༤. ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ. ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏྟི? བྷ་ག་ཝཱ མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིཾ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ནྟི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ བུ་དྡྷ་ཀི་ཙྩེ་སུ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ མ་ཡི ག་ཏེ ཡ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཉ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ, ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨི་མཾ སུ་ཏྟཾ ཨ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ‘‘ཀ་ཏ་མཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ, ཀ་ཏ་མཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ’’ནྟི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – བུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཏོ ཨེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ས་རཱི་ར་ཕཱ་སུ་ཀ་ཏྠ་ཉྩ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དི་ས་རཱི་ར་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ, ཏཱ་ཝ ཝི་ཝི་ཏྟཱ་ས་ནེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ, པ་ཏྟ་མཱ་དཱ་ཡ ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཀ་དཱ་ཙི བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ཧི ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ཧི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏོ ལོ་ཀ་ནཱ་ཐ་སྶ པུ་ར་ཏོ པུ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ མུ་དུ་ག་ཏི་ཡོ ཝཱ་ཏཱ པ་ཐ་ཝིཾ སོ་དྷེ་ནྟི; ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཱ ཨུ་ད་ཀ་ཕུ་སི་ཏཱ་ནི མུ་ཉྩ་ནྟཱ མ་གྒེ རེ་ཎུཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ཨ་པ་རེ ཝཱ་ཏཱ པུ་པྥཱ་ནི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་གྒེ ཨོ་ཀི་ར་ནྟི, ཨུ་ནྣ་ཏཱ བྷཱུ་མི་པྤ་དེ་སཱ ཨོ་ན་མ་ནྟི, ཨོ་ན་ཏཱ ཨུ་ནྣ་མ་ནྟི, པཱ་ད་ནི་ཀྑེ་པ་ས་མ་ཡེ ས་མཱ་ཝ བྷཱུ་མི ཧོ་ཏི, སུ་ཁ་ས་མྥ་སྶཱ་ནི ར་ཐ་ཙ་ཀྐ་མ་ཏྟཱ་ནི པ་དུ་མ་པུ་པྥཱ་ནི ཝཱ པཱ་དེ ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟི, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟེ ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ ས་རཱི་རཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཙྪ་རི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་པི་ཉྫ་རཱ་ནི ཝི་ཡ ཙི་ཏྲ་པ་ཊ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཡ ཙ པཱ་སཱ་ད་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟི་ཡོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝི་དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ཝི་ཧ་ངྒཱ་ད་ཡོ ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཋི་ཏཱ་ཡེ་ཝ མ་དྷུ་རེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ བྷེ་རི་ཝཱི་ཎཱ་དཱི་ནི ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱ་ནི ཙ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི, ཏེ་ན ས་ཉྙཱ་ཎེ་ན མ་ནུ་སྶཱ ཛཱ་ན་ནྟི ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྷ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི. ཏེ སུ་ནི་ཝ་ཏྠཱ སུ་པཱ་རུ་ཏཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ཧི ས་ཀྐ་ཙྩཾ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ, ད་ས བྷི་ཀྑཱུ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཱི་ས་ཏི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ་ན པ་ཊི་མཱ་ནེ་ནྟི.
བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཏེ་སཾ ས་ནྟཱ་ནཱ་ནི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཀེ་ཙི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀེ་ཙི པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ, ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ, ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཕ་ལེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཛ་ནཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཎྜ་ལ་མཱ་ལེ༹ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝེ་དེ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨི་དཾ ཏཱ་ཝ པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ. ཡ་ཉྩེ་ཏྠ ན ཝུ་ཏྟཾ, ཏཾ བྲ་ཧྨཱ་ཡུ་སུ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ.
ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏ་པུ་རེ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ, པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ, པཱ་ད་པཱི་ཋེ ཋ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ཝ་ད་ཏི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ས་མྤཱ་དེ་ཐ, བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, མ་ནུ་སྶ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ དུ་ལླ་བྷོ, ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ཏྟི དུ་ལླ་བྷཱ, པ་བྦ་ཛྫཱ དུ་ལླ་བྷཱ, ས་དྡྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ དུ་ལླ་བྷཾ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཏི. ཏེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི; ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཉྙཾ, ཀེ་ཙི རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ, ཀེ་ཙི པ་བྦ་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཀེ་ཙི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀ་བྷ་ཝ་ནཾ…པེ… ཀེ་ཙི ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷ་ཝ་ན་ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཙེ ཨཱ་ཀ་ངྑ་ཏི, ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨ་ཐ ས་མ་སྶཱ་སི་ཏ་ཀཱ་ཡོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གེ ཡཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏ་ཏྠ ཛ་ནོ པུ་རེ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏ་ཏི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ས་མྤ་ཏྟ་པ་རི་སཱ་ཡ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་ས་ཛྫ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏི ཀཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཀཱ་ལཾ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏི.
ཏ་ཏོ ས་ཙེ ག་ཏྟཱ་ནི ཨོ་སི་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཏོ་ཀཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ནྷཱ་ན་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ་པི བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ག་ཏྟཱ་ནི ཨོ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ, སུ་ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཀ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ནི་སཱི་ད་ཏི ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ མུ་ཧུ་ཏྟཾ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནོ. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ག་མྨ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟི. བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ ཡཱ་མཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི.
མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ས་ཀ་ལ་ད་ས་ས་ཧ་སྶི་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡོ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷ་མཱ་ནཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟི ཡ་ཐཱ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཙ་ཏུ་ར་ཀྑ་ར་མྤི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྷཱ་གེ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བྷཱ་གཾ ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་བྷཱ་གཾ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི, ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་གཾ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏི ཨ་པྤ་ར་ཛ་ཀྑ་མ་ཧཱ་ར་ཛ་ཀྑཱ་དི་ས་ཏྟ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཨི་དཾ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ.
ཨེ་ཝ་མི་མ་སྶ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་སྶ ལོ་ཀ་ཝོ་ལོ་ཀ་ན་ས་ངྑཱ་ཏེ ཙ་ཏུ་ཏྠ་བྷཱ་གཱ་ཝ་སཱ་ནེ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷེ་སུ དཱ་ན་སཱི་ལ་ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ཙ ཨ་ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་རེ ཙ ཨ་ནུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ ཙ ས་ཏྟེ པ་སྶི་ཏུཾ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ མ་ཡི ག་ཏེ ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཀ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཉ་ཏྭཱ, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ, ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན པ་ཋ་མ་མ་ཧཱ་ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨ་ས་ངྒཱི་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟེ་ན ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་ཏྠེ་རེ་ན པུ་ཊྛེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཏཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཧཾ, ཁོ, ས་མ་ཎ ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙཱ’’ཏི ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་དེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝནྟི ཨ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་ད་སྶ་ནཱ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠོ ཨེ་ཝཾ-ས་དྡོ. ཨཱ་ཀཱ་ར་ཏྠེ་ན ཧི ཨེ་ཏེ་ན ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ཏི – ནཱ་ནཱ་ན་ཡ་ནི་པུ་ཎ་མ་ནེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ ཝི་ཝི་དྷ་པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨ་ཏྠ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ག་མྦྷཱི་རཾ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་ཧི ས་ཀ་ས་ཀ་བྷཱ་སཱ་ནུ་རཱུ་པ་མུ་པ་ལ་ཀྑ་ཎི་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཾ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཀོ ས་མ་ཏྠོ ཝི་ཉྙཱ་ཏུཾ; ཨ་ཐ, ཁོ, ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ, མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཀེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན སུ་ཏ’’ནྟི. ནི་ད་སྶ་ན་ཏྠེ་ན ‘‘ནཱ་ཧཾ ས་ཡ་མྦྷཱུ, ན མ་ཡཱ ཨི་དཾ ས་ཙྪི་ཀ་ཏ’’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་མོ་ཙེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ, མ་ཡཱ ཨེ་ཝཾ སུ་ཏ’’ནྟི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ས་ཀ་ལ་སུ་ཏྟཾ ནི་ད་སྶེ་ཏི. ཨ་ཝ་དྷཱ་ར་ཎ་ཏྠེ་ན ‘‘ཨེ་ཏ་ད་གྒཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ, ག་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, ས་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, དྷི་ཏི་མ་ནྟཱ་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཡ་དི་དཾ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡.༢༡༩-༢༢༣) ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པ་ས་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱ་ར་ཎ་བ་ལཾ ད་སྶེ་ནྟོ ས་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཾ ཛ་ནེ་ཏི ‘‘ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ ཏ་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝཱ བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་ནཱུ་ན་མ་ན་དྷི་ཀཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ ད་ཊྛ་བྦ’’ནྟི. མེ སུ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ མ་ཡཱ་ས་དྡ་ཏྠོ མེ-ས་དྡོ, སོ་ཏ་དྭཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏྠོ སུ་ཏ་ས་དྡོ. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏ་ནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨུ་པ་དྷཱ་རི་ཏ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡནྟི ཨེ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ. བྷ་ག་ཝཱཏི བྷཱ་གྱ་ཝཱ, བྷ་གྒ་ཝཱ, བྷ་ཏྟ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མ་ག་དྷེ་སུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི མ་ག་དྷཱ ནཱ་མ ཛ་ན་པ་དི་ནོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ, ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་སོ ཨེ་ཀོ་པི ཛ་ན་པ་དོ རུ་ལ༹ྷཱི་ས་དྡེ་ན ‘‘མ་ག་དྷཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་སྨིཾ མ་ག་དྷེ་སུ ཛ་ན་པ་དེ. ཀེ་ཙི པ་ན ‘‘ཡ་སྨཱ ཙེ་ཏི་ཡ་རཱ་ཛཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ བྷ་ཎི་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ‘མཱ ག་དྷཾ པ་ཝི་སཱ’ཏི ཝུ་ཏྟོ, ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་གྒ་ནྟཱ བྷཱུ་མིཾ ཁ་ན་ནྟཱ པུ་རི་སཱ ‘མཱ ག་དྷཾ ཀ་རོ་ཐཱ’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཏ་སྨཱ མ་ག་དྷཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ན་ཡེ་ཧི བ་ཧུ་དྷཱ པ་པ་ཉྩེ་ནྟི. ཡཾ རུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ནྟི. ཝི་ཧ་ར་ཏཱིཏི ཨེ་ཀཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་བཱ་དྷ་ནཾ ཨ་པ་རེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་པ་ཏ་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཧ་ར་ཏི, པ་ཝ་ཏྟེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. དི་བྦ་བྲ་ཧྨ་ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ་ཧི ཝཱ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝི་ཝི་དྷཾ ཧི་ཏཾ ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི, ཨུ་པ་ནེ་ཏི, ཛ་ནེ་ཏི, ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐཱ ཧི ཡ་དཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ ཀི་ར བྷ་ག་ཝཱ དི་བྦེ་ན ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ལོ་བྷ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ – ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཏྠ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ་སུ ཝི་ར་ཛྫེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཡ་དཱ པ་ན ཨི་སྶ་རི་ཡ་ཏྠཾ ས་ཏྟེ་སུ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་དཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་དོ་ས་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ – ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཏྠ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་དོ་སེ་ན དོ་སཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཡ་དཱ པ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཝི་ཝ་ད་ནྟི, ཏ་དཱ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་མོ་ཧ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལུ་པྤཱ་ད་ན་ཏྠཾ – ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཏྠ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་མོ་ཧེ་ན མོ་ཧཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཡྻུ’’ནྟི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན པ་ན ན ཀ་དཱ་ཙི ན ཝི་ཧ་ར་ཏི ཏཾ ཝི་ནཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཏི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རཾ པ་ན མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཝ་ཀྑཱ་མ.
ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་སྨིནྟི ཡོ སོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ གི་རི, ཏ་སྶ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ཛ་ན་པ་དོ ‘‘ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཛ་ན་པ་དེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝི་ཧཱ་ར་སྶཱ་པི ཏ་དེ་ཝ ནཱ་མཾ. ཨེ་ཀ་ནཱ་ལཱ༹་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མེཏི ཨེ་ཀ་ནཱ་ལཱ༹་ཏི ཏ་སྶ གཱ་མ་སྶ ནཱ་མཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙེ་ཏྠ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ནྟི, བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷོ་གོ ཝཱ སོ, ཏ་སྨཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཡཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལ༹ཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎཱ་གི་རི་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཀ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏེ་ནཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཁོ པ་ནཱཏི ཨི་དཾ པ་ནེ་ཏྠ ནི་པཱ་ཏ་དྭ་ཡཾ པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟཾ, ཨ་དྷི་ཀཱ་ར་ནྟ་ར་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ཝཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཾ. ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶཱཏི སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀ་སི་ཡཱ ཛཱི་ཝ་ཏི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ་ཏི ཙ་སྶ གོ་ཏྟཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཉྩ་མ་ཏྟཱ་ནཱིཏི ཡ་ཐཱ – ‘‘བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ’’ཏི ཨེ་ཏྠ མ་ཏྟ་ས་དྡོ པ་མཱ་ཎེ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝ་མི་དྷཱ་པི, ཏ་སྨཱ པ་ཉྩ་པ་མཱ་ཎཱ་ནི ཨ་ནཱུ་ནཱ་ནི ཨ་ན་དྷི་ཀཱ་ནི, པ་ཉྩ་ན་ངྒ་ལ་ས་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཱིཏི པ་ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནི, བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཡུ་གེ ཡོ་ཏྟེ་ཧི ཡོ་ཛི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཝ་པྤ་ཀཱ་ལེཏི ཝ་པ་ན་ཀཱ་ལེ, བཱི་ཛ་ནི་ཀྑི་པ་ཀཱ་ལེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ དྭེ ཝ་པྤཱ་ནི ཀ་ལ་ལ་ཝ་པྤ་ཉྩ, པཾ་སུ་ཝ་པྤ་ཉྩ. པཾ་སུ་ཝ་པྤཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་ཉྩ ཁོ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སེ མ་ངྒ་ལ་ཝ་པྤཾ. ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ས་མྤ་དཱ – ཏཱི་ཎི བ་ལི་བ་དྡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ས་བྦེ་སཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི སི་ངྒཱ་ནི པ་ཊི་མུ་ཀྐཱ་ནི, ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ ཁུ་རཱ, ས་བྦེ སེ་ཏ་མཱ་ལཱ་ཧི ས་བྦ་ག་ནྡྷ་སུ་ག་ནྡྷེ་ཧི པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ ས་བྦ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀཱ་ལཱ༹ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞཱ་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ སེ་ཏཱ ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ར་ཏྟཱ པ་ཝཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཱ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀ་མྨཱ་སཱ མ་སཱ་ར་ག་ལླ་ཝ་ཎྞཱ. པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཀ་སྶ་ཀ་པུ་རི་སཱ ས་བྦེ ཨ་ཧ་ཏ་སེ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ མཱ་ལཱ་ལ་ངྐ་ཏཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊེ་སུ ཋ་པི་ཏ་པུ་པྥ་ཙུ་མྦ་ཊ་ཀཱ ཧ་རི་ཏཱ་ལ་མ་ནོ་སི་ལཱ་ལ་ཉྪ་ནུ་ཛྫ་ལི་ཏ་ག་ཏྟ་བྷཱ་གཱ ད་ས ད་ས ན་ངྒ་ལཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་གུ་མྦཱ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ན་ངྒ་ལཱ་ནཾ སཱི་ས་ཉྩ ཡུ་ག་ཉྩ པ་ཏོ་དཱ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝི་ན་དྡྷཱ. པ་ཋ་མ་ན་ངྒ་ལེ ཨ་ཊྛ བ་ལི་བ་དྡཱ ཡུ་ཏྟཱ, སེ་སེ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙ་ཏྟཱ་རོ, ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཀི་ལ་ནྟ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ. ཨེ་ཀེ་ཀ་གུ་མྦེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ བཱི་ཛ་ས་ཀ་ཊཾ ཨེ་ཀེ་ཀོ ཀ་ས་ཏི, ཨེ་ཀེ་ཀོ ཝ་པ་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན པ་གེ་ཝ མ་སྶུ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ སུ་ག་ནྡྷ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཝི་ལི་ཏྟོ པ་ཉྩ་ས་ཏ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀི་སྶཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ དྭེ དྭེ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ་ཡོ, ཀ་ཎྞེ་སུ སཱི་ཧ་ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ནི, སཱི་སེ ཙ བྲ་ཧྨ་ཝེ་ཋ་ནཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་མཱ་ལཾ ཀ་ཎྛེ ཀ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཝོ་སཱ་ས་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཀ་ཊེ་སུ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨ་ག་མཱ་སི. གེ་ཧ་མྤི་སྶ ས་བྦ་ཏྠ ག་ནྡྷེ་ཧི སུ་ཝི་ལི་ཏྟཾ པུ་པྥེ་ཧི སུ་ཀ་ཏ་བ་ལི་ཀ་མྨཾ, ཁེ་ཏྟ་ཉྩ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་མུ་སྶི་ཏ་པ་ཊཱ་ཀཾ ཨ་ཧོ་སི. པ་རི་ཛ་ན་ཀ་མྨ་ཀཱ་རེ་ཧི ས་ཧ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨོ་ས་ཊ་པ་རི་སཱ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ས་ཧ་སྶཱ ཨ་ཧོ་སི. ས་བྦེ ཨ་ཧ་ཏ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ, ས་བྦེ་ས་ཉྩ པཱ་ཡཱ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཡ་ཏྠ སཱ་མཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ དྷོ་ཝཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་ས་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ན་ངྒ་ལ་བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཉྩ ཀ་སྶ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཀཾ་ས་ཏ་མྦ་མ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སེ་ན པ་རི་ཝི་ས་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་བ་ནྡྷཱུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ཡོ ཨཱ་རོ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་ད་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ པཱ་ཡཱ་སཾ དེ་ཐ, ཨི་དྷ ས་པྤིཾ, ཨི་དྷ ས་ཀྑ་རཾ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝོ་སཱ་ས་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སི་ནྣོ་ཝ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ད་མེ་ཏུ’’ནྟི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ, ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ, པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རོ པུ་རི་ས་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཐ ཨི་ཏི ནི་པཱ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་ར་མྦྷེ ཁོཏི པ་ད་པཱུ་ར་ཎེ. བྷ་ག་ཝཱཏི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་མེ་ཝ. པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡནྟི དི་ཝ་ས་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ས་མ་ཡཾ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ་ཏི ཨ་ཏྠོ, པུ་བྦ་ཎྷེ ཝཱ ས་མ་ཡཾ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ, པུ་བྦ་ཎྷེ ཨེ་ཀཾ ཁ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སཾ་ཡོ་གེ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ལ་བྦྷ་ཏི. ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱཏི པ་རི་ད་ཧི་ཏྭཱ, ཝི་ཧཱ་ར་ནི་ཝཱ་ས་ན་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཨ་ནི་ཝ་ཏྠོ ཨཱ་སི. པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི, ཙཱི་ཝ་རཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཨཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ, ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ བྷ་མ་རོ ཝི་ཡ ཝི་ཀ་སི་ཏ་པ་དུ་མ་དྭ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷཾ, ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞཾ སེ་ལ་མ་ཡཾ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠ་དྭ་ཡ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ག་ཏཾ པ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པ་རི་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་རུ་ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན དྷཱ་རེ་ཏྭཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡེ་ན ཝཱ ཏེ་ན ཝཱ ཧི པ་ཀཱ་རེ་ན ག་ཎྷ་ནྟོ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨི་ཙྩེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཡ་ཐཱ ‘‘ས་མཱ་དཱ་ཡེ་ཝ པ་ཀྐ་མ་ཏཱི’’ཏི.
ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན མ་གྒེ་ན. ཀ་མྨ་ནྟོཏི ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎོ་ཀཱ་སོ. ཏེ་ནཱཏི ཏེ་ན མ་གྒེ་ན. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ག་ཏོ, ཡེ་ན མ་གྒེ་ན ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟོ ག་མྨ་ཏི, ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ, བྷི་ཀྑཱུ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སཱུ་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ཡ་དཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཀ་ཏྠ་ཙི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ན་ནྟི – ‘‘ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་དྡྷཱ ཀ་ཉྩི ཨེ་ཝ ཝི་ནེ་ཏ་བྦ་པུ་གྒ་ལཾ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ, བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་དཱ ཙ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སཱུ་ཏི.
ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ནཱཏི ཡེ་ན ས་མ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཀ་མྨ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི, ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, བྷ་ཏྟ་ཝི་སྶ་གྒོ ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ པུ་བྦེ ཨ་ཝོ་ཙུ་མྷ – ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི པ་ཉྩ ཀ་སྶ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་ཀཾ་ས་ཏ་མྦ་མ་ཡཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊ་ཙྪུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པཱ་ཡཱ་སེ་ན པ་རི་ཝི་ས་ནྟཱི ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཏི? བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ. ན ཧི བྷ་ག་ཝཱ ཀ་པ་ཎ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ བྷོ་ཏྟུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཧི དྭེ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ས་ངྑྱཱ ས་ཀྱ་ཀོ་ལི་ཡ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཡོ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ནི་བ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ དཱ་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ནྟི. ན པ་ན བྷ་ག་ཝཱ བྷ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ‘‘ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི པ་ཉྩ མ་ཧཱ་པ་རི་ཙྩཱ་གེ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ མུ་ཏྟོ མོ་ཙེ་སྶཱ་མི, ད་ནྟོ ད་མེ་སྶཱ་མི; ས་ནྟོ ས་མེ་སྶཱ་མི, པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཏྟ་ཏྟཱ…པེ… པ་རི་ནི་བྦུ་ཏ་ཏྟཱ ཙ པ་རཾ མོ་ཙེ་ནྟོ…པེ… པ་རི་ནི་བྦཱ་པེ་ནྟོ ཙ ལོ་ཀེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཡེ་ན པ་རི་ཝེ་ས་ནཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཙ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ, ཨེ་ཀོ་ཀཱ་སཾ ཨེ་ཀ་པ་སྶ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཝཱ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏ་སྶ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཀ་ཐཱ་ས་ཝ་ན་ཊྛཱ་ནེ, ཡ་ཏྠ ཋི་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་སྶ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཋ་ཏྭཱ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་པི་ཉྫ་རཾ ས་ཧ་སྶ་ཙ་ནྡ་སཱུ་རི་ཡོ་བྷཱ་སཱ་ཏི་བྷཱ་ས་ཡ་མཱ་ནཾ ས་རཱི་རཱ་བྷཾ མུ་ཉྩི ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་ཧ་ཏྠ་པ་རི་མཱ་ཎཾ, ཡཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨ་ནྟ་སཱ་ལཱ་བྷི་ཏྟི་རུ་ཀྑ་ཀ་སི་ཏ་མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཱ་ད་ཡོ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཡཱ་སཾ བྷུ་ཏྟཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཨ་ནུ་བྱ་ཉྫ་ན་པ་རི་ཝཱ་ར་དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏ་ས་རཱི་རཾ བྱཱ་མ་པྤ་བྷཱ་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཝི་བྷཱུ་སི་ཏ་བཱ་ཧུ་ཡུ་ག་ལ༹ཾ ཀེ་ཏུ་མཱ་ལཱ་ས་མུ་ཛྫ་ལི་ཏ་ས་སྶི་རི་ཀ་ད་སྶ་ནཾ ཛ་ངྒ་མ་མི་ཝ པ་དུ་མ་སྶ་རཾ, རཾ་སི་ཛཱ་ལུ་ཛྫ་ལི་ཏ་ཏཱ་རཱ་ག་ཎ་མི་ཝ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ, ཨཱ་དི་ཏྟ་མི་ཝ ཙ ཀ་ན་ཀ་གི་རི་སི་ཁ་རཾ སི་རི་ཡཱ ཛ་ལ་མཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི ས་མྤ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ ཨ་དྡ་ས ཁོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཋི་ཏཾ. དི་སྭཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ས་མ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙཱ’’ཏི.
ཀ་སྨཱ པ་ནཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ? ཀིཾ ས་མ་ནྟ་པཱ་སཱ་དི་ཀེ པ་སཱ་ད་ནཱི་ཡེ ཨུ་ཏྟ་མ་ད་མ་ཐ་ས་མ་ཐ་མ་ནུ་པྤ་ཏྟེ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏི ཨ་པྤ་སཱ་དེ་ན, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻཱ་ནཾ ཛ་ན་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ་པི ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑཱ་ཡ མ་ཙྪེ་རེ་ནཱ་ཏི? ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ནོ, ཨ་པི་ཙ ཁྭཱ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟཾ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་མྨ་ནྟཾ ཛ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་མྨ་བྷ་ངྒཾ མེ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛ་ཡི་སྶ, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ སཱི་སེ ཙཱུ་ལཱ༹་མ་ཎི ཝི་ཡ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཀོ ནཱ་མ་སྶ ཨ་ཏྠོ ན ས་མྤ་ཛྫི་སྶ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཨ་ལ་ས་ཏཱ་ཡ ཀ་མྨ་ནྟེ ཨ་པྤ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཱ་དཱི་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷཱི་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི་པི་སྶ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ས་མ་ཎ, ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙ, ཀ་སི་ཏྭཱ ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཙ བྷུ་ཉྫཱ་མཱི’’ཏི. ན མེ ཀ་མྨ་ནྟཱ བྱཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ན ཙ་མྷི ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏྭ་མྤི ས་མ་ཎ…པེ… བྷུ་ཉྫ་སྶུ, ཀོ ཏེ ཨ་ཏྠོ ན ས་མྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨེ་ཝཾ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་སྶཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཨ་པི་ཙཱ་ཡཾ ཨ་སྶོ་སི – ‘‘ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཀི་ར ཀུ་མཱ་རོ ཨུ་པྤ་ནྣོ, སོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི. ཏ་སྨཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཡཾ སོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ ཀི་ར པ་ཧཱ་ཡ ཀི་ལ་ནྟོ་སཱི’’ཏི ཨུ་པཱ་ར་མྦྷཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ཨ་པི་ཙཱ་ཡཾ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ཝ་ཀྑི་པ་ནྟོ བྷ་ཎ་ཏི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ས་མྦྷཱ་ཝ་ཡ་མཱ་ནོ ཀ་ཐཱ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠ་མྤི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་ནེ་ཡྻ་ཝ་སེ་ན ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་ཀ་སྶ་ཀ་ཝ་པྤ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཙི་ནྟཱ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ ‘ཀ་སཱ་མི ཙ ཝ་པཱ་མི ཙཱ’ཏི ཨཱ་ཧ. ན ཙ་སྶ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནི ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཀ་སི་བྷ་ཎྜཱ་ནི པ་སྶཱ་མི, སོ མུ་སཱ ནུ ཁོ བྷ་ཎ་ཏི, ནོ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་ད་ཏ་ལཱ པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་རི ཀེ་ས་ནྟཱ ས་མྨཱ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཀ་ཏཱ་དྷི་ཀཱ་ར་ཏྟཱ དྭ་ཏྟིཾ་ས་ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟི་མ་སྶ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་ན་ཝ་ཀཱ་སོ, ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ མུ་སཱ བྷ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ས་ཉྫཱ་ཏ་བ་ཧུ་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་མ་ཎ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡ གོ་ཏྟེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཁོ པ་ན མ་ཡཾ པ་སྶཱ་མ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་པ་ཉྙོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཉཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་ཡཱཏི ཨ་ཀྑ་ར་པ་ད་ནི་ཡ་མི་ཏེ་ན ཝ་ཙ་ནེ་ན. ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སཱིཏི ཨ་བྷཱ་སི.
༧༦-༧༧. ཏ་ཏྠ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཀ་སི’’ནྟི ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དི་ཀ་སི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མཱ་ཡོ་གཾ ཝ་ད་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ པ་ན ཡ་སྨཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གེ་ན རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐ་ནཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ, ཏ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ དཱི་པེ་ནྟོ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གེ་ན རོ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི. ཀོ པ་ནེ་ཏྠ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གོ, ན་ནུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དི་ཀ་སི་ས་མྦྷཱ་ར་ས་མཱ་ཡོ་གཾ པུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཐ ཙ པ་ན ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ས་བྷཱ་གེ་ན རོ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི, ཨེ་ཝ་ཉྩ ས་ཏི ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ན བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ན་ནུ་ས་ནྡྷི་ཀཱ ནཱ་མ ཀ་ཐཱ ཨ་ཏྠི, ནཱ་པི བུ་དྡྷཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གཾ ཨ་ནཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟི. ཨེ་ཝ་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ – ཨ་ནེ་ན ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དི་ཀ་སི་ས་མྦྷཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཀ་སིཾ པུ་ཙྪི་ཏོ. སོ ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ‘‘ཨི་དཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏ’’ནྟི ཨ་པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མཱུ་ལཾ ས་ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ས་ས་མྦྷཱ་རཾ ས་ཕ་ལཾ ཀ་སིཾ ཉཱ་པེ་ཏུཾ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་སིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི. བཱི་ཛ་ཉྷི ཀ་སི་ཡཱ མཱུ་ལཾ ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ, ཨ་ས་ཏི ཨ་ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ, ཏ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏོ. བཱི་ཛེ ཧི ས་ཏི ཀ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ས་ཏི ན ཀ་རོ་ནྟི. བཱི་ཛ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ཙ ཀུ་ས་ལཱ ཀ་སྶ་ཀཱ ཁེ་ཏྟཾ ཀ་ས་ནྟི, ན ཨཱུ་ནཾ ‘‘མཱ ནོ ས་སྶཾ པ་རི་ཧཱ་ཡཱི’’ཏི, ན ཨ་དྷི་ཀཾ ‘‘མཱ ནོ མོ་གྷོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ བཱི་ཛ་མེ་ཝ མཱུ་ལཾ, ཏ་སྨཱ བྷ་ག་ཝཱ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་སིཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་སི་ཡཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་སྶ བཱི་ཛ་སྶ ས་བྷཱ་གེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་སི་ཡཱ པུ་བྦ་དྷ་མྨཾ རོ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པུ་བྦ་དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་གོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་ཙྪི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཝ་ཏྭཱ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏཾ པ་ཙྪཱ ཀིཾ ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཙེ? ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཙ. ཨ་ཡ་ཉྷི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཉྙ་ཝཱ, མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀུ་ལེ པ་ན ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་དྡྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས་དྡྷཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཙ པ་ཉྙ་ཝཱ པ་རེ་སཾ ས་དྡྷཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ས་ཡེ ཨ་པ་ཊི་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཝི་སེ་སཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་ལུ་སྶི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་པ་ག་མ་པྤ་སཱ་ད་མ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་པི ཙ་སྶ དུ་བྦ་ལཱ ས་དྡྷཱ བ་ལ་ཝ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་ཧ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྠ་སི་དྡྷིཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཧ་ཏྠི་ནཱ ས་ཧ ཨེ་ཀ་དྷུ་རེ ཡུ་ཏྟ་གོ་ཎོ ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ ས་དྡྷཱ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ. ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ཨུ་པ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ན པ་ཙྪཱ་པི ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ དེ་ས་ནཱ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ཨ་ཉྙ་ཏྲཱ་པི ‘‘ས་དྡྷཱ བ་ནྡྷ་ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༧༩) ཙ, ‘‘ས་དྡྷཱ དུ་ཏི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ཧོ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༡.༥༩) ཙ, ‘‘ས་དྡྷཱི་དྷ ཝི་ཏྟཾ པུ་རི་ས་སྶ སེ་ཊྛ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༧༣, ༢༤༦; སུ. ནི. ༡༨༤) ཙ, ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ཏ་ར་ཏི ཨོ་གྷ’’ནྟི (སཾ. ནི. ༡.༢༤༦) ཙ, ‘‘ས་དྡྷཱ་ཧ་ཏྠོ མ་ཧཱ་ནཱ་གོ’’ཏི (ཨ. ནི. ༦.༤༣; ཐེ་ར་གཱ. ༦༩༤) ཙ, ‘‘ས་དྡྷེ་སི་ཀོ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ་ཏི ཙཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༧.༦༧). བཱི་ཛ་སྶ ཙ ཨུ་པ་ཀཱ་རི་ཀཱ ཝུ་ཊྛི, སཱ ཏ་ད་ན་ནྟ་ར་ཉྙེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནཱ ས་མ་ཏྠཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨ་ས་མྦ་ནྡྷ་ས་མ་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ པ་ཙྪཱ་པི ཝ་ཏྟ་བྦོ ཨ་ཡ་མ་ཏྠོ པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙོ ཙ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷོ ཨཱི་སཱ་ཡོ་ཏྟཱ་དི.
