༡༨. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏོ
༡. མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏེ ན ག་ཎེ་ན པུ་ར་ཀྑ་ཏོཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡཾ ཀི་ར པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ ཝེ་དེ་ཧོ ནཱ་མ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀོ, དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀོ, ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ སུ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རཾ ནཱ་མ ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ, ཡ་དི་དཾ ནི་ས་བྷོ’’ཏི ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཏེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘སྭེ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ནི་མ་ནྟེ་སི. ‘‘མ་ཧཱ ཁོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷོ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ’’ནྟི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་ར་མྤི ཝི་ཧཱ་རེ ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ བྷི་ཀྑཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ས་ཏྠུ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཏྠུ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ནི ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟོ བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་རེ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་མེ་ཝ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ དི་སྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཏྟཾ, བྷ་ནྟེ, དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ཏྟཾ ཨ་དཱ་སི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དྷེ་ཝ པ་ཝི་ས་ཐ, ས་ཏྠཱ་པི གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ན ཝ་ཊྚི་སྶ་ཏི, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི. སོ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ ཐེ་རཾ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ, བྷ་ནྟེ, ‘ས་ཏྠཱ་པི གེ་ཧེ ནི་སི་ནྣོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་སྶ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་གུ་ཎོ’’ཏི. བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཎྞ་མ་ཙྪེ་རཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, མ་ཡཾ བྷི་ཀྑཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དཱ་མ, སོ པ་ན བྷི་ཀྑུ ན ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ཏི, མ་ཡཾ གཱ་མ་ནྟ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་སཱ་མ, སོ ཨ་ར་ཉྙ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏི, མ་ཡཾ ཚ་ནྣེ ཝ་སཱ་མ, སོ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཨ་ཡ་ཉྩེ་ཏ་སྶ གུ་ཎོ’’ཏི མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཏ་སྶ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.
ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཛ་ལ་མཱ་ན་པ་དཱི་པོ ཏེ་ལེ་ན ཨཱ་སི་ཏྟོ ཝི་ཡ སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ པ་ས་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ པུ་ན་པི ས་ཏྠཱ་རཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཏི་ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ མེ, བྷ་ནྟེ, ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ དཱ་ནཾ དེ་ནྟ་སྶ མེ་ཏྟཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ, མེ་ཏྟཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ, མེ་ཏྟཾ མ་ནོ་ཀ་མྨཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ་ཧཾ ན ཨ་ཉྙཾ དེ་ཝ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ ས་ཀྐ་མཱ་ར་བྲ་ཧྨ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝཱ པ་ཏྠེ་མི, ཨི་དཾ པ་ན མེ ཀ་མྨཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ མ་ཧཱ་ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རེ་ན པ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ནྟ་རཾ པཱ་པུ་ཎ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏེ་ར་ས་དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་དྷི་ཀཱ་རོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྠི་ཏཾ, ས་མི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ, ནོ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ནཱ་པཾ ཏེ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤཱ་ཝ་སཱ་ནེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ཏྭཾ ཏ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྭེ ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཏྟ་བྦཾ ཝི་ཡ ཏཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་མ་ཉྙི་ཏྠ. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, སཱི་ལཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ར་ཀྑི་ཏྭཱ, ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ, ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ, ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏེ ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཁེ་མེ མི་ག་དཱ་ཡེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ པ་རི་ཛི་ཎྞ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྨི་ཉྩ ཀཱ་ལེ ཝི་པ་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ ས་ཏྟ་མེ ས་ཏྟ་མེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི, མ་ཧ་ནྟཾ ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཧོ་ཏི. ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ས་ཏྠཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨ་སྶོ་སི. ཏ་སྶ ཙ ནི་ཝཱ་ས་ན་སཱ་ཊ་ཀོ ཨེ་ཀོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ. པཱ་རུ་པ་ནཾ པ་ན དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ. སོ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ‘‘ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི པ་ཉྙཱ་ཡི. སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀི་ཙྩེ་ན ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ས་ཏི ས་ཡཾ གེ་ཧེ ཨ་ཙྪ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷོ་ཏི, ཀིཾ ར་ཏྟིཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཎི་སྶ་སི, དི་ཝཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ ར་ཏྟིཾ སོ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མ, དི་ཝཱ སོ་སྶཱ་མཱ’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ དི་ཝཱ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་སི་ནྣཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི་ཡེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ གེ་ཧེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ཏྠཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཙི་ཏྟ་བཱི་ཛ་ནིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་ས་ག་ངྒཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཡ, སི་ནེ་རུཾ མ་ནྠཾ ཀ་ཏྭཱ སཱ་ག་རཾ ནི་མྨ་ཐེ་ནྟོ ཝི་ཡ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སི་ནྣ་སྶ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཱ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ‘‘ད་ས་བ་ལ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ས་ཧ་སྶཾ ད་སྶ་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪེ་རཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ཏྠཾ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི པཱ་རུ་པ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨ་པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཙ ནཱ་མ བ་ཧི ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཐ་སྶ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་ཐེ་ཝ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ནི་ཀྑ་ནྟེ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་དཱ སོ ‘‘ཡཾ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཏཾ ཝཱ པ་ཙྪཱ་པི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྠཾ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ, ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ ན་དི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ བ་ནྡྷུ་མ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨཱ་ས་ན་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི. ར་ཉྙོ ཙ ནཱ་མ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ས་དྡོ ཨ་མ་ནཱ་པོ ཧོ་ཏི. སོ པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪ ཀིཾ ཝ་ད་སཱི’’ཏི. སོ ཏེ་ན ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་སི་ཙ་མྨཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་སེ་ནཾ ཛི་ན་ནྟི, ན ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཧཾ པ་ན པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཀཱུ་ཊ་གོ་ཎ་སྶ མུ་གྒ་རེ་ན སཱི་སཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ལཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཙྪེ་ར་ཙི་ཏྟཾ མ་དྡི་ཏྭཱ པཱ་རུ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་དཱ་སིཾ, ཏཾ མེ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཛི་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྷེ, བྷ་ཎེ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ན ཛཱ་ནི་མྷ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཛཱ་ནཱི’’ཏི ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ པེ་སེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཏུ་ཎྷཱི་ནི་སི་ནྣ་སྶ པ་ཋ་མཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྭཱ ས་ཏྠུ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠུ གུ་ཎེ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཀོ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཏ་མྤི ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ད་ས་བ་ལ་སྶེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ་པི ‘‘ཀིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཀ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཏ་མྤི ཏེ་ན ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ དི་ནྣ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི དྭེ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི པེ་སེ་སི, སོ ཏཱ་ནི་པི ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི ཙ་ཏྟཱ་རཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི པེ་སེ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎཾ ཝི་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཨེ་ཀ་ནྟི དྭེ ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཡུ་གཱ་ནི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཙ སོ ས་ཏྠུ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ.
ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱི་ཏ་ས་མ་ཡེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱ་རུ་ཏ་ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལཾ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ ཀ་མྦ་ལེ་ན ཨི་མ་སྨིཾ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ ཨུ་པ་ནཱི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཉྩ་སྶ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ ཚ་བྦ་ཎྞཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཀ་མྦ་ལེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཀ་མྦ་ལོ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་རོ་ཙ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ས ཀ་མྦ་ལོ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཀ་སཱ་ཊ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དི་ནྣོ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པཱུ་ཛི་ཏོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན མ་ཡཾ པཱུ་ཛི་ཏཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཉྙཱ་སི, ན མ་ཡ’’ནྟི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱུ་ཏཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་མ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ་པི ‘‘ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་ལ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི ས་ལཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི.
