༧. ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ, ‘‘ཝ་ས་ལ་སུ་ཏྟ’’ནྟི་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ས་ར་ཎ་སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ མ་ཡི ག་ཏེ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ར་ཎཾ ག་ནྟྭཱ སི་ཀྑཱ་པ་དཱ་ནི ས་མཱ་དི་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ, པ་ཝ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ, ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡ’’ནྟི་ཨཱ་དི ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶཱཏི ཡཾ ཡཾ ཨ་ཝུ་ཏྟ་པུ་བྦཾ, ཏཾ ཏ་དེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – སོ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་གྒིཾ ཛུ་ཧ་ཏི པ་རི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་ཀོ་ཏི ནཱ་མེ་ན པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ་ཏི གོ་ཏྟེ་ན. ཏ་སྨཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶཱ’’ཏི. ནི་ཝེ་ས་ནེཏི གྷ་རེ. ཏ་སྶ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨ་གྒི་ཧུ་ཏ་སཱ་ལཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏོ ‘‘ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦེ ཏ་སྶ་པི པ་དེ་ས་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘ནི་ཝེ་ས་ནེ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ས་མཱི་པ་ཏྠེ ཝཱ བྷུ་མྨ་ཝ་ཙ་ནཾ, ནི་ཝེ་ས་ན་ས་མཱི་པེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་གྒི པ་ཛྫ་ལི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་གྒི་ཡཱ་དྷཱ་ནེ ཋི་ཏོ ཨ་གྒི ཀ་ཏ་བྦྷུ་དྡྷ་ར་ཎོ ས་མི་དྷཱ་པ་ཀྑེ་པཾ བཱི་ཛ་ན་ཝཱ་ཏ་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛ་ལི་ཏོ ཨུ་དྡྷཾ ས་མུ་གྒ་ཏ་ཙྩི་ས་མཱ་ཀུ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཧུ་ཏི པ་གྒ་ཧི་ཏཱཏི ས་སཱི་སཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏཱ ས་ཀྐཱ་རེ་ན པཱ་ཡཱ་ས་ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཉྷི ཀི་ཉྩི ཨ་གྒི་མྷི ཛུ་ཧི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ‘‘ཨཱ་ཧུ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ས་པ་དཱ་ནནྟི ཨ་ནུ་གྷ་རཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི ས་བྦ་ཛ་ནཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་ནྟུ་ཊྛི་ཡཱ ཙ ཨུ་ཙྩ་ནཱི་ཙ་ཀུ་ལཾ ཨ་ཝོ་ཀྐ་མྨ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ས་པ་དཱ་ནཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཀི་མ་ཏྠཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་ར་ས་མྤ་ནྣཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་སཱི་ད་ཏི? ཀ་སྨཱ ཙ ཨེ་ཝཾ ཕ་རུ་སེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཨ་ཡཾ ཀི་ར བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘མ་ངྒ་ལ་ཀི་ཙྩེ་སུ ས་མ་ཎ་ད་སྶ་ནཾ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི་ཀོ, ཏ་ཏོ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ བྷུ་ཉྫ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི མུ་ཎྜ་ཀ་ས་མ་ཎ་ཀོ མ་མ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏཱི’’ཏི མ་ནྟྭཱ ཙི་ཏྟཾ ན་པྤ་སཱ་དེ་སི, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ དོ་ས་ཝ་སཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ཀུ་དྡྷོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་སི ‘‘ཏ་ཏྲེ་ཝ མུ་ཎྜ་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི. ཏ་ཏྲཱ་པི ཙ ཡ་སྨཱ ‘‘མུ་ཎྜོ ཨ་སུ་དྡྷོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དི་ཊྛི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་སུ་དྡྷོ, ཏེ་ན དེ་ཝ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པཱུ་ཛ་ཀོ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘མུ་ཎྜ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མུ་ཎྜ་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛོ ཨེ་ས, ན ཨི་མཾ པ་དེ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི ཨཱ་ག་ཙྪི་ཏུ་ནྟི ས་མ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ཨཱི་དི་སཾ ཀཱ་ཡ་ཀི་ལེ་སཾ ན ཝ་ཎྞེ་ཏཱི་ཏི ཙ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ས་མ་ཎ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ཀེ་ཝ་ལཾ དོ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ, ཝ་ས་ལེ ཝཱ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མྦྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་ཀ་ར་ཎེ་ན པ་ཏི་ཏོ ཨ་ཡཾ ཝ་ས་ལ་ཏོ་པི པཱ་པ་ཏ་རོ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཝ་ས་ལ་ཀཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཝ་ས་ལ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨཱ་ཧུ་ཏི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་ས་ཝ་ནེ་ན པཱ་པཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ་པི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཐཱ ཝུ་ཏྟོ་པི ཝི་པྤ་ས་ནྣེ་ནེ་ཝ མུ་ཁ་ཝ་ཎྞེ་ན མ་དྷུ་རེ་ན ས་རེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་སཱི་ཏ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་ཧི ཨ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི པ་ན, ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ མུ་ཁ་པྤ་སཱ་ད་སཱུ་ཙི་ཏཾ ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་སཱི་ཏ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ནི་ཙྪཱ་རི་ཏཾ མ་དྷུ་ར་སྶ་རཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨ་བྷི་སི་ཏྟ་ཧ་ད་ཡོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཝི་པྤ་ས་ནྣི་ནྡྲི་ཡོ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ ཛཱ་ཏི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ས་ཨུ་གྒི་ར་ས་དི་སཾ ས་མུ་དཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ‘‘ནཱུ་ན ཡ་མ་ཧཾ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩཾ ཝ་ས་ལ་ནྟི པ་ཙྩེ་མི, ན སོ པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝ་ས་ལོ, ན ཙ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩ་ཏཱ ཨེ་ཝ ཝ་ས་ལ་ཀ་ར་ཎོ དྷ་མྨོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་མྨ་ཏཱ ཧེ་སཱ, ཡཾ ཧེ་ཏུ་ས་མྤ་ནྣོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ལཱ་བྷེ་ན ཕ་རུ་སོ་པི ས་མཱ་ནོ ལ་དྡྷ་མ་ཏྟེ པ་ཙྩ་ཡེ མུ་དུ་ཀོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཏ་ཏྠ སཱ་དྷཱུཏི ཨ་ཡཾ ས་དྡོ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་མྤ་ཧཾ་ས་ན་སུ་ནྡ་ར་ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ དི་སྶ་ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (སཾ. ནི. ༤.༩༥; ཨ. ནི. ༧.༨༣) ཧི ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནེ. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ་ཏི ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༣.༨༦) ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནེ. ‘‘སཱ་དྷུ, སཱ་དྷུ, སཱ་རི་པུ་ཏྟཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (དཱི. ནི. ༣.༣༤༩) ས་མྤ་ཧཾ་ས་ནེ.
‘‘སཱ་དྷུ དྷ་མྨ་རུ་ཙཱི རཱ་ཛཱ, སཱ་དྷུ པ་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱ ན་རོ;
སཱ་དྷུ མི་ཏྟཱ་ན་མ་དྡུ་བྦྷོ, པཱ་པ་སྶཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཁ’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༡༨.༡༠༡) –
ཨཱ་དཱི་སུ སུ་ནྡ་རེ. ‘‘ཏཾ སུ་ཎཱ་ཐ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (མ. ནི. ༡.༡) ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨེ. ཨི་དྷ པ་ན ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ནེ.
