༢. ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སཱ་མཱ་ཀ་ཙི་ངྒཱུ་ལ་ཀ་ཙཱི་ན་ཀཱ་ནི ཙཱཏི ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཉྩ་ཧི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ ཨ་སྶ་མཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, ན ཀ་དཱ་ཙི མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ་སཾ ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དཱི་ནི ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ པ་ཎྜུ་རོ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏ་ཏོ ཏེ ‘‘ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དི་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ས་མྤ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ ཏེ་སུ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་སུཾ, ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ནེ་སཾ མ་ཉྩ་པཱི་ཋ་པ་རི་བྷོ་ག་བྷཱ་ཛ་ན་པཱ་ད་མ་ཀྑ་ནཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, ཝ་ས་ཐ, མཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ་པི ནེ་སཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པུ་ན གྷ་ར་པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དཱ་ན་མ་དཾ་སུ. ཏཱ་པ་སཱ ཙ་ཏུ་མཱ་སཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ ལོ་ཎ་མྦི་ལཱ་དི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ཐི་ར་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟ་ས་རཱི་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མ་ནུ་སྶཱ ཏེ་སཾ ཏེ་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ཨ་དཾ་སུ. ཏེ ཏཱ་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་སྶ་མ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་ཉྩ གཱ་མཾ ཏ་ཐེ་ཝ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ་པི ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ དཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ས་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཙྪ་ནྟི, ཨཱ་ག་ཏེ ཙ ནེ ཏ་ཐེ་ཝ ས་མྨཱ་ནེ་ནྟི.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏེ་སཾ ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ. མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་དཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཏེ ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨ་པྤེ་ཀ་ཙྩེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ པུ་ན་དེ་ཝ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པ་ཙྩཱ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཏེ ཏཱ་པ་སཱ ཏཾ གཱ་མཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ཏཱ་པ་སེ དི་སྭཱ ན པུ་བྦ་ས་དི་སཾ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. ཏཱ་པ་སཱ ཏཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ ན པུ་བྦ་ས་དི་སཱ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་ཡཾ གཱ་མོ རཱ་ཛ་ད་ཎྜེ་ན ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ དུ་བྦྷི་ཀྑེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་མྷེ་ཧི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎེ་ཧི ས་མྤ་ནྣ་ཏ་རོ ཀོ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨི་མཾ གཱ་མ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི? ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ན, བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་ད་ཎྜེ་ན, ན དུ་བྦྷི་ཀྑེ་ནཱ་ཡཾ གཱ་མོ ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ, ཨ་པི་ཙ བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, སོ བྷ་ག་ཝཱ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་ཏཱ་པ་སོ ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ, ཝ་དེ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘བུ་དྡྷོ་ཏི, བྷ་ནྟེ, ཝ་དཱ་མཱ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘གྷོ་སོ་པི ཁོ ཨེ་སོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཡ་དི་དཾ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ སོ བུ་དྡྷོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ན བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཀོ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ནཱ་མ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ, ག་ཧ་པ་ཏ་ཡོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི – ‘‘མཱ་ཧེ་ཝ ཁོ པ་ན བུ་དྡྷོ སི་ཡཱ’’ཏི. པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘བུ་དྡྷཱ་ནཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ དུ་ལླ་བྷོ, ག་ནྟྭཱ བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏོ, ཏཾ མ་གྒཾ མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝ་ཙྪ་གི་དྡྷི་ནཱི གཱ་ཝཱི ཝི་ཡ ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏོ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ པཱ་ཝི་སི ས་དྡྷིཾ ས་ཀཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཱ་པ་སཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ན་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ་ཝ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཀ་ཙྩི ཝོ ཨི་ས་ཡོ ཁ་མ་ནཱི་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི. ཏེ་པི ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, བྷུ་ཉྫ་སི, ན བྷུ་ཉྫ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀོ སོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཙྪ་མཾ་སཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ. ཨ་པི་ཙ ཁོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ནཱ་མ ས་བྦེ ཀི་ལེ་སཱ པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨི་དཱ་ནི ཏྭ་མེ་ཝ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ པུ་ཙྪི, ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ཏི་སྶོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀ་སྶ་པཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི. ཨེ་ཝ་ཉྩ སོ པུ་ཙྪི, ཨེ་ཝ་ཉྩ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ བྱཱ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཏི་སྶེ་ན ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཀ་སྶ་པེ་ན ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟ་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སཱ་མཱ་ཀ་ཙི་ངྒཱུ་ལ་ཀ་ཙཱི་ན་ཀཱ་ནི ཙཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨི་དྷ ཨུ་པྤ་ཏྟི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ན ཀ་སྶ་པོ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཊྛཱ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷ་ན་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི, ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ་པི ཏཾ དི་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་རོ་ཧི་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ ག་བྦྷ་ཝུ་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་སྶ ཀ་སྶ་པོ, ཨེ་ཀ་སྶ ཏི་སྶོ་ཏི ནཱ་མ་མ་ཀཾ་སུ. ཏེ ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ དྭེ ས་ཧཱ་ཡཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝུ་ཌྜྷིཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. ཏི་སྶ་སྶ པི་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ, ཏཱ་ཏ, ཀ་སྶ་པོ ནི་ཀྑ་མྨ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏྭ་མྤི་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨུ་བྷོ་པི, ས་མྨ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི. ཏ་ཏོ ཝུ་ཌྜྷིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་པི ཏི་སྶོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཧི, ས་མྨ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ན ནི་ཀྑ་མི. ཏི་སྶོ ‘‘ན ཏཱ་ཝ་སྶ ཉཱ་ཎཾ པ་རི་པཱ་ཀཾ ག་ཏ’’ནྟི ས་ཡཾ ནི་ཀྑ་མྨ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཨ་སྶ་མཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན གྷ་རེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ནཱ་པཱ་ན་སྶ་ཏིཾ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཛྷཱ་ནཱ་ནི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དེ་ན བོ་དྷི་མ་ཎྜ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པུ་ན པཱ་སཱ་དོ ཡ་ཐཱ་ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི, སོ ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ཀི་ར བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐཱ་ཏི. སོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ པ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཏྟ དི་ཝ་སེ པ་དྷཱ་ན་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི དི་ཝ་སེ་ཧི ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ས་ཙྪཱ་ཀཱ་སི.
