༢. སུ་ནཱི་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནཱི་ཙེ ཀུ་ལ་མྷཱིཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སུ་ནཱི་ཏ་ཏྠེ་ར་སྶ གཱ་ཐཱ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ཡ་མྤི པུ་རི་མ་བུ་དྡྷེ་སུ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ བྷ་ཝེ པུ་ཉྙཱ་ནི ཨུ་པ་ཙི་ནི་ཏྭཱ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་སུ སཾ་ས་ར་ནྟོ བུ་དྡྷ་སྶ སུ་ཉྙ་ཀཱ་ལེ ཀུ་ལ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ བཱ་ལ་ཛ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀཱི་ལཱ༹་པ་སུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ གཱ་མེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ས་བྦ་སོ ཝ་ཎི་ཏ་ས་རཱི་ར་སྶ ཝི་ཡ ས་ཀ་ལཾ ཀཱ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན, ན་ནུ ནཱ་མ ཀ་སི་ཝཱ་ཎི་ཛྫཱ་དཱི་ཧི ཛཱི་ཝི་ཀཱ ཀ་པྤེ་ཏ་བྦཱ? ཏཱ་ནི ཙེ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སི, གྷ་རེ གྷ་རེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སཱ་དཱི་ནི ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ པ་ཙྪཱ ཝ་ཏྠུ་སོ་དྷ་ནེ་ན ཛཱི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཀྐོ་སི. སོ ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ་པི བ་ཧཱུ་ནི ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀ་ཀུ་ལེ ཨེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟོ ཨུ་ཀྐཱ་ར་སོ་དྷ་ན་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ བུ་དྡྷཱ་ཙི་ཎྞཾ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ སུ་ནཱི་ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡ་བྦྷ་ནྟ་རེ གྷ་ཊེ པ་དཱི་པཾ ཝི་ཡ པ་ཛྫ་ལ་ནྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ. ཡ་སྶཾ ཝཱི་ཐི་ཡཾ སུ་ནཱི་ཏོ ཨུ་ཀྐཱ་ར་སོ་དྷ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི. སུ་ནཱི་ཏོ་པི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་གྷཱ་སུ་ཙྩཱ་ར་ས་ངྐཱ་རཱ་དི་ཀཾ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཊ་ཀེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀཱ་ཛེ་ནཱ་དཱ་ཡ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ སཱ་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ས་མྦྷ་མཱ་ཀུ་ལ་ཧ་ད་ཡོ ག་མ་ན་མ་གྒཾ ནི་ལཱི་ཡ་ནོ་ཀཱ་ས་ཉྩ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཀཱ་ཛཾ བྷི་ཏྟི་པ་སྶེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་སྶེ་ན ཨ་ནུ་པ་ཝི་ས་ནྟོ ཝི་ཡ བྷི་ཏྟིཾ ཨ་ལླཱི་ནོ པ་ཉྫ་ལི་ཀོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ‘‘བྷི་ཏྟི་ཚི་དྡེ་ན ཨ་པ་ཀྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི.
ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ས་མཱི་པཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་ས་ཉྩོ་དི་ཏཾ ཨུ་པ་ག་ཏཾ མཾ སཱ་ར་ཛྫ་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཀ་མྨ་སྶ ཙ ནི་ཧཱི་ན་ཏཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝ་མྤི ལ་ཛྫ་ཏི, ཧ་ནྡ་སྶ ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་རུ་ཏ་མ་ཉྫུ་ནཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ནི་ནྣཱ་ད་ཝ་ར-ག་མྦྷཱི་རེ་ན བྲ་ཧྨ་སྶ་རེ་ན ‘‘སུ་ནཱི་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཨི་མཱ་ཡ དུ་ཀྑ་ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སུ་ནཱི་ཏོ ཏེ་ན ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་མ་ཏེ་ན ཝི་ཡ ཨ་བྷི་སི་ཏྟོ ཨུ་ལཱ༹་རཾ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ནྟོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, ས་ཙེ མཱ་དི་སཱ་པི ཨི་དྷ པ་བྦ་ཛྫཾ ལ་བྷ་ནྟི, ཀ་སྨཱ་ཧཾ ན པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, པ་བྦཱ་ཛེ་ཐ མཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རོ ཝ་སྶ་ས་ཊྛི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སོ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ, པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཚ་ལ༹་བྷི་ཉྙོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ས་ཀྐཱ་ད་ཡོ དེ་ཝཱ བྲ་ཧྨཱ་ནོ ཙ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ན་མ་སྶིཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ས་ཏྟ་ས་ཏཱ ཨུ་ལཱ༹་རཱ, བྲ་ཧྨཱ ཙ ཨི་ནྡོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ;
ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཾ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ, སུ་ནཱི་ཏཾ ན་མ་སྶ་ནྟི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དི.
བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ དི་སྭཱ སི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ པ་སཾ་ས་ནྟོ ‘‘ཏ་པེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ནཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ སུ་ནཱི་ཏ, ཀ་སྨཱ ཀུ་ལཱ ཏྭཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀ་ཐཾ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀ་ཐ་ཉྩ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཏཾ ས་བྦཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ –
༦༢༠. ‘‘ནཱི་ཙེ ཀུ་ལ་མྷི ཛཱ་ཏོ་ཧཾ, ད་ལི་དྡོ ཨ་པྤ་བྷོ་ཛ་ནོ;
ཧཱི་ན་ཀ་མྨཾ མ་མཾ ཨཱ་སི, ཨ་ཧོ་སིཾ པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀོ.
༦༢༡. ‘‘ཛི་གུ་ཙྪི་ཏོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, པ་རི་བྷཱུ་ཏོ ཙ ཝ་མྦྷི་ཏོ;
ནཱི་ཙཾ མ་ནཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ཝ་ནྡི་སྶཾ བ་ཧུ་ཀཾ ཛ་ནཾ.
༦༢༢. ‘‘ཨ་ཐ་དྡ་སཱ་སིཾ ས་མྦུ་དྡྷཾ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ;
པ་ཝི་ས་ནྟཾ མ་ཧཱ་ཝཱི་རཾ, མ་ག་དྷཱ་ནཾ པུ་རུ་ཏྟ་མཾ.
༦༢༣. ‘‘ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་ན བྱཱ་བྷ་ངྒིཾ, ཝ་ནྡི་ཏུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ;
མ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ, ཨ་ཊྛཱ་སི པུ་རི་སུ་ཏྟ་མོ.
༦༢༤. ‘‘ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ་ནོ པཱ་དེ, ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ཏ་དཱ;
པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ཧ་མཱ་ཡཱ་ཙིཾ, ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ན་མུ་ཏྟ་མཾ.
༦༢༥. ‘‘ཏ་ཏོ ཀཱ་རུ་ཎི་ཀོ ས་ཏྠཱ, ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀོ;
‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’ཏི མཾ ཨཱ་ཧ, སཱ མེ ཨཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ.
༦༢༦. ‘‘སོ་ཧཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙ་སྨིཾ, ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ.
ཨ་ཀཱ་སིཾ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ, ཡ་ཐཱ མཾ ཨོ་ཝ་དཱི ཛི་ནོ.
༦༢༧. ‘‘ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ, པུ་བྦ་ཛཱ་ཏི་མ་ནུ་སྶ་རིཾ;
ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཡཱ་མཾ, དི་བྦ་ཙ་ཀྑུཾ ཝི་སོ་དྷ་ཡིཾ;
ར་ཏྟི་ཡཱ པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ, ཏ་མོ་ཁ་ནྡྷཾ པ་དཱ་ལ་ཡིཾ.
༦༢༨. ‘‘ཏ་ཏོ ར་ཏྱཱ་ཝི་ཝ་སཱ་ནེ, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ པ་ཏི; (ཛཱ. ༡.༡༡.༧༩);
ཨི་ནྡོ བྲ་ཧྨཱ ཙ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, མཾ ན་མ་སྶིཾ་སུ པ་ཉྫ་ལཱི.
༦༢༩. ‘‘ན་མོ ཏེ པུ་རི་སཱ་ཛ་ཉྙ, ན་མོ ཏེ པུ་རི་སུ་ཏྟ་མ;
ཡ་སྶ ཏེ ཨཱ་ས་ཝཱ ཁཱི་ཎཱ, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ་སི མཱ་རི་ས.
༦༣༠. ‘‘ཏ་ཏོ དི་སྭཱ་ན མཾ ས་ཏྠཱ, དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ;
སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་ཏྭཱ་ན, ཨི་མ་མ་ཏྠཾ ཨ་བྷཱ་ས་ཐ.
༦༣༡. ‘‘ཏ་པེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན, སཾ་ཡ་མེ་ན ད་མེ་ན ཙ;
ཨེ་ཏེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. –
ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི.