ཏེ་ན ཧཱིཏི ཏ་སྶཱ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ས་ཙེ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ ཝཱ, ཏ་སྶ ཡ་སྨཱ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་སི, ཏ་སྨཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སུ་ཎཱ་ཧི, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧི, ཏ་ཐཱ ཏེ བྷཱ་སི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ པ་ར་པ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏྲ ཙ སུ་ཎཱ་ཧཱིཏི སོ་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ, སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱིཏི མ་ན་སི་ཀཱ་རེ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨ་ནི་ཡོ་ཛ་ནེ་ན མ་ནི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཝཱ་ར་ཎཾ. པུ་རི་མ་ཉྩེ་ཏྠ བྱ་ཉྫ་ན་ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ཝཱ་ར་ཎཾ, པ་ཙྪི་མཾ ཨ་ཏྠ་ཝི་པ་ལླཱ་ས་གྒཱ་ཧ་ཝཱ་ར་ཎཾ. པུ་རི་མེ་ན ཙ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ཏི, པ་ཙྪི་མེ་ན སུ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠཱུ་པ་པ་རི་ཀྑཱ་དཱི་སུ. པུ་རི་མེ་ན ཙ ‘‘ས་བྱ་ཉྫ་ནོ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ, ཏ་སྨཱ ས་ཝ་ནཱི་ཡོ’’ཏི དཱི་པེ་ཏི, པ་ཙྪི་མེ་ན ‘‘སཱ་ཏྠོ, ཏ་སྨཱ མ་ན་སི ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི. སཱ་དྷུ་ཀ་པ་དཾ ཝཱ ཨུ་བྷ་ཡ་པ་དེ་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་རོ ཙ དེ་ས་ནཱ་ག་མྦྷཱི་རོ ཙ, ཏ་སྨཱ སུ་ཎཱ་ཧི སཱ་དྷུ་ཀཾ. ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྠ་ག་མྦྷཱི་རོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ག་མྦྷཱི་རོ ཙ, ཏ་སྨཱ སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘སུ་ཎཱ་ཧི སཱ་དྷུ་ཀཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི.
ཏ་ཏོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ག་མྦྷཱི་རེ ཀ་ཐ་མ་ཧཾ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་སཱི་ད་ནྟ་མི་ཝ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ས་མུ་སྶཱ་ཧེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ‘‘ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཉ་སྶ་སི, ཏ་ཐཱ པ་རི་མ་ཎྜ་ལེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི ཨུ་ཏྟཱ་ནེ་ན ན་ཡེ་ན བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་དྷི་པྤཱ་ཡོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏ་ཏོ ཨུ་སྶཱ་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷོ’’ཏི ཁོ ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སི, ས་མྤ་ཊི་ཙྪི པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ ཝཱ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་སྶོ་སཱི་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱ’’ཏི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཀོ་དྷ་ནོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ཀཾ.
༡༡༦. ཏ་ཏྠ ཀོ་དྷ་ནོཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་སཱི་ལོ. ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱིཏི ཏ་སྶེ་ཝ ཀོ་དྷ་སྶ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨེ་ན ཨུ་པ་ནཱ་ཧེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་རེ་སཾ གུ་ཎེ མ་ཀྑེ་ཏི པུ་ཉྪ་ཏཱི་ཏི མ་ཀྑཱི, པཱ་པོ ཙ སོ མ་ཀྑཱི ཙཱ་ཏི པཱ་པ་མ་ཀྑཱི. ཝི་པ་ནྣ་དི་ཊྛཱིཏི ཝི་ན་ཊྛ་ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཝི་པ་ནྣཱ་ཡ ཝཱ ཝི་རཱུ་པཾ ག་ཏཱ་ཡ ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཡ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མཱ་ཡཱ་ཝཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་དོ་ས་པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ མཱ་ཡཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏཾ ཛ་ཉྙཱ ཝ་ས་ལོ ཨི་ཏཱིཏི ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཧཱི་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཝ་སྶ་ན་ཏོ སི་ཉྩ་ན་ཏོ ཨ་ནྭཱ་སྶ་ཝ་ན་ཏོ ‘‘ཝ་ས་ལོ’’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་ཏི, ཨེ་ཏེ་ཧི ས་བྦེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཏྠ་ཀེ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཝ་ས་ལོ ཨེ་ཝ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ད་ཡ་ཏུ་ཊྛི་མ་ཏྟཾ, ན པ་ར་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་དི་པ་དེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀོ་དྷ་ནི་གྒ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་དྷཱ་དི་དྷ་མྨོ ཧཱི་ན་པུ་གྒ་ལོ’’ཏི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཙ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀོ་དྷཱ་དི་དྷ་མྨེ དེ་སེ་ནྟོ ཨེ་ཀེ་ན ཏཱ་ཝ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཝ་ས་ལ་ཉྩ ཝ་ས་ལ་ཀ་ར་ཎེ ཙ དྷ་མྨེ དེ་སེ་སི. ཨེ་ཝཾ དེ་སེ་ནྟོ ཙ ‘‘ཏྭཾ ཨ་ཧ’’ནྟི པ་ར་ཝ་མྦྷ་ནཾ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཉྩ ཨ་ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ ས་མེ་ན ཉཱ་ཡེ་ན ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་ས་ལ་བྷཱ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝེ ཋ་པེ་སི.
༡༡༧. ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དི་ཊྛི ‘‘ཀ་དཱ་ཙི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟོ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཝཱ’’ཏི. ཏཾ དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ, ཡེ ཙ ས་ཏྟ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཏེ དྷ་མྨེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟི, ཏེ་སཾ ‘‘ཧཱི་ནཱ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཝ་ས་ལ་ཀ་ར་ཎཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ད་སྶེ་ནྟོ ཨ་པ་རེ་ཧི་པི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི ཝ་ས་ལ་ཉྩ ཝ་ས་ལ་ཀ་ར་ཎེ ཙ དྷ་མྨེ དེ་སེ་ཏུཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ཛཾ ཝཱ དྭི་ཛཾ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཛོཏི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཎྜ་ཛཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་ཡོ་ནི་ཛོ. སོ ཧི ཨེ་ཀ་དཱ ཨེ་ཝ ཛཱ་ཡ་ཏི. དྭི་ཛོཏི ཨ་ཎྜ་ཛོ. སོ ཧི མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ ཙཱ་ཏི དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཏཾ ཨེ་ཀ་ཛཾ ཝཱ དྭི་ཛཾ ཝཱ་པི. ཡོ་དྷ པཱ་ཎནྟི ཡོ ཨི་དྷ ས་ཏྟཾ. ཝི་ཧིཾ་ས་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝཱ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རི་ཀ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཝཱ པ་ཡོ་གེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏི. ‘‘པཱ་ཎཱ་ནི ཧིཾ་ས་ཏཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཛཾ ཝཱ དྭི་ཛཾ ཝཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་བྷེ་དཱ་ནི ཡོ་དྷ པཱ་ཎཱ་ནི ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་སྶ པཱ་ཎེ ད་ཡཱ ན་ཏྠཱིཏི ཨེ་ཏེ་ན མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཧ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཨི་ཏོ པ་རཱ་སུ ཙ གཱ་ཐཱ་སུ, ཡ་ཏོ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ པ་རཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནི པ་དཱ་ནི པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱ ཨ་ཝ་ཎྞི་ཏ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶཱ་མ.
༡༡༨. ཧ་ནྟཱིཏི ཧ་ན་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. པ་རི་རུ་ནྡྷ་ཏཱིཏི སེ་ནཱ་ཡ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. གཱ་མཱ་ནི ནི་ག་མཱ་ནི ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ས་དྡེ་ན ན་ག་རཱ་ནཱི་ཏི་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ. ནི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ས་མ་ཉྙཱ་ཏོཏི ཨི་མི་ནཱ ཧ་ན་ན་པ་རི་རུ་ནྡྷ་ནེ་ན གཱ་མ་ནི་ག་མ་ན་ག་ར་གྷཱ་ཏ་ཀོ་ཏི ལོ་ཀེ ཝི་དི་ཏོ.
༡༡༩. གཱ་མེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་ར་ཉྙེཏི གཱ་མོ་པི ནི་ག་མོ་པི ན་ག་ར་མྤི ས་བྦོ་ཝ ཨི་དྷ གཱ་མོ ས་དྡྷིཾ ཨུ་པ་ཙཱ་རེ་ན, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཾ ཨ་ར་ཉྙཾ. ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་ར་ཉྙེ ཡཾ པ་རེ་སཾ མ་མཱ་ཡི་ཏཾ, ཡཾ པ་ར་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་པ་རི་ཙྩ་ཏྟཾ ས་ཏྟོ ཝཱ ས་ངྑཱ་རོ ཝཱ. ཐེ་ཡྻཱ ཨ་དི་ནྣ་མཱ་དེ་ཏཱིཏི ཏེ་ཧི ཨ་དི་ནྣཾ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ ཐེ་ཡྻ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨཱ་དི་ཡ་ཏི, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཡོ་གེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཝ་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཧ་ཎཾ སཱ་དྷེ་ཏི.
