་དྡྷཱིཏི ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་ས་མི་དྡྷི. པ་རི་ཏྟི་ཀཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟི་ཀཱ. ཏཱ་ཧནྟི ཏཾ ཨ་ཧཾ. ཏ་དཱཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙོ་ད་ནཱ་ཡ སཾ་ཝེ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ལེ. ནི་རཱ་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ, ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨི་དྡྷཱིཏི བྷཱ་ཝ་ནཱ་མ་ཡ་ཨི་དྡྷཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་ད་ཡུ་ཏྟཾ ཏ་དཱ ཏ་སྶ ཨ་ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོ’’ཏི.
ཡ་ཉྙེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛོཏི ‘‘ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་ཏྭཱ ས་གྒ་སུ་ཁཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་ལ་མེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཡ་ཉྙ་ཡ་ཛ་ནེ་ན ས་ནྟུ་ཊྛོ ནི་ཊྛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་ས་ཉྙཱི. ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་པུ་ར་ཀྑ་ཏོཏི ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཎྷོ ཡ་ཉྙ་ཡ་ཛ་ནེ་ན ཀཱ་མ་ལོ་ཀཾ པུ་ར་ཀྑ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ. སོ ཙེ ཡ་ཉྙོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི, ན ཏེ་ན སུ་ག་ཏིཾ ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུཾ. ན ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨི་ཊྛོ ཀ་ནྟོ ཝི་པཱ་ཀོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི. ཡཱ པ་ན ཏ་ཏྠ དཱ་ནཱ་དི་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཏཱ་ཡ ས་ཏི པ་ཙྩ་ཡ་ས་མ་ཝཱ་ཡེ སུ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. པ་ཙྪཱཏི ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཏོ པ་ཙྪཱ ས་ཏྠུ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཏཱ་པ་ས་ལ་དྡྷིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་ག་ཀཱ་ལེ. ས་མཱུ་ཧ་ནིནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ རཱ་ག་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ མོ་ཧ་ཉྩ ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་ཏོ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་སིཾ.
ཡ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཐེ་རོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན རཱ་གཱ་ད་ཡོ ས་མཱུ་ཧ་ན་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རེ་ས་ཉྩ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ཏཱི་ཏཱ་སུ ཛཱ་ཏཱི་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀྑ་ནྡྷེ ཁ་ནྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷེ ཙ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན ཧ་ཏྠ་ཏ་ལེ ཨཱ་མ་ལ་ཀཾ ཝི་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཛཱ་ནཱ་མི བུ་ཛ྄ཛྷཱ་མི. དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ ཝི་སོ་དྷི་ཏནྟི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་སོ་དྷི་ཏཾ, པ་ཀ་ཏི་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ པ་ཀ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ དི་བྦཾ མཱ་ནུ་ས་མྤི དཱུ་རཾ ཏི་རོ་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་ཉྩ རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཉཱ་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ མ་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྡྷི་མཱཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནི་དྡྷི་ཝི་ཀུ་བྦ་ནི་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨི་དྡྷཱི་ཧི ཨི་དྡྷི་མཱ, ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་རཱ་གཱ་དི་བྷེ་ད་སྶ པ་རེ་སཾ ཙི་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ན་ན་ཏོ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉྙཱུ, ཙེ་ཏོ་པ་རི་ཡ་ཉཱ་ཎ་ལཱ་བྷཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎིནྟི དི་བྦ་སོ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ.
སོ མེ ཨ་ཏྠོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡོཏི ཡོ ས་བྦེ་སཾ སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ཁ་ཡེ་ན ཝཱ ལ་དྡྷ་བྦོ, སོ ས་ད་ཏྠོ པ་ར་མ་ཏྠོ ཙ མ་ཡཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་དྷི་ག་མེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཐེ་ར་སྶ ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.