ཏ་དཱ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི. ཨ་ཐ ཀ་སྶ་པོ བྷ་ག་ཝཱ ཏེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ སུ་དཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝཱི་ས་ཏི་བྷི་ཀྑུ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ ཝ་ས་ཏི. ཀི་ཀཱི ཙ ནཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ པ་བྦ་ཏེ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཱ་དཱི་ནི ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཏི་སྶ་སྶ ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨ་སྶ་མཾ པ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏཱ་པ་སོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀཱ ཏ་ཏྠ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་ཏྠ, བྷ་ནྟེ, ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. ཏཱ་པ་སོ དུ་ལླ་བྷ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ སོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ན བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཀོ བྷ་ནྟེ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ’’ཏི? ‘‘མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ, མ་ཙྪ་མཾ་སཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ག་ནྟྭཱ ཏཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ ‘ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཏོ ནཾ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ ཀུ་ལ་སྶ ཙ གོ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’ནྟི ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ བྷ་ཝ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ལླ་ཧུ་ཀཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟི་ཝཱ་སེ་ན སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་ཏ་ན་མེ་ཝ པཱ་ཝི་སི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཱ་པ་སོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ ཨ་ན་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དི་སྭཱ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ས་མྨོ་དི. སོ་པི ‘‘ཁ་མ་ནཱི་ཡཾ, བྷོ ཀ་སྶ་པཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ, བྷོ ཀ་སྶ་པ, བྷུ་ཉྫ་སི, ན བྷུ་ཉྫ་སཱི’’ཏི? ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, བྷོ ཀ་སྶ་པ, པ་ར་ཀུ་ཎ་པཾ ཨ་ཁཱ་ད་ནྟོ སུ་ནྡ་ར་མ་ཀཱ་སི, ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ བྷོ་ཏོ ཀ་སྶ་པ་སྶ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ ཀུ་ལ་སྶ ཙ གོ་ཏྟ་སྶ ཙཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཀི་ལེ་སེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ན བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’ཏི ཝ་དཱ་མི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ སྭེ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀི་ཀཱི་ར་ཉྙོ གེ་ཧཱ ཨཱ་བྷ་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི. ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ས་རཱི་ར་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི. བྷི་ཀྑཱུ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་དྭཱ་རཾ པི་ཧི་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ན བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛྫ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སིཾ་སུ.
བྷ་ག་ཝཱ་པི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མྨ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཏཱ་པ་སོ་པི ཁོ པ་ཏྟ་སཱ་ཀཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སཱི་དི. ཀི་ཀཱི ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ བྷི་ཀྑཱུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ བྷ་ག་ཝཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི ཙ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་བྱ་ཉྫ་ན་ར་ས་མ་ནེ་ཀ་མཾ་ས་ཝི་ཀ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཾ བྷོ་ཛ་ནཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ཧེ་སི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་ཝི་ས་ནྟཱ པ་ཋ་མཾ ནཱ་ནཱ་མཾ་ས་ཝི་ཀ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཾ ཡཱ་གུཾ ཨ་དཾ་སུ, ཏཱ་པ་སོ དི་སྭཱ ‘‘ཁཱ་ད་ཏི ནུ ཁོ ནོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ པ་སྶ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཡཱ་གུཾ པི་ཝ་ནྟོ མཾ་ས་ཁ་ཎྜཾ མུ་ཁེ པ་ཀྑི་པི. ཏཱ་པ་སོ དི་སྭཱ ཀུ་དྡྷོ. པུ་ན ཡཱ་གུ་པཱི་ཏ་སྶ ནཱ་ནཱ་ར་ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ བྷོ་ཛ་ན་མ་དཾ་སུ, ཏ་མྤི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཀུ་དྡྷོ ‘‘མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟོ་ཡེ་ཝ ‘ན ཁཱ་དཱ་མཱི’ཏི བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མྨ ‘‘བྷོ ཀ་སྶ་པ, མུ་སཱ ཏྭཾ བྷ་ཎ་སི, ནེ་ཏཾ པ་ཎྜི་ཏ་ཀི་ཙྩཾ. མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཧི ག་ར་ཧི་ཏོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ, ཡེ་པི ཏེ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་དཱི་ཧི ཡཱ་པེ་ནྟཱ ཨི་ས་ཡོ ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་པི མུ་སཱ ན བྷ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཨི་སཱི་ནཾ གུ་ཎེ གཱ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་མཱ་ཀ་ཙི་ངྒཱུ་ལ་ཀ་ཙཱི་ན་ཀཱ་ནི ཙཱ’’ཏི.