༡༢༠. ཨི་ཎ་མཱ་དཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ཀྑེ་པ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ, ཀི་ཉྩི ཨ་ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷིཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཌྜྷི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ, ‘‘ཡཾ ཨི་ཏོ ཨུ་ད་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ མཱུ་ལཾ ཏ་ཝེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཨུ་ད་ཡཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཏཾ་ཏཾ་ཨཱ་ཡོ་ག་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཝཱ ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ. ཙུ་ཛྫ་མཱ་ནོ པ་ལཱ་ཡ་ཏི ན ཧི ཏེ ཨི་ཎ་མ་ཏྠཱིཏི ཏེ་ན ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀེ་ན ‘‘དེ་ཧི མེ ཨི་ཎ’’ནྟི ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ན ཧི ཏེ ཨི་ཎ་མ་ཏྠི, མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་ནྟི ཀོ ས་ཀྑཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ བྷ་ཎ་ནེ་ན གྷ་རེ ཝ་ས་ནྟོ་པི པ་ལཱ་ཡ་ཏི.
༡༢༡. ཀི་ཉྩི་ཀྑ་ཀ་མྱ་ཏཱཏི ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་པི ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ཨི་ཙྪཱ་ཡ. པ་ནྠ་སྨིཾ ཝ་ཛ་ནྟཾ ཛ་ནནྟི མ་གྒེ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ. ཧ་ནྟྭཱ ཀི་ཉྩི་ཀྑ་མཱ་དེ་ཏཱིཏི མཱ་རེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏཾ བྷ་ཎྜ་ཀཾ ག་ཎྷཱ་ཏི.
༡༢༢. ཨ་ཏྟ་ཧེ་ཏཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ, ཏ་ཐཱ པ་ར་ཧེ་ཏུ. དྷ་ན་ཧེ་ཏཱུཏི ས་ཀ་དྷ་ན་སྶ ཝཱ པ་ར་དྷ་ན་སྶ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཱ. ཙ-ཀཱ་རོ ས་བྦ་ཏྠ ཝི་ཀ་པྤ་ན་ཏྠོ. ས་ཀྑི་པུ་ཊྛོཏི ཡཾ ཛཱ་ནཱ་སི, ཏཾ ཝ་དེ་ཧཱི་ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ. མུ་སཱ བྲཱུ་ཏཱིཏི ཛཱ་ན་ནྟོ ཝཱ ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝཱ ‘‘ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ཎ་ཏི, སཱ་མི་ཀེ ཨ་སཱ་མི་ཀེ, ཨ་སཱ་མི་ཀེ ཙ སཱ་མི་ཀེ ཀ་རོ་ཏི.
༡༢༣. ཉཱ་ཏཱི་ནནྟི ས་མྦ་ནྡྷཱི་ནཾ. ས་ཁཱི་ནནྟི ཝ་ཡ་སྶཱ་ནཾ དཱ་རེ་སཱུཏི པ་ར་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ. པ་ཊི་དི་སྶ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ་ན དི་སྶ་ཏི, ཨ་ཏི་ཙ་ར་ནྟོ དི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་ཧ་སཱཏི བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན ཨ་ནི་ཙྪཾ. ས་མྤི་ཡེ་ནཱཏི ཏེ་ཧི ཏེ་སཾ དཱ་རེ་ཧི པ་ཏྠི་ཡ་མཱ་ནོ ས་ཡ་ཉྩ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ, ཨུ་བྷ་ཡ་སི་ནེ་ཧ་ཝ་སེ་ནཱ་པཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
༡༢༤. མཱ་ཏ་རཾ པི་ཏ་རཾ ཝཱཏི ཨེ་ཝཾ མེ་ཏྟཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་མྤི, ཛི་ཎྞ་ཀཾ ག་ཏ་ཡོ་བྦ་ནནྟི ཨེ་ཝཾ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏ་མྤི. པ་ཧུ ས་ནྟོ ན བྷ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣོ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ན པོ་སེ་ཏི.
༡༢༥. ས་སུནྟི ས་སྶུཾ. ཧ་ནྟཱིཏི པཱ་ཎི་ནཱ ཝཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཀེ་ན་ཙི པ་ཧ་ར་ཏི. རོ་སེ་ཏཱིཏི ཀོ་དྷ་མ་སྶ ས་ཉྫ་ནེ་ཏི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན.
༡༢༦. ཨ་ཏྠནྟི ས་ནྡི་ཊྛི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་པ་ར་མ་ཏྠེ་སུ ཡཾ་ཀི་ཉྩི. པུ་ཙྪི་ཏོ ས་ནྟོཏི པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ. ཨ་ན་ཏྠ་མ་ནུ་སཱ་ས་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཨ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན མ་ནྟེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ་པི ཡ་ཐཱ སོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་པཱ་ཀ་ཊེ་ཧི པ་ད་བྱ་ཉྫ་ནེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན མ་ནྟེ་ཏི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་མུ་ཊྛིཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་སེ་ས་མེ་ཝ མ་ནྟེ་ཏི.
༡༢༧. ཡོ ཀ་ཏྭཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཡཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཡཱ སཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཏ་སྶ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ན་ཧེ་ཏུ པཱ་པི་ཀཾ ཨི་ཙྪཾ པ་ཎི་ད་ཧ་ཏི, མཱ མཾ ཛ་ཉྙཱ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙེ ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཀ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཝི་ཝ་ར་ཎེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཨ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟཱ་ཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོ.
༡༢༨. པ་ར་ཀུ་ལནྟི ཉཱ་ཏི་ཀུ་ལཾ ཝཱ མི་ཏྟ་ཀུ་ལཾ ཝཱ. ཨཱ་ག་ཏནྟི ཡ་སྶ ཏེ་ན ཀུ་ལེ བྷུ་ཏྟཾ, ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧ་མཱ་ག་ཏཾ པཱ་ན་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ཧི ན་པྤ་ཊི་པཱུ་ཛེ་ཏི, ན ཝཱ དེ་ཏི, ཨ་ཝ་བྷུ་ཏྟཾ ཝཱ དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༢༩. ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝཱཏི པ་རཱ་བྷ་ཝ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ.
༡༣༠. བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏེཏི བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏེ. ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་ནྟི་པི པཱ་ཋོ, བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རོ་སེ་ཏི ཝཱ་ཙཱ ན ཙ དེ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མོ མེ ཨ་ཡཾ བ་ལ་ཀྐཱ་རེ་ན མཾ པུ་ཉྙཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཏི་རཱུ་པེ་ན ཕ་རུ་ས་ཝ་ཙ་ནེ་ན རོ་སེ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ས་མྨུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་མ་ཏྟ་མྤི ཙ་སྶ ན དེ་ཏི, པ་གེ་ཝ བྷོ་ཛ་ན་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༣༡. ཨ་ས་ཏཾ ཡོ་དྷ པ་བྲཱུ་ཏཱིཏི ཡོ ཨི་དྷ ཡ་ཐཱ ནི་མི་ཏྟཱ་ནི དི་སྶ་ནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སེ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་ཛྫ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ པ་བྲཱུ་ཏི. ‘‘ཨ་ས་ནྟ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་བྲཱུ་ཏཱིཏི བྷ་ཎ་ཏི ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ གཱ་མེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱི་དི་སོ གྷ་ར་ཝི་བྷ་ཝོ, ཨེ་ཧི ཏ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མ, གྷ་ར་ཎཱི མེ བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཏེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ར་བྷ་རི་ཡཾ པ་ར་དཱ་སིཾ ཝཱ ཝ་ཉྩེ་ནྟོ དྷུ་ཏྟོ ཝི་ཡ. ནི་ཛི་གཱི་སཱ་ནོཏི ནི་ཛི་གཱི་ས་མཱ་ནོ མ་གྒ་མཱ་ནོ, ཏཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
༡༣༢. ཡོ ཙ་ཏྟཱ་ནནྟི ཡོ ཙ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ས་མུ་ཀྐཾ་སེ་ཏི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་མུ་ཀྐཾ་ས་ཏི ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏི. པ་རེ ཙ མ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཏེ་ཧི་ཡེ་ཝ པ་རེ ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནཱི་ཙཾ ཀ་རོ་ཏི. མ-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ. ནི་ཧཱི་ནོཏི གུ་ཎ་ཝུ་ཌྜྷི་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ནོ, ཨ་དྷ་མ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ག་ཏོ. སེ་ན མཱ་ནེ་ནཱཏི ཏེ་ན ཨུ་ཀྐཾ་ས་ནཱ་ཝ་ཛཱ་ན་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ནེ་ན.