པུ་ན ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ན་སྶ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལ་སྶ ཙཱ་ཏི དྭི་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཡ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟོ. སོ ཝུ་དྡྷི་མ་ནྭཱ་ཡ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཛ་ངྒྷ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ ས་མ་ཡེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཙཱི་ཝ་ར་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏེ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ས་ངྒྷ་རི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ནུ་ཝཱ་ཏོ ན་པྤ་ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ, བྷ་ནྟེ, ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཏྟ་ར་སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཧཱ་ནི མཱ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི.
གྷ་རེ་པི་སྶ བྷ་གི་ནི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་གི་ནཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བཱ་ལཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ་ན པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. སཱ གེ་ཧ་ངྒ་ཎེ ཋི་ཏཱ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ དི་ནྣ་བྷ་ཏྟཾ མཱ ཨེ་ས བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཨི་ཏ་རཱ དི་སྭཱ ‘‘བཱ་ལེ, ཏྭཾ མཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ཀྐོ་ས ཝཱ པ་ཧ་ར ཝཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པ་ན དྭེ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་སྶ པ་ཏྟ་ཏོ བྷ་ཏྟཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལཾ དཱ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སཱ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཀ་ལ་ལཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞེ་ན. ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷ་ཏྟ་སྶ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་སྶ ཙ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨཱ་སི་ཏྟེ་ན པ་དུ་མ་ག་བྦྷ་ཝ་ཎྞེ་ན ས་པྤི་ནཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་ཡཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏོ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་བྷཱ་ས་ཛཱ་ཏཾ མེ ས་རཱི་རཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི.
ཏེ་པི ཛཱ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨི་ཏ་རཱ་པི ཏཱ་དི་ས་སྶེ་ཝ སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟ་སྶ ཏ་མེ་ཝ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ པུ་བྦེ ཨ་ནི་ཊྛ་ཝི་པཱ་ཀ་སྶ པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཏི་ཀུ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨུ་མྨཱ་ར་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཨུ་གྒྷཱ་ཊི་ཏ་ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ དུ་གྒ་ནྡྷཾ ཛཱ་ཏཾ. སེ་ཊྛི་ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཀ་སྶཱ་ཡཾ ག་ནྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘སེ་ཊྛི་ཀ་ཉྙཱ་ཡཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ, ‘‘ནཱི་ཧ་ར་ཐ, ནཱི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་བྷ་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པེ་སེ་སི. སཱ ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ནཱི་ཧཱ་རེ་ན ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལོ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཏ་སྶ གྷ་ན་ཀོ་ཊྚི་མཱ་ཧི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཱ་ཧི ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཱ་ཧི ཡོ་ཛ་ནུ་བྦེ་དྷཾ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཙེ་ཏི་ཡེ ཀ་རཱི་ཡ་མཱ་ནེ སཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ, ཀིཾ མེ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ བྷ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞི་ཊྛ་ཀཾ ཀཱ་རེ་སི ར་ཏ་ནཱ་ཡ་ཏཾ ཝི་ད་ཏྠི་ཝི་ཏྠི་ནྣཾ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལུ་བྦེ་དྷཾ. ཏ་ཏོ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠ་ཀེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཙེ་ཏི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏཱ. ཏ་སྨི་ཉྩ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཊྛ་ཀཱ་པ་ནྟི པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ གྷ་ཊ་ནི་ཊྛ་ཀཱ་ཡ ཨཱུ་ནཱ ཧོ་ཏི, སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀིཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་མཾ ཨི་ཊྛ་ཀཾ ཨེ་ཏྠ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, བྷ་དྡ་ཀེ ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏཱ་སི, ས་ཡ་མེ་ཝ ཋ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏེ་ལེ་ན ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་པི་ཎྜཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ན བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཨི་ཊྛ་ཀཾ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛ་ཧི ཨུ་པྤ་ལ་ཧ་ཏྠ་ཀེ་ཧི པཱུ་ཛཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཀཱ་ཡ་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏུ, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ’’ཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཡ་སྶ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཋ་མཾ གེ་ཧཾ ནཱི་ཏཱ, ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ཏི ཨུ་ད་པཱ་དི. ན་ག་རེ་པི ན་ཀྑ་ཏྟཾ ས་ངྒྷུ་ཊྛཾ ཧོ་ཏི. སོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་དཱ ཨི་དྷ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྠི, ཀ་ཧཾ སཱ’’ཏི? ‘‘ཀུ་ལ་གེ་ཧེ སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ནཾ, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཏཱ་ཡ པུ་ཊྛཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, མ་ཡཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜེ་ན ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛི་ཏཾ, ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ མེ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨཱ་ནེ་ཐ ནཾ, པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཏེ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ ས་ཧ གྷ་ར་པ་ཝེ་ས་ནེ་ན ས་ཀ་ལ་གེ་ཧཾ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ ཙེ་ཝ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ ཙ ཝཱ་ཡི. སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ཏཾ པུ་ཙྪི – ‘‘པ་ཋ་མཾ ཏ་ཝ ས་རཱི་ར་ཏོ དུ་གྒ་ནྡྷོ ཝཱ་ཡི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏེ ས་རཱི་ར་ཏོ ཙ་ནྡ་ན་ག་ནྡྷོ, མུ་ཁ་ཏོ ཨུ་པྤ་ལ་ག་ནྡྷོ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི? སཱ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟོ ‘‘ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཝ་ཏ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ན’’ནྟི པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀ་མྦ་ལ་ཀ་ཉྩུ་ཀེ་ན པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི སུ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི. ཏེ་སཾ དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠཱ ཨོ་ལ་མྦ་ཀཱ ཧོ་ནྟི.
སོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ས་གྒེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, སེ་ཊྛི་ཀ་ཉྙཱ་པི དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛ་དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་སུ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟེ་སུ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་གཱ་མེ ན་ཀྑ་ཏྟཾ ས་ངྒྷུ་ཊྛཾ. སོ མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་ཊ་ཀཾ མེ, ཨ་མྨ, དེ་ཧི, ན་ཀྑ་ཏྟཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ དྷོ་ཏ་ཝ་ཏྠཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ‘‘ཨ་མྨ, ཐཱུ་ལཾ ཨི་ད’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ ཨ་ཉྙཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཏ་མྤི པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཡཱ་དི་སེ གེ་ཧེ མ་ཡཾ ཛཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི ནོ ཨི་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་ར་སྶ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ པུ་ཉྙ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ལ་བྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪཱ་མི ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རེ ར་ཛྫ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་མྤི ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. སོ མཱ་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ག་ཙྪཱ་མི, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀི་ར་སྶཱ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི – ‘‘ཀ་ཧཾ ག་མི་སྶ་ཏི? ཨི་དྷ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཝཱ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ པ་ན པུ་ཉྙ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. སོ ཙ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏ་སྶ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ ཧོ་ཏི.
ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠི, པུ་ཏྟོ ན་ཏྠི, ཨ་རཱ་ཛ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ན་སྶ་ཏི, ཀོ རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏྭཾ ཧོ་ཧི, ཏྭཾ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བ་ཧུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཕུ་སྶ་ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཀུ་མུ་ད་ཝ་ཎྞེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སི་ནྡྷ་ཝེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་ཉྩ ར་ཐ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སུཾ. ར་ཐོ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི. ‘‘པ་རི་ཙ་ཡེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ཙྪ་ཏི, ནི་ཝ་ཏྟེ་མཱ’’ཏི ཀེ་ཙི ཨཱ་ཧཾ་སུ. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ‘‘མཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ར་ཐོ ཀུ་མཱ་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཧ་ན་ས་ཛྫོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི, པུ་རོ་ཧི་ཏོ པཱ་རུ་པ་ན་ཀ་ཎྞཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨ་ཡཾ དཱི་པོ, དྭི་ས་ཧ་སྶ་དཱི་པ་པ་རི་ཝཱ་རེ་སུ ཙ་ཏཱུ་སུ མ་ཧཱ་དཱི་པེ་སུ ཨེ་ས ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ན་པི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷ་ཐ, པུ་ན་པི པ་གྒ་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི.
ཨ་ཐ ཀུ་མཱ་རོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘རཱ་ཛཱ ཀ་ཧ’’ནྟི? ‘‘དེ་ཝ་ཏྟཾ ག་ཏོ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏི དི་ཝ་སཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛྫ ས་ཏྟ་མོ དི་ཝ་སོ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟོ ཝཱ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཏྠི དེ་ཝ, པུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་རི་སྶཱ་མི ར་ཛྫ’’ནྟི. ཏེ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ, ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ ཀ་ཏཱ་བྷི་སེ་ཀ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ ཨུ་པ་ཧ་རིཾ་སུ. སོ ‘‘ཀི་མི་དཾ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ནི་ཝཱ་ས་ན་ཝ་ཏྠཾ དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན་ནུ, ཏཱ་ཏཱ, ཐཱུ་ལ’’ནྟི? ‘‘མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཝ་ཏྠེ་སུ ཨི་ཏོ སུ་ཁུ་མ་ཏ་རཾ ན་ཏྠི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ནི་ཝཱ་སེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ན མ་ཉྙེ པུ་ཉྙ་ཝཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ, སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐ, ལ་བྷི་སྶཱ་མ ཝ་ཏྠ’’ནྟི. སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྒཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ. སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏྠི་མ་དི་སཱ་ཡཾ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. པུ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡཾ པ་ཙྪི་མཱ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་རི. ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨ་ཊྛ་ཊྛ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས ཀ་པྤ་རུ་ཀྑཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སོ ཨེ་ཀཾ དི་བྦ་དུ་སྶཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ‘‘ན་ནྡ་ར་ཉྙོ ཝི་ཛི་ཏེ སུ་ཏྟ་ཀ་ནྟི་ཀཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ མཱ སུ་ཏྟཾ ཀ་ནྟིཾ་སཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དེ་ཝཱི ར་ཉྙོ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཧོ ཏ་པ་སྶཱི’’ཏི ཀཱ་རུ་ཉྙཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཀི་མི་དཾ, དེ་ཝཱི’’ཏི ཙ པུ་ཊྛཱ ‘‘ཨ་ཏི་མ་ཧ་ཏཱི ཏེ, དེ་ཝ, ས་མྤ་ཏྟི. ཨ་ཏཱི་ཏེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཨ་ཀ་ཏྠ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ན ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་སྶ ད་སྶཱ་མ, སཱི་ལ་ཝ་ནྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་སུ་ཉྙོ, དེ་ཝ, ཛ་མྦུ་དཱི་པོ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་ཧི, ཏུ་མྷེ དཱ་ན་མེ་ཝ ས་ཛྫེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ དཱ་ནཾ ས་ཛྫཱ་པེ་སི. དེ་ཝཱི པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཨུ་རེ་ན ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏི་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, སྭེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ནཱ་ཧེ་སུཾ, ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་པ་ཎ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ད་ཀྑི་ཎ་དྭཱ་རེ དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ. ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ ས་ཛྫི་ཏ་དི་ཝ་སེ པ་ན དེ་ཝི་ཡཱ ཏ་ཐེ་ཝ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི་ཡཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ པ་དུ་མ་ཝ་ཏི་ཡཱ པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀོ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷཱ་ཏི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི, ‘‘མཱ་རི་སཱ, ན་ནྡ་རཱ་ཛཱ, ཏུ་མྷེ ནི་མ་ནྟེ་ཏི, ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐ ཏ་སྶཱ’’ཏི. ཏེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ མུ་ཁཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ, ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ག་ནྟྭཱ ‘‘པ་ཉྩ་ས་ཏཱ, དེ་ཝ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི ར་ཉྫོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ས་དྡྷིཾ དེ་ཝི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྲ ནེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ རཱ་ཛཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་ར་སྶ, དེ་ཝཱི, ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻཱ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ནྟི, མ་ཡཾ པུ་ཉྙེ་ན ན ཧཱ་ཡི་སྶཱ་མ. ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨི་དྷ ནི་ཝཱ་སཱ་ཡ པ་ཊི་ཉྙཾ དེ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་ཉྩ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ས་ཏཱ་ནི པ་ཉྩ་ཙ་ངྐ་མ་ན་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཝ་སཱ་པེ་སུཾ.
ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལེ ག་ཙྪ་ནྟེ ར་ཉྙོ པ་ཙྩ་ནྟོ ཀུ་པི་ཏོ. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪཱ་མི, ཏྭཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ མཱ པ་མ་ཛྫཱི’’ཏི དེ་ཝིཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཁཱི་ཎཱ. མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན སེ་སཱ་པཱི་ཏི ས་བྦེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ. པུ་ན་དི་ཝ་སེ དེ་ཝཱི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སཱི་ད་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཧ་རི་ཏཱུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ, དྷཱུ་པཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་ནྟཱི ནི་སི་ནྣཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱི པུ་རི་སཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, ཛཱ་ནཱ་ཧི, ཀིཾ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི? སོ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པ་དུ་མ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཙ་ངྐ་མ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་ལོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ས་རཱི་རཾ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏི? སོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི མ་ཉྙེ’’ཏི ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་དེ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ པཱ་དཱ་ནཾ སཱི་ཏ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, དུ་ཏི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏི་ཡ་སྶཱ་ཏི ས་བྦེ་སཾ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ཏོ. ‘‘ཀ་ཧཾ, ཏཱ་ཏ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. དེ་ཝཱི ཀ་ནྡ་ནྟཱི རོ་ད་ནྟཱི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནཱ་ག་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སཱ་དྷུ་ཀཱི་ལི༹་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི.
རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དེ་ཝིཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ, བྷ་དྡེ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ ན་པྤ་མ་ཛྫི, ནི་རོ་གཱ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏཱ དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་ཏི ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་མྤི པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ཏོ མོ་ཀྑོ’’ཏི. སོ ན་ག་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ, ཨུ་ཡྻཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ཏ་སྶ ར་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ, ས་ཡཾ ས་མ་ཎ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. དེ་ཝཱི་པི ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨ་ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ དྭེ་པི ཛྷཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ.
