༡. སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏེ་ར་ས་ནི་པཱ་ཏེ ཡཱ་ཧུ ར་ཊྛེཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ནི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝོ སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་ཏྠུ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཊྛཱ་ནེ སུ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ནཱ་ནཱ་ཝི་རཱ་ག་ཝ་ཏྠེ་ཧི ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་སི, ཏ་ཐཱ ས་ཏྠུ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙ དཱི་གྷ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. སོ ཏེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, སི་རི་ཝ་ཌྜྷོཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ས་ཡ་མྤི ཏཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཎི་དྷཱ་ན་མ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ་པི ཏ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
སོ་པི ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ ཀ་སྶ་པ་ད་ས་བ་ལེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ ཏེ་མཱ་སཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶོ པ་རི་པུ་ཎྞ་པ་རི་ཀྑཱ་རོ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. སོ་པི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཏ་ཏྠ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ལེ ཙ་མྤཱ་ན་ག་རེ ཨུ་ས་བྷ་སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སེ་ཊྛི་སྶ མ་ཧཱ་བྷོ་ག་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་བྷི་ཝ་ཌྜྷི. ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་སྶ པུ་བྦེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀ་ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞོ སུ་ཁུ་མཱ་ལ་ཏ་རོ ཙ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན་སྶ སོ་ཎོཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. མ་ཧ་ཏཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཏ་ལཱ་ནི བ་ནྡྷུ་ཛཱི་ཝ་ཀ་པུ་པྥ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་ཏ་ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་ས་སྶ ཝི་ཡ ས་མྥ་སྶོ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ཝ་ཊྚ་ཝ་ཎྞཱ་ནི ལོ་མཱ་ནི ཛཱ་ཡིཾ་སུ. ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཏ་སྶ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དེ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ནཱ་ཊ་ཀཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ. སོ ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ཏིཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ དེ་ཝ་ཀུ་མཱ་རོ ཝི་ཡ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི.
ཨ་ཐ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠ་རི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐེ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པི་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷོ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཛ་ན་སཾ་ས་གྒ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ སཱི་ཏ་ཝ་ནེ ཝ་ས་ནྟོ ‘‘མ་མ ས་རཱི་རཾ སུ་ཁུ་མཱ་ལཾ, ན ཙ ས་ཀྐཱ སུ་ཁེ་ནེ་ཝ སུ་ཁཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ, ཀཱ་ཡཾ ཀི་ལ་མེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མ་མེ་ཝ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ, པ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟོ པཱ་ད་ཏ་ལེ་སུ ཕོ་ཊེ་སུ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏེ་སུ་པི ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷུ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཝི་སེ་སཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ་པི ཨ་ཧཾ མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཀིཾ མེ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ, ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བྷོ་གེ ཙ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མི, པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝཱི་ཎཱུ་པ་མོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཱ་ཡོ་ཛ་ན་ཝི་དྷིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ ག་ཏོ. སོ་ཎ་ཏྠེ་རོ་པི ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨ་པ་དཱ་ནེ (ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༥.༢༥-༥༣) –
‘‘ཨ་ནོ་མ་ད་སྶི་སྶ མུ་ནི་ནོ, ལོ་ཀ་ཛེ་ཊྛ་སྶ ཏཱ་དི་ནོ;
སུ་དྷཱ་ཡ ལེ་པ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, ཙ་ངྐ་མཾ ཀཱ་ར་ཡིཾ ཨ་ཧཾ.
‘‘ནཱ་ནཱ་ཝ་ཎྞེ་ཧི པུ་པྥེ་ཧི, ཙ་ངྐ་མཾ ས་ནྠ་རིཾ ཨ་ཧཾ;
ཨཱ་ཀཱ་སེ ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, བྷོ་ཛ་ཡིཾ བུ་དྡྷ་མུ་ཏྟ་མཾ.
‘‘ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ་ན སུ་བྦ་ཏཾ;
དཱི་གྷ་སཱ་ལཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ, ནི་ཡྻཱ་དེ་སི་མ་ཧཾ ཏ་དཱ.
‘‘མ་མ ས་ངྐ་པྤ་མ་ཉྙཱ་ཡ, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི བྷ་ག་ཝཱ, ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཙ་ཀྑུ་མཱ.