༡༣༣. རོ་ས་ཀོཏི ཀཱ་ཡ་ཝཱ་ཙཱ་ཧི པ་རེ་སཾ རོ་ས་ཛ་ན་ཀོ. ཀ་ད་རི་ཡོཏི ཐ་དྡྷ་མ་ཙྪ་རཱི, ཡོ པ་རེ པ་རེ་སཾ དེ་ནྟེ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ པུ་ཉྙཾ ཀ་རོ་ནྟེ ཝཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་པི་ཙྪོཏི ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནི་ཙྪཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. མ་ཙྪ་རཱིཏི ཨཱ་ཝཱ་སཱ་དི་མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཡུ་ཏྟོ. ས་ཋོཏི ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་པྤ་ཀཱ་ས་ན་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན སཱ་ཋེ་ཡྻེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨ་ས་མྨཱ་བྷཱ་སཱི ཝཱ ཨ་ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ་པི ‘‘ཀ་རོ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་ཙ་ནེ་ན. ནཱ་སྶ པཱ་པ་ཛི་གུ་ཙྪ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཧི་རཱི, ནཱ་སྶ ཨུ་ཏྟཱ་ས་ན་ཏོ ཨུ་བྦེ་ག་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨོ་ཏྟ་པྤ་ནྟི ཨ་ཧི་རི་ཀོ ཨ་ནོ་ཏྟ་པྤཱི.
༡༣༤. བུ་དྡྷནྟི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ. པ་རི་བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ས་བྦ་ཉྙཱུ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཨ་པ་ཝ་ད་ཏི, སཱ་ཝ་ཀ་ཉྩ ‘‘དུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི. པ་རི་བྦཱ་ཛཾ ག་ཧ་ཊྛཾ ཝཱཏི སཱ་ཝ་ཀ་ཝི་སེ་ས་ན་མེ་ཝེ་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ ཝཱ ཏ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཾ, ག་ཧ་ཊྛཾ ཝཱ པ་ཙྩ་ཡ་དཱ་ཡ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བཱ་ཧི་ར་ཀཾ ཝཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི ག་ཧ་ཊྛཾ ཝཱ ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན དོ་སེ་ན པ་རི་བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ ཨ་ཏྠཾ ཨི་ཙྪ་ནྟི པོ་རཱ་ཎཱ.
༡༣༥. ཨ་ན་ར་ཧཾ ས་ནྟོཏི ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ. ཨ་ར་ཧཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཡ་ཐཱ ནཾ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ ཨ་ཡ’’ནྟི ཛཱ་ན་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏི, ཀཱ་ཡེ་ན པ་ར་ཀྐ་མ་ཏི, ཙི་ཏྟེ་ན ཨི་ཙྪ་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. ཙོ་རོཏི ཐེ་ནོ. ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ལོ་ཀེཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ཧ – ས་བྦ་ལོ་ཀེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀེ ཧི ས་ནྡྷི་ཙྪེ་ད་ན་ནི་ལློ་པ་ཧ་ར་ཎ་ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀ་ཀ་ར་ཎ་པ་རི་པ་ནྠ་ཏི་ཊྛ་ནཱ་དཱི་ཧི པ་རེ་སཾ དྷ་ནཾ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟཱ ཙོ་རཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. སཱ་ས་ནེ པ་ན པ་རི་ས་ས་མྤ་ཏྟི་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩ་ཡཱ་དཱི་ནི ཝི་ལུ་མྤ་ནྟཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘པ་ཉྩི་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ཙོ་རཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩ་སྶ མ་ཧཱ་ཙོ་ར་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧཾ ས་ཏེ་ན ཝཱ ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཨཱ་ཧི་ཎྜི་སྶཱ་མི ཧ་ན་ནྟོ, གྷཱ་ཏེ་ནྟོ, ཚི་ནྡ་ནྟོ, ཚེ་དཱ་པེ་ནྟོ, པ་ཙ་ནྟོ པཱ་ཙེ་ནྟོ་ཏི, སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏེ་ན ཝཱ ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཏི ཧ་ན་ནྟོ…པེ… པཱ་ཙེ་ནྟོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩ་སྶ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི ‘ཀུ་དཱ་སྶུ ནཱ་མཱ་ཧཾ ས་ཏེ་ན ཝཱ…པེ… རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་རི་སྶཱ་མི ས་ཀྐ་ཏོ, ག་རུ་ཀ་ཏོ, མཱ་ནི་ཏོ, པཱུ་ཛི་ཏོ, ཨ་པ་ཙི་ཏོ, ག་ཧ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ན་ཉྩ ལཱ་བྷཱི ཙཱི་ཝ་ར…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ན’ནྟི. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཏེ་ན ཝཱ ས་ཧ་སྶེ་ན ཝཱ པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནཱི་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ཏི ས་ཀྐ་ཏོ…པེ… པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་ཧ་ཏི, ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དུ་ཏི་ཡོ…པེ… ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཏི་ཡོ…པེ… ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ, པཱ་པ་བྷི་ཀྑུ ཡཱ་ནི ཏཱ་ནི ས་ངྒྷ་སྶ ག་རུ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ག་རུ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ་ནི, སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཨཱ་རཱ་མོ, ཨཱ་རཱ་མ་ཝ་ཏྠུ, ཝི་ཧཱ་རོ, ཝི་ཧཱ་ར་ཝ་ཏྠུ, མ་ཉྩོ, པཱི་ཋཾ, བྷི་སི, བི་མྦོ་ཧ་ནཾ, ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷཱི, ལོ་ཧ་བྷཱ་ཎ་ཀཾ, ལོ་ཧ་ཝཱ་ར་ཀོ, ལོ་ཧ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ, ཝཱ་སི, ཕ་ར་སུ, ཀུ་ཋཱ་རཱི, ཀུ་དཱ་ལོ, ནི་ཁཱ་ད་ནཾ, ཝ་ལླི, ཝེ་ལུ༹, མུ་ཉྫཾ, པ་བྦ་ཛཾ, ཏི་ཎཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ, དཱ་རུ་བྷ་ཎྜཾ, མ་ཏྟི་ཀཱ་བྷ་ཎྜཾ, ཏེ་ཧི གི་ཧིཾ ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏི ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ…པེ… ལོ་ཀ་སྨིཾ.
‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཨ་གྒོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ, ཡོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ལླ་པ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༩༥).
ཏ་ཏྠ ལོ་ཀི་ཡ་ཙོ་རཱ ལོ་ཀི་ཡ་མེ་ཝ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་དིཾ ཐེ་ནེ་ནྟི. སཱ་ས་ནེ ཝུ་ཏྟ་ཙོ་རེ་སུ པ་ཋ་མོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་མ་ཏྟཾ, དུ་ཏི་ཡོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་དྷ་མྨཾ, ཏ་ཏི་ཡོ པ་ར་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ས་ངྒྷི་ཀ་ག་རུ་བྷ་ཎྜཾ, པ་ཉྩ་མོ ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ས་མཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཕ་ལ་པྤ་བྷེ་དཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་དྷ་ནཾ, ལོ་ཀི་ཡ་ཉྩ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་པ་ཙྩ་ཡ་ཛཱ་ཏཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཐེ་ཡྻཱ་ཡ ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ར་ཊྛ་པི་ཎྜོ བྷུ་ཏྟོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡྭཱ་ཡཾ པ་ཉྩ་མོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ, ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཙོ་རོ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ལོ་ཀེ’’ཏི. སོ ཧི ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ཨ་ཡཾ ཨ་གྒོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ, ཡོ ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཾ ཨུ་ལླ་པ་ཏཱི’’ཏི (པཱ་རཱ. ༡༩༥) ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་ན་ཐེ་ན་ན་ཏོ ཨ་གྒོ མ་ཧཱ་ཙོ་རོ་ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ལོ་ཀེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་པ་རི་ཙྪེ་དེ་ན པ་ཀཱ་སེ་སི.