ཏེ་སུ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་ས་ནྟེ་སུ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པཱ་ཝི་སི. ས་ཏྠ་རི ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟེ ཨ་ཡཾ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ བྷ་དྡཱ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏེ་སཾ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ་ནཾ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཝཱི་ས་ཏི་མེ, བྷ་དྡཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས་མེ ཝ་སྶེ ས་མྤ་ཏྟེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ, ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ནཱ་མ པ་ཏི་ཊྛ་པེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ནི་པྤཱི་ལ༹་ཡིཾ་སུ. མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སོ་ཏ་པ་ཐེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐཾ མཱ ཀ་ཐེ་ཐ. ཨ་ཧཾ ཡཱ་ཝ ཏུ་མྷེ དྷ་ར་ཐ, ཏཱ་ཝ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཀྑི་པི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཀ་ཐེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘མ་མ མཱ་ཏ་རཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་སྶ ནི་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠི་རཱུ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཛྫ་ན་གྷ་ཊྚ་ནཱ་དི་ཀ་མྨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏཾ ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མྨ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ལ་བྷ་ནྟོ གེ་ཧེ ཝ་སི་སྶཱ་མི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ན ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. པ་ཎྜི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ པུ་ཉྙ་ཝཱ དི་ནྣ་དཱ་ནོ ཀ་ཏཱ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་རོ, པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟོ ན ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ཀཱ་སི, ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ཏེ་ན ས་ཧ་ཀ་ཏ་པུ་ཉྙཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཊྛ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཡ་ཏྠ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གེ་ཧི ས་མཱ་ནེ ཀུ་ལེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ དཱ་རི་ཀཾ པ་སྶ་ཐ, ཨི་མ་མེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
ཏེ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་མ ཨེ་ཏཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏྠ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ནཱ་མ ཨི་ཏྠཱ་ཀ་རོ, མ་དྡ་ར་ཊྛཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་དྡ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་ཏྠ ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ནྷཱ་ན་ཏི་ཏྠེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ བྷ་དྡཱ་ཡ དྷཱ་ཏཱི བྷ་དྡཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ, སི་རི་ག་བྦྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠཾ ག་ཏཱ ཏ་ཏྠ ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་སྶཱ་ཡཾ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཨི་དྷཱ་ག་ནྟྭཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི པི་ཊྛི་པ་སྶེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ མེ’’ཏི ས་ཉྙཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སིཾ, ‘‘ཨ་ཡཾ པ་ན མེ ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ་ཡཱ་པི ཨ་ས་དི་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཏེ སཱ་མི་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཀིཾ ཨེ་སཱ, ཨི་མཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ་ཡ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡྻ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རཱ, དྭཱ་ད་ས་ཧ་ཏྠེ ག་བྦྷེ ནི་སི་ནྣཱ་ཡ པ་དཱི་པ་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ས་རཱི་རོ་བྷཱ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་མཾ ཝི་དྷ་མ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི ཏཾ ཁུ་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱུ་པ་ཀཾ ར་ཐེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ནི་ཝེ་ད་ཡིཾ་སུ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཏི་ཏྠ་གཱ་མེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, ཏཱ་ཏཱ, ས་མ་ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཝི་བྷ་ཝོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ད་སྶཱ་མི དཱ་རི་ཀ’’ནྟི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཎྷི. ཏེ ཀ་པི་ལ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ ‘‘ལ་དྡྷཱ དཱ་རི་ཀཱ, ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི. ཏཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ ‘‘ལ་དྡྷཱ ཀི་ར དཱ་རི་ཀཱ’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨ་ཧཾ ‘ན ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་སིཾ, ཨི་མེ ‘ལ་དྡྷཱ’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཧོ་ག་ཏོ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི ‘‘བྷ་དྡཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏུ, ཨ་ཧཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. བྷ་དྡཱ་པི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཀི་ར མཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཎྞཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ར་ཧོ་ག་ཏཱ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི ‘‘ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་བྷོ་གཱ་ནུ་རཱུ་པཾ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ལ་བྷ་ཏུ, ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མཱ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. དྭེ་པི པ་ཎྞཱ་ནི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ས་མཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་སྶ པ་ཎྞ’’ནྟི? ‘‘པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝེ་ན བྷ་དྡཱ་ཡ པ་ཧི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཨི་དཾ ཀ་སྶཱ’’ཏི? ‘‘བྷ་དྡཱ་ཡ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པ་ཧི་ཏ’’ནྟི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏེ དྭེ་པི ཝཱ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘པ་སྶ་ཐ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀ་མྨ’’ནྟི ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཏཾ་ས་མཱ་ནཾ པ་ཎྞཾ ལི་ཁི་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཨེ་ཏྟོ ཙ པེ་སེ་སུཾ. ཨི་ཏི ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ ཙ ས་དི་སཾ པ་ཎྞཾ ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་ར་ཧི་ཏ་མེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དྭི་ནྣཾ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏཾ དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ ཨེ་ཀཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ག་ནྠཱ་པེ་སི བྷ་དྡཱ་པི. ཏཱ་ནི ས་ཡ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་སུཾ བྷུ་ཏྟ་སཱ་ཡ་མཱ་སཱ ཨུ་བྷོ་པི ‘‘ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཧི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མཱ་ཎ་ཝོ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན ས་ཡ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཧི. བྷ་དྡཱ ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡ་སྶ པ་སྶེ པུ་པྥཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་སྶ རཱ་ག་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཝི་ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ, ཨི་མཾ པུ་པྥ་དཱ་མཾ ན ཨ་ལླི་ཡི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཏེ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶ་བྷ་ཡེ་ན ཏི་ཡཱ་མ་ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་མ་ནྟཱ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི, དི་ཝཱ པ་ན ཧ་སི་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ཧོ་སི. ཏེ ལོ་ཀཱ་མི་སེ་ན ཨ་སཾ་ས་ཊྛཱ ཡཱ་ཝ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ དྷ་ར་ནྟི, ཏཱ་ཝ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏེ་སུ ཝི་ཙཱ་ར་ཡིཾ་སུ. མ་ཧ་ཏཱི མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་མྤ་ཏྟི – ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་རཱི་རཾ ཨུ་བྦ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏ་བྦཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙུ་ཎྞཾ ཨེ་ཝ མ་ག་དྷ་ནཱ་ལི༹་ཡཱ དྭཱ་ད་ས་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ས་ཊྛི་མ་ཧཱ་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི, ཀ་མྨ་ནྟོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀོ, ཨ་ནུ་རཱ་དྷ་པུ་ར་པ་མཱ་ཎཱ ཙུ་དྡ་ས གཱ་མཱ, ཙུ་དྡ་ས ཧ་ཏྠཱ་ནཱི་ཀཱ་ནི, ཙུ་དྡ་ས ཨ་སྶཱ་ནཱི་ཀཱ་ནི, ཙུ་དྡ་ས ར་ཐཱ་ནཱི་ཀཱ་ནི.