༩. ཀིཾ་སཱི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༣༢༧. ཀིཾ་སཱི་ལོཏི ཀིཾ་སཱི་ལ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སྶ གི་ཧི་ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཨེ་ཀོ ཐེ་ར་སྶེ་ཝ པི་ཏུ་ནོ ཝ་ངྒ་ནྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པུ་ཏྟོ ས་ཊྛི་ཀོ་ཊི་ཨ་དྷི་ཀཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་བྦཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶ ཐེ་རོ བ་ཧུ་སོ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་མ་དཱ་སི, སོ ཏེ་ན ཝི་སེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏོ ཐེ་རོ ‘‘བུ་དྡྷ་ཝེ་ནེ་ཡྻོ ཨེ་སོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ པུ་གྒ་ལཾ ཨ་ནི་ཡ་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ་སཱི་ལོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཀིཾ་སཱི་ལོཏི ཀཱི་དི་སེ་ན ཝཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཀཱི་དི་ས་པ་ཀ་ཏི་ཀོ ཝཱ. ཀིཾ་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ཀཱི་དི་སེ་ན ཙཱ་རི་ཏྟེ་ན ཡུ་ཏྟོ. ཀཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི བྲཱུ་ཧ་ཡནྟི ཀཱ་ནི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ. ན་རོ ས་མྨཱ ནི་ཝི་ཊྛ་སྶཱཏི ཨ་བྷི་ར་ཏོ ན་རོ སཱ་ས་ནེ ས་མྨཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎེཏི ས་བྦ་ཏྠཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྩ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.

༣༢༨. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཱུ་པ་ས་མྤ་ནྣོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་པྤ་ཏྟོ, ཀ་སྨཱ ཨཱ་དི་ཀ་མྨི་ཀ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ‘‘ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཙཱ་རི་ཏྟ་སཱི་ལཾ ཨ་ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ་ཝ ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ‘‘ཝུ་ཌྜྷཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཏ་ཏྠ པ་ཉྙཱ་ཝུ་ཌྜྷོ, གུ་ཎ་ཝུ་ཌྜྷོ, ཛཱ་ཏི་ཝུ་ཌྜྷོ, ཝ་ཡོ་ཝུ་ཌྜྷོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝུ་ཌྜྷཱ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཧི ད་ཧ་རོ་པི བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཨ་པྤ་སྶུ་ཏ་མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ན་མ་ནྟ་རེ བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཝུ་ཌྜྷ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ་ཝུ་ཌྜྷོ. ཏ་སྶ ཧི ས་ནྟི་ཀེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་པི བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨོ་ཝཱ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཉྷ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཱ་ནི ཙ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི. ཏ་ཐཱ ད་ཧ་རོ་པི བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ག་མ་ས་མྤ་ནྣོ གུ་ཎ་ཝུ་ཌྜྷོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཧི ཨོ་ཝཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་པི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ད་ཧ་རོ་པི རཱ་ཛཱ ཁ་ཏྟི་ཡོ མུ་དྡྷཱ་ཝ་སི་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ སེ་ས་ཛ་ན་སྶ ཝ་ནྡ་ནཱ་ར་ཧ་ཏོ ཛཱ་ཏི་ཝུ་ཌྜྷོ ནཱ་མ. ས་བྦོ པ་ན པ་ཋ་མ་ཛཱ་ཏོ ཝ་ཡོ་ཝུ་ཌྜྷོ ནཱ་མ. ཏ་ཏྠ ཡ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་སྶ ས་དི་སོ ན་ཏྠི ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ, ཏ་ཐཱ གུ་ཎེ་ན་པི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སེ་ན ས་བྦ་སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མཱི་ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཊི་ཝི་དྡྷ་ཏྟཱ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ་པི སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཝ་ཡེ་ན ས་མཱ་ནོ་པི སོ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཝུ་ཌྜྷོ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ པ་ཉྙཱ་གུ་ཎེ་ཧི ཨེ་ཝ ཝུ་ཌྜྷ་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཝུ་ཌྜྷཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ ཨ་པ་ཙི་ཏི་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝུ་ཌྜྷཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི, ཏེ་ས་མེ་ཝ ཝུ་ཌྜྷཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱ་དཱི་སུ ཨུ་སཱུ་ཡ་ཝི་ག་མེ་ན ཨ་ནུ་སཱུ་ཡ་ཀོ ཙ སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཡ་མཱ་དི་པཱ་ད་སྶ ཨ་ཏྠོ.

ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཙ་སྶཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན རཱ་གེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་རཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ, དོ་སེ… མོ་ཧེ… ཀོ་ས་ཛྫེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏ་སྶ ཝི་ནོ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་རཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ, ཡ་ཏོ ཨེ་ཝཾ ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཙ ཨ་སྶ ག་རཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ. དྷ་མྨིཾ ཀ་ཐནྟི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨེ་ར་ཡི་ཏནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཁ་ཎ་ཉྙཱུཏི ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཁ་ཎ་ཝེ་དཱི, དུ་ལླ་བྷོ ཝཱ ཨ་ཡཾ ཨཱི་དི་སཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ཝ་ན་ཀྑ་ཎོ་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ. སུ་ཎེ་ཡྻ ས་ཀྐ་ཙྩཱཏི ཏཾ ཀ་ཐཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ སུ་ཎེ་ཡྻ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཏ་མེ་ཝ, ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི བུ་དྡྷ་གུ་ཎཱ་དི་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི ས་ཀྐ་ཙྩ་མེ་ཝ སུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༢༩. ‘‘ཀཱ་ལ་ཉྙཱུ ཙ་སྶ ག་རཱུ་ནཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གཱ་དི་ཝི་ནོ་ད་ན་ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ་པི ག་རཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཀཱ་ལེ་ན ག་ཙྪེ ག་རཱུ་ནཾ ས་ཀཱ་སཾ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནི་ཀོ དྷུ་ཏ་ངྒ་དྷ་རོ ཙཱ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ ན ཙེ་ཏི་ཡ་ཝ་ནྡ་ན་བོ་དྷི་ཡ་ངྒ་ཎ་བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མ་གྒ་ཨ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ཝེ་ལཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋི་ཏ་མཱ་ཙ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་རི་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ, ས་ཀ་སེ་ནཱ་ས་ནེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣཾ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ད་ར་ཐཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་ཝི་དྷི་པུ་ཙྪ་ན་ཏྠཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ་པི ཙ ཐ་མྦྷཾ ནི་རཾ་ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཏྟི ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཾ མཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏྭཱ ནཱི་ཙ་ཝུ་ཏྟི པཱ་ད་པུ་ཉྪ་ན་ཙོ་ལ༹་ཀ་ཚི་ནྣ་ཝི་སཱ་ཎུ་ས་བྷ་ཨུ་དྡྷ་ཏ་དཱ་ཋ་ས་པྤ་ས་དི་སོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མེ་ཡྻ. ཨ་ཐ ཏེ་ན ག་རུ་ནཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཾ དྷ་མྨཾ…པེ… ས་མཱ་ཙ་རེ ཙ. ཨ་ཏྠནྟི བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠཾ. དྷ་མྨནྟི པཱ་ལི༹་དྷ་མྨཾ. སཾ་ཡ་མནྟི སཱི་ལཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི ཨ་ཝ་སེ་ས་སཱ་ས་ན་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཨ་ནུ་སྶ་རེ ཙེ་ཝ ས་མཱ་ཙ་རེ ཙཱཏི ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐི་ཏོ་ཀཱ་སེ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, དྷ་མྨཾ སཾ་ཡ་མཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཀ་ཐི་ཏོ་ཀཱ་སེ ཨ་ནུ་སྶ་རེ་ཡྻ, ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཙ ཨ་ཏུ་སྶ་ནྟོ ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་མཱ་ཙ་རེ ས་མཱ་ཙ་རེ་ཡྻ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཏཱ་སཾ ཀ་ཐཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནི པ་ཝ་ཏྟ་ནེ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི ཀི་ཙྩ་ཀ་རོ ཧོ་ཏི.