ཨེ་སོ ཁོ ཝ་ས་ལཱ་དྷ་མོཏི. ཨེ་ཏྠ ཁོཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ, ཏེ་ན ཨེ་སོ ཨེ་ཝ ཝ་ས་ལཱ་དྷ་མོ. ཝ་ས་ལཱ་ནཾ ཧཱི་ནོ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ་ཏི ཨ་ཝ་དྷཱ་རེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཝི་སི་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་མྷི ཐེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་ཝ་སྶ་ན་ཏོ, ཡཱ་ཝ ཏཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ན ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་ས་ལ་ཀ་ར་ཎ་དྷ་མྨ་ཏོ ཙཱ་ཏི.
ཨེ་ཏེ ཁོ ཝ་ས་ལཱཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡེ ཏེ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཀོ་དྷ་ནཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ, པཱ་པ་མ་ཀྑིཾ ཝཱ དྭི་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ ཚ, དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པཱ་ཎ་ཧིཾ་ས་ཀོ ཨེ་ཀོ, ཏ་ཏི་ཡཱ་ཡ པ་ཡོ་ག་ཝི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ གཱ་མ་ནི་ག་མ་ནི་གྒཱ་ཧ་ཀོ ཨེ་ཀོ, ཙ་ཏུ་ཏྠཱ་ཡ ཐེ་ཡྻཱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, པ་ཉྩ་མཱ་ཡ ཨི་ཎ་ཝ་ཉྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ཚ་ཊྛཱ་ཡ པ་ས་ཡ྄ཧཱ་ཝ་ཧཱ་ར་ཝ་སེ་ན པ་ནྠ་དཱུ་ས་ཀོ ཨེ་ཀོ, ས་ཏྟ་མཱ་ཡ ཀཱུ་ཊ་ས་ཀྑི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ཨ་ཊྛ་མཱ་ཡ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ན་ཝ་མཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ད་ས་མཱ་ཡ ཀ་ཏ་ནཱ་ས་ན་ཝི་ཧེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཱ་ཡ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཉྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, དྭཱ་ད་ས་མཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟ་ཝ་སེ་ན དྭེ, ཏེ་ར་ས་མཱ་ཡ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ཙུ་དྡ་ས་མཱ་ཡ ཝ་ཉྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, པ་ནྣ་ར་ས་མཱ་ཡ ཝི་ཧེ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, སོ་ལ༹་ས་མཱ་ཡ ཝ་ཉྩ་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ, ས་ཏྟ་ར་ས་མཱ་ཡ ཨ་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་པ་ར་ཝ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན དྭེ, ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་མཱ་ཡ པ་ཡོ་གཱ་ས་ཡ་ཝི་པ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན རོ་ས་ཀཱ་ད་ཡོ ས་ཏྟ, ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་མཱ་ཡ པ་རི་བྷཱ་ས་ན་ཝ་སེ་ན དྭེ, ཝཱི་ས་ཏི་མཱ་ཡ ཨ་གྒ་མ་ཧཱ་ཙོ་ར་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཏྟིཾ་ས ཙ་ཏུ་ཏྟིཾ་ས ཝཱ ཝ་ས་ལཱ ཝུ་ཏྟཱ. ཏེ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཏེ ཁོ ཝ་ས་ལཱ ཝུ་ཏྟཱ, མ་ཡཱ ཡེ ཏེ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡེ ཏེ མ་ཡཱ པུ་བྦེ ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི པ་ན ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཝ་ས་ལ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཝ་ས་ལཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཨེ་ཏེ ཁོ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཡེ ཏེ མ་ཡཱ པུ་གྒ་ལ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ དྷ་མྨ་ཝ་སེ་ནཱ་པི ཨེ་ཏེ ཁོ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཏེ ཁོ ཝ་ས་ལཱ ཝུ་ཏྟཱ ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན, ན ཛཱ་ཏི་ཝ་སེ་ན, མ་ཡཱ ཡེ ཏེ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ ‘‘ཀོ་དྷ་ནོ ཨུ་པ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན.
༡༣༦. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝ་ས་ལཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ཏཱི་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏཾ དི་ཊྛིཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཛ་ཙྩཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ ཧི ན ཛ་ཙྩཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཛ་ཙྩཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཀ་མྨུ་ནཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཀ་མྨ་ཝ་སྶ་ན་ཏོ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, པ་རི་སུ་དྡྷེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷ་ཝཱ་ཧ་ན་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏུ་མྷེ ཧཱི་ནཾ ཝ་ས་ལཾ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ མ་ཉྙི་ཏྠ, ཏ་སྨཱ ཧཱི་ནེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛེ་ན ཀ་མྨུ་ནཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ཉཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
༡༣༧-༡༣༩. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ་ཏྠཾ ནི་ད་སྶ་ནེ་ན སཱ་དྷེ་ཏུཾ ‘‘ཏ་ད་མི་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨཱ་ཧ. ཏཱ་སུ དྭེ ཙ་ཏུ་པྤཱ་དཱ, ཨེ་ཀཱ ཚ་པྤཱ་དཱ, ཏཱ་སཾ ཨ་ཏྠོ – ཡཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ན ཛ་ཙྩཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི, ཏ་ད་མི་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཡ་ཐཱ མེ་དཾ ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཏཾ ཨི་མི་ནཱ་པི པ་ཀཱ་རེ་ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཡེ་ན མེ པ་ཀཱ་རེ་ན ཡེ་ན སཱ་མ་ཉྙེ་ན ཨི་དཾ ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀ་ཏ་མཾ ནི་ད་སྶ་ན་ནྟི ཙེ? ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟོ སོ་པཱ་ཀོ…པེ… བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱཏི.
ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ པུ་ཏྟོ ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཁཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ཏེ སུ་ན་ཁེ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཙ་ཏཱི་ཏི སོ་པཱ་ཀོ. མཱ་ཏ་ངྒོཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མོ ཝི་སྶུ་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ནཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ ཛཱི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙ ནཱ་མེ་ན ཙ པཱ་ཀ་ཊོ.