ཏ་ཏྠ ས་མྤ་སཱ་ད་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ས་དྡྷཱ, ཨོ་ཀ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ, པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ར་སཱ, ཨ་དྷི་མུ་ཏྟི་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ཀཱ་ལུ་སྶི་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཡ་ངྒ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, ས་དྡ་ཧི་ཏ་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཨཱ་དཱ་ས་ཛ་ལ་ཏ་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་སཱ་དོ ཝི་ཡ ཙེ་ཏ་སོ པ་སཱ་ད་བྷཱུ་ཏཱ, ཨུ་ད་ཀ་པྤ་སཱ་ད་ཀ་མ་ཎི ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀ་སྶ, ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་སཱ་དི་ཀཱ. བཱི་ཛནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ – མཱུ་ལ་བཱི་ཛཾ, ཁ་ནྡྷ་བཱི་ཛཾ, ཕ་ལུ་བཱི་ཛཾ, ཨ་གྒ་བཱི་ཛཾ, བཱི་ཛ་བཱི་ཛ་མེ་ཝ པ་ཉྩ་མ་ནྟི. ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཝི་རུ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན བཱི་ཛཾ་ཏྭེ་ཝ ས་ངྑཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘བཱི་ཛ་ཉྩེ་ཏཾ ཝི་རུ་ཧ་ན་ཊྛེ་ནཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་སི་ཡཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཾ བཱི་ཛཾ དྭེ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ མཱུ་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཨ་ངྐུ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི; ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀ་སི་ཡཱ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ས་དྡྷཱ ཧེ་ཊྛཱ སཱི་ལ་མཱུ་ལེ་ན པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི, ཨུ་པ་རི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ན་ངྐུ་རཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ མཱུ་ལེ་ན པ་ཐ་ཝི་ར་སཾ ཨཱ་པོ་ར་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ལེ༹་ན དྷ་ཉྙ་པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི; ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ སཱི་ལ་མཱུ་ལེ་ན ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ར་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ནཱ་ལེ༹་ན ཨ་རི་ཡ་ཕ་ལ་དྷ་ཉྙ་པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ སུ་བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ མཱུ་ལ་ངྐུ་ར་པ་ཎྞ་ནཱ་ལ༹་ཀ་ཎྜ་པྤ་ས་ཝེ་ཧི ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ པ་ཏྭཱ, ཁཱི་རཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ, ཨ་ནེ་ཀ་སཱ་ལི་ཕ་ལ་བྷ་རི་ཏཾ སཱ་ལི་སཱི་སཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི; ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཙི་ཏྟ་དི་ཊྛི་ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎ་མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་དཱ་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷཱི་ཧི ཝུ་ཌྜྷིཾ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ པ་ཏྭཱ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཝི་སུ་དྡྷི་ཁཱི་རཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་བྷི་ཉྙཱ་བྷ་རི་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ནི་པྥཱ་དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ སི་ཡཱ ‘‘པ་རོ་པ་ཉྙཱ་ས་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་སུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ ཀ་སྨཱ ས་དྡྷཱ་ཝ བཱི་ཛ་ནྟི ཝུ་ཏྟཱ’’ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – བཱི་ཛ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཧི ཏེ་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ་ཡེ་ཝ ཝི་ཛཱ་ན་ན་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷཱ བཱི་ཛ་ཀི་ཙྩཾ, སཱ ཙ ས་བྦ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ས་དྡྷཱ་ཛཱ་ཏོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི, ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟོ པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ཏི, པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧ་ཏི, ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ དྷ་མྨཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དྷཱ་རེ་ཏི, དྷ་ཏཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཏྠཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑ་ཏོ དྷ་མྨཱ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཁ་མ་ནྟི, དྷ་མྨ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྑ་ནྟི་ཡཱ ས་ཏི ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི, ཨུ་སྶཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཏུ་ལ་ཡ་ཏི, ཏུ་ལ་ཡི་ཏྭཱ པ་ད་ཧ་ཏི, པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན ཙེ་ཝ པ་ར་མ་ས་ཙྩཾ ས་ཙྪི་ཀ་རོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ནཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༢.༡༨༣, ༤༣༢).
ཏ་པ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལེ དྷ་མྨེ ཀཱ་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཏ་པོ; ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ཏ་ངྒ་དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཝུ་ཊྛཱིཏི ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི་ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ. ཨི་དྷ ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི་ས་མ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཾ བཱི་ཛཾ བཱི་ཛ་མཱུ་ལ་ཀ་ཉྩ ས་སྶཾ ཝི་རུ་ཧ་ཏི ན མི་ལཱ་ཡ་ཏི ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་ས་མ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ས་དྡྷཱ ས་དྡྷཱ་མཱུ་ལཱ ཙ སཱི་ལཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ ཝི་རུ་ཧ་ནྟི ན མི་ལཱ་ཡ་ནྟི ནི་པྥ་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏ་པོ ཝུ་ཊྛཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཉྙཱ མེ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཙ ཝུ་ཏྟོ མེ-ས་དྡོ ཨི་མེ་སུ་པི པ་དེ་སུ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦོ ‘‘ས་དྡྷཱ མེ བཱི་ཛཾ, ཏ་པོ མེ ཝུ་ཊྛཱི’’ཏི. ཏེ་ན ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཡ་ཐཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏ་ཡཱ ཝ་པི་ཏེ བཱི་ཛེ ས་ཙེ ཝུ་ཊྛི ཨ་ཏྠི, སཱ་དྷུ, ནོ ཙེ ཨ་ཏྠི, ཨུ་ད་ཀ་མྤི དཱ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ མ་ཡཱ ཧི་རི-ཨཱི་སེ པ་ཉྙཱ་ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལེ མ་ནོ་ཡོ་ཏྟེ་ན ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཀ་ཏེ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལི་བ་དྡེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཏི་པཱ་ཙ་ནེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ན་ཁེ་ཏྟེ ས་དྡྷཱ་བཱི་ཛེ ཝ་པི་ཏེ ཝུ་ཊྛི-ཨ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ པ་ན མེ ས་ཏ་ཏཾ ས་མི་ཏཾ ཏ་པོ ཝུ་ཊྛཱི་ཏི.
པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ, ས་ཡཾ ཝཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྙཱ, སཱ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རཱ་དི་བྷེ་ད་ཏོ ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷཱ. ཨི་དྷ པ་ན ས་ཧ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལནྟི ཡུ་ག་ཉྩ ན་ངྒ་ལ་ཉྩ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དུ་ཝི་དྷཱ་པི པ་ཉྙཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཡུ་གཾ ཨཱི་སཱ་ཡ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཧོ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨཱི་སཱ་བ་དྡྷཾ ཧོ་ཏི, ཡོ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡཾ ཧོ་ཏི, བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་མ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ ཧི་རི་པ་མུ་ཁཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཱ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘པ་ཉྙུ་ཏྟ་རཱ ས་བྦེ ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༨.༨༣) ཙ, ‘‘པ་ཉྙཱ ཧི སེ་ཊྛཱ ཀུ་ས་ལཱ ཝ་ད་ནྟི, ན་ཀྑ་ཏྟ་རཱ་ཛཱ་རི་ཝ ཏཱ་ར་ཀཱ་ན’’ནྟི (ཛཱ. ༢.༡༧.༨༡) ཙ. ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མ་ཊྛེ་ན པུ་ར་ཏོ ཙ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘སཱི་ལཾ ཧི་རཱི ཙཱ་པི ས་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨོ, ཨ་ནྭཱ་ཡི་ཀཱ པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི. ཧི་རི་ཝི་པྤ་ཡོ་གེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ ཨཱི་སཱ་བ་དྡྷཱ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ས་མཱ་དྷི་ཡོ་ཏྟ་སྶ ནི་སྶ་ཡ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏོ ཡོ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷཱ་ཏི་ལཱི་ན་བྷཱ་ཝ་པ་ཊི་སེ་དྷ་ན་ཏོ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ག་མ་ནཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ན་ངྒ་ལཾ ཕཱ་ལ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ས་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཐ་ཝི་གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི་ཡུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏི་ས་མཱུ་ཧ་ཀི་ཙྩཱ་ར་མྨ་ཎ་གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ས་བྦ་ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི པ་དཱ་ལེ་ཏི. སཱ ཙ ཁོ ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ པ་ན ལོ་ཀི་ཡཱ་པི སི་ཡཱ. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘པ་ཉྙཱ མེ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལ’’ནྟི.
ཧི་རཱི་ཡ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡ པུ་གྒ་ལོ, ས་ཡཾ ཝཱ ཧི་རཱི་ཡ་ཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཧི་རཱི. ཏ་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ས་ཧ་ཙ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨོ་ཏྟ་པྤཾ ག་ཧི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨཱི་སཱཏི ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལ་ས་ནྡྷཱ་རི་ཀཱ དཱ་རུ་ཡ་ཊྛི. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨཱི་སཱ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཧི་རཱི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྙཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏི ཧི་རི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨཱི་སཱ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ ཀི་ཙྩ་ཀ་རཾ ཧོ་ཏི ཨ་ཙ་ལཾ ཨ་སི་ཐི་ལཾ, ཨེ་ཝཾ ཧི་རི་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ ཙ པ་ཉྙཱ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ཧོ་ཏི ཨ་ཙ་ལཱ ཨ་སི་ཐི་ལཱ ཨ་བྦོ་ཀི་ཎྞཱ ཨ་ཧི་རི་ཀེ་ན. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཧི་རཱི ཨཱི་སཱ’’ཏི.
མུ་ནཱ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ, ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དྷ པ་ན མ་ནོ་སཱི་སེ་ན ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ས་མཱ་དྷི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡོ་ཏྟནྟི ར་ཛྫུ་བ་ནྡྷ་ནཾ. ཏཾ ཏི་ཝི་དྷཾ ཨཱི་སཱ་ཡ ས་ཧ ཡུ་ག་སྶ བ་ནྡྷ་ནཾ, ཡུ་གེ་ན ས་ཧ བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཾ, སཱ་ར་ཐི་ནཱ ས་ཧ བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ན་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཡོ་ཏྟཾ ཨཱི་སཱ་ཡུ་ག་བ་ལི་བ་དྡེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷེ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཀི་ཙྩེ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་མཱ་དྷི ས་བྦེ་ཝ ཏེ ཧི་རི་པ་ཉྙཱ་ཝཱི་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཨ་ཝི་ཀྑེ་པ་བྷཱ་ཝེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཀི་ཙྩེ པ་ཊི་པཱ་དེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘མ་ནོ ཡོ་ཏྟ’’ནྟི.
ས་ར་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡ ཙི་ར་ཀ་ཏཱ་དི་མ་ཏྠཾ པུ་གྒ་ལོ, ས་ཡཾ ཝཱ ས་ར་ཏཱི་ཏི ས་ཏི, སཱ ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ. ཕཱ་ལེ་ཏཱི་ཏི ཕཱ་ལོ. པཱ་ཛེ་ཏི ཨེ་ཏེ་ནཱ་ཏི པཱ་ཛ་ནཾ. ཏཾ ཨི་དྷ ‘‘པཱ་ཙ་ན’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, པ་ཏོ་ད་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཕཱ་ལོ ཙ པཱ་ཙ་ན་ཉྩ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ནཾ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ནཾ, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡུ་ཏྟཱ མ་གྒ་ཡུ་ཏྟཱ ཙ ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ཕཱ་ལོ ན་ངྒ་ལ་མ་ནུ་ར་ཀྑ་ཏི, པུ་ར་ཏོ ཙ་སྶ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ས་མཱ་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཧི ‘‘ས་ཏཱ་ར་ཀྑེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༡༠.༢༠) ‘‘ཨཱ་ར་ཀྑཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ས་མྨུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཙ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ས་ཏི་པ་རི་ཙི་ཏེ ཧི དྷ་མྨེ པ་ཉྙཱ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ནོ ས་མྨུ་ཊྛེ. ཡ་ཐཱ ཙ པཱ་ཙ་ནཾ བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟཾ སཾ་སཱི་ད་ནཾ ན དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ཐ་ག་མ་ན་ཉྩ ཝཱ་རེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལི་བ་དྡཱ་ནཾ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟཱི ཀོ་ས་ཛྫ་སཾ་སཱི་ད་ནཾ ན དེ་ཏི, ཀཱ་མ་གུ་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙཱ་རཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཡོ་ཛེ་ནྟཱི ཨུ་པྤ་ཐ་ག་མ་ན་ཉྩ ཝཱ་རེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ས་ཏི མེ ཕཱ་ལ་པཱ་ཙ་ན’’ནྟི.
༧༨. ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟོཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན གུ་ཏྟོ. ཝ་ཙཱི་གུ་ཏྟོཏི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏེ་ན གུ་ཏྟོ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཨཱ་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ས་བྦ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་པི པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཏོ སཾ་ཡ་ཏོ ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོཏི ཨུ་ད་རེ ཡ་ཏོ སཾ་ཡ་ཏོ མི་ཏ་བྷོ་ཛཱི, ཨཱ་ཧཱ་རེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་མུ་ཁེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་སཱི་ལཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཏྭཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, བཱི་ཛཾ ཝ་པི་ཏྭཱ ས་སྶ་པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཏྠཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝ་ཏིཾ ཝཱ རུ་ཀྑ་ཝ་ཏིཾ ཝཱ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཝཱ ཀ་རོ་སི, ཏེ་ན ཏེ གོ་མ་ཧིཾ་ས་མི་ག་ག་ཎཱ པ་ཝེ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ས་སྶཾ ན ཝི་ལུ་མྤ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མ་ཧ་མྤི ས་དྡྷཱ་བཱི་ཛཾ ཝ་པི་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་སྶ་པ་རི་པཱ་ལ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཨཱ་ཧཱ་ར་གུ་ཏྟི་མ་ཡཾ ཏི་ཝི་དྷ་པ་རི་ཀྑེ་པཾ ཀ་རོ་མི. ཏེ་ན མེ རཱ་གཱ་དི་ཨ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་གོ་མ་ཧིཾ་ས་མི་ག་ག་ཎཱ པ་ཝེ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཀུ་ས་ལ་ས་སྶཾ ན ཝི་ལུ་མྤ་ནྟཱི་ཏི.
ས་ཙྩཾ ཀ་རོ་མི ནི་དྡཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ དྭཱི་ཧི དྭཱ་རེ་ཧི ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཾ ས་ཙྩཾ. ནི་དྡཱ་ནནྟི ཚེ་ད་ནཾ ལུ་ན་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ཊ་ནཾ, ཀ་ར་ཎ་ཏྠེ ཙེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ‘‘ས་ཙྩེ་ན ཀ་རོ་མི ནི་དྡཱ་ན’’ནྟི. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཏྭཾ བཱ་ཧི་རཾ ཀ་སིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ས་སྶ་དཱུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ ཨ་སི་ཏེ་ན ཝཱ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་སི; ཨེ་ཝ་མ་ཧ་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀཾ ཀ་སིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཀུ་ས་ལ་ས་སྶ་དཱུ་ས་ཀཱ་ནཾ ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་ཏི་ཎཱ་ནཾ ས་ཙྩེ་ན ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་མི. ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ས་ཙྩ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ, ཡཾ ཏཾ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་ཉཱ་ཎ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཏི་ཎཱ་ནཾ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་དྡཱ་ནནྟི ཚེ་ད་ཀཾ ལཱ་ཝ་ཀཾ, ཨུ་པྤཱ་ཊ་ཀ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡ་ཐཱ ཏྭཾ དཱ་སཾ ཝཱ ཀ་མྨ་ཀ་རཾ ཝཱ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་སི, ‘‘ནི་དྡེ་ཧི ཏི་ཎཱ་ནཱི’’ཏི ཏི་ཎཱ་ནཾ ཚེ་ད་ཀཾ ལཱ་ཝ་ཀཾ ཨུ་པྤཱ་ཊ་ཀཾ ཀ་རོ་སི; ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ས་ཙྩཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ས་ཙྩནྟི དི་ཊྛི་ས་ཙྩཾ. ཏ་མ་ཧཾ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་རོ་མི, ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཾ ལུ་ནི་ཏ་བྦཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏ་བྦཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མྤི ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ཝ་ཏྟུཾ ཡུ་ཛྫ་ཏི.
སོ་ར་ཙྩཾ མེ པ་མོ་ཙ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཡཾ ཏཾ ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ, ཝཱ་ཙ་སི་ཀོ ཨ་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མོ’’ཏི, ཨེ་ཝཾ སཱི་ལ་མེ་ཝ ‘‘སོ་ར་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ, ན ཏཾ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ, ཝུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ‘‘ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པ་ན ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཾ. ཏ་མྤི ཧི སུ་ནྡ་རེ ནི་བྦཱ་ནེ ར་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ‘‘སོ་ར་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་མོ་ཙ་ནནྟི ཡོ་གྒ་ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ པ་མོ་ཙ་ནཾ པུ་ན་པི སཱ་ཡ་ནྷེ ཝཱ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རེ ཝཱ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦ་ཏོ ཨ་པྤ་མོ་ཙ་ན་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, ན མ་མ ཨེ་ཝཾ. ན ཧི མ་མ ཨ་ནྟ་རཱ མོ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཧ་ཉྷི དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལེ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལི་བ་དྡེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནི ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཀ་སིཾ ཀ་ས་ནྟོ ཏཱ་ཝ ན མུ་ཉྩིཾ, ཡཱ་ཝ ན ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷི. ཡ་དཱ ཙ མེ ས་བྦཾ ཏཾ ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་པ་རཱ་ཛི་ཏ་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣ་སྶ ས་བྦ་གུ་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ཏ་དཱ མ་ཡཱ ཏཾ ས་བྦུ་སྶུ་ཀྐ་པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་མུ་ཏྟཾ, ན དཱ་ནི པུ་ན ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ – ‘‘སོ་ར་ཙྩཾ མེ པ་མོ་ཙ་ན’’ནྟི.
༧༩. ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧནྟི ཨེ་ཏྠ ཝཱི་རི་ཡནྟི ‘‘ཀཱ་ཡི་ཀོ ཝཱ, ཙེ་ཏ་སི་ཀོ ཝཱ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་པ་དྷཱ་ནཾ. དྷུ་རཱ་ཡཾ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ, དྷུ་རཾ ཝ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་ཐཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷུ་རཱ་ཡཾ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ ན་ངྒ་ལཾ བྷཱུ་མི་གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི ཙ པ་དཱ་ལེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏཾ པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟཾ གྷ་ནཾ བྷི་ནྡ་ཏི, ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟཱ་ན་ཀཱ་ནི ཙ པ་དཱ་ལེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ པུ་རི་མ་དྷུ་རཾ ཝ་ཧ་ནྟཱ དྷུ་རཱ, མཱུ་ལ་དྷུ་རཾ ཝ་ཧ་ནྟཱ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ; དྷུ་རཱ ཙ དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ ཙ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཱ. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀ་མེ་ཀ་སྨིཾ ན་ངྒ་ལེ ཙ་ཏུ་བ་ལི་བ་དྡ་པྤ་བྷེ་དཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣ་ཏི་ཎ་མཱུ་ལ་གྷཱ་ཏཾ ས་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ སཱ་དྷེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཙ་ཏུ་ས་མྨ་པྤ་དྷཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡ་པྤ་བྷེ་དཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཧ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་གྷཱ་ཏཾ ཀུ་ས་ལ་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩ སཱ་དྷེ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཝཱི་རི་ཡཾ མེ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧ’’ནྟི.
ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་ཏྟཱ ‘‘ཡོ་ག་ཀྑེ་མ’’ནྟི ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ ཨ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་དྷི་ཝཱ་ཧ་ནཾ. ཏེ་ན ཀིཾ དཱི་པེ་ཏི? ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ པ་ཙྪི་མཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏི, ཏ་ཐཱ མ་མ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཝཱ་ཧཱི་ཡ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ན་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ ན་ངྒ་ལཾ ཝ་ཧ་ནྟཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཁེ་ཏྟ་ཀོ་ཊིཾ པ་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ དཱི་པ་ངྐ་ར་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ག་ཙྪ་ཏེ་ཝ. ཡ་སྨཱ ཝཱ ཏེ་ན ཏེ་ན མ་གྒེ་ན པ་ཧཱི་ནཱ ཀི་ལེ་སཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ན ཧོ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ ན་ངྒ་ལེ་ན ཚི་ནྣཱ་ནི ཏི་ཎཱ་ནི པུ་ན་པི ཨ་པ་ར་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཚི་ནྡི་ཏ་བྦཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་པི ཨེ་ཏཾ པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་སེ་ན དི་ཊྛེ་ཀ་ཊྛེ ཀི་ལེ་སེ, དུ་ཏི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ, ཏ་ཏི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནུ་ས་ཧ་ག་ཏེ ཀི་ལེ་སེ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ པ་ཛ་ཧ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་ནི་ཝ་ཏྟནྟི ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ར་ཧི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནྟི ཏཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ. ཨེ་ཝ་མྤེ་ཏྠ པ་ད་ཙྪེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟ་ཉྩ ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་སྶ་ཀོ ཨ་སོ་ཀོ ནི་སྶོ་ཀོ ཝི་ར་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི, ཨེ་ཏཾ པ་ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཡ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི. ཡ་ཏྠ ས་ཏི་པཱ་ཙ་ནེ་ན ཨེ་ཏཾ ཝཱི་རི་ཡ་དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཙོ་དེ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ མཱ་དི་སོ ཀ་སྶ་ཀོ ཨ་སོ་ཀོ ནི་སྶོ་ཀོ ཝི་ར་ཛོ ཧུ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི, ཏཾ ས་བྦ་སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་བྷཱུ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཱ་མ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.
༨༠. ཨི་དཱ་ནི ནི་ག་མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཨེ་ཝ་མེ་སཱ ཀ་སཱི ཀ་ཊྛཱ, སཱ ཧོ་ཏི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ;
ཨེ་ཏཾ ཀ་སིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ་ན, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་སྶཱ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – མ་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཨེ་སཱ ས་དྡྷཱ་བཱི་ཛཱ ཏ་པོ་ཝུ་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ནུ་གྒ་ཧི་ཏཱ ཀ་སི, པ་ཉྙཱ་མ་ཡཾ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཾ, ཧི་རི་མ་ཡ་ཉྩ ཨཱི་སཾ, མ་ནོ་མ་ཡེ་ན ཡོ་ཏྟེ་ན, ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ, པ་ཉྙཱ་ན་ངྒ་ལེ ས་ཏི་ཕཱ་ལཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ, ས་ཏི་པཱ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཨཱ་ཧཱ་ར་གུ་ཏྟི་ཡཱ གོ་པེ་ཏྭཱ, ས་ཙྩཾ ནི་དྡཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ, སོ་ར་ཙྩཾ པ་མོ་ཙ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡཾ དྷུ་ར་དྷོ་ར་ཡ྄ཧཾ ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ ཝཱ་ཧེ་ནྟེ་ན ཀ་ཊྛཱ, ཀ་སི་ཀ་མྨ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ སཱ་མ་ཉྙ་ཕ་ལཾ པཱ་པི་ཏཱ, སཱ ཧོ་ཏི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ, སཱ ཨེ་སཱ ཀ་སི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི. ཨ་མ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ, ནི་བྦཱ་ནཱ་ནི་སཾ་སཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ ཀ་སི ན མ་མེ་ཝེ་ཀ་སྶ ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ ཧོ་ཏི, ཨ་པི་ཙ, ཁོ, པ་ན ཡོ ཀོ་ཙི ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཝཱ ཝེ་སྶོ ཝཱ སུ་དྡོ ཝཱ ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཀ་སིཾ ཀ་ས་ཏི, སོ ས་བྦོ་པི ཨེ་ཏཾ ཀ་སིཾ ཀ་སི་ཏྭཱ་ན, ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏི, ས་བྦ་སྨཱ ཝ་ཊྚ་དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་དུ་ཀྑ་ས་ངྑཱ་ར་དུ་ཀྑ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན ནི་བྦཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི.
ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠཾ དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ ཀ་སི་ཕ་ལཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་ཛྫུ ཨེ་ཝ ཚཱ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པ་ན ཀ་སི ཨ་མ་ཏ་པྥ་ལཱ, ཏ་སྶཱ ཕ་ལཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་བྦ་དུ་ཀྑཱ པ་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཙ ཝི་དི་ཏྭཱ པ་ས་ནྣོ པ་ས་ནྣཱ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ པཱ་ཡཱ་སཾ དཱ་ཏུ་མཱ་ར་དྡྷོ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཁོ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ’’ཏི. ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ཏི་ཡཱཏི མ་ཧ་ཏི་ཡ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀཾ་ས་པཱ་ཏི་ཡཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཾ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནོ སུ་ཝ་ཎྞ་ཐཱ་ལེ. ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱཏི ཚུ་པི་ཏྭཱ, ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སཱིཏི ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝི་ཙི་ཏྲཾ ཀ་ཏྭཱ, དུ་ཀཱུ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ, ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ, ས་ཀྐ་ཙྩཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ཧ་རི. ཀི་ནྟི? ‘‘བྷུ་ཉྫ་ཏུ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ པཱ་ཡཱ་སཾ, ཀ་སྶ་ཀོ བྷ་ཝ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཀ་སྶ་ཀ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ཀཾ ཀཱ་ར་ཎ་མཱ་ཧ ‘‘ཡ་ཉྷི…པེ… ཀ་ས་ཏཱི’’ཏི, ཡ་སྨཱ བྷ་ཝཾ…པེ… ཀ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ མེ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
༨༡. ཏ་ཏྠ གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏནྟི གཱ་ཐཱ་ཧི ཨ་བྷི་གཱི་ཏཾ, གཱ་ཐཱ་ཡོ བྷཱ་སི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མེཏི མ་ཡཱ. ཨ་བྷོ་ཛ་ནེ་ཡྻནྟི བྷུ་ཉྫ་ནཱ་ར་ཧཾ ན ཧོ་ཏི. ས་མྤ་སྶ་ཏནྟི ས་མྨཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་སུ་དྡྷིཾ པ་སྶ་ཏཾ, ས་མ་ནྟཱ ཝཱ པ་སྶ་ཏཾ ས་མྤ་སྶ་ཏཾ, བུ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ནེ་ས དྷ་མྨོཏི ‘‘གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨེ་ས དྷ་མྨོ ཨེ་ཏཾ ཙཱ་རི་ཏྟཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ པ་ནུ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི ན བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི་ཏི. ཀིཾ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ པཱ་ཡཱ་ས་ཏྠཾ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷི་གཱི་ཏཱ, ཡེ་ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་ཏི? ན ཨེ་ཏ་ད་ཏྠཾ ཨ་བྷི་གཱི་ཏཱ, ཨ་པི་ཙ, ཁོ, པ་ན པཱ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཁེ་ཏྟ་ས་མཱི་པེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ཊ་ཙྪུ་བྷི་ཀྑ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ན ས་ཀ་ལ་བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷཾ ཏ་དེ་ཏཾ ན་ཊ་ན་ཙྩ་ཀཱ་དཱི་ཧི ན་ཙྩི་ཏྭཱ གཱ་ཡི་ཏྭཱ ཙ ལ་དྡྷ་ས་དི་སཾ ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ‘‘གཱ་ཐཱ་བྷི་གཱི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཏཱ་དི་ས་ཉྩ ཡ་སྨཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ན ཀ་པྤ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་བྷོ་ཛ་ནེ་ཡྻ’’ནྟི ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པ་ཉྩེ་ཏཾ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ་པི པ་ཙྪི་མཾ ཛ་ན་ཏཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་མཱ་ནེ་ན ཙ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཡ་ཏྲ ཙ ནཱ་མ པ་ར་པྤ་ཀཱ་སི་ཏེ་ནཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཨ་པྤི་ཙྪོ གྷ་ཊི་ཀཱ་རོ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ, ཏ་ཏྲ ཀ་ཐཾ ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎ་པྤ་ཀཱ་ས་ནེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ སཱ་དི་ཡི་སྶ་ཏི, ཡ་ཏོ ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཝ་ཏྟུ་ནྟི.
ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ གཱ་ཐཱ་གཱ་ཡ་ནེ་ན དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ, ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི, ཨཱ་མི་ས་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨི་མ་སྶ དེ་ས་ནཱ’’ཏི ཨི་མ་མྷཱ ལོ་ཀཱ་པ་ཝཱ་དཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ནྟོ དེ་ས་ནཱ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ དཱི་པེ་ཏྭཱ, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷིཾ དཱི་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྷ་མྨེ ས་ཏཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཝུ་ཏྟི་རེ་སཱ’’ཏི ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་དྷ་མྨེ ཝཱ ད་ས་ཝི་དྷ་སུ་ཙ་རི་ཏ་དྷ་མྨེ ཝཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཙཱ་རི་ཏྟ་དྷ་མྨེ ཝཱ ས་ཏི སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཏེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཝུ་ཏྟི་རེ་སཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝོ་དཱ་ཏཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པཱ་ཎི་པྤ་སཱ་ར་ཎ་ཀ་པྤཱ ཨེ་ས་ནཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟི བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི.
༨༢. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘པཱ་ཡཱ་སཾ མེ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཀི་རེ་ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨ་དྷ་ཉྙོ ཝ་ཏ་སྨིཾ, དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ན ལ་བྷཱ་མཱི’’ཏི དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙ ཙི་ནྟེ་སི. ཏཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཨ་ཧཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ – ‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཀཱ་ལེ་ན ཨི་མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་སཱ་དེ་སྶཱ་མཱི’ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ དོ་མ་ན་སྶཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨི་དཱ་ནི ཏེ་ན དོ་མ་ན་སྶེ་ན མ་ཡི ཙི་ཏྟཾ པ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་སཱ་ད་ཛ་ན་ན་ཏྠཾ ཏེ་ན པ་ཏྠི་ཏ་མ་ནོ་ར་ཐཾ པཱུ་རེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཉྙེ་ན ཙ ཀེ་ཝ་ལི་ན’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ཀེ་ཝ་ལི་ནནྟི ས་བྦ་གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ, ས་བྦ་ཡོ་ག་ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཱ་ནཾ ཨེ་ས་ན་ཏོ མ་ཧེ་སིཾ. པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་ས་བྦཱ་ས་ཝ་ཏྟཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཾ. ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟ་ས་བྦ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཏྟཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ. ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་སྶཱུཏི པ་རི་ཝི་ས་སྶུ པ་ཊི་མཱ་ན་ཡ་སྶུ. ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཙི་ཏྟེ ཨུ་པྤཱ་དི་ཏེ་པི པ་རི་ཡཱ་ཡ་མེ་ཝ བྷ་ཎ་ཏི, ན ཏུ བྷ་ཎ་ཏི ‘‘དེ་ཧི, ཨཱ་ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་ཡཱ་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནཱི་ཏོ ནཱ་ཧཾ ཨ་ར་ཧཱ་མི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚ་ནྡེ་ན ཀ་སྶ་ཙི དཱ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྶ ཙཱ་ཧ’’ནྟི. ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ཏཾ པཱ་ཡཱ་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་སྶ ཨ་ཛཱི་ར་ཎ་དྷ་མྨོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཁྭཱ་ཧཾ ཏ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་དེ་ཝ་ཀཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ཉྩ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་མཱ་ར་ཀཝ་ཙ་ནེ་ན ཚ་ཊྛ་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་བྲ་ཧྨ་ཀཝ་ཙ་ནེ་ན རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་བྲ་ཧྨ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རཱ པ་ན བྷུ་ཉྫེ་ཡྻུ་ནྟི ཨ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ནེ་ཡྻཱ. ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎིཝ་ཙ་ནེ་ན སཱ་ས་ན་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀ་པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎཾ ས་མི་ཏ་པཱ་པ་བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཉྩ. པ་ཛཱཝ་ཙ་ནེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀ་གྒ་ཧ་ཎཾ, ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཝ་ཙ་ནེ་ན ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝ་ཨ་ཝ་སེ་ས་མ་ནུ་སྶ་གྒ་ཧ་ཎཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཏཱི་ཧི ཝ་ཙ་ནེ་ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་ལོ་ཀོ, དྭཱི་ཧི པ་ཛཱ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ་ལོ་ཀོ ག་ཧི་ཏོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ས ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རཾ པ་ན ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀ་སུ་ཏྟེ ཝ་ཎྞ་ཡི་སྶཱ་མ.
ཀ་སྨཱ པ་ན ས་དེ་ཝ་ཀཱ་དཱི་སུ ཀ་སྶ་ཙི ན ས་མྨཱ པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཏི? ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ སུ་ཁུ་མོ་ཛཱ་པ་ཀྑི་པ་ན་ཏོ. ཨི་མ་སྨི་ཉྷི པཱ་ཡཱ་སེ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་དྡི་སྶ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཨོ་ཛཱ པ་ཀྑི་ཏྟཱ ཡ་ཐཱ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ པཱ་ཡཱ་སེ, ཙུ་ནྡ་སྶ ཙ སཱུ་ཀ་ར་མ་དྡ་ཝེ པ་ཙྩ་མཱ་ནེ, ཝེ་ར་ཉྫཱ་ཡ་ཉྩ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཱ་ལོ་པེ, བྷེ་ས་ཛྫ་ཀྑ་ནྡྷ་ཀེ ཙ ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ གུ་ལ༹ྷ་ཀུ་མྦྷ་སྨིཾ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་གུ་ལ༹ྷེ. སོ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀེ སུ་ཁུ་མོ་ཛཱ་པ་ཀྑི་པ་ན་ཏོ དེ་ཝཱ་ནཾ ན པ་རི་ཎ་མ་ཏི. དེ་ཝཱ ཧི སུ་ཁུ་མ་ས་རཱི་རཱ, ཏེ་སཾ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ མ་ནུ་སྶཱ་ཧཱ་རོ ན ས་མྨཱ པ་རི་ཎ་མ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི ན པ་རི་ཎ་མ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ཧི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ས་རཱི་རཱ, ཏེ་སཾ སུ་ཁུ་མཱ དི་བྦོ་ཛཱ ན ས་མྨཱ པ་རི་ཎ་མ་ཏི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཨ་གྒི་ནཱ་ཝ པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ས་མྨཱ ཛཱི་ར་ཏི. ཀཱ་ཡ་བ་ལ་ཉཱ་ཎ་བ་ལ་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཀེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶེ་ཏཾ ས་མཱ་དྷི་བ་ལེ་ན མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་རི་ཎ་མ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སཾ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཱ་ན་མྤི ན པ་རི་ཎ་མ་ཏི. ཨ་ཙི་ནྟ་ནཱི་ཡཾ ཝཱ ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎཾ, བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡོ ཨེ་སོ་ཏི.
ཏེ་ན ཧི ཏྭནྟི ཡ་སྨཱ ཨ་ཉྙཾ ན པ་སྶཱ་མི, མ་མ ན ཀ་པྤ་ཏི, མ་མ ཨ་ཀ་པྤ་ནྟཾ སཱ་ཝ་ཀ་སྶཱ་པི མེ ན ཀ་པྤ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་ཧ་རི་ཏེཏི པ་རི་ཏྟ་ཧ་རི་ཏ་ཏི་ཎེ, ཨ་པྤ་རུ་ལ༹ྷ་རི་ཏ་ཏི་ཎེ ཝཱ པཱ་སཱ་ཎ་པི་ཊྛི་ས་དི་སེ. ཨ་པྤཱ་ཎ་ཀེཏི ནི་པྤཱ་ཎ་ཀེ, པཱ་ཡཱ་ས་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་རི་ཏ་བྦ་པཱ་ཎ་ར་ཧི་ཏེ ཝཱ མ་ཧཱ་ཨུ་ད་ཀ་ཀྑ་ནྡྷེ. ས་ཧ ཏི་ཎ་ནི་སྶི་ཏེ་ཧི པཱ་ཎེ་ཧི ཏི་ཎཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ཀཱ་ན་ཉྩ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙི་ཙྩི་ཊཱ་ཡ་ཏི ཙི་ཊི་ཙི་ཊཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི. སཾ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏཱིཏི ས་མ་ནྟཱ དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི. ས་མྤ་དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དྷཱུ་པཱ་ཡ་ཏི. ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན, ན ཨུ་ད་ཀ་སྶ, ན པཱ་ཡཱ་ས་སྶ, ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ དེ་ཝ་ཡ་ཀྑཱ་དཱི་ནཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷ་མྨ་སཾ་ཝེ་ག་ཏྠཾ ཏ་ཐཱ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མཱཏི ཨོ་པ་མྨ་ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཡ་ཐཱ ཕཱ་ལོ་ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སཾ་ཝི་གྒོ ཙི་ཏྟེ་ན, ལོ་མ་ཧ་ཊྛ་ཛཱ་ཏོ ས་རཱི་རེ་ན. ས་རཱི་རེ ཀི་ར་སྶ ན་ཝ་ན་ཝུ་ཏི་ལོ་མ་ཀཱུ་པ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་ཧ་ཏ་མ་ཎི་ནཱ་ག་ད་ནྟཱ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷ་གྒཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
པཱ་དེ་སུ པ་ན ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་མཱ་ནོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི. ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ནེ ཧི ཨ་ཡ་མི་དྷ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ ས་དྡོ. ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ན་སྶ མ་ངྒ་ལ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཡ་སྨཱ ཙ ཨ་བྦྷ་ནུ་མོ་ད་ན་ཏྠེ, ཏ་སྨཱ སཱ་དྷུ སཱ་དྷུ བྷོ གོ་ཏ་མཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
‘‘བྷ་ཡེ ཀོ་དྷེ པ་སཾ་སཱ་ཡཾ, ཏུ་རི་ཏེ ཀོ་ཏཱུ་ཧ་ལ་ཙྪ་རེ;
ཧཱ་སེ སོ་ཀེ པ་སཱ་དེ ཙ, ཀ་རེ ཨཱ་མེ་ཌི་ཏཾ བུ་དྷོ’’ཏི. –
ཨི་མི་ནཱ ཙ ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨི་དྷ པ་སཱ་ད་ཝ་སེ་ན པ་སཾ་སཱ་ཝ་སེ་ན ཙཱ་ཡཾ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟནྟི ཨ་བྷི་ཀ་ནྟཾ ཨ་ཏི་ཨི་ཊྛཾ, ཨ་ཏི་མ་ནཱ་པཾ, ཨ་ཏི་སུ་ནྡ་ར་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ས་དྡེ་ན དེ་ས་ནཾ ཐོ་མེ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་སཱ་དཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཨེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ, བྷོ གོ་ཏ་མ, ཡ་དི་དཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ ཡ་དི་དཾ བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ མ་མ པ་སཱ་དོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཝ ཝཱ ཝ་ཙ་ནཾ དྭེ དྭེ ཨ་ཏྠེ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཐོ་མེ་ཏི – བྷོ་ཏོ གོ་ཏ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ དོ་ས་ནཱ་ས་ན་ཏོ, ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཾ གུ་ཎཱ་དྷི་ག་མ་ན་ཏོ, ཏ་ཐཱ ས་དྡྷཱ་ཛ་ན་ན་ཏོ, པ་ཉྙཱ་ཛ་ན་ན་ཏོ, སཱ་ཏྠ་ཏོ, ས་བྱ་ཉྫ་ན་ཏོ, ཨུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཏོ, ག་མྦྷཱི་ར་ཏྠ་ཏོ, ཀ་ཎྞ་སུ་ཁ་ཏོ, ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མ་ཏོ, ཨ་ན་ཏྟུ་ཀྐཾ་ས་ན་ཏོ, ཨ་པ་ར་ཝ་མྦྷ་ན་ཏོ, ཀ་རུ་ཎཱ་སཱི་ཏ་ལ་ཏོ, པ་ཉྙཱ་ཝ་དཱ་ཏ་ཏོ, ཨཱ་པཱ་ཐ་ར་མ་ཎཱི་ཡ་ཏོ, ཝི་མ་དྡ་ཀྑ་མ་ཏོ, སུ་ཡྻ་མཱ་ན་སུ་ཁ་ཏོ, ཝཱི་མཾ་སི་ཡ་མཱ་ན་ཧི་ཏ་ཏོ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ.
ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨུ་པ་མཱ་ཧི དེ་ས་ནཾ་ཡེ་ཝ ཐོ་མེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏནྟི ཨ་དྷོ་མུ་ཁ་ཊྛ་པི་ཏཾ, ཧེ་ཊྛཱ མུ་ཁ་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ. ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻཱཏི ཨུ་པ་རི་མུ་ཁཾ ཀ་རེ་ཡྻ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣནྟི ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་དི་ཙྪཱ་དི་ཏཾ. ཝི་ཝ་རེ་ཡྻཱཏི ཨུ་གྒྷཱ་ཊེ་ཡྻ. མཱུ་ལ༹ྷ་སྶཱཏི དི་སཱ་མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ. མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱཏི ཧ་ཏྠེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ས མ་གྒོ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻ. ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེཏི ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ཙཱ་ཏུ་དྡ་སཱི་ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་གྷ་ན་ཝ་ན་ས་ཎྜ་མེ་གྷ་པ་ཊ་ལེ་ཧི ཙ་ཏུ་ར་ངྒེ ཏ་མ་སི. ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ པ་ད་ཏྠོ.
ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡ་ཡོ་ཛ་ནཱ – ཡ་ཐཱ ཀོ་ཙི ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་དྡྷ་མྨ་ཝི་མུ་ཁཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་པ་ཏི་ཏཾ མཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨཱ ཝུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཝི་ཝ་རེ་ཡྻ; ཨེ་ཝཾ ཀ་སྶ་པ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ སཱ་ས་ན་ནྟ་ར་དྷཱ་ནཱ པ་བྷུ་ཏི མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ག་ཧ་ན་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ སཱ་ས་ནཾ ཝི་ཝ་ར་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཀུ་མྨ་གྒ་མི་ཙྪཱ་མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ མེ ས་གྒ་མོ་ཀྑ་མ་གྒཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟེ་ན, ཡ་ཐཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཏེ་ལ་པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ནི་མུ་གྒ་སྶ མེ བུ་དྡྷཱ་དི་ར་ཏ་ན་རཱུ་པཱ་ནི ཨ་པ་སྶ་ཏོ ཏ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཀ་མོ་ཧ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་ཝི་དྡྷཾ་ས་ཀ་དེ་ས་ནཱ་པ་ཛྫོ་ཏ་དྷཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཡ྄ཧཾ བྷོ་ཏཱ གོ་ཏ་མེ་ན ཨེ་ཏེ་ཧི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ཧི དེ་སི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན དྷ་མྨོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཙྩི་ཡེ་ན མ་ཏྟེ་ན ཡ་སྨཱ ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ དུ་ཀྑ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་སུ་བྷེ ‘‘སུ་བྷ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏུ་ཀྐུ་ཛྫི་ཏ་ས་དི་སོ, ས་མུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན དུ་ཀྑེ ‘‘སུ་ཁ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཝི་ཝ་ར་ཎ་ས་དི་སོ, ནི་རོ་དྷ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ནི་ཙྩེ ‘‘ནི་ཙྩ’’ནྟི ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ མ་གྒཱ་ཙི་ཀྑ་ཎ་ས་དི་སོ, མ་གྒ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་ན་ཏྟ་ནི ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཝི་པ་ལླཱ་ས་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཙ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ པ་ཛྫོ་ཏ་ས་དི་སོ, ཏ་སྨཱ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫེ་ཡྻ…པེ… པ་ཛྫོ་ཏཾ དྷཱ་རེ་ཡྻ ‘‘ཙ་ཀྑུ་མ་ནྟོ རཱུ་པཱ་ནི ད་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི.
ཡ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ས་དྡྷཱ་ཏ་པ་ཀཱ་ཡ་གུ་ཏྟ་ཏཱ་དཱི་ཧི སཱི་ལ་ཀྑ་ནྡྷོ པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏི, པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཧི་རི་མ་ནཱ་དཱི་ཧི ས་མཱ་དྷི་ཀྑ་ནྡྷོ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མེ་ན ནི་རོ་དྷོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཏི་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ནི་རོ་དྷོ ཙཱ་ཏི ས་རཱུ་པེ་ནེ་ཝ དྭེ ཨ་རི་ཡ་ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི. ཏ་ཏྠ མ་གྒོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ས་མུ་ད་ཡ་སྶ, ནི་རོ་དྷོ དུ་ཀྑ་སྶཱ་ཏི པ་ཊི་པ་ཀྑེ་ན དྭེ. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི. ཏ་སྨཱ ཨ་ནེ་ཀ་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ཀཱ་སི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨེ་སཱ་ཧནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨེ་སོ ཨ་ཧ་ནྟི ཨེ་སཱ་ཧཾ. ས་ར་ཎཾ ག་ཙྪཱ་མཱིཏི པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཎི་པཱ་ཏེ་ན ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ན ག་ཏོ་པི ཨི་དཱ་ནི ཝཱ་ཙཱ་ཡ ས་མཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཝཱ པ་ཎི་པཱ་ཏེ་ན བུ་དྡྷཾ་ཡེ་ཝ ས་ར་ཎཾ ག་ཏོ་ཏི ཨི་དཱ་ནི ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ སེ་སེ དྷ་མྨ་ས་ངྒྷེ་པི ག་ནྟུཾ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཛྫ་ཏ་གྒེཏི ཨ་ཛྫ་ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་ཛྫ་ད་གྒེ་ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ, ད-ཀཱ་རོ པ་ད་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ, ཨ་ཛྫ ཨ་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. པཱ་ཎེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏཾ པཱ་ཎུ་པེ་ཏཾ, ཡཱ་ཝ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཱ་ཝ ཨུ་པེ་ཏཾ, ཨ་ན་ཉྙ་ས་ཏྠུ་ཀཾ ཏཱི་ཧི ས་ར་ཎ་ག་མ་ནེ་ཧི ས་ར་ཎཾ ག་ཏཾ མཾ བྷ་ཝཾ གོ་ཏ་མོ དྷཱ་རེ་ཏུ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནེ་ན སུ་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ ཧོ་ཏི. ནི་ཀྐུ་ཛྫི་ཏཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ས་ཏྠུ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ‘‘ཨེ་སཱ་ཧ’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ སི་སྶ་ས་མྤ་ཏྟི ད་སྶི་ཏཱ. ཏེ་ན ཝཱ པ་ཉྙཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ས་དྡྷཱ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ད་སྶི་ཏོ. ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་དྡྷེ་ན པ་ཉྙ་ཝ་ཏཱ ཡཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ཀ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཙ་ཏི ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་ཧ’’ནྟི. ཏ་ཏྠ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨི་དྡྷི་ཡཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་པྤ་སཱ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ་པི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ནཱ་ཧ’’ནྟི ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་རི་པཱུ་ར་ཀཱ་རི་ཏཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨེ་ཀོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན, ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀེ་ན, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏི་ཨ་ཝི་ཛ་ཧ་ནེ་ན, ཨཱ་ཏཱ་པཱི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨཱ་ཏཱ་པེ་ན, པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཀཱ་ཡེ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཙ ཨ་ན་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ཝི་ཧཱ་རེ་ན. ན ཙི་ར་སྶེ་ཝཱཏི པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ, ཛཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ, ཨཱ་ཙཱ་ར་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ཙ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ. ཨ་གཱ་ར་སྨཱཏི གྷ་རཱ. ཨ་གཱ་རཱ་ནཾ ཧི་ཏཾ ཨ་གཱ་རི་ཡཾ ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དི་ཀུ་ཊུ་མྦ་པོ་ས་ན་ཀ་མྨཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠ ཨ་གཱ་རི་ཡ་ནྟི ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི. ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རནྟི ཏཾ ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ པ་བྦ་ཛ་ནྟི. དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེཏི ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨ་པ་ར་པྤ་ཙྩ་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སཱིཏི པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཝཱ ཝི་ཧཱ་སི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙ ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི…པེ… ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨེ་ཏེ་ན་སྶ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་བྷཱུ་མིཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཀ་ཏ་མཱ པ་ན་སྶ ཛཱ་ཏི ཁཱི་ཎཱ, ཀ་ཐ་ཉྩ ནཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སཱི་ཏི? ཝུ་ཙྩ་ཏེ – ན ཏཱ་ཝ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏཱ ཛཱ་ཏི ཁཱི་ཎཱ པུ་བྦེ་ཝ ཁཱི་ཎ་ཏྟཱ, ན ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཝཱ་ཡཱ་མཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ན པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏྟཱ. ཡཱ པ་ན མ་གྒ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་ར་བྷ་ཝེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙ་ཏུ་པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་བྷེ་དཱ ཛཱ་ཏི, སཱ མ་གྒ་སྶ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཁཱི་ཎཱ. ཏཾ སོ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཱ་བྷཱ་ཝེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ན་ནྟོ ཛཱ་ནཱ་ཏི.
ཝུ་སི་ཏནྟི ཝུ་ཏྠཾ པ་རི་ཝུ་ཏྠཾ, ཀ་ཏཾ ཙ་རི་ཏཾ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡནྟི མ་གྒ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ. ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡནྟི ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཙྩེ་སུ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་གྒེ་ཧི པ་རི་ཉྙཱ་པ་ཧཱ་ན་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཝ་སེ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝི་དྷ་མྤི ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་དཱ་ནི པུ་ན ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ སོ་ལ༹་ས་ཀི་ཙྩ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཝཱ མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱཏི ཨི་ཏྠ་བྷཱ་ཝ་ཏོ, ཨི་མ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ་པ་ཀཱ་རཱ ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཱ ཨ་པ་རཾ ཁ་ནྡྷ་ས་ནྟཱ་ནཾ ན་ཏྠི. ཨི་མེ པ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ པ་རི་ཉྙཱ་ཏཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི ཚི་ནྣ་མཱུ་ལ་ཀོ རུ་ཀྑོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོཏི ཨེ་ཀོ. ཨ་ར་ཧ་ཏནྟི ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ. མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཀི་རེ་ཏྠ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ་ཏི.
པ་ར་མ་ཏྠ་ཛོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཁུ་དྡ་ཀ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
སུ་ཏྟ་ནི་པཱ་ཏ-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ ཀ་སི་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.