༢༤༢. ཏ་ཏྠ སཱ་མཱ་ཀཱཏི དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཝཱ སཱི་སཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཝཱ ག་ཡ྄ཧཱུ་པ་གཱ ཏི་ཎ་དྷ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཙི་ངྒཱུ་ལ་ཀཱ ཀ་ཎ་ཝཱི་ར་པུ་པྥ་ས་ཎྛཱ་ན་སཱི་སཱ ཧོ་ནྟི. ཙཱི་ན་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ཊ་ཝི་པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ་སུ ཨ་རོ་པི་ཏ་ཛཱ་ཏཱ ཙཱི་ན་མུ་གྒཱ. པ་ཏྟ་པྥ་ལནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཧ་རི་ཏ་པ་ཎྞཾ. མཱུ་ལ་ཕ་ལནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ. ག་ཝི་པྥ་ལནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི རུ་ཀྑ་ཝ་ལླི་ཕ་ལཾ. མཱུ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ, ཕ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན རུ་ཀྑ་ཝ་ལླི་ཕ་ལཾ, ག་ཝི་པྥ་ལ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཨུ་ད་ཀེ ཛཱ་ཏ་སི་ངྒྷཱ་ཏ་ཀ་ཀ་སེ་རུ་ཀཱ་དི་ཕ་ལཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. དྷ་མྨེ་ན ལ་དྡྷནྟི དཱུ་ཏེ་ཡྻ་པ་ཧི་ཎ་ག་མ་ནཱ་དི་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝཾ པ་ཧཱ་ཡ ཝ་ནེ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ལ་དྡྷཾ. ས་ཏནྟི ས་ནྟོ ཨ་རི་ཡཱ. ཨ་སྣ་མཱ་ནཱཏི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ. ན ཀཱ་མ་ཀཱ་མཱ ཨ་ལི་ཀཾ བྷ་ཎ་ནྟཱིཏི ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨ་མ་མཱ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧཱ ཨེ་ཏཱ་ནི སཱ་མཱ་ཀཱ་དཱི་ནི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནཱ ཨི་ས་ཡོ ཡ་ཐཱ ཏྭཾ སཱ་དུ་ར་སཱ་དི་ཀེ ཀཱ་མེ པ་ཏྠ་ཡ་ནྟོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ནྟོ ཨ་ལི་ཀཾ བྷ་ཎ་སི, ཏ་ཐཱ ན ཀཱ་མ་ཀཱ་མཱ ཨ་ལི་ཀཾ བྷ་ཎ་ནྟི, ཀཱ་མེ ཀཱ་མ་ཡ་ནྟཱ མུ་སཱ ན བྷ་ཎ་ནྟཱི་ཏི ཨི་སཱི་ནཾ པ་སཾ་སཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ནྡཾ དཱི་པེ་ཏི.
༢༤༣. ཨེ་ཝཾ ཨི་སཱི་ནཾ པ་སཾ་སཱ་པ་དེ་སེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ ནི་ནྡཱ་ཝ་ཏྠུཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ནེ་ཝ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་ནྡ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཡ་ད་སྣ་མཱ་ནོ’’ཏི ཏ་ཏྠ ད-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ – ཡཾ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ས་ས་མཾ་སཾ ཝཱ ཏི་ཏྟི་ར་མཾ་སཾ ཝཱ དྷོ་ཝ་ན་ཙྪེ་ད་ནཱ་དི་ནཱ པུ་བྦ་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན སུ་ཀ་ཏཾ, པ་ཙ་ན་ཝཱ་ས་ནཱ་དི་ནཱ པ་ཙྪཱ་པ་རི་ཀ་མྨེ་ན སུ་ནི་ཊྛི་ཏཾ, ན མཱ་ཏ་རཱ ན པི་ཏ་རཱ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ‘‘ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨ་ཡ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནེ་ཧི དྷ་མྨ་ཀཱ་མེ་ཧི པ་རེ་ཧི དི་ནྣཾ, ས་ཀྐཱ་ར་ཀ་ར་ཎེ་ན པ་ཡ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏ་མ་ལ་ངྐ་ཏཾ, ཨུ་ཏྟ་མ་ར་ས་ཏཱ་ཡ ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཐཱ་མ་བ་ལ་བྷ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ཎཱི་ཏཾ ཨ་སྣ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཡཾ་ཀི་ཉྩི མཾ་ས་མེ་ཝ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཨི་ད་མྤི སཱ་ལཱི་ན་མ་ནྣཾ ཝི་ཙི་ཏ་ཀཱ་ལ༹་ཀཾ སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལོ་ད་ནཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ སོ བྷུ་ཉྫ་སི, ཀ་སྶ་པ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ, སོ ཏྭཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི མཾ་སཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨི་ད་ཉྩ སཱ་ལཱི་ན་མ་ནྣཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ བྷུ་ཉྫ་སི, ཀ་སྶ་པ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་ནྟི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི.
༢༤༤. ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ནི་ནྡ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ…པེ… སུ་ས་ངྑ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པུ་བྦེ མ་ཡཱ པུ་ཙྪི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ན ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ མ་མ ཀ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཨི་ཙྩེ་ཝ ཏྭཾ བྷཱ་ས་སི, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཏྭཾ བྷཱ་ས་སི བྲ་ཧྨ་བ་ནྡྷུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གུ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཛཱ་ཏི་མ་ཏྟ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟོ བྷ་ཎ་ཏི. སཱ་ལཱི་ན་མ་ནྣནྟི སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལོ་ད་ནཾ. པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོཏི བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ. ས་ཀུ་ནྟ་མཾ་སེ་ཧི སུ་ས་ངྑ་ཏེ་ཧཱིཏི ཏ་དཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ས་ཀུ་ཎ་མཾ་སཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ བྷ་ཎ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ཨེ་ཝ ཙ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧེ་ཊྛཱ པཱ་ད་ཏ་ལཱ པ་བྷུ་ཏི ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་གྒཱ ས་རཱི་ར་མུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎཱ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་དཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཉྩ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ན མུ་སཱ བྷ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཧི་སྶ བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་པི ས་ཙྩ་ཝཱ་ཙཱ་ནི་སྶ་ནྡེ་ནེ་ཝ ཨུ་ཎྞཱ བྷ་མུ་ཀ་ནྟ་རེ ཛཱ་ཏཱ ཨོ་དཱ་ཏཱ མུ་དུ ཏཱུ་ལ་ས་ནྣི་བྷཱ, ཨེ་ཀེ་ཀཱ་ནི ཙ ལོ་མ་ཀཱུ་པེ་སུ ལོ་མཱ་ནི. སྭཱ་ཡཾ ཀ་ཐ་མི་དཱ་ནི མུ་སཱ བྷ་ཎི་སྶ་ཏི. ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙོ ཨི་མ་སྶ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ནཱ་ཧཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་བ་ཧུ་མཱ་ནོ གོ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐཱ་སེ་སཾ ཨཱ་ཧ –
‘‘པུ་ཙྪཱ་མི ཏཾ ཀ་སྶ་པ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཀ་ཐཾ་པ་ཀཱ་རོ ཏ་ཝ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ’’ཏི.