སོཏི པུ་རི་མ་པ་དེ་ན ས་མྦ་ནྡྷི་ཏྭཱ སོ མཱ་ཏ་ངྒོ ཡ་སཾ པ་ར་མཾ པ་ཏྟོ, ཨ་བྦྷུ་ཏཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཨ་ཏི་ཝི་སི་ཊྛཾ ཡ་སཾ ཀི་ཏྟིཾ པ་སཾ་སཾ པ་ཏྟོ. ཡཾ སུ་དུ་ལླ་བྷནྟི ཡཾ ཨུ་ལཱ༹་ར་ཀུ་ལཱུ་པ་པ་ནྣེ་ནཱ་པི དུ་ལླ་བྷཾ, ཧཱི་ན་ཀུ་ལཱུ་པ་པ་ནྣེ་ན སུ་དུ་ལླ་བྷཾ. ཨེ་ཝཾ ཡ་ས་པྤ་ཏྟ་སྶ ཙ ཨཱ་ག་ཙྪུཾ ཏ་སྶུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ བ་ཧཱུ, ཏ་སྶ མཱ་ཏ་ངྒ་སྶ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡ་ཏྠཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ཨ་ཉྙེ ཙ བ་ཧཱུ ཝེ་སྶ་སུ་དྡཱ་ད་ཡོ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་མ་ནུ་སྶཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣོ སོ མཱ་ཏ་ངྒོ ཝི་ག་ཏ་ཀི་ལེ་ས་ར་ཛ་ཏྟཱ ཝི་ར་ཛཾ, མ་ཧ་ནྟེ་ཧི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་ཊི་པ་ནྣ་ཏྟཱ མ་ཧཱ་པ་ཐཾ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཡཱ་པེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཡཱ་ན་ས་ཉྙི་ཏཾ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ, ཏཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཀཱ་མ་རཱ་གཾ ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཨ་ཧུ, སཱ ཏ་ཐཱ ཧཱི་ནཱ་པི ན ནཾ ཛཱ་ཏི ནི་ཝཱ་རེ་སི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ, བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཡཾ པ་ན་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཏེ་ན ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་ཧི་ཏཾ ཀ་རོ་ནྟོ སོ་པཱ་ཀ་ཛཱི་ཝི་ཀེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀུ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ནཱ་མེ་ན མཱ་ཏ་ངྒོ, རཱུ་པེ་ན དུ་དྡ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཙ་མྨ་ཀུ་ཊི་ཀཱ་ཡ ཝ་ས་ཏི, ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ བྷི་ཀྑཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་སྨིཾ ན་ག་རེ སུ་རཱ་ན་ཀྑ་ཏྟེ གྷོ་སི་ཏེ དྷུ་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ་ས་ཀེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་དྷཱི་ཏཱ པ་ནྣ་ར་ས་སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ ཝི་ཡ རཱུ་པེ་ན ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཧཱུ་ཏཾ ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཱ་དི་ཀཱི་ལ༹་ན་ས་མྦྷཱ་རཾ ས་ཀ་ཊེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་སེ་ཏ་ཝ་ལ༹་ཝ་ཡུ་ཏྟཾ ཡཱ་ན་མཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ཙྪ་ཏི དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱཏི ནཱ་མེ་ན. སཱ ཀི་ར ‘‘དུ་སྶ་ཎྛི་ཏཾ རཱུ་པཾ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ’’ནྟི ད་ཊྛུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏེ་ན་སྶཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཱ ཨུ་ད་པཱ་དི.
ཏ་དཱ སོ མཱ་ཏ་ངྒོ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཀཾ་ས་ཏཱ་ལ༹ཾ ཧ་ཏྠེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, བྷཱ་ཛ་ན་ཧ་ཏྠོ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ཏི, མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ དཱུ་ར་ཏོ ཨེ་ཝ ཀཾ་ས་ཏཱ་ལ༹ཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ནྟོ. ཨ་ཐ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ‘‘ཨུ་སྶ་ར་ཐ, ཨུ་སྶ་ར་ཐཱ’’ཏི པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཧཱི་ན་ཛ་ནཾ ཨ་པ་ནེ་ནྟེ་ཧི པུ་རི་སེ་ཧི ནཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ན་ག་ར་དྭཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མཱ་ཏ་ངྒཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧཾ མཱ་ཏ་ངྒ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ་ཏི. སཱ ‘‘ཨཱི་དི་སཾ དི་སྭཱ ག་ཏཱ་ནཾ ཀུ་ཏོ ཝུ་ཌྜྷཱི’’ཏི ཡཱ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཡཾ མ་ཡཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཱ་དིཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ, ཏ་སྶ ནོ མཱ་ཏ་ངྒེ་ན ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཀ་ཏོ’’ཏི ཀུ་པི་ཏཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ཙ་ཎྜཱ་ལ’’ནྟི ལེ་ཌྜཱུ་ཧི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཏོ’’ཏི པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཀ་ཙ་ཝ་རེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མ་ནུ་སྶེ པུ་ཙྪི – ‘‘ཀིཾ, ཨ་ཡྻཱ, དྭཱ་རཾ ནཱ་མ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏ’’ནྟི? མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་དྭཱ་རེ་ན པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཧཱ་རེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟཾ མཾ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ མ་ནུ་སྶཱ ཨི་མཾ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པེ་སུ’’ནྟི ར་ཐི་ཀཱ་ཡ ར་ཐི་ཀཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ནི་པ་ཛྫི – ‘‘དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ཨ་ལ་དྡྷཱ ན ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘གྷ་ར་དྭཱ་རེ མཱ་ཏ་ངྒོ ནི་པ་ནྣོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་སྶ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཾ དེ་ཐ, ཏེ་ལེ་ན ཨ་ངྒཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ‘‘དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ཨ་ལ་དྡྷཱ ན ཝུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི’’ཙྩེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘དྭེ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ཡོ དེ་ཐ, ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ཡ པཱུ་ཝཾ ཁཱ་ད་ཏུ, ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཱ་ཡ ཏེ་ལེ་ན ཨ་ངྒཾ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སུ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ས་ཀཾ དེ་ཐ, པཱ་དཾ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ, ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ དྭེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཡཱ་ཝ ས་ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སོ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏོ. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཙི – ‘‘ཏཱ་ཏ མཱ་ཏ་ངྒ, དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཁ་མ, ས་ཧ་སྶཾ ག་ཎྷཱ་ཧི, དྭེ ཏཱི་ཎཱི’’ཏི ཡཱ་ཝ ‘‘ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ནི་པ་ཛྫི་ཡེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་ཧ་པ་ཉྩཱ་ཧེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ བ་ཧུ་མྤི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་མཱ་རཱ་ད་ཡོ མཱ་ཏ་ངྒ་སྶ ཨུ་པ་ཀ་ཎྞ་ཀེ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སུཾ – ‘‘པུ་རི་སཱ ནཱ་མ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི་པི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་ཙྪི་ཏ་ཏྠཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, མཱ ཁོ ཏྭཾ ནི་བྦི་ཛྫི, ཨ་དྡྷཱ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ལ་ཙྪ་སཱི’’ཏི. སོ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱུ་ཏོ ནི་པ་ཛྫི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་མ་ནྟཱ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ མཱ་ཏ་ངྒཾ ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཐ, དཱ་རི་ཀཾ ཝཱ དེ་ཐ, མཱ ཨ་མྷེ ས་བྦེ ནཱ་ས་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཀི་ར ཨ་ཡཾ དི་ཊྛི ‘‘ཡ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཨེ་ཝཾ ནི་པ་ནྣོ ཙ་ཎྜཱ་ལོ མ་ར་ཏི, ཏ་སྶ གྷ་རེ་ན ས་ཧ ས་མ་ནྟཱ ས་ཏྟ་ས་ཏྟ་གྷ་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ནཱི་ལ་པ་ཊ་པི་ལོ་ཏི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ལུ༹་ངྐ་ཀ་ལོ༹་པི་ཀཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཾ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཎྷ དཱ་རི་ཀཾ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་དཾ་སུ. སཱ པ་སྶེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, སོ ‘‘ཧ་ཏྠེ་ན མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ནཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་སི. སོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡཾ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རེ ཝ་སི་ཏུཾ ན ལ་བྷཱ་མ, ཨེ་ཧི མཾ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཙ་མྨ་ཀུ་ཊིཾ ནེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ནཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནེ་སི. ‘‘པི་ཊྛི་ཡཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ’’ཏི ཛཱ་ཏ་ཀ་བྷཱ་ཎ་ཀཱ. ནེ་ཏྭཱ ཙ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ, ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ, ཡཱ་གུཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀ་ཉྙཱ ཨ་ཡཾ མཱ ཝི་ན་སྶཱི’’ཏི ཛཱ་ཏི་ས་མྦྷེ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་མ་ཏྟཾ བ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝ་ནཾ ག་ཙྪཱ་མི, ‘ཨ་ཏི་ཙི་རཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི མཱ ཏྭཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ གྷ་ར་མཱ་ནུ་ས་ཀཱ་ནི ཙ ‘‘ཨི་མཾ མཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཏཱ་པ་ས་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ, ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ, ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ཉྩ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ མ་ནཱ་པོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རེ ཨོ་རོ་ཧི་ཏྭཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི.