‘‘པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན ས་མྦུ་དྡྷོ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ས་དེ་ཝ་ཀེ;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
‘‘ཡོ སོ ཧ་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, དཱི་གྷ་སཱ་ལཾ ཨ་དཱ་སི མེ;
ཏ་མ་ཧཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, སུ་ཎཱ་ཐ མ་མ བྷཱ་ས་ཏོ.
‘‘ཨི་མ་སྶ མ་ཙྩུ་ཀཱ་ལ་མྷི, པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་ས་མ་ངྒི་ནོ;
ས་ཧ་སྶ་ཡུ་ཏྟ་སྶ་ར་ཐོ, ཨུ་པ་ཊྛི་སྶ་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ.
‘‘ཏེ་ན ཡཱ་ནེ་ན་ཡཾ པོ་སོ, དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་མི་སྶ་ཏི;
ཨ་ནུ་མོ་དི་སྶ་རེ དེ་ཝཱ, ས་མྤ་ཏྟེ ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝེ.
‘‘མ་ཧཱ་ར་ཧཾ བྱ་མྷཾ སེ་ཊྛཾ, ར་ཏ་ན་མ་ཏྟི་ཀ་ལེ་པ་ནཾ;
ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་ཝ་རཱུ་པེ་ཏཾ, བྱ་མྷཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏིཾ་ས་ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ར་མི་སྶ་ཏི;
པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི ཀ་པྤཱ་ནི, དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་ཏི་ཀྑ་ཏྟུ་ཉྩ, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ཡ་སོ་དྷ་ར་ས་ནཱ་མཱ ཏེ, ས་བྦེ་པི ཨེ་ཀ་ནཱ་མ་ཀཱ.
‘‘དྭེ ས་མྤ་ཏྟཱི ཨ་ནུ་བྷོ་ཏྭཱ, ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པུ་ཉྙ་ས་ཉྩ་ཡཾ;
ཨ་ཊྛ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀ་པྤ་མྷི, ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཏ་ཏྲཱ་པི བྱ་མྷཾ པ་ཝ་རཾ, ཝི་སྶ་ཀ་མྨེ་ན མཱ་པི་ཏཾ;
ད་ས་ས་དྡཱ་ཝི་ཝི་ཏྟཾ ཏཾ, པུ་ར་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨ་པ་རི་མེ་ཡྻེ ཨི་ཏོ ཀ་པྤེ, བྷཱུ་མི་པཱ་ལོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ;
ཨོ་ཀྐཱ་ཀོ ནཱ་མ ནཱ་མེ་ན, རཱ་ཛཱ ར་ཊྛེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘སོ་ལ༹་སི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ, ས་བྦཱ་སཾ པ་ཝ་རཱ ཙ སཱ;
ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི, ན་ཝ པུ་ཏྟེ ཛ་ནེ་སྶ་ཏི.
‘‘ན་ཝ པུ་ཏྟེ ཛ་ནེ་ཏྭཱ་ན, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཱི མ་རི་སྶ་ཏི;
ཏ་རུ་ཎཱི ཙ པི་ཡཱ ཀ་ཉྙཱ, མ་ཧེ་སི་ཏྟཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨོ་ཀྐཱ་ཀཾ ཏོ་ས་ཡི་ཏྭཱ་ན, ཝ་རཾ ཀ་ཉྙཱ ལ་བྷི་སྶ་ཏི;
ཝ་རཾ ལ་དྡྷཱ་ན སཱ ཀ་ཉྙཱ, པུ་ཏྟེ པ་བྦཱ་ཛ་ཡི་སྶ་ཏི.
‘‘པ་བྦཱ་ཛི་ཏཱ ཙ ཏེ ས་བྦེ, ག་མི་སྶ་ནྟི ན་གུ་ཏྟ་མཾ;
ཛཱ་ཏི་བྷེ་ད་བྷ་ཡཱ ས་བྦེ, བྷ་གི་ནཱི་ཧི ཝ་སི་སྶ་རེ.
‘‘ཨེ་ཀཱ ཙ ཀ་ཉྙཱ བྱཱ་དྷཱི་ཧི, བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་རི་ཀྑ་ཏཱ;
མཱ ནོ ཛཱ་ཏི པ་བྷི་ཛྫཱི་ཏི, ནི་ཁ་ཎི་སྶ་ནྟི ཁ་ཏྟི་ཡཱ.
‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ་ན, ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཝ་སི་སྶ་ཏི;
བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་དཱ བྷེ་དོ, ཨོ་ཀྐཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་མྦྷ་ཝོ.
‘‘ཏེ་སཾ པ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀོ་ལི༹་ཡཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏི་ཡཱ;
ཏ་ཏྠ མཱ་ནུ་ས་ཀཾ བྷོ་གཾ, ཨ་ནུ་བྷོ་སྶ་ཏི་ན་པྤ་ཀཾ.
‘‘ཏ་མྷཱ ཀཱ་ཡཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ་ན, དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་མི་སྶ་ཏི;
ཏ་ཏྲཱ་པི པ་ཝ་རཾ བྱ་མྷཾ, ལ་བྷི་སྶ་ཏི མ་ནོ་ར་མཾ.
‘‘དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ་ན, སུ་ཀྐ་མཱུ་ལེ་ན ཙོ་དི་ཏོ;
ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་ན མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ, སོ་ཎོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
‘‘ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ, པ་ད་ཧཾ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ;
ས་བྦཱ་ས་ཝེ པ་རི་ཉྙཱ་ཡ, ནི་བྦཱ་ཡི་སྶ་ཏི་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཨ་ན་ནྟ་ད་སྶཱི བྷ་ག་ཝཱ, གོ་ཏ་མོ ས་ཀྱ་པུ་ངྒ་ཝོ;
ཝི་སེ་ས་ཉྙཱུ མ་ཧཱ་ཝཱི་རོ, ཨ་གྒ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སྶ་ཏི.
‘‘ཝུ་ཊྛ་མྷི དེ་ཝེ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མྷི, ཏི་ཎེ ཨ་ནི་ལེ་རི་ཏ་ཨ་ངྒ་ཎ་མྷི;
ཋ་ཏྭཱ་ན ཡོ་ག་སྶ པ་ཡུ་ཏྟ་ཏཱ་དི་ནོ, ཏ་ཏོ་ཏྟ་རིཾ པཱ་ར་མ་ཏཱ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨུ་ཏྟ་མེ ད་མ་ཐེ ད་ནྟོ, ཙི་ཏྟཾ མེ སུ་པ་ཎཱི་ཧི་ཏཾ;
བྷཱ་རོ མེ ཨོ་ཧི་ཏོ ས་བྦོ, ནི་བྦུ་ཏོ་མྷི ཨ་ནཱ་ས་ཝོ.
‘‘ཨ་ངྒཱི་ར་སོ མ་ཧཱ་ནཱ་གོ, ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏོ་ཝ ཀེ་ས་རཱི;
བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, ཨེ་ཏ་ད་གྒེ ཋ་པེ་སི མཾ.
‘‘པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཙ་ཏ་སྶོ…པེ… ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ན’’ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ན པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙཱ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ –
༦༣༢. ‘‘ཡཱ་ཧུ ར་ཊྛེ ས་མུ་ཀྐ་ཊྛོ, ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་སྶ པ་དྡྷ་གཱུ;
སྭཱ་ཛྫ དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ, སོ་ཎོ དུ་ཀྑ་སྶ པཱ་ར་གཱུ.
༦༣༣. ‘‘པ་ཉྩ ཚི་ནྡེ པ་ཉྩ ཛ་ཧེ, པ་ཉྩ ཙུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝ་ཡེ;
པ་ཉྩ་ས་ངྒཱ་ཏི་གོ བྷི་ཀྑུ, ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༦༣༤. ‘‘ཨུ་ནྣ་ལ༹་སྶ པ་མ་ཏྟ་སྶ, བཱ་ཧི་རཱ་ས་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཙ, པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ན ག་ཙྪ་ཏི.
༦༣༥. ‘‘ཡ་ཉྷི ཀི་ཙྩཾ ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ, ཨ་ཀི་ཙྩཾ པ་ན ཀ་རཱི་ཡ་ཏི;
ཨུ་ནྣ་ལཱ༹་ནཾ པ་མ་ཏྟཱ་ནཾ, ཏེ་སཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ.