༢༤༥. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོཏི པཱ་ཎ་ཝ་དྷོ. ཝ་དྷ་ཚེ་ད་བ་ནྡྷ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ནཾ ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཀོ་ཊ་ནཾ ཝ་དྷོ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཚེ་ད་ནཾ ཚེ་དོ, ར་ཛྫུ་ཨཱ་དཱི་ཧི བ་ནྡྷོ བ་ནྡྷ་ནཾ. ཐེ་ཡྻཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དོཏི ཐེ་ཡྻ་ཉྩ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ཙ. ནི་ཀ་ཏཱིཏི ‘‘ད་སྶཱ་མི, ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་རཱ་སཱ་ཀ་ར་ཎཾ. ཝ་ཉྩ་ནཱ་ནཱིཏི ཨ་སུ་ཝ་ཎྞཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ནྟི གཱ་ཧཱ་པ་ནཱ་དཱི་ནི. ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ན་ཀུ་ཏྟནྟི ནི་ར་ཏྠ་ཀ་མ་ནེ་ཀ་ག་ནྠ་པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནཾ. པ་ར་དཱ་ར་སེ་ཝ་ནཱཏི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཱ་སུ ཙཱ་རི་ཏྟཱ་པ་ཛྫ་ནཾ. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོ ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ས པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཝི་སྶ་ག་ནྡྷོ ཀུ་ཎ་པ་ག་ནྡྷོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་མ་ནུ་ཉྙ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་ས་ཨ་སུ་ཙི་མི་སྶ་ཀ་ཏྟཱ ས་བྦྷི ཛི་གུ་ཙྪི་ཏ་ཏྟཱ པ་ར་མ་དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་ཝ་ཧ་ཏྟཱ ཙ. ཡེ ཧི ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཱ ས་ཏྟཱ, ཏེ ཏེ་ཧི ཨ་ཏི་དུ་གྒ་ནྡྷཱ ཧོ་ནྟི, ནི་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ མ་ཏ་ས་རཱི་ར་མྤི དུ་གྒ་ནྡྷཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོ. མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ན ཨ་དི་ཊྛ་མ་སུ་ཏ་མ་པ་རི་ས་ངྐི་ཏ་ཉྩ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ཏ་སྨཱ ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ་ཏི.
༢༤༦. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན ན་ཡེ་ན ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏེ ཏེ ས་ཏྟཱ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ, ན ཨེ་ཀོ ཨེ་ཝ ས་བྦེ་ཧི, ན ཙ ས་བྦེ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ ཏེ ཏེ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ‘‘ཡེ ཨི་དྷ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ས་ཉྙ་ཏཱ ཛ་ནཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཏཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཡེ ཨི་དྷ ཀཱ་མེ་སུ ཨ་ས་ཉྙ་ཏཱ ཛ་ནཱཏི ཡེ ཀེ་ཙི ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཀཱ་མ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཀཱ་མེ་སུ མཱ་ཏི་མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་དཱི་སུ་པི མ་རི་ཡཱ་དཱ་ཝི་ར་ཧེ་ན བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་ར་ཏཱ་ཡ ཨ་སཾ་ཡ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ. ར་སེ་སུ གི་དྡྷཱཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻེ་སུ ར་སེ་སུ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ས་ནྣཱ ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝི་ནོ ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ ར་སེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝ་མ་སྶི་ཏཱཏི ཏཱ་ཡ ར་ས་གི་དྡྷི་ཡཱ ར་ས་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏ་ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝ་མི་སྶི་ཏཱ. ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛཱིཏི ‘‘ན་ཏྠི དི་ནྣ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀ་མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཝི་ས་མཱཏི ཝི་ས་མེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་ནཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. དུ་ར་ནྣ་ཡཱཏི དུ་ཝི་ཉྙཱ་པ་ཡཱ ས་ནྡི་ཊྛི་པ་རཱ་མཱ་སཱི་ཨཱ་དྷཱ་ན་གྒཱ་ཧཱི་དུ་པྤ་ཊི་ནི་སྶ་གྒི་ཏཱ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོཏི ཨེ་ས ཨེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་གྒ་ལེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛོ ‘‘ཀཱ་མེ་སུ ཨ་སཾ་ཡ་ཏ་ཏཱ ར་ས་གི་དྡྷ་ཏཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི་ན་ཏྠི་ཀ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝི་ས་མ་ཏཱ དུ་ར་ནྣ་ཡ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ’’ཏི ཨ་པ་རོ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ཚ་བྦི་དྷོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ན ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ན ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ་ཏི.