སཱ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་ཙི མ་ཉྙེ མ་མ ཉཱ་ཏ་ཀོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ མཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ད་ཊྛུཾ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡ་མཱ་ནཱ ག་ནྟྭཱ, ཏཾ ཉ་ཏྭཱ, པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཀི་སྶ མཾ ཨ་ནཱ་ཐཾ ཏུ་མྷེ ཨ་ཀ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘མཱ ཏྭཾ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀེ དུ་ཀྑི་ནཱི ཨ་ཧོ་སི, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སཱི་ཧི ཏེ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ གྷོ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ཧི – ‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ མ་མ སཱ་མི་ཀོ ན མཱ་ཏ་ངྒོ, སོ ཙ་ནྡ་ཝི་མཱ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’’ཏི. སཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་དྷཱི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན ཨི་མཾ ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟཱ, ན ས་ཀྐོ་མི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟུ’’ནྟི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ན ཏྭཾ མཱ་ཏ་ངྒ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ སཱ ས་དྡ་ཧ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ཏིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟི ཧ་ས་ནྟི – ‘‘ཀ་ཐ་ཉྷི ནཱ་མཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པ་ཀ་མྨེ་ན ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ནཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སཱ ཨ་དྷི་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ གྷོ་ས་ནྟཱི ན་ག་རཾ ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ཏི ‘‘ཨི་ཏོ ཚ་ཊྛེ དི་ཝ་སེ, པ་ཉྩ་མེ, ཙ་ཏུ་ཏྠེ, ཏ་ཏི་ཡེ, སུ་ཝེ, ཨ་ཛྫ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཏ་སྶཱ ཝི་སྶ་ཏྠ་ཝཱ་ཙཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཝ་མྤི སི་ཡཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་ར་དྭཱ་རེ་སུ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, སཱ་ཎི་པཱ་ཀཱ་རཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ, ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ དཱ་རི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ནི ཨཱ་ག་ཏེ ཀ་ཉྙཱ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཨུ་པཱ་རཱུ་ལ༹ྷེ ཙ་ནྡེ ཙ་ནྡ་ཝི་མཱ་ནཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་རཱུ་པེ་ན ནི་གྒ་ཙྪི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘དྭེ ཙ་ནྡཱ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཏི་མ་ཉྙི. ཏ་ཏོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཨཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ཨཱ་ཧ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ་ཝ ཨ་ཡཾ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ད་མེ་ཏུཾ པུ་བྦེ མཱ་ཏ་ངྒ་ཝེ་སེ་ནཱ་ག་ཙྪཱི’’ཏི ནི་ཊྛཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཝཾ སོ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན དི་སྶ་མཱ་ནོ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཝ ཨོ་ཏ་རི. སཱ ཙ ཏ་དཱ ཨུ་ཏུ་ནཱི ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་སྶཱ ནཱ་བྷིཾ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན པ་རཱ་མ་སི. ཏེ་ན ཕ་སྶེ་ན ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ ནཾ ‘‘ག་བྦྷོ ཏེ ས་ཎྛི་ཏོ, པུ་ཏྟ་མྷི ཛཱ་ཏེ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པུ་ན ཙ་ནྡ་ཝི་མཱ་ནཾ པཱ་ཝི་སི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པ་ཛཱ་པ་ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཏཱ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་མྤཱི་ལ༹་ནེ་ན ན་ག་ར་དྭཱ་རཱ་ནི ཨ་ནོ་ཀཱ་སཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ཧི་ར་ཉྙ་རཱ་སི་མྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ, ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ, མ་ཎྜེ་ཏྭཱ, ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ, མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྲ ནཾ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པ་ཛཱ་པ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་སཱ་པེ་ནྟི ‘‘ཡཱ་ཝ་སྶཱ པ་ཏི་རཱུ་པཾ ཝ་ས་ནོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་མ, ཏཱ་ཝ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་ས་ཏཱུ’’ཏི. སཱ མ་ཎྜ་པེ ཨེ་ཝ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ ཝི་སུ་དྡྷ་དི་ཝ་སེ ས་དྡྷིཾ པུ་ཏྟེ་ན ས་སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཎྜ་པེ ཛཱ་ཏོ་ཏི དཱ་ར་ཀ་སྶ ‘‘མ་ཎྜ་བྱ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཙ ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ པུ་ཏྟོ’’ཏི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པྤ་ཀཱ་རཱ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་སུཾ, ཨཱ་ག་ཏཱ ལ་ཧུཾ ཀུ་མཱ་རཾ ད་ཊྛུཾ ན ལ་བྷ་ནྟི.
ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷོ. སོ སཱ་ལཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ཀིཾ མ་མ པུ་ཏྟོ དཱ་ནཾ དེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ས་བྦེ་སཾ ད་སྶ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ག་མྨ པུ་ཏྟ་སྶ གྷ་ར་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཀུ་མཱ་རོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་རཱུ་པ་ཝེ་སོ ཝ་ས་ལོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཀུ་དྡྷོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཀུ་ཏོ ནུ ཨཱ་ག་ཙྪ་སི དུ་མྨ་ཝཱ་སཱི, ཨོ་ཏ་ལླ་ཀོ པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀོ་ཝ;
ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ ཀ་ཎྛེ, ཀོ རེ ཏུ་ཝཾ ཧོ་སི ཨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ’’ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པེ་སུཾ. སོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ པ་ཙྩ་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝ་ཏཱ ཀུ་པི་ཏཱ ཀུ་མཱ་རཾ ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཾ ཨ་དྷོ་སི་རཾ ཋ་པེ་སུཾ. སོ ཨ་ཀྑཱི་ཧི ནི་གྒ་ཏེ་ཧི མུ་ཁེ་ན ཁེ་ལ༹ཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟེ་ན གྷ་རུ་གྷ་རུ་པ་སྶཱ་སཱི དུ་ཀྑཾ ཝེ་ད་ཡ་ཏི. དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་ཙི ཨཱ་ག་ཏོ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪཱི’’ཏི. ‘‘ཀུ་ཧིཾ ག་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ ག་ཏོ’’ཏི. སཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཁ་མ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་ས་སྶཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟཱི ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫི. ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཡཱ་གུཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ, ཏཾ པི་ཝ་ནྟོ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, སོ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཐོ་ཀཾ ཡཱ་གུཾ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི. ‘‘ག་ཙྪ ཨི་མཾ ཡཱ་གུཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨཱ་ལོ་ལེ་ཏྭཱ ཡེ་སཾ བྷཱུ་ཏ་ཝི་ཀཱ་རོ ཨ་ཏྠི, ཏེ་སཾ ཨ་ཀྑི་མུ་ཁ་ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ་བི་ལེ་སུ ཨཱ་སི་ཉྩ, ས་རཱི་ར་ཉྩ པ་རི་པྥོ་སེ་ཧི, ཨེ་ཝཾ ནི་བྦི་ཀཱ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. སཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ ཀུ་མཱ་རེ པ་ཀ་ཏི་ས་རཱི་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ མ་ཎྜ་བྱ, ཏཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཏྟ་ཉྩ ས་བྦེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཙ ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་སི.