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཨ་སྶཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀ་མྨ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཁེ་ཏྟ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཋི་ཏོ ན་ངྒ་ལེ་ཧི བྷི་ནྣ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཀཱ་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎེ ག་ཎྜུ་པྤཱ་དཱ་དི་པཱ་ཎ་ཀེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟེ དི་སྭཱ, ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མེ ཀིཾ ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ག་ཎྜུ་པྤཱ་དེ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ ཨེ་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ པཱ་པཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏི, ཀིཾ མེ ཀ་རི་སྶ་ཏི ས་ཏྟ་ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ, ཀིཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནོ ཀ་མྨ་ནྟོ, ཀིཾ ཡ་ནྟ་བ་དྡྷཱ་ནི ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་ནི, ཀིཾ ཙུ་དྡ་ས གཱ་མཱ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ བྷ་དྡཱ་ཡ ཀཱ་པི་ལཱ་ནི་ཡཱ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
བྷ་དྡཱ་པི ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ནྟ་ར་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཏ་ཡོ ཏི་ལ་ཀུ་མྦྷེ པ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏཱི་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཱ ནི་སི་ནྣཱ ཀཱ་ཀེ ཏི་ལ་པཱ་ཎ་ཀེ ཁཱ་ད་མཱ་ནེ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་མྨཱ, ཀིཾ ཨི་མེ ཁཱ་ད་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘པཱ་ཎ་ཀེ ཨ་ཡྻེ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་ཡྻེ’’ཏི. སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠ་ཝ་ཏྠཾ ནཱ་ལི༹་ཀོ་ད་ན་མ་ཏྟ་ཉྩ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཡ་དི པ་ནེ་ཏཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཛ་ནེ་ན ཀ་ཏཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧོ་ཏི, བྷ་ཝ་ས་ཧ་སྶེ་ན་པི ཝ་ཊྚ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟེ ཨཱ་ག་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ས་བྦཾ ཏ་སྶ ནི་ཡྻཱ་ཏེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ནྷ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ར་ཧེ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ས་ཛྫ་ཡིཾ་སུ. དྭེ་པི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་རི་ཛ་ནེ ནི་ཀྑ་ནྟེ ར་ཧོ་ག་ཏཱ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ མཱ་ཎ་ཝོ བྷ་དྡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཨི་མཾ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏྭཾ ཀི་ཏྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་སཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས ས་ཀ་ཊ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི. ‘‘ཏཾ ས་བྦཾ, ཡཱ ཙ ཨི་མ་སྨིཾ གྷ་རེ ས་ཏྟ་ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཡོ ཡ་ནྟ་བ་དྡྷ་ས་ཊྛི་ཏ་ལཱ༹་ཀཱ་དི་བྷེ་དཱ ཙ ས་མྤ་ཏྟི ཨ་ཏྠི, ཏཾ ས་བྦ་ཉྩ ཏུ་ཡ྄ཧཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་དེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་ན ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཡྻ, ཨ་ཧ་མྤི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སི་ནྣཱ. ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ་སཾ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་ཎྞ་ཀུ་ཊི ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏེ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎ་ཏོ ཀ་སཱ་ཡ་ར་ས་པཱི་ཏཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟེ ཙ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀེ་སེ ཨོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏེ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ, ཐ་ཝི་ཀཱ་སུ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཾ་སེ ལ་གྒེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཏོ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. གེ་ཧེ དཱ་སེ་སུ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རེ་སུ ཝཱ ན ཀོ་ཙི ས་ཉྫཱ་ནི.
ཨ་ཐ ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ དཱ་ས་གཱ་མ་དྭཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟེ ཨཱ་ཀ་པྤ་ཀུ་ཏྟ་ཝ་སེ་ན དཱ་ས་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ. ཏེ རོ་ད་ནྟཱ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨ་མྷེ, ཨ་ནཱ་ཐེ ཀ་རོ་ཐ ཨ་ཡྻཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘མ་ཡཾ, ‘བྷ་ཎེ, ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཝི་ཡ ཏ་ཡོ བྷ་ཝཱ’ཏི པ་བྦ་ཛི་མྷཱ. ས་ཙེ ཏུ་མྷེ་སུ ཨེ་ཀེ་ཀཾ བྷུ་ཛི་སྶཾ ཀ་རོ་མ, ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ན་པྤ་ཧོ་ཏི. ཏུ་མྷེ་ཝ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱི་སཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ བྷུ་ཛི་སྶཱ ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ རོ་ད་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ཐེ་རོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་དྡཱ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་གྒྷ་ནི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཋཱ་ནཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ ཝི་ཛྫ་ཏི, ཡཾ ཀོ་ཙི་དེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཡྻ ‘ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི, ཀོ་ཙི པཱ་པེ་ན མ་ནཾ པ་དཱུ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨི་མཾ པ་ཧཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. སོ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་དྡཱ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཏཱ་དི་སིཾ ཨི་ཏྠིཾ མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘ཨི་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་མྷེ་སུ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་པཱ་ཡ་པཱུ་ར་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ དྭེ་དྷཱ་པ་ཐེ ཏྭཾ ཨེ་ཀཾ ག་ཎྷ, ཨ་ཧ་མེ་ཀེ་ན ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཡྻ, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ པ་ལི་བོ་དྷོ, ‘པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཝི་ནཱ ན བྷ་ཝ་ནྟཱི’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སཾ ད་སྶེ་སྶ་ནྟི, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཀཾ མ་གྒཾ ག་ཎྷ་ཐ, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་པ་རི་མཱ་ཎེ ཨ་དྡྷཱ་ནེ ཀ་ཏོ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝོ ཨ་ཛྫ བྷི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ད་ཀྑི་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ནཱ་མ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་ཀྑི་ཎ་མ་གྒོ ཝ་ཊྚ་ཏི, མ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ནཱ་མ ཝཱ་མ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱ་མ་མ་གྒོ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣཱ. ཏེ་སཾ དྭེ་དྷཱ་བྷཱུ་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ‘‘ཨ་ཧཾ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ནྟཱི་པི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝ་མཱ་ནཱ ཀ་མྤི, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ས་ནི་ས་དྡོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟི, ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་སི་ནེ་རུ་པ་བྦ་ཏོ ཨུ་ནྣ་དི.
ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་སྶ ནུ ཁོ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘པི་པྤ་ལི་མཱ་ཎ་ཝོ ཙ བྷ་དྡཱ ཙ ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི མཾ ཨུ་དྡི་སྶ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ. ཏེ་སཾ ཝི་ཡོ་ག་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་བྷི་ནྣཾ གུ་ཎ་བ་ལེ་ན ཨ་ཡཾ པ་ཐ་ཝཱི་ཀ་མྤོ ཛཱ་ཏོ. མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་སུ ཀ་ཉྩི་པི ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ མ་གྒཾ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧ་སྶ ཙ ནཱ་ལ་ནྡཱ་ཡ ཙ ཨ་ནྟ་རེ བ་ཧུ་པུ་ཏྟ་ཀ་ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ནི་སཱི་ད་ནྟོ པ་ན ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་གྷ་ན་བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨི་ཏི ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པ་ཎྞ་ཙྪ་ཏྟ་ས་ཀ་ཊ་ཙ་ཀྐ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དི་པྤ་མཱ་ཎཱ བུ་དྡྷ་ར་སྨི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་པྥ་ར་ནྟི་ཡོ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡོ ཙ་ནྡ་ས་ཧ་སྶ་སཱུ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶ་ཨུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཏཾ ཝ་ན་ནྟཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཨ་ཀཾ་སུ. དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་སི་རི་ཡཱ ས་མུ་ཛྫ་ལ་ཏཱ་རཱ་ག་ཎེ་ན ཝི་ཡ ག་ག་ནཾ, སུ་པུ་པྥི་ཏ་ཀ་མ་ལ་ཀུ་ཝ་ལ་ཡེ་ན ཝི་ཡ ས་ལི་ལཾ, ཝ་ན་ནྟཾ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་སྶ ནཱ་མ ཁ་ནྡྷོ སེ་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་ཏྟཱ་ནི ནཱི་ལཱ་ནི, པ་ཀྐཱ་ནི ར་ཏྟཱ་ནི. ཏ་སྨིཾ པ་ན དི་ཝ་སེ ས་ཏ་སཱ་ཁོ ནི་གྲོ་དྷོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མཾ ཨ་ཧཾ ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨོ་ཎ་ཏོ་ཎ་ཏོ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཏཱི་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨི, ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་སྶ་པ, ས་ཙེ ཏྭཾ ཨི་མཾ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི, སཱ་པི དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཾ ཛཱ་ན་ཏཱ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏོ ནི་པ་ཙྩ་ཀཱ་རོ མ་ཡ྄ཧཾ, ལོ་མ་མྤི ཙཱ་ལེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ནི་སཱི་ད, ཀ་སྶ་པ, དཱ་ཡ་ཛྫཾ ཏེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཱི་ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ་ཧི ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་མ་དཱ་སི. ད་ཏྭཱ བ་ཧུ་པུ་ཏྟ་ཀ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. ས་ཏྠུ ས་རཱི་རཾ དྭ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ཙི་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ ས་རཱི་རཾ ས་ཏྟ་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ, སོ ཀ་ཉྩ་ན་མ་ཧཱ་ནཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཙྪཱ་བ་དྡྷོ ཝི་ཡ ས་ཏྠུ པ་དཱ་ནུ་པ་དི་ཀཾ ཨ་ནུ་ག་ཙྪི. ས་ཏྠཱ ཐོ་ཀཾ མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་ས་ཛྫཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ཐེ་རོ ‘‘ནི་སཱི་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ ས་ཏྠཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་རུ་པི་ཏ་པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་པེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘མུ་དུ་ཀཱ ཁོ ཏྱཱ་ཡཾ, ཀ་སྶ་པ, པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ས་ངྒྷཱ་ཊཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༢.༡༥༤) ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ས་ཏྠཱ མ་མ ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཡཱ མུ་དུ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏི, པཱ་རུ་པི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་རུ་པ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ས་ངྒྷཱ་ཊི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏྭཾ ཀིཾ པཱ་རུ་པི་སྶ་སི, ཀ་སྶ་པཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ནྟོ པཱ་རུ་པི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ, ཀ་སྶ་པ, ཨི་མཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཛི་ཎྞཾ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི? མ་ཡཱ ཧི ཨི་མ་སྶ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་སྶ ག་ཧི་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤི, ཨི་མཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཛི་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ པ་རི་ཏྟ་གུ་ཎེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ, པ་ཊི་བ་ལེ་ནེ་ཝི་དཾ པ་ཊི་པ་ཏྟི་པཱུ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠེ་ན ཛཱ་ཏི་པཾ་སུ་ཀཱུ་ལི་ཀེ་ན དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི.
ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པཱ་རུ་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་རུ་པི, ས་ཏྠུ ཙཱི་ཝ་རཾ ཐེ་རོ. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་པི ཨ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ‘‘དུ་ཀྐ་རཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀ་ཏྠ, ཨ་ཏྟ་ནཱ པཱ་རུ་ཏ་ཙཱི་ཝ་རཾ སཱ་ཝ་ཀ་སྶ དི་ནྣ་པུ་བྦོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྤི. ཐེ་རོ་པི ‘‘ལ་དྡྷཾ དཱ་ནི མ་ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པ་རི་བྷོ་ག་ཙཱི་ཝ་རཾ, ཀིཾ མེ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་རི ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཨུ་ནྣ་ཏིཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ཏེ་ར་ས དྷུ་ཏ་གུ་ཎེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྟ་དི་ཝ་ས་མ་ཏྟཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཊྛ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡.༣༩༨-༤༢༠) –
‘‘པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ;
ནི་བྦུ་ཏེ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷི, པཱུ་ཛཾ ཀུ་བྦ་ནྟི ས་ཏྠུ་ནོ.
‘‘ཨུ་ད་གྒ་ཙི་ཏྟཱ ཛ་ན་ཏཱ, ཨཱ་མོ་དི་ཏ་པ་མོ་དི་ཏཱ;
ཏེ་སུ སཾ་ཝེ་ག་ཛཱ་ཏེ་སུ, པཱི་ཏི སེ ཨུ་ད་པ་ཛྫ་ཐ.
‘‘ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟེ ས་མཱ་ནེ་ཏྭཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝིཾ;
པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ཧ་ནྡ པཱུ་ཛཾ ཀ་རོ་མ་སེ.
‘‘སཱ་དྷཱུ་ཏི ཏེ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ, བྷི་ཡྻོ ཧཱ་སཾ ཛ་ནིཾ་སུ མེ;
བུ་དྡྷ་སྨིཾ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་མྷི, ཀཱ་ཧཱ་མ པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡཾ.
‘‘ཨ་གྒྷི་ཡཾ སུ་ཀ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ, ས་ཏ་ཧ་ཏྠ་ས་མུ་གྒ་ཏཾ;
དི་ཡ་ཌྜྷ་ཧ་ཏྠ་པ་ཏྠ་ཊཾ, ཝི་མཱ་ནཾ ན་བྷ་མུ་གྒ་ཏཾ.
‘‘ཀ་ཏྭཱ་ན ཧ་མྨི་ཡཾ ཏ་ཏྠ, ཏཱ་ལ་པ་ནྟཱི་ཧི ཙི་ཏྟི་ཏཾ;
ས་ཀཾ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ཙེ་ཏི་ཡཾ པཱུ་ཛ་ཡུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ་ཝ ཛ་ལི་ཏོ, ཀིཾ་སུ་ཀོ ཨི་ཝ ཕུ་ལླི་ཏོ;
ཨི་ནྡ་ལ་ཊྛཱི་ཝ ཨཱ་ཀཱ་སེ, ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏི ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ.
‘‘ཏ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ཀ་ཏྭཱ་ན ཀུ་ས་ལཾ བ་ཧུཾ;
པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ས་རི་ཏྭཱ་ན, ཏི་ད་སཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཧཾ.
‘‘ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟཾ ཧ་ཡ་ཝཱ་ཧིཾ, དི་བྦ་ཡཱ་ན་མ་དྷི་ཊྛི་ཏོ;
ཨུ་བྦི་དྡྷཾ བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ས་ཏྟ་བྷཱུ་མཾ ས་མུ་གྒ་ཏཾ.
‘‘ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་བྦ་སོ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཨ་ཧུཾ;
ཛ་ལ་ནྟི ས་ཀ་ཏེ་ཛེ་ན, དི་སཱ ས་བྦཱ པ་བྷཱ་ས་ཡཾ.
‘‘ས་ནྟི ཨ་ཉྙེ་པི ནི་ཡྻཱུ་ཧཱ, ལོ་ཧི་ཏ་ངྒ་མ་ཡཱ ཏ་དཱ;
ཏེ་པི ཛོ་ཏ་ནྟི ཨཱ་བྷཱ་ཡ, ས་མ་ནྟཱ ཙ་ཏུ་རོ དི་སཱ.