༦༣༦. ‘‘ཡེ་ས་ཉྩ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ, ནི་ཙྩཾ ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ ས་ཏི;
ཨ་ཀི་ཙྩཾ ཏེ ན སེ་ཝ་ནྟི, ཀི་ཙྩེ སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ནོ;
ས་ཏཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི ཨཱ་ས་ཝཱ.
༦༣༧. ‘‘ཨུ་ཛུ་མ་གྒ་མྷི ཨ་ཀྑཱ་ཏེ, ག་ཙྪ་ཐ མཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཐ;
ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙོ་ད་ཡ་ཏྟཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ན་མ་བྷི་ཧཱ་ར་ཡེ.
༦༣༨. ‘‘ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་མྷི ཝཱི་རི་ཡ་མྷི, ས་ཏྠཱ ལོ་ཀེ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ;
ཝཱི་ཎོ་པ་མཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཙ་ཀྑུ་མཱ;
ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཝི་ཧཱ་སིཾ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ.
༦༣༩. ‘‘ས་མ་ཐཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སིཾ, ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ;
ཏི་སྶོ ཝི་ཛྫཱ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟཱ, ཀ་ཏཾ བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནཾ.
༦༤༠. ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ;
ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་སྶ ཙ.
༦༤༡. ‘‘ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོ;
དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤཱ་དཾ, ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི.
༦༤༢. ‘‘ཏ་སྶ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ, ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ;
ཀ་ཏ་སྶ པ་ཏི་ཙ་ཡོ ན་ཏྠི, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
༦༤༣. ‘‘སེ་ལོ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་གྷ་ནོ, ཝཱ་ཏེ་ན ན ས་མཱི་ར་ཏི;
ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཱ ར་སཱ ས་དྡཱ, ག་ནྡྷཱ ཕ་སྶཱ ཙ ཀེ་ཝ་ལཱ.
༦༤༤. ‘‘ཨི་ཊྛཱ དྷ་མྨཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ ཙ, ན་པྤ་ཝེ་དྷེ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ;
ཋི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ས་ཉྙུ་ཏྟཾ, ཝ་ཡ་ཉྩ་སྶཱ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. – ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི;
ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཧུ ར་ཊྛེ ས་མུ་ཀྐ་ཊྛོཏི ཡོ ཨ་ཧུ ཨ་ཧོ་སི ཨ་ངྒ་ར་ཊྛེ ཨ་སཱི་ཏི་ཡཱ གཱ་མི་ཀ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི བྷོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་མྨཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ སེ་ཊྛོ. ར་ཉྙོ ཨ་ངྒ་སྶ པ་དྡྷ་གཱུཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི པ་རི་སཱ་ཡ ར་ཉྫ་ན་ཊྛེ་ན ར་ཉྙོ ཨ་ངྒཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ བི་མྦི་སཱ་ར་སྶ པ་རི་ཝཱ་ར་བྷཱུ་ཏོ ག་ཧ་པ་ཏི་ཝི་སེ་སོ ཏ་སྶ ར་ཊྛེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨ་ཧཱུ་ཏི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. སྭཱ་ཛྫ དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོཏི སོ སོ་ཎོ ཨ་ཛྫེ་ཏ་ར་ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཛཱ་ཏོ, གི་ཧི་ཀཱ་ལེ་པི ཀེ་ཧི་ཙི ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཡེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ་པི ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་རཾ ཝི་ཡ ད་སྶེ་ཏི. དུ་ཀྑ་སྶ པཱ་ར་གཱུཏི ས་ཀ་ལ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ པཱ་རཾ པ་རི་ཡ་ནྟཾ ག་ཏོ, ཨེ་ཏེ་ན དྷ་མྨེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཝི་སེ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་སེ་སེ་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མ་དཱི་པ་ན་ཏོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ དུ་ཀྑ་པཱ་ར་གཱུ ཛཱ་ཏོ, ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྩ ཚི་ནྡེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་པཱ་ཡ་ཀཱ་མ་སུ་ག་ཏི་ས་མྤཱ་པ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩོ་ར་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པུ་རི་སོ ས་ཏྠེ་ན པཱ་དེ བ་དྡྷ་ར་ཛྫུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཧེ་ཊྛི་མེ་ན མ་གྒ་ཏྟ་ཡེ་ན ཚི་ནྡེ་ཡྻ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝ་ས་མྤཱ་པ་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡཱ་ནི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི པུ་རི་སོ གཱི་ཝཱ་ཡ བ་དྡྷ་ར་ཛྫུ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་གྒ་མ་གྒེ་ན ཛ་ཧེ་ཡྻ, ཚི་ནྡེ་ཡྻ, ཏེ་སཾ པ་ན ཨུ་དྡྷ་མྦྷཱ་གི་ཡ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡ པ་ཉྩ ས་དྡྷཱ་དཱི་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་རི བྷཱ་ཝ་ཡེ བྷཱ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ་བྷཱུ་ཏོ པ་ན བྷི་ཀྑུ རཱ་ག་ས་ངྒོ དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ས་ངྒོ་ཏི པ་ཉྩ་ནྣཾ ས་ངྒཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ས་ངྒཱ་ཏི་གོ ཧུ་ཏྭཱ, ཀཱ་མོ་གྷོ, བྷ་ཝོ་གྷོ, དི་ཊྛོ་གྷོ, ཨ་ཝི་ཛྫོ་གྷོ་ཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨོ་གྷཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་ཏྟཱ ཨོ་གྷ་ཏི་ཎྞོཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཨ་ཡ་ཉྩ ཨོ་གྷ་ཏ་ར་ཎ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ་ཝ ཧོ་ཏི, སཱི་ལཱ་ད་ཡོ ཙ མཱ་ནཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་ནྣ་ལ༹་སྶཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ནྣ་ལ༹་སྶཱཏི ཨུ་གྒ་ཏ་ཏུ་ཙྪ་མཱ་ན་སྶ. མཱ་ནོ ཧི ཨུ་ནྣ་མ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ཏུ་ཙྪ་བྷཱ་ཝེ་ན ན་ལོ༹ ཝི་ཡཱ་ཏི ‘‘ན་ལོ༹’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་མ་ཏྟ་སྶཱཏི ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒེ་ན པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ནྣ་སྶ. བཱ་ཧི་རཱ་ས་སྶཱཏི བཱ་ཧི་རེ་སུ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཨཱ་སཱ་ཝ་ཏོ, ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་ག་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱི་ལཾ ས་མཱ་དྷི པ་ཉྙཱ ཙ, པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ན ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཊི་པ་ཀྑ་སེ་ཝི་ནོ ལོ་ཀི་ཡོ་པི ཏཱ་ཝ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎོ པཱ་རི་པཱུ་རིཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, པ་གེ་ཝ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཉྷི ཀི་ཙྩ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ. བྷི་ཀྑུ་ནོ ཧི པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་གོ་པ་ནཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་རཱ་མ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ. ཡེ་ཧི པ་ན ཨི་དཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩཾ, ཏཾ ཨ་པ་ཝི་དྡྷཾ ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཚ་ཌྜི་ཏཾ. ཨ་ཀི་ཙྩནྟི པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ན་ཨཾ་ས་བ་དྡྷ་ཚ་ཏྟུ་པཱ་ཧ་ན་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཎྜ་ན་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི པ་རི་ཀྑཱ་ར་མ་ཎྜ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བཱ་ཧུ་ལི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝ་མཱ་དི བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཀ་ཡི་ར་ཏི, ཏེ་སཾ མཱ་ན་ན་ལ༹ཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ར་ཎེ་ན ཨུ་ནྣ་ལཱ༹་ནཾ ས་ཏི་ཝོ་སྶ་གྒེ་ན པ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི.