སོ ‘‘ས་བྦ་ཛ་ན་སྶ དཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ, དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ, ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་ཏྠཱི་སུ པཱ་ཀ་ཊཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ད་མི་ཏཱ, པུ་རི་སེ་སུ པཱ་ཀ་ཊོ མ་ཎྜ་བྱ་ཀུ་མཱ་རོ, ཨི་དཱ་ནི ཀོ ད་མེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟ་ཏཱ་པ་སཾ ཨ་དྡ་ས བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝི་སི་ཊྛོ, ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་རི་བྷུ་ཏྟོ་ད་ཀཾ ན པ་རི་བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་རི་ན་དི་ཡཱ ཝ་ས་ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀ་པ་རི་བྷོ་ག་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཀྑི་པི. ཏཱ་པ་སོ ཏཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ་ནི་དཾ ཁི་ཏྟ’’ནྟི པ་ཊི་སོ་ཏཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མཱ་ཏ་ངྒ་ཙ་ཎྜཱ་ལོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཙ་ཎྜཱ་ལ, མཱ ཨུ་པ་རི་ན་དི་ཡཱ ཝ་སཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘སཱ་དྷུ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཧེ་ཊྛཱ་ན་དི་ཡཱ ཝ་ས་ཏི, པ་ཊི་སོ་ཏ་མྤི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཏཱ་པ་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏཱ་པ་སོ པུ་ན ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཙ་ཎྜཱ་ལ, མཱ ཧེ་ཊྛཱ་ན་དི་ཡཾ ཝ་ས, ཨུ་པ་རི་ན་དི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཝ་སཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘སཱ་དྷུ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི, པུ་ན་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་པ་སོ པུ་ན་པི ‘‘ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི དུ་ཊྛོ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ས་པི ‘‘སཱུ་རི་ཡ་སྶ ཏེ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལ་ཏཱུ’’ཏི. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ་པི ‘‘སཱ་དྷུ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་ཧཾ པ་ན སཱུ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ན དེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི. ཏ་ཏོ ར་ཏྟི ན ཝི་བྷཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཛཱ་ཏོ, བྷཱི་ཏཱ བ་ནྡྷུ་མ་ཏཱི་ཝཱ་སི་ནོ ཏཱ་པ་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ ཧི ཏཾ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི མ་ཉྙ་ནྟི. སོ ཏེ་སཾ ས་བྦ་མཱ་ཙི་ཀྑི. ཏེ མ་ཧཱ་པུ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘སཱུ་རི་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, མུ་ཉྩ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ཡ་དི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ར་ཧཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏི, མུ་ཉྩཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་པ་སཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཧི, བྷ་ནྟེ, མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཁ་མཱ་པེ་ཧི, མཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ལ་ཧ་ཀཱ་ར་ཎཱ མ་ཡཾ ན་སྶི་མྷཱ’’ཏི. སོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཙ་ཎྜཱ་ལཾ ཁ་མཱ་པེ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་མྷེ ཏྭཾ ནཱ་སེ་སཱི’’ཏི ཏཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་སུཾ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘མ་མ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཀུ་ཙྪི་ཡཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ནྟེ ཁ་མཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏཱ་པ་སོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཙ་ཎྜཱ་ལཾ ཝ་ནྡཱ་མཱི’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཏ་ཝ ཚ་ནྡེ་ན ན ཝ་ནྡི་སྶ་སཱི’’ཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མ་སྶུ་གཱི་ཝཱ་དཱི་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ས་ཡཱ་པེ་སུཾ. སོ ‘‘ཁ་མཱ་མ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ, ཨ་པི་ཙཱ་ཧཾ ཏ་སྶེ་ཝཱ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ སཱུ་རི་ཡཾ ན མུ་ཉྩཱ་མི, སཱུ་རི་ཡེ ཧི ཨུ་གྒ་ཏ་མ་ཏྟེ མུ་དྡྷཱ ཨ་སྶ ས་ཏྟ་དྷཱ ཕ་ལི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨི་མཾ ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨུ་ད་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜེ་ན་སྶ སཱི་སཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཐ, སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨཱི་ཧི ཕུ་ཊྛོ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜོ ས་ཏྟ་དྷཱ ཕ་ལི་སྶ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཕ་ལི་ཏེ ཨེ་ས ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏཱ་པ་སཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. སཱུ་རི་ཡེ མུ་ཉྩི་ཏ་མ་ཏྟེ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜོ ས་ཏྟ་དྷཱ ཕ་ལི་ཏྭཱ པ་ཏི, ཏཱ་པ་སོ བྷཱི་ཏོ པ་ལཱ་ཡི. མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ས་མ་ཎ་སྶ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་པ་ཀྑི་པ་ན་མཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི ཨཱི་དི་སོ ས་མ་ཎོ’’ཏི ཏ་སྨིཾ པ་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ག་ཧ་ཊྛ་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཏ་ད་མི་ནཱ་པི ཛཱ་ནཱ་ཐ…པེ… བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
༡༤༠-༡༤༡. ཨེ་ཝཾ ‘‘ན ཛ་ཙྩཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨུ་ནཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘‘ན ཛ་ཙྩཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ཨེ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ཏུཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ …པེ… དུ་གྒ་ཏྱཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ་ཝཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱཏི མ་ནྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་ཀུ་ལེ༹ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. མ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀེ ཨ་ནུ་པ་ཀུ་ཊྛེ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ནྟཱ བ་ནྡྷ་ཝཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི མ་ནྟ་བ་ནྡྷ་ཝཱ. ཝེ་ད་བ་ནྡྷཱུ ཝེ་ད་པ་ཊི་སྶ་ར་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏེ ཙ པཱ་པེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་བྷི་ཎྷ་མུ་པ་དི་སྶ་རེཏི ཏེ ཨེ་ཝཾ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ མ་ནྟ་བ་ནྡྷ་ཝཱ ཙ ས་མཱ་ནཱ་པི ཡ་དི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ པཱ་པ་ཀ་མྨེ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་དི་སྶ་ནྟི, ཨ་ཐ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ དུ་གྒ་ཏི ཏེ ཨེ་ཝ་མུ་པ་དི་སྶ་མཱ་ནཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི་པི ‘‘ན་ཡི་མེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟཱ, དུ་ཛྫཱ་ཏཱ ཨེ་ཏེ ཀུ་ལ་སྶ ཨ་ངྒཱ་ར་བྷཱུ་ཏཱ, ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ཐ ནེ’’ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི་པི ‘‘ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཏེ, ན ཨེ་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, མཱ ནེ་སཾ ས་དྡྷ་ཡ་ཉྙ་ཐཱ་ལི་པཱ་ཀཱ་དཱི་སུ པ་ཝེ་སཾ དེ་ཐ, མཱ ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ཐཱ’’ཏི, ཨ་ཉྙེ་ཧི་པི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ‘‘པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནྟཱ ཨེ་ཏེ, ན ཨེ་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ ཧོ་ནྟི. ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ ནེ་སཾ དུ་གྒ་ཏི ནི་ར་ཡཱ་དི་བྷེ་དཱ, དུ་གྒ་ཏི ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ར་ལོ་ཀེ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཝཱ་ཏི་པི པཱ་ཋོ. པ་ར་ལོ་ཀེ ཨེ་ཏེ་སཾ དུ་ཀྑ་སྶ ག་ཏི དུ་གྒ་ཏི, དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟི་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ནེ ཛཱ་ཏི ནི་ཝཱ་རེ་ཏི, དུ་གྒ་ཏྱཱ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱཏི སཱ ཏ་ཐཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛཱ་པི ཡཾ ཏྭཾ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་སི, ཛཱ་ཏི ཨེ་ཏེ པཱ་པ་ཀ་མྨེ་སུ པ་དི་སྶ་ནྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ‘‘ས་མྤ་རཱ་ཡེ ཙ དུ་གྒ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏི་ཡཱ ཝཱ, ‘‘དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ག་ར་ཧཱ་ཡ ཝཱ ན ནི་ཝཱ་རེ་ཏི.
༡༤༢. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ན་མྤི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ གཱ་ར་ཡ྄ཧཱ་དི་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ནྟོ དུ་གྒ་ཏི་ག་མ་ནེ་ན ཙ ས་མྤ་རཱ་ཡེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ནྟོ ‘‘ན ཛ་ཙྩཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི ཨེ་ཏ་མྤི ཨ་ཏྠཾ སཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཨ་ཏྠཾ ནི་ག་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ, ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ –
‘‘ན ཛ་ཙྩཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ན ཛ་ཙྩཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ;
ཀ་མྨུ་ནཱ ཝ་ས་ལོ ཧོ་ཏི, ཀ་མྨུ་ནཱ ཧོ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི.
སེ་སཾ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. ཝི་སེ་ས་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ མཾ ཀ་མྨ་ཝི་མུ་ཁཾ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་དེ པ་ཏི་ཏཾ ‘‘ཛཱ་ཏི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ས་ལ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི དི་ཊྛི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ཏི་ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཀ་མྨ་ཝཱ་དཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ས་ལ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣ་ཨུ་ཛུ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ མཱ་ཏ་ངྒཱ་དི་ནི་ད་སྶ་ན་པ་ཛྫོ་ཏ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཨ་གྒི་ཀ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.