‘‘པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ;
མ་ཎི་མ་ཡཱ་པི ཛོ་ཏ་ནྟི, དི་སཱ ད་ས ས་མ་ནྟ་ཏོ.
‘‘ཏེ་སཾ ཨུ་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཨོ་བྷཱ་སོ ཝི་པུ་ལོ ཨ་ཧུ;
ས་བྦེ དེ་ཝེ ཨ་བྷི་བྷོ་མི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྶི་དཾ ཕ་ལཾ.
‘‘ས་ཊྛི་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶ་མྷི, ཨུ་བྦི་དྡྷོ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ;
ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟོ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝཱི, པ་ཐ་ཝིཾ ཨཱ་ཝ་སིཾ ཨ་ཧཾ.
‘‘ཏ་ཐེ་ཝ བྷ་དྡ་ཀེ ཀ་པྤེ, ཏིཾ་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ཧོ་ས་ཧཾ;
ས་ཀ་ཀ་མྨཱ་བྷི་ར་དྡྷོ་མྷི, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི མ་ཧ་བྦ་ལོ.
‘‘ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ས་མྤ་ནྣོ, ཙ་ཏུ་དཱི་པ་མྷི ཨི་སྶ་རོ;
ཏ་ཏྠཱ་པི བྷ་ཝ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨི་ནྡ་ལ་ཊྛཱི་ཝ ཨུ་གྒ་ཏཾ.
‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ ཙ་ཏུ་བྦཱི་སཾ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཙ དྭཱ་ད་ས;
ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ག་རཾ, ད་ལ༹ྷ་པཱ་ཀཱ་ར་ཏོ་ར་ཎཾ.
‘‘ཨཱ་ཡཱ་མ་ཏོ པ་ཉྩ་ས་ཏཾ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཏ་ད་ཌྜྷ་ཀཾ;
ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ ཛ་ན་ཀཱ་ཡེ་ཧི, ཏི་ད་སཱ་ནཾ པུ་རཾ ཝི་ཡ.
‘‘ཡ་ཐཱ སཱུ་ཙི་གྷ་རེ སཱུ་ཙཱི, པ་ཀྑི་ཏྟཱ པ་ཎྞ་ཝཱི་ས་ཏི;
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་གྷ་ཊྚེ་ནྟི, ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ ཧོ་ཏི ལ་ངྐ་ཏཾ.
‘‘ཨེ་ཝ་མྤི ན་ག་རཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཧ་ཏྠི་སྶ་ར་ཐ་སཾ་ཀུ་ལཾ;
མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་དཱ་ཀི་ཎྞཾ, ར་མྨ་ཎཾ ན་ག་རུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཏ་ཏྠ བྷུ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ, པུ་ན དེ་ཝ་ཏྟ་ནཾ ག་ཏོ;
བྷ་ཝེ པ་ཙྪི་མ་ཀེ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨ་ཧོ་སི ཀུ་ལ་ས་མྤ་དཱ.
‘‘བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷཱུ་ཏོ, མ་ཧཱ་ར་ཏ་ན་ས་ཉྩ་ཡོ;
ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཡོ ཧི་ཏྭཱ, ཧི་ར་ཉྙ་སྶཱ་པི པ་བྦ་ཛིཾ.
‘‘པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ་ཏ་སྶོ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཀ་སྶ་པོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ནྡཱུ་པ་མོ ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི ཨ་པ་ཀ་སྶེ་ཝ ཀཱ་ཡཾ, ཨ་པ་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟཾ, ནི་ཙྩ་ན་ཝ་ཀོ ཀུ་ལེ་སུ ཨ་པྤ་ག་བྦྷོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ (སཾ. ནི. ༢.༡༤༦) པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དྷུ་ཏ་ཝཱ་དཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༡༨༨, ༡༩༡) དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སི. སོ ཝི་ཝེ་ཀཱ་བྷི་ར་ཏི་ཀི་ཏྟ་ན་མུ་ཁེ་ན བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༡༠༥༤. ‘‘ན ག་ཎེ་ན པུ་ར་ཀྑ་ཏོ ཙ་རེ, ཝི་མ་ནོ ཧོ་ཏི ས་མཱ་དྷི དུ་ལླ་བྷོ;
ནཱ་ནཱ་ཛ་ན་ས་ངྒ་ཧོ དུ་ཁོ, ཨི་ཏི དི་སྭཱ་ན ག་ཎཾ ན རོ་ཙ་ཡེ.
༡༠༥༥. ‘‘ན ཀུ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་བྦ་ཛེ མུ་ནི, ཝི་མ་ནོ ཧོ་ཏི ས་མཱ་དྷི དུ་ལླ་བྷོ;
སོ ཨུ་སྶུ་ཀྐོ ར་སཱ་ནུ་གི་དྡྷོ, ཨ་ཏྠཾ རི་ཉྩ་ཏི ཡོ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ.
༡༠༥༦. ‘‘པ་ངྐོ་ཏི ཧི ནཾ ཨ་ཝེ་ད་ཡུཾ, ཡཱ་ཡཾ ཝ་ནྡ་ན་པཱུ་ཛ་ནཱ ཀུ་ལེ་སུ;
སུ་ཁུ་མཾ ས་ལླཾ དུ་རུ་བྦ་ཧཾ, ས་ཀྐཱ་རོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན དུ་ཛྫ་ཧོ.
༡༠༥༧. ‘‘སེ་ནཱ་ས་ན་མྷཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ, ན་ག་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ;
བྷུ་ཉྫ་ནྟཾ པུ་རི་སཾ ཀུ་ཊྛིཾ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ.
༡༠༥༨. ‘‘སོ མེ པ་ཀྐེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན, ཨཱ་ལོ་པཾ ཨུ་པ་ནཱ་མ་ཡི;
ཨཱ་ལོ་པཾ པ་ཀྑི་པ་ནྟ་སྶ, ཨ་ངྒུ་ལི ཙེ་ཏྠ ཚི་ཛྫ་ཐ.
༡༠༥༩. ‘‘ཀུ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ, ཨཱ་ལོ་པཾ ཏཾ ཨ་བྷུ་ཉྫི་སཾ;
བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ ཝཱ བྷུ་ཏྟེ ཝཱ, ཛེ་གུ་ཙྪཾ མེ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
༡༠༦༠. ‘‘ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པི་ཎྜོ ཨཱ་ཧཱ་རོ, པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟ་ཉྩ ཨོ་ས་དྷཾ;
སེ་ནཱ་ས་ནཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཾ;
ཡ་སྶེ་ཏེ ཨ་བྷི་ས་མྦྷུ་ཏྭཱ, ས ཝེ ཙཱ་ཏུ་དྡི་སོ ན་རོ.
༡༠༦༡. ‘‘ཡ་ཏྠ ཨེ་ཀེ ཝི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ཨཱ་རུ་ཧ་ནྟཱ སི་ལུ་ཙྩ་ཡཾ;
ཏ་ཏྠ བུ་དྡྷ་སྶ དཱ་ཡཱ་དོ, ས་མྤ་ཛཱ་ནོ པ་ཊི་སྶ་ཏོ;
ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ནུ་པ་ཏྠ་དྡྷོ, ཀ་སྶ་པོ ཨ་བྷི་རཱུ་ཧ་ཏི.
༡༠༦༢. ‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ, སེ་ལ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་སྶ་པོ;
ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, པ་ཧཱི་ན་བྷ་ཡ་བྷེ་ར་ཝོ.