༣༣༠. ཏ་ཏོ པ་ར་ཉྩ དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ དྷ་མྨ་ར་ཏོ དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྙཱུ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཙེ་ཏྠ དྷ་མྨོཏི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཨཱ་རཱ་མོ ར་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀོ་ཝ ཨ་ཏྠོ, དྷ་མྨེ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི དྷ་མྨཱ་རཱ་མོ. དྷ་མྨེ ར་ཏོ, ན ཨ་ཉྙཾ པི་ཧེ་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ར་ཏོ. དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ དྷ་མྨཾ ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. དྷ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི ‘‘ཨི་དཾ ཨུ་ད་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཨི་དཾ ཝ་ཡ་ཉཱ་ཎ’’ནྟི དྷ་མྨ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྙཱུ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་སྶ. ཨ་ཐ ཡཱ་ཡཾ རཱ་ཛ་ཀ་ཐཱ་དི་ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ཀ་སྶ བ་ཧི་དྡྷཱ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནུ་པྤཱ་ད་ནེ་ན ཏཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཾ ས་ནྡཱུ་སེ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘དྷ་མྨ་ས་ནྡོ་ས་ཝཱ་དོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ནེ་ཝཱ་ཙ་རེ དྷ་མྨ་ས་ནྡོ་ས་ཝཱ་དཾ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨཱ་ཝཱ་ས་གོ་ཙ་རཱ་དི་ས་པྤཱ་ཡཱ་ནི སེ་ཝ་ནྟོ ཏ་ཙྪེ་ཧི ནཱི་ཡེ་ཐ སུ་བྷཱ་སི་ཏེ་ཧི. ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནེ་ཝེ་ཏྠ ཏ་ཙྪཱ་ནི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ཧི སུ་བྷཱ་སི་ཏེ་ཧི ནཱི་ཡེ་ཐ ནཱི་ཡེ་ཡྻ, ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

༣༣༡. ཨི་དཱ་ནི ‘‘དྷ་མྨ་ས་ནྡོ་ས་ཝཱ་ད’’ནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏི་ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡུ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏ་ད་ཉྙེ་ན་པི ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ‘‘ཧ་སྶཾ ཛ་པྤ’’ནྟི ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཧཱ་ས་ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཝི་པ་སྶ་ཀེ་ན ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཧ་ས་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སི་ཏ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, ནི་ར་ཏྠ་ཀ་ཀ་ཐཱ་ཛ་པྤོ ན བྷཱ་སི་ཏ་བྦོ, ཉཱ་ཏི་བྱ་ས་ནཱ་དཱི་སུ པ་རི་དེ་ཝོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཁཱ་ཎུ་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་དི་མྷི མ་ནོ་པ་དོ་སོ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏ་བྦོ. མཱ་ཡཱ་ཀ་ཏནྟི ཝུ་ཏྟཱ མཱ་ཡཱ, ཏི་ཝི་དྷཾ ཀུ་ཧ་ནཾ, པ་ཙྩ་ཡེ་སུ གི་དྡྷི, ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི མཱ་ནོ, པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་སཱ་ཏ་ཏཱ་ས་ངྑཱ་ཏོ སཱ་ར་མྦྷོ, ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀ་ཀྐ་སཾ, རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཀ་སཱ་ཝཱ, ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་ཏ་ཎྷཱ་ལ་ཀྑ་ཎཱ མུ་ཙྪཱཏི ཨི་མེ ཙ དོ་སཱ སུ་ཁ་ཀཱ་མེ་ན ཨ་ངྒཱ་ར་ཀཱ་སུ ཝི་ཡ, སུ་ཙི་ཀཱ་མེ་ན གཱུ་ཐ་ཋཱ་ནཾ ཝི་ཡ, ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན ཨཱ་སི་ཝི་སཱ་ད་ཡོ ཝི་ཡ ཙ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ. ཧི་ཏྭཱ ཙ ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དཱ་དི་ཝི་ག་མཱ ཝཱི་ཏ་མ་དེ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཀྑེ་པཱ་བྷཱ་ཝཱ ཋི་ཏ་ཏྟེ་ན ཙ་རི་ཏ་བྦཾ. ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཧི ས་བྦུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ཧ་སྶཾ ཛ་པྤཾ…པེ… ཋི་ཏ་ཏྟོ’’ཏི.

༣༣༢. ཨི་དཱ་ནི ཡྭཱ་ཡཾ ‘‘ཧ་སྶཾ ཛ་པྤ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ ཝུ་ཏྟོ, ཏེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷི་ཀྑུ ཡ་སྨཱ སཱ་ཧ་སོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝཱི་མཾ་ས་ཀཱ་རཱི, ར་ཏྟོ རཱ་ག་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛོ དོ་ས་ཝ་སེ་ན ག་ཙྪ་ཏི, པ་མ་ཏྟོ ཙ ཧོ་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རཱི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཙ ‘‘སུ་ཎེ་ཡྻ ས་ཀྐ་ཙྩ སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟོ ཨོ་ཝཱ་དོ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ, ཏ་སྨཱ ཨི་མ་སྶ སཾ་ཀི་ལེ་ས་སྶ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ སུ་ཏཱ་དི་ཝུ་དྡྷི་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཏ་སཱ་རཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.

ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཱ་ནི ཧེ་ཏཱ་ནི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི, ཏེ་སཾ ཝི་ཛཱ་ན་ནཾ སཱ་རོ. ཡ་དི ཝི་ཉྙཱ་ཏཱ་ནི སཱ་དྷུ, ཨ་ཐ ས་དྡ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཧི་ཏཾ, ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཡེ་ན ཨེ་ཏཱ་ནི སུ་ཏ་མ་ཡེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཝི་ཉྙཱ་ཡ་ནྟི, ཏཾ སུ་ཏཾ, ཨེ་ཏ་ཉྩ སུ་ཏ་མ་ཡ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་ས་མཱ་དྷི་སཱ་རཾ, ཏེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཡོ ས་མཱ་དྷི ཙི་ཏྟ་སྶཱ་ཝི་ཀྑེ་པོ ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི, ཨ་ཡ་མ་སྶ སཱ་རོ. ན ཧི ཝི་ཛཱ་ན་ན་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཀོ་ཙི ཨ་ཏྠོ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཡོ པ་ནཱ་ཡཾ ན་རོ རཱ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ སཱ་ཧ་སོ, ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་སཱ་ཏ་ཙྩ་ཀཱ་རི་ཏཱ་ཡ པ་མ་ཏྟོ, སོ ས་དྡ་མ་ཏྟ་གྒཱ་ཧཱི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་ཝི་ཛཱ་ན་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སཱ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ཝི་ཛཱ་ན་ན་པ་ཉྙཱ ཙ, ཏ་ཐ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཏ་ཉྩ ན ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི.

༣༣༣. ཨེ་ཝཾ པ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པ་རི་ཧཱ་ནིཾ སུ་ཏ་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་སཱ་རཱ་དྷི་ག་མཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘དྷ་མྨེ ཙ ཡེ…པེ… སཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱུ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ དྷ་མྨོ ནཱ་མ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨོ. ཨེ་ཀོ་པི ཧི བུ་དྡྷོ ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་དྷ་མྨཾ ཨ་དེ་སེ་ཏྭཱ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཙ ཡེ ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ་ར་ཏཱ ནི་ར་ཏཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ སཱ་ཏ་ཙྩཱ་ནུ་ཡོ་གི་ནོ, ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཏེ ཝ་ཙ་སཱ མ་ན་སཱ ཀ་མྨུ་ནཱ ཙ, ཏེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན མ་ནོ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝ་ཙ་སཱ མ་ན་སཱ ཀ་མྨུ་ནཱ ཙ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་ས་མཱ ཨ་གྒཱ་ཝི་སི་ཊྛཱ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་སཱི་ལེ་ན ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལཱ ཏེ ས་ནྟི་སོ་ར་ཙྩ་ས་མཱ་དྷི་ས་ཎྛི་ཏཱ, སུ་ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ སཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱུ, ཡེ ཨ་རི་ཡ་པྤ་ཝེ་དི་ཏེ དྷ་མྨེ ར་ཏཱ, ཏེ ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝཱ་ཙཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཧོ་ནྟི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ས་ནྟི་སོ་ར་ཙྩེ ས་མཱ་དྷི་མྷི ཙ ས་ཎྛི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཏ་སྶ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ སཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱུ ཨ་དྷི་ག་ཏཱ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་སཾ་སཱ་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཏྠ ས་ནྟཱིཏི ནི་བྦཱ་ནཾ, སོ་ར་ཙྩནྟི སུ་ནྡ་རེ ར་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་པ་ཊི་ཝེ་དྷི་ཀཱ པ་ཉྙཱ, ས་ནྟི་ཡཱ སོ་ར་ཙྩ་ནྟི ས་ནྟི་སོ་ར་ཙྩཾ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་མཱ་དྷཱིཏི ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ་ཝ མ་གྒ་ས་མཱ་དྷི. ས་ཎྛི་ཏཱཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ. སུ་ཏ་པ་ཉྙཱ་ནཾ སཱ་རཾ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་ར་ཉྷི ཨི་དཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ.

ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨེ་ན པུ་བྦ་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་དཾ, ‘‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཱ ཝ་ཙ་སཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཾ, ས་ནྟི་སོ་ར་ཙྩ་ས་མཱ་དྷཱི་ཧི པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷེ་ཏི ཏཱི་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི ཁ་ནྡྷེ་ཧི ཨ་པ་ར་བྷཱ་ག་པ་ཊི་པ་ད་ཉྩ ད་སྶེ་ཏྭཱ སུ་ཏ་པ་ཉྙཱ་སཱ་རེ་ན ཨ་ཀུ་པྤ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ས་མཱ་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ སོ བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སཱི་ཏི.

པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀིཾ་སཱི་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.