ཏ་ཏྠ ནཱི་ཙེཏི ལཱ་མ་ཀེ ས་བྦ་ནི་ཧཱི་ནེ. ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙ་བྷཱ་ཝོ ཧི ནཱ་མ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་བྦ་ནི་ཧཱི་ནེ པུ་ཀྐུ་ས་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ནཱི་ཙེ ཀུ་ལ་མྷི ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནཱི་ཙེ་ཏི ལཱ་མ་ཀེ ས་བྦ་ནི་ཧཱི་ནེ’’ཏི. ད་ལི་དྡོཏི དུ་གྒ་ཏོ, ད་ལི་དྡཱ་པི ཀེ་ཙི ཀ་དཱ་ཙི གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་སྶ ལཱ་བྷི་ནོ, ཨ་ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ནོ ཧོ་ནྟི, ཨ་ཧཾ པ་ན ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀ་སི་ར་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཧཱི་ནོ ཨུ་དྡྷ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པི་ཏ་ཨུ་ཀྑ་ལི་ཀོ ད་སྶ་ན་ཡུ་ཏྟཾ ཐེ་ཝ་ཀ་མྤི ཨ་པ་སྶིཾ ཡེ་ཝཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་པྤ་བྷོ་ཛ་ནོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནཱི་ཙ་ཀུ་ལི་ཀཱ ད་ལི་དྡཱ་པི ཀེ་ཙི ཨ་ནཱི་ཙ་ཀ་མྨཱ་ཛཱི་ཝཱ ཧོ་ནྟི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ན ཏ་ཐཱ་ཏི ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཧཱི་ན་ཀ་མྨཾ མ་མཾ ཨཱ་སཱི’’ཏི. ཀཱི་དི་ས་ནྟི ཙེ? ཨ་ཧོ་སིཾ པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀོ, ཧ་ཏྠ་ཝི་ཀ་ལ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཝཱ་ཏི ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱ་ཡཾ ཨི་མ་སྶ ས་མ་ཉྙཱ ཨ་ཧོ་སི ཡ་དི་དཾ ‘‘པུ་པྥ་ཚ་ཌྜ་ཀོ’’ཏི. མི་ལཱ་ཏ་པུ་པྥ་ས་ནྠ་ར་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ཨུ་ཀྐཱ་ར་བྷཱུ་མི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ.
ཛི་གུ་ཙྪི་ཏོཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙེ་ཝ ཀ་མྨུ་ནཱ ཙ ཧཱི་ལི༹་ཏོ. མ་ནུ་སྶཱ་ནནྟི མ་ནུ་སྶེ་ཧི. པ་རི་བྷཱུ་ཏོཏི ཨ་ཝ་ཉྙཱ་ཏོ. ཝ་མྦྷི་ཏོཏི ཁུཾ་སི་ཏོ. ནཱི་ཙཾ མ་ནཾ ཀ་རི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨ་ཉྙེ མ་ནུ་སྶེ སི་ནེ་རུཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པཱ་ད་པཾ་སུ་ཏོ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཧཱི་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ནཱི་ཙཾ ནི་ཧཱི་ནཾ མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ. ཝ་ནྡི་སྶཾ བ་ཧུ་ཀཾ ཛ་ནནྟི པུ་ཐུ་མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ དི་ཊྛ་དི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཝ་ནྡིཾ སི་ར་སི ཨ་ཉྫ་ལིཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ཎཱ་མིཾ.
ཨ་ཐཱཏི ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ནྟ་ར་དཱི་པ་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨ་དྡ་སཱ་སིནྟི ཨ་དྡ་ཀྑིཾ. མ་ག་དྷཱ་ནནྟི མ་ག་དྷཱ ནཱ་མ ཛཱ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷི་ཡཱ ‘‘མ་ག་དྷཱ་ན’’ནྟི ཝུ་ཏྟོ, མ་ག་དྷ་ཛ་ན་པ་ད་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རུ་ཏྟ་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ ན་ག་རཾ.