ཡེ་སཾ པ་ན པ་ཉྙཱ་དི་གུ་ཎོ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱཏི སུ་ཊྛུ པ་གྒ་ཧི་ཏཱ. ཀཱ་ཡ་ག་ཏཱ ས་ཏཱིཏི, ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཨ་ཀི་ཙྩཾ ཏེཏི ཏེ ཨེ་ཏཾ པ་ཏྟ་མ་ཎྜ་ནཱ་དི་ཨ་ཀི་ཙྩཾ. ན སེ་ཝ་ནྟཱིཏི ན ཀ་རོ་ནྟི. ཀི་ཙྩེཏི, པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦེ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎ་སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷ་གོ་པ་ནཱ་དི་ཀེ. སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ནོཏི ས་ཏ་ཏ་ཀཱ་རི་ནོ ཏེ་སཾ ས་ཏི་ཡཱ ཨ་ཝི་པྤ་ཝཱ་སེ་ན ས་ཏཱ་ནཾ སཱ་ཏྠ་ཀ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ས་པྤཱ་ཡ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཛ་ཉྙཾ, ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ནྟི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ཧི ས་མྤ་ཛཱ་ནཱ་ནཾ, ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཨཱ་ས་ཝཱ ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏ་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ནྟོ ‘‘ཨུ་ཛུ་མ་གྒ་མྷཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨུ་ཛུ་མ་གྒ་མྷི ཨ་ཀྑཱ་ཏེཏི ཨ་ནྟ་དྭ་ཡ་པ་རི་ཝ་ཛྫ་ནེ་ན ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དི་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ཨུ་ཛུ་ཀེ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་ཊི་པ་དཱ་བྷཱུ་ཏེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ ས་ཏྠཱ་རཱ བྷཱ་སི་ཏེ. ག་ཙྪ་ཐཱཏི པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཐ. མཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཐཱཏི ཨ་ནྟ་རཱ ཝོ་སཱ་ནཾ མཱ་པ་ཛྫ་ཐ. ཨ་ཏྟ་ནཱ ཙོ་ད་ཡ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་དྷ ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཙོ་དེ་ནྟོ. ནི་བྦཱ་ན་མ་བྷི་ཧཱ་ར་ཡེཏི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཧ་རེ་ཡྻ ཨུ་པ་ནེ་ཡྻ, ཡ་ཐཱ ནཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ཛྫེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཊི་པ་ནྣ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་མྷཱི’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་མྷི ཝཱི་རི་ཡ་མྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟེ་ན མ་ཡཱ ས་མཱ་དྷི་ནཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ས་མ་ར་སཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝཱི་རི་ཡེ པ་གྒ་ཧི་ཏེ. ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་ཏཱ ཙ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. ཝཱི་ཎོ་པ་མཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མེཏི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སོ་ཎ་སྶ ‘‘ཡེ ཁོ ཀེ་ཙི བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ཝ་ཀཱ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཧཾ ཝི་བྦྷ་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་ཏྠཱ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཏ་སྶ ས་མྨུ་ཁེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ ཏྭཾ, སོ་ཎ, ‘ཝི་བྦྷ་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, ཀུ་ས་ལོ ཏྭཾ པུ་བྦེ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏོ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་སྶ་རེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ན ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ? ཡ་དཱ ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ! ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཡ་དཱ ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ཨ་ཏི་སི་ཐི་ལཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ་ཏི? ནོ ཧེ་ཏཾ, བྷ་ནྟེ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, སོ་ཎ, ཡ་དཱ པ་ན ཏེ ཝཱི་ཎཱ་ཡ ཏ་ནྟི་ཡོ ནེ་ཝ ཨ་ཙྩཱ་ཡ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ནཱ་ཏི་སི་ཐི་ལཱ ས་མེ གུ་ཎེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ, ཨ་པི ནུ ཏེ ཝཱི་ཎཱ ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ས་ར་ཝ་ཏཱི ཝཱ ཧོ་ཏི ཀ་མྨ་ཉྙཱ ཝཱ་ཏི? ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, སོ་ཎ, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཏི་ལཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡཾ ཀོ་ས་ཛྫཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ ཏྭཾ, སོ་ཎ, ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ན་ཉྩ ས་མ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝཱི་ཎཾ ཨུ་པ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏེ་ན ཝཱི་ཎོ་པ་མོ་ཝཱ་དེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏ་སྶཱ་ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱཏི ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱི་ཎོ་པ་མོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཝི་བྦྷ་མི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ ར་ཏོ ཨ་བྷི་ར་ཏོ ཝི་ཧ་རིཾ.
ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙ ས་མ་ཐཾ པ་ཊི་པཱ་དེ་སིཾ ཝཱི་རི་ཡ་ས་མ་ཏཾ ཡོ་ཛེ་ནྟོ ས་དྡྷཱ་པ་ཉྙཱ་ནཾ ཝི་ཡ ས་མཱ་དྷི་ཝཱི་རི་ཡཱ་ནཾ ས་མ་ར་ས་ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟོ ཛྷཱ་ནཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མཱ་དྷིཾ ས་མྤཱ་དེ་སིཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་སྶུ་ཀྐཱ་པེ་སིཾ. ཏ་ཏྠ པ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི. ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ ས་མྤ་ཛྫིཾ་སུ, ཏཾ ཨ་ཉྙཱ་པ་དེ་སེ་ན ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ནེ་ཀྑ་མྨེ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ནེ་ཀྑ་མྨེཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་དི་ཀེ ཀཱ་མ་ནི་སྶ་ར་ཎེ. ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཏ་ཏྠ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་བྷཱ་ཝེ་ན ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ པ་བྦ་ཛྫཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ སཱི་ལ་ཝི་སོ་དྷ་ནཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སོ དྷུ་ཏ་ངྒ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་བྷི་ཡོ་གོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་སུ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་དྷ་མྨེ་སུ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོཏི ཙེ་ཏ་སོ པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཉྩ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཝཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ས་ཏོ ཙ་ཏུ་ཀྐ་པ་ཉྩ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟ་ནེ་ན ཝི་ཝེ་ཀེ ཡུ་ཏྟ་སྶ པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ. ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཨ་བྱཱ་བ་ཛ྄ཛྷེ ནི་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མ་ཐ་སུ་ཁེ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་སྶ. ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ཡ་སྶ ཙཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནཾ ཁ་ཡ་ནྟེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཧི ཨེ་ཏཾ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཡ་ཐཱ་དྷི་ག་ཏཾ ཛྷཱ་ནཾ པཱ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ནྟ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཏ་ཎྷཱ ཁཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཏ་ཎྷ་ཀྑ་ཡོ, ནི་བྦཱ་ནཾ, ཏ་སྨིཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པཱ་དིཾ བྷ་ཡ་ཏོ, ཨ་ནུ་པཱ་དི་ཉྩ ཁེ་མ་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན ནི་རོ་དྷེ ནི་ནྣ་པོ་ཎ་པ་བྦྷཱ་ར་སྶ. ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ཉྩ ཙེ་ཏ་སོཏི ཨ་ས་མྨོ་ཧ་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ཝ་སེ་ན ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་པ་ཝ་ཏྟིཾ ས་མྨོ་ཧ་ས་མུ་ཙྪི་ནྡ་ནེ་ན ཝཱ ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་ས་མྨོ་ཧ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟ་སྶ. དི་སྭཱ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནུ་པྤཱ་དནྟི ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ ཨུ་པྤཱ་དཾ, ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ནི་རོ་དྷ་ཉྩ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ དི་སྭཱ ད་སྶ་ན་ཧེ་ཏུ ས་མྨཱ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཧེ་ཏུ་ནཱ ཉཱ་ཡེ་ན མ་གྒ་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ས་བྦཱ་ས་ཝ་ཏོ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ས་མྨཱ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ས་མྨ་དེ་ཝ ས་བྦ་སཾ་ཀི་ལེ་ས་ཏོ ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ, ཏ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨ་ཙྩ་ནྟུ་པ་ས་མེ་ན ས་ནྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ཏ་སྶ ཀུ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ཙ་ཡོ ན་ཏྠི མ་གྒེ་ནེ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏི་ཏ་ཏྟཱ, པ་རི་ཉྙཱ་དི་བྷེ་དཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཏྟཱ. ཨེ་ཝཾ བྷཱུ་ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀ་གྷ་ནོ སེ་ལོ པ་བྦ་ཏོ པ་ཀ་ཏི་ཝཱ་ཏེ་ན ན ས་མཱི་ར་ཏི ན སཾ་ཀ་མྤ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཊྛཱ ཙ ཨ་ནི་ཊྛཱ ཙ རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ ཏཱ་དི་ནོ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་སྶ ཋི་ཏཾ ཨ་ནེ་ཛཾ པ་ཧཱི་ན་ས་བྦ་སོ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་ཝེ་དྷ་ནྟི ན ཙཱ་ལེ་ནྟི. ཨ་སྶ ཙ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནྟོ ཝ་ཡཾ ནི་རོ་དྷཾ ཁ་ཎེ ཁ་ཎེ བྷི་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀཱ་སི.
སོ་ཎ་ཀོ་ལི༹་ཝི་ས་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
ཏེ་ར་ས་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.