༡༠༦༣. ‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ, སེ་ལ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་སྶ་པོ;
ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནེ་སུ ནི་བྦུ་ཏོ.
༡༠༦༤. ‘‘པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ, སེ་ལ་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཀ་སྶ་པོ;
ཛྷཱ་ཡ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ནོ, ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩོ ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
༡༠༦༥. ‘‘ཀ་རེ་རི་མཱ་ལཱ་ཝི་ཏ་ཏཱ, བྷཱུ་མི་བྷཱ་གཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
ཀུ་ཉྫ་རཱ་བྷི་རུ་དཱ ར་མྨཱ, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༦༦. ‘‘ནཱི་ལ་བྦྷ་ཝ་ཎྞཱ རུ་ཙི་རཱ, ཝཱ་རི་སཱི་ཏཱ སུ་ཙི་ནྡྷ་རཱ;
ཨི་ནྡ་གོ་པ་ཀ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༦༧. ‘‘ནཱི་ལ་བྦྷ་ཀཱུ་ཊ་ས་དི་སཱ, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཝ་རཱུ་པ་མཱ;
ཝཱ་ར་ཎཱ་བྷི་རུ་དཱ ར་མྨཱ, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༦༨. ‘‘ཨ་བྷི་ཝུ་ཊྛཱ ར་མྨ་ཏ་ལཱ, ན་གཱ ཨི་སི་བྷི སེ་ཝི་ཏཱ;
ཨ་བྦྷུ་ནྣ་དི་ཏཱ སི་ཁཱི་ཧི, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༦༩. ‘‘ཨ་ལཾ ཛྷཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ མེ ས་ཏོ;
ཨ་ལཾ མེ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མ་སྶ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ.
༡༠༧༠. ‘‘ཨ་ལཾ མེ ཕཱ་སུ་ཀཱ་མ་སྶ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཨ་ལཾ མེ ཡོ་ག་ཀཱ་མ་སྶ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ.
༡༠༧༡. ‘‘ཨུ་མཱ་པུ་པྥེ་ན ས་མཱ་ནཱ, ག་ག་ནཱ་ཝ་བྦྷ་ཚཱ་དི་ཏཱ;
ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༧༢. ‘‘ཨ་ནཱ་ཀི་ཎྞཱ ག་ཧ་ཊྛེ་ཧི, མི་ག་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏཱ;
ནཱ་ནཱ་དི་ཛ་ག་ཎཱ་ཀི་ཎྞཱ, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༧༣. ‘‘ཨ་ཙྪོ་དི་ཀཱ པུ་ཐུ་སི་ལཱ, གོ་ན་ངྒུ་ལ་མི་གཱ་ཡུ་ཏཱ;
ཨ་མྦུ་སེ་ཝཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, ཏེ སེ་ལཱ ར་མ་ཡ་ནྟི མཾ.
༡༠༧༤. ‘‘ན པ་ཉྩ་ངྒི་ཀེ་ན ཏཱུ་རི་ཡེ་ན, ར་ཏི མེ ཧོ་ཏི ཏཱ་དི་སཱི;
ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟ་སྶ, ས་མྨཱ དྷ་མྨཾ ཝི་པ་སྶ་ཏོ.
༡༠༧༥. ‘‘ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཀཾ ན ཀཱ་ར་ཡེ, པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ ཛ་ནཾ ན ཨུ་ཡྻ་མེ;
ཨུ་སྶུ་ཀྐོ སོ ར་སཱ་ནུ་གི་དྡྷོ, ཨ་ཏྠཾ རི་ཉྩ་ཏི ཡོ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ.
༡༠༧༦. ‘‘ཀ་མྨཾ བ་ཧུ་ཀཾ ན ཀཱ་ར་ཡེ, པ་རི་ཝ་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་ན་ཏྟ་ནེ་ཡྻ་མེ་ཏཾ;
ཀི་ཙྪ་ཏི ཀཱ་ཡོ ཀི་ལ་མ་ཏི, དུ་ཀྑི་ཏོ སོ ས་མ་ཐཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི.
༡༠༧༧. ‘‘ཨོ་ཊྛ་པྤ་ཧ་ཏ་མ་ཏྟེ་ན, ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི ན པ་སྶ་ཏི;
པ་ཏྠ་དྡྷ་གཱི་ཝོ ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཧཾ སེ་ཡྻོ་ཏི མ་ཉྙ་ཏི.
༡༠༧༨. ‘‘ཨ་སེ་ཡྻོ སེ་ཡྻ་ས་མཱ་ནཾ, བཱ་ལོ མ་ཉྙ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ;
ན ཏཾ ཝི་ཉྙཱུ པ་སཾ་ས་ནྟི, པ་ཏྠ་དྡྷ་མཱ་ན་སཾ ན་རཾ.
༡༠༧༩. ‘‘ཡོ ཙ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི, ནཱ་ཧཾ སེ་ཡྻོ་ཏི ཝཱ པ་ན;
ཧཱི་ནོ ཏཾ་ས་དི་སོ ཝཱ་ཏི, ཝི་དྷཱ་སུ ན ཝི་ཀ་མྤ་ཏི.
༡༠༨༠. ‘‘པ་ཉྙ་ཝ་ནྟཾ ཏ་ཐཱ ཏཱ་དིཾ, སཱི་ལེ་སུ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ;
ཙེ་ཏོ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟཾ, ཏ་ཉྩེ ཝི་ཉྙཱུ པ་སཾ་ས་རེ.
༡༠༨༡. ‘‘ཡ་སྶ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི་སུ, གཱ་ར་ཝོ ནཱུ་པ་ལ་བྦྷ་ཏི;
ཨཱ་ར་ཀཱ ཧོ་ཏི ས་དྡྷ་མྨཱ, ན་བྷ་ཏོ པུ་ཐ་ཝཱི ཡ་ཐཱ.
༡༠༨༢. ‘‘ཡེ་ས་ཉྩ ཧི་རི ཨོ་ཏྟ་པྤཾ, ས་དཱ ས་མྨཱ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ;
ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ ཏེ, ཏེ་སཾ ཁཱི་ཎཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ.
༡༠༨༣. ‘‘ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཙ་པ་ལོ བྷི་ཀྑུ, པཾ་སུ་ཀཱུ་ལེ་ན པཱ་རུ་ཏོ;
ཀ་པཱི་ཝ སཱི་ཧ་ཙ་མྨེ་ན, ན སོ ཏེ་ནུ་པ་སོ་བྷ་ཏི.
༡༠༨༤. ‘‘ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཨ་ཙ་པ་ལོ, ནི་པ་ཀོ སཾ་ཝུ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ;
སོ་བྷ་ཏི པཾ་སུ་ཀཱུ་ལེ་ན, སཱི་ཧོ་ཝ གི་རི་ག་བྦྷ་རེ.
༡༠༨༥. ‘‘ཨེ་ཏེ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ དེ་ཝཱ, ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ ཡ་ས་སྶི་ནོ;
ད་ས་དེ་ཝ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ས་བྦེ ཏེ བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ཡི་ཀཱ.
༡༠༨༦. ‘‘དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཝཱི་རཾ, མ་ཧཱ་ཛྷཱ་ཡིཾ ས་མཱ་ཧི་ཏཾ;
སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ན་མ་སྶ་ནྟཱ, ཏི་ཊྛ་ནྟི པ་ཉྫ་ལཱི་ཀ་ཏཱ.
༡༠༨༧. ‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;