༢༤༧. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ་པི ཡེ ལཱུ་ཁ་སཱཏི ཡེ ལཱུ་ཁཱ ནི་ར་སཱ, ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དཱ་རུ་ཎཱཏི ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ དོ་ཝ་ཙ་སྶ་ཏཱ་ཡུ་ཏྟཱ. པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀཱཏི པུ་ར་ཏོ མ་དྷུ་རཾ བྷ་ཎི་ཏྭཱ པ་ར་མྨུ་ཁེ ཨ་ཝ་ཎྞ་བྷཱ་སི་ནོ. ཨེ་ཏེ ཧི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ པི་ཊྛི་མཾ་ས་ཁཱ་ད་ཀཱ ཝི་ཡ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ‘‘པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. མི་ཏྟ་དྡུ་ནོཏི མི་ཏྟ་དཱུ་ཧ་ཀཱ, དཱ་ར་དྷ་ན་ཛཱི་ཝི་ཏེ་སུ ཝི་སྶཱ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ མི་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཏྠ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནི་ཀྐ་རུ་ཎཱཏི ཀ་རུ་ཎཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མཱ. ཨ་ཏི་མཱ་ནི་ནོཏི ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ པ་རེ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་ཏི, ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མཱ་ནོ ཀེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༨༠) ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏི་མཱ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལཱཏི ཨ་དཱ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཀཱ, ཨ་དཱ་ནཱ་དྷི་མུ་ཏྟཱ ཨ་སཾ་ཝི་བྷཱ་ག་ར་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ དེ་ནྟི ཀ་སྶ་ཙཱིཏི ཏཱ་ཡ ཙ པ་ན ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་ཙི་ཏཱ་པི ས་ནྟཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ན དེ་ནྟི, ཨ་དི་ནྣ་པུ་བྦ་ཀ་ཀུ་ལེ མ་ནུ་སྶ་ས་དི་སཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་མ་ཏ་ཎྷི་ཀ་པེ་ཏ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ ཧོ་ནྟི. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཨཱ་དཱ་ན་སཱི་ལཱ’’ཏི་པི པ་ཋ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ ག་ཧ་ཎ་སཱི་ལཱ, ཀ་སྶ་ཙི པ་ན ཀི་ཉྩི ན དེ་ནྟཱི་ཏི. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོ ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ས ཨེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་གྒ་ལེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛོ ‘‘ལཱུ་ཁ་ཏཱ, དཱ་རུ་ཎ་ཏཱ, པི་ཊྛི་མཾ་སི་ཀ་ཏཱ, མི་ཏྟ་དཱུ་བྷི་ཏཱ, ནི་ཀྐ་རུ་ཎ་ཏཱ, ཨ་ཏི་མཱ་ནི་ཏཱ, ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལ་ཏཱ, ཨ་དཱ་ན’’ནྟི ཨ་པ་རོ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི.
༢༤༨. ཨེ་ཝཾ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ དྭེ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཝ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྶ ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡེ་ཝ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཀོ་དྷོ ཨུ་ར་ག་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. མ་དོཏི ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་དོ, གོ་ཏྟ་མ་དོ, ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༣༢) ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དོ ཙི་ཏྟ་སྶ མ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ. ཐ་མྦྷོཏི ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ. པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པ་ནཱཏི པ་ཙྩ་ནཱི་ཀ་ཊྛཱ་པ་ནཱ, དྷ་མྨེ་ན ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋཱ་ནཾ. མཱ་ཡཱཏི ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༩༤) ན་ཡེ་ན ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་བྷ་ཏྟཱ ཀ་ཏ་པཱ་པ་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཏཱ. ཨུ་སཱུ་ཡཱཏི པ་ར་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཱ་དཱི་སུ ཨི་སྶཱ. བྷ་སྶ་ས་མུ་སྶ་ཡོཏི ས་མུ་སྶི་ཏཾ བྷ་སྶཾ, ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཏཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནོཏི ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱ…པེ… ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝ་ཏྠུ་ནཱ པུ་བྦ་ཀཱ་ལཾ པ་རེ་ཧི ས་དི་སཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་ཧ་ཏི, ཨ་པ་ར་ཀཱ་ལཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཡྻཾ ད་ཧ་ཏི, པ་རེ ཧཱི་ནེ ད་ཧ་ཏི, ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མཱ་ནོ…པེ… ཀེ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༨༠) ཝི་བྷ་ངྒེ ཝི་བྷ་ཏྟོ. ཨ་ས་བྦྷི ས་ནྠ་ཝོཏི ཨ་ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི ས་ནྠ་ཝོ. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོ ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ས ཀོ་དྷཱ་དི ན་ཝ་ཝི་དྷོ ཨ་ཀུ་ས་ལ་རཱ་སི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི.