བྱཱ་བྷ་ངྒིནྟི ཀཱ་ཛཾ. པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ཧ་མཱ་ཡཱ་ཙིནྟི, ‘‘སུ་ནཱི་ཏ, པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཱ ཨོ་ཀཱ་སེ ཀ་ཏེ ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་ཡཱ་ཙིཾ. ཨཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་དཱཏི ‘‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟེ་ན ཨཱ་སི ཨུ་པ་ས་མྤ་དཱ. ཡ་ཐཱ མཾ ཨོ་ཝ་དཱིཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ མཾ ཨོ་ཝ་དི, ཏ་ཐཱ ས་ཏྠུ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ. ར་ཏྟི་ཡཱཏི་ཨཱ་དི ཏ་སྶཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ར་ས་ད་སྶ་ནཾ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎ་ཉྩ བ་ཧུ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ‘‘པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མཾ ཡཱ་མ’’ནྟི ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་ག་ཝ་སེ་ན ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ. ན ཏ་ཐཱ ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨེ་ཀཱ་བྷི་ས་མ་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ་ཏི ‘‘པ་ཙྪི་མེ ཡཱ་མེ’’ཏི བྷུ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨི་ནྡོཏི ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ. བྲ་ཧྨཱཏི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ. ཨི་ནྡ་བྲ་ཧྨ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀཱ་མ་དེ་ཝཱ་ནཾ བྲ་ཧྨཱུ་ན་ཉྩ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ནི་དྡེ་སོ ཧེ་ས ཡ་ཐཱ ‘‘རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི. ན་མ་སྶིཾ་སཱུཏི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཙ ན་མ་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏཾ ན་མ་ཀྐཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྫ་ལཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ན་མོ ཏེ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ. དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་པུ་ར་ཀྑ་ཏནྟི དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝ་བྷཱ་ཝ་ཏོ བྲ་ཧྨཱ་ནོ་པི ག་ཧི་ཏཱ. སི་ཏཾ པཱ་ཏུ་ཀ་རི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཝཱ་ད་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏཾ དེ་ཝ་བྲ་ཧྨཱུ་ན་ཉྩ གུ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཏྠཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སི. པཱ་ཏུ་ཀ་རོ་ནྟོ ཙ ན ཨ་ཉྙེ ཝི་ཡ ད་ནྟེ ཝི་དཾ་སེ་ཏི, མུ་ཁཱ་དྷཱ་ནཾ པ་ན ཐོ་ཀཾ ཝི་ཝ་ར་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀེ་ན ཙ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་དི་བྦ་ཕ་ལི་ཀ་མུ་ཏྟ་ར་སྨི་ཡོ ཨ་ཝ་ཧ་སི་ཏ་ཏཱ་ར་ཀཱ་ས་སི་མ་རཱི་ཙི་ཡོ སུ་སུ་ཀྐ་དཱ་ཋ་ས་མྦྷ་ཝཱ གྷ་ན་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ས་ཏྠུ མུ་ཁཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏཾ དི་སྭཱ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ས་ཏྠཱ སི་ཏཾ པཱ་ཏྭཱ་ཀཱ་སཱི་ཏི ས་ཉྫཱ་ན་ནྟི.
ཏ་པེ་ནཱཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རེ་ན, ‘‘དྷུ་ཏ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་དཱ་ནེ་ནཱ’’ཏི ཀེ་ཙི. སཾ་ཡ་མེ་ནཱཏི སཱི་ལེ་ན. ད་མེ་ནཱཏི པ་ཉྙཱ་ཡ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ནཱཏི ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ. ཨེ་ཏེ་ནཱཏི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན ཏ་པཱ་དི་ནཱ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨེ་ཏནྟི ཏ་པཱ་དི ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མུ་ཏྟ་མནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ ཨུ་ཏྟ་མཾ ས་བྦ་སེ་ཊྛཾ, ཨ་ཧཱུ་ཏི ཝ་ཙ་ན་སེ་སོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎནྟི ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་མཱ་ཧ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ བྲ་ཧྨ་ཉྙཾ, ན ཛ་ཙྩཱ་དཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ན ཧི ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པ་དེ་ས་གོ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཨ་དྷི་སཱི་ལ་སི་ཀྑཱ་ད་ཡོ ཨེ་ཝ པ་ན ཀཱ་ར་ཎཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ –
‘‘ཡ་ཐཱ ས་ངྐཱ་ར་ཋཱ་ན་སྨིཾ, ཨུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་པ་ཐེ;
པ་དུ་མཾ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡེ་ཐ, སུ་ཙི་ག་ནྡྷཾ མ་ནོ་ར་མཾ.
‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ངྐཱ་ར་བྷཱུ་ཏེ་སུ, ཨ་ནྡྷ་བྷཱུ་ཏེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ;
ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༥༨-༥༩);
ཨེ་ཝཾ ཐེ་རོ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨི་མཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱི་ཏི.
སུ་ནཱི་ཏ་ཏྠེ་ར་གཱ་ཐཱ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.
དྭཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.