༡༥. མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༥. པ་ནྣ་ར་ས་མེ མོ་གྷ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟེ – དྭཱ་ཧནྟི དྭེ ཝཱ་རེ ཨ་ཧཾ. སོ ཧི པུ་བྦེ ཨ་ཛི་ཏ་སུ་ཏྟ་སྶ (སུ. ནི. ༡༠༣༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཏི་སྶ་མེ་ཏྟེ་ཡྻ་སུ་ཏྟ་སྶ (སུ. ནི. ༡༠༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཨ་ཝ་སཱ་ནེ དྭི་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪི, བྷ་ག་ཝཱ པ་ན་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་པ་རི་པཱ་ཀཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ན བྱཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘དྭཱ་ཧཾ ས་ཀྐཾ ཨ་པུ་ཙྪི་སྶ’’ནྟི. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཉྩ དེ་ཝཱི་སི, བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི མེ སུ་ཏནྟི ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡ་ཉྩ ས་ཧ་དྷ་མྨི་ཀཾ པུ་ཊྛོ ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏོ ཨི་སི བྷ་ག་ཝཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ. གོ་དྷཱ་ཝ་རཱི་ཏཱི་རེ་ཡེ་ཝ ཀི་ར སོ ཨེ་ཝ་མ་སྶོ་སི. ཏེ་ནཱ་ཧ – ‘‘བྱཱ་ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི མེ སུ་ཏ’’ནྟི. ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སེ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཾ ཨེ་ཝ.
༨༦. ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོཏི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀོ. པ་རོ ལོ་ཀོཏི ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སོ. ས་དེ་ཝ་ཀོཏི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སོ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝ་ས་མྨུ་ཏི་དེ་ཝ་ཡུ་ཏྟོ. ‘‘བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀོ ས་དེ་ཝ་ཀོ’’ཏི ཨེ་ཏཾ ཝཱ ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀོ ལོ་ཀོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ན་ཡ་ནི་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟཾ. ཏེ་ན ས་བྦོ་པི ཏ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ལོ་ཀོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
༨༧. ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ད་སྶཱ་ཝིནྟི ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒ་ད་སྶཱ་ཝིཾ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ་དྷི་མུ་ཏྟི་ག་ཏི་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ་དཱི་ནི པ་སྶི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ནྟི ད་སྶེ་ཏི.
༨༨. སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶཱུཏི ཨ་ཝ་སི་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏུ་ཙྪ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཏི དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ པ་སྶ. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛིཾ ཨཱུ་ཧ་ཙྩཱཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ.
ལུ་ཛྫ་ཏཱིཏི བྷི་ཛྫ་ཏི. ཙ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ. ཏ་དེ་ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ་ནོ སེ་ཏ་མ་ཎྜ་ལ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་སྶ ཀ་ཎྷ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་བྷི་མུ་ཁེ ཋི་ཏཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ས་ཎྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟི་དེ་ས་བྷཱུ་ཏེ དི་ཊྛ་མ་ཎྜ་ལེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. རཱུ་པ་ཡ་ནྟཱི་ཏི རཱུ་པཱ, ཝ་ཎྞ་ཝི་ཀཱ་ར་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཧ་ད་ཡ་ངྒ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ, ཙ་ཀྑུ་སྶ ཝཱ ཙ་ཀྑུ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཝཱ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཙ་ཀྑུ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟོ ས་མྥ་སྶོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཕ་སྶ་པ་ཙྩ་ཡཱ. ཝེ་ད་ཡི་ཏནྟི ཝི་ནྡ་ནཾ, ཝེ་ད་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་དེ་ཝ སུ་ཁ་ཡ་ཏཱི་ཏི སུ་ཁཾ, ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ སུ་ཁི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་ཊྛུ ཝཱ ཁཱ་ད་ཏི, ཁ་ན་ཏི ཙ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་བཱ་དྷ་ནྟི སུ་ཁཾ. དུ་ཀྑ་ཡ་ཏཱི་ཏི དུ་ཀྑཾ. ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན དུ་ཀྑཾ ན སུ་ཁ་ནྟི ཨ་དུ་ཀྑ་མ