༢༤༩. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ན་ཝ་ཝི་དྷཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཡེ པཱ་པ་སཱི་ལཱཏི ཡེ པཱ་པ་ས་མཱ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ ‘‘པཱ་པ་སཱི་ལཱ’’ཏི ལོ་ཀེ པཱ་ཀ་ཊཱ. ཨི་ཎ་གྷཱ་ཏ་སཱུ་ཙ་ཀཱཏི ཝ་ས་ལ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་དཱ་ནེ་ན ཨི་ཎ་གྷཱ་ཏཱ, པེ་སུ་ཉྙེ་ན སཱུ་ཙ་ཀཱ ཙ. ཝོ་ཧཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ ཨི་དྷ པཱ་ཊི་རཱུ་པི་ཀཱཏི དྷ་མྨ་ཊྚ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཱ ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀེ པ་རཱ་ཛེ་ནྟཱ ཀཱུ་ཊེ་ན ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཝོ་ཧཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ, དྷ་མྨ་ཊྛ་པ་ཊི་རཱུ་པ་ཀ་ཏྟཱ པཱ་ཊི་རཱུ་པི་ཀཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་དྷཱཏི སཱ་ས་ནེ. པཱ་ཊི་རཱུ་པི་ཀཱཏི དུ་སྶཱི་ལཱ. ཏེ ཧི ཡ་སྨཱ ནེ་སཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་དཱ་དཱི་ཧི སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་པ་ཊི་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨཱ པ་ཊི་རཱུ་པཱ, པ་ཊི་རཱུ་པཱ ཨེ་ཝ པཱ་ཊི་རཱུ་པི་ཀཱ. ན་རཱ་དྷ་མཱ ཡེ་དྷ ཀ་རོ་ནྟི ཀི་བྦི་སནྟི ཡེ ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ན་རཱ་དྷ་མཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་དཱི་སུ ཙ མི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ས་ཉྙི་ཏཾ ཀི་བྦི་སཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོ ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ས ཨེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་གྒ་ལེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛོ ‘‘པཱ་པ་སཱི་ལ་ཏཱ, ཨི་ཎ་གྷཱ་ཏ་ཏཱ, སཱུ་ཙ་ཀ་ཏཱ, ཝོ་ཧཱ་ར་ཀཱུ་ཊ་ཏཱ, པཱ་ཊི་རཱུ་པི་ཀ་ཏཱ, ཀི་བྦི་ས་ཀཱ་རི་ཏཱ’’ཏི ཨ་པ་རོ་པི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ་ཏྠེ་ན ཚ་བྦི་དྷོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི.
༢༥༠. ཡེ ཨི་དྷ པཱ་ཎེ་སུ ཨ་ས་ཉྙ་ཏཱ ཛ་ནཱཏི ཡེ ཛ་ནཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ པཱ་ཎེ་སུ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མ་ཙཱ་རི་ཏཱ་ཡ ས་ཏ་མྤི ས་ཧ་སྶ་མྤི མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་དྡ་ཡཱ་མ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཨ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཨ་སཾ་ཡ་ཏཱ. པ་རེ་ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧེ་ས་མུ་ཡྻུ་ཏཱཏི པ་རེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ དྷ་ནཾ ཝཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཏོ ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ ནི་ཝཱ་རེ་ནྟཱ་ནཾ ཝཱ པཱ་ཎི་ལེ་ཌྜུ་ད་ཎྜཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཧེ་སཾ ཨུ་ཡྻུ་ཏཱ. པ་རེ ཝཱ ས་ཏྟེ ས་མཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཛྫ ད་ས, ཨ་ཛྫ ཝཱི་ས’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝ་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཧེ་ས་མུ་ཡྻུ་ཏཱ. དུ་སྶཱི་ལ་ལུ་དྡཱཏི ནི་སྶཱི་ལཱ ཙ དུ་རཱ་ཙཱ་ར་ཏྟཱ, ལུ་དྡཱ ཙ ཀུ་རཱུ་ར་ཀ་མྨ་ནྟཱ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི་ཏཱ་ཡ, མ་ཙྪ་གྷཱ་ཏ་ཀ་མི་ག་བ་ནྡྷ་ཀ་སཱ་ཀུ་ཎི་ཀཱ་ད་ཡོ ཨི་དྷཱ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཕ་རུ་སཱཏི ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཱ. ཨ་ནཱ་ད་རཱཏི ‘‘ཨི་དཱ་ནི ན ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཝི་ར་མི་སྶཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ད་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོ ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཨེ་ས ཨེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ པུ་གྒ་ལེ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་དྡི་ཊྛོ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཝ་དྷ་ཚེ་ད་བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ ཙ ཨ་ཝུ་ཏྟོ ཙ ‘‘པཱ་ཎེ་སུ ཨ་སཾ་ཡ་ཏ་ཏཱ པ་རེ་སཾ ཝི་ཧེ་ས་ཏཱ དུ་སྶཱི་ལ་ཏཱ ལུ་དྡ་ཏཱ ཕ་རུ་ས་ཏཱ ཨ་ནཱ་ད་རོ’’ཏི ཚ་བྦི་དྷོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི. པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧི སོ་ཏཱུ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ ཙ པ་ར་ཏོ ཝ་ཀྑ་ཏི ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ, ཨ་ཀྑཱ་སི ནཾ ཝེ་ད་ཡི མ་ནྟ་པཱ་ར་གཱུ’’ཏི.
༢༥༡. ཨེ་ཏེ་སུ གི་དྡྷཱ ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོཏི ཨེ་ཏེ་སུ པཱ་ཎེ་སུ གེ་དྷེ་ན གི་དྡྷཱ, དོ་སེ་ན ཝི་རུ་དྡྷཱ, མོ་ཧེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ, ཨེ་ཏེ་སུ ཝཱ ‘‘པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏོ ཝ་དྷ་ཚེ་ད་བ་ནྡྷ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟེ་སུ པཱ་པ་ཀ་མྨེ་སུ ཡ་ཐཱ་ས་མྦྷ་ཝཾ ཡེ གེ་དྷ་ཝི་རོ་དྷཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཱ རཱ་ག་དོ་ས་མོ་ཧཱ, ཏེ་ཧི གི་དྡྷཱ ཝི་རུ་དྡྷཱ ཨ་ཏི་པཱ་ཏི་ནོ ཙ. ནི་ཙྩུ་ཡྻུ་ཏཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་ར་ཎེ ནི་ཙྩཾ ཨུ་ཡྻུ་ཏཱ, ཀ་དཱ་ཙི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ར་ཏཱ. པེ་ཙྩཱཏི ཨ་སྨཱ ལོ་ཀཱ པ་རཾ ག་ནྟྭཱ. ཏ་མཾ ཝ་ཛ་ནྟི ཡེ, པ་ཏ་ནྟི ས་ཏྟཱ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ཝཾ་སི་རཱཏི ཡེ ལོ་ཀ་ནྟ་རི་ཀ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནཱི་ཙ་ཀུ་ལ་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ཝཱ ཏ་མཾ ཝ་ཛ་ནྟི, ཡེ ཙ པ་ཏ་ནྟི ས་ཏྟཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཨཱ་དི་བྷེ་དཾ ནི་ར་ཡཾ ཨ་ཝཾ་སི་རཱ ཨ་དྷོ་ག་ཏ་སཱི་སཱ. ཨེ་སཱ་མ་ག་ནྡྷོཏི ཏེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་མ་ཝ་ཛ་ན་ནི་ར་ཡ་པ་ཏ་ན་ཧེ་ཏུ ཨེ་ས གེ་དྷ་ཝི་རོ་དྷཱ་ཏི་པཱ་ཏ་བྷེ་དོ ས་བྦཱ་མ་ག་ནྡྷ་མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏོ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་ན་ཏྠེ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ. ན ཧི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནནྟི མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ན ན ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ་ཏི.
༢༥༢. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ དུ་གྒ་ཏི་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ་སྶ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨིཾ མ་ཙྪ་མཾ་ས་བྷོ་ཛ་ནེ ཏཱ་པ་སོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་ས་ཉྙཱི དུ་གྒ་ཏི་མ་གྒ་ས་ཉྙཱི ཙ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་བྷོ་ཛ་ནེ་ན སུ་དྡྷི་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ ན བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ཙ ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶ སོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན མ་ཙྪ་མཾ་ས’’ནྟི ཨི་མཾ ཚ་པྤ་དཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་པ་དཱ་ནི ཨ་ནྟི་མ་པཱ་དེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཱ་ནི – ན མ་ཙྪ་མཾ་སཾ སོ་དྷེ་ཏི མ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑཾ, ན ཨཱ་ཧུ་ཏི་ཡ་ཉྙ་མུ་ཏཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱ སོ་དྷེ་ཏི མ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑ་ནྟི ཨེ་ཝཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ ན མ་ཙྪ་མཾ་སནྟི ཨ་ཁཱ་དི་ཡ་མཱ་ནཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ ན སོ་དྷེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ནཱ་ས་ཀ་ཏྟནྟི ཨེ་ཝཾ པོ་རཱ་ཎཱ ཝ་ཎྞེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ན སུ་ནྡ་ར་ཏ་རཾ སི་ཡཱ ‘‘ན མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ན མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་ནཱ་ནཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ, མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ན སོ་དྷེ་ཏི, མ་ཙྩ’’ནྟི ཨ་ཐཱ་པི སི་ཡཱ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ནཱ་ས་ཀ་ཏྟཾ ཨོ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི? ཏ་ཉྩ ན, ཨ་མ་ར་ཏ་པེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ. ‘‘ཡེ ཝཱ་པི ལོ་ཀེ ཨ་མ་རཱ བ་ཧཱུ ཏ་པཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཧི ས་བྦོ་པི ཝུ་ཏྟཱ་ཝ་སེ་སོ ཨ་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐོ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི. ན་གྒི་ཡནྟི ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་ཏྟཾ. མུ་ཎྜི་ཡནྟི མུ་ཎྜ་བྷཱ་ཝོ. ཛ་ཊཱ་ཛ་ལླནྟི ཛ་ཊཱ ཙ ར་ཛོ་ཛ་ལླ་ཉྩ. ཁ་རཱ་ཛི་ནཱ་ནཱིཏི ཁ་རཱ་ནི ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཱ་ནི. ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟ་སྶུ་པ་སེ་ཝ་ནཱཏི ཨ་གྒི་པཱ་རི་ཙཱ་རི་ཡཱ. ཨ་མ་རཱཏི ཨ་མ་ར་བྷཱ་ཝ་པ་ཏྠ་ན་ཏཱ་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ཡ་ཀི་ལེ་སཱ. བ་ཧཱུཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ནཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ནེ་ཀེ. ཏ་པཱཏི ས་རཱི་ར་ས་ནྟཱ་པཱ. མ་ནྟཱཏི ཝེ་དཱ. ཨཱ་ཧུ་ཏཱིཏི ཨ་གྒི་ཧོ་མ་ཀ་མྨཾ. ཡ་ཉྙ་མུ་ཏཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱཏི ཨ་སྶ་མེ་དྷཱ་དི་ཡ་ཉྙཱ ཙ ཨུ་ཏཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱ ཙ. ཨུ་ཏཱུ་པ་སེ་ཝ་ནཱ ནཱ་མ གི་མྷེ ཨཱ་ཏ་པ་ཊྛཱ་ན་སེ་ཝ་ནཱ, ཝ་སྶེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་སེ་ཝ་ནཱ, ཧེ་མ་ནྟེ ཛ་ལ་པྤ་ཝེ་ས་སེ་ཝ་ནཱ. ན སོ་དྷེ་ནྟི མ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑནྟི ཀི་ལེ་ས་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ བྷ་ཝ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ཝི་ཏི་ཎྞ་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ མ་ཙྩཾ ན སོ་དྷེ་ནྟི. ཀ་ངྑཱ་མ་ལེ ཧི ས་ཏི ན ཝི་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི, ཏྭ་ཉྩ ས་ཀ་ངྑོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘ཨ་ཝི་ཏི་ཎྞ་ཀ་ངྑ’’ནྟི ཨེ་ཏཾ ‘‘ན མ་ཙྪ་མཾ་ས’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་ནཾ ཨ་བྷོ་ཛ་ནཱ་དི་ནཱ སི་ཡཱ ཝི་སུ་དྡྷི་མ་གྒོ’’ཏི ཏཱ་པ་ས་སྶ ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ སི་ཡཱ་ཏི ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཡཱ ཙ་སྶ ‘‘སོ མ་ཙྪ་མཾ་སཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ་ཝ བུ་དྡྷེ ཀ་ངྑཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༢༥༣. ཨེ་ཝཾ མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་ནཱ་ས་ཀ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ སོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི སོ་དྷེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠེ དྷ་མྨེ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘སོ་ཏེ་སུ གུ་ཏྟོ’’ཏི ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སོ་ཏེ་སཱུཏི ཚ་སུ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ. གུ་ཏྟོཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་གུ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་པ་རི་ཝཱ་ར་སཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཏི. ཝི་དི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ཙ་རེཏི ཉཱ་ཏ་པ་རི་ཉྙཱ་ཡ ཚ་ལི༹་ནྡྲི་ཡཱ་ནི ཝི་དི་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཙ་རེ་ཡྻ, ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཝི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་སྶ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. དྷ་མྨེ ཋི་ཏོཏི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ན ཨ་བྷི་ས་མེ་ཏ་བྦ་ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝེ ར་ཏོཏི ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝེ ཙ མུ་དུ་བྷཱ་ཝེ ཙ ར་ཏོ. ཨེ་ཏེ་ན ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དི་ཀ་རཱ་ནཾ ཙི་ཏྟ་ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ་ན་ཉྩ རཱ་ག་དོ་སཱ་ནཾ ཏ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ཛྫ་ཝ་མ་དྡ་ཝེ ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་ངྒཱ་ཏི་གོཏི རཱ་ག་དོ་ས་ས་ངྒཱ་ཏི་གོ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནཱ་གཱ་མི་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏི. ས་བྦ་དུ་ཀྑ་པྤ་ཧཱི་ནོཏི ས་བྦ་སྶ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་སྶ ཧེ་ཏུ་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན པ་ཧཱི་ན་ས་བྦ་དུ་ཀྑོ. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏི. ན ལི་པྤ་ཏི དི་ཊྛ་སུ་ཏེ་སུ དྷཱི་རོཏི སོ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ དྷི་ཏི་ས་མྤ་དཱ་ཡ དྷཱི་རོ དི་ཊྛ་སུ་ཏེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཀེ་ན་ཙི ཀི་ལེ་སེ་ན ན ལི་པྤ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ དི་ཊྛ་སུ་ཏེ་སུ, མུ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཏེ་སུ ཙ ན ལི་པྤ་ཏི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ པ་ར་མ་ཝི་སུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
༢༥༤-༥. ཨི་ཏོ པ་རཾ ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཏ་མ་ཏྠ’’ནྟི དྭེ གཱ་ཐཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཝུ་ཏྟཱ. ཏཱ་ས་མ་ཏྠོ – ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཀ་སྶ་པོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཙ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཉྙཱ་སི, ཏཱ་ཝ སོ ཨ་ཀྑཱ་སི ཀ་ཐེ་སི ཝི་ཏྠཱ་རེ་སི. ནཾ ཝེ་ད་ཡི མ་ནྟ་པཱ་ར་གཱུཏི སོ་པི ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠཾ མ་ནྟ་པཱ་ར་གཱུ, ཝེ་ད་པཱ་ར་གཱུ, ཏི་སྶོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝེ་ད་ཡི ཨ་ཉྙཱ་སི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཙ པ་ད་ཏོ ཙ དེ་ས་ནཱ་ན་ཡ་ཏོ ཙ ཙི་ཏྲཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི མུ་ནཱི པ་ཀཱ་ས་ཡི. ཀཱི་དི་སོ? ནི་རཱ་མ་ག་ནྡྷོ ཨ་སི་ཏོ དུ་ར་ནྣ་ཡོ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝཱ ནི་རཱ་མ་ག་ནྡྷོ, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་སི་ཏོ, བཱ་ཧི་ར་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨི་དཾ སེ་ཡྻོ ཨི་དཾ ཝ་ར’’ནྟི ཀེ་ན་ཙི ནེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ དུ་ར་ནྣ་ཡོ. ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཝ་ཏོ ཙ་སྶ སུ་ཏྭཱ་ན བུ་དྡྷ་སྶ སུ་བྷཱ་སི་ཏཾ པ་དཾ སུ་ཀ་ཐི་ཏཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ནི་རཱ་མ་ག་ནྡྷཾ ནི་ཀྐི་ལེ་ས་ཡོ་གཾ, ས་བྦ་དུ་ཀྑ་པྤ་ནཱུ་ད་ནཾ ས་བྦ་ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་པྤ་ནཱུ་ད་ནཾ, ནཱི་ཙ་མ་ནོ ནཱི་ཙ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, ཏི་སྶོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་དེ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི. ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་བྦ་ཛྫ་མ་རོ་ཙ་ཡི་ཏྠཱཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙ ནཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣཾ ཀ་སྶ་པཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཏི་སྶོ ཏཱ་པ་སོ པ་བྦ་ཛྫ་མ་རོ་ཙ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཡཱ་ཙཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏཾ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་ངྑ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་ཡུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏི་སྶོ ནཱ་མ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, པུ་ན དུ་ཏི་ཡོ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཏི་སྶ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ ནཱ་མ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡཱ ཙ ཏི་སྶེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཨཱ་དི་ཏོ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཡཱ ཙ ཀ་སྶ་པེ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ན་ཝ, ཡཱ ཙ ཏ་དཱ ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ནྟེ དྭེ, ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཙུ་དྡ་ས གཱ་ཐཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཏཱ་པ་ས་ས་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷཾ བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཐེ་ཝ ནཱི་ཙ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ. ‘‘ཨེ་ཐ བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ. ཏེ ཏ་ཐེ་ཝ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ས་བྦེ་ཝ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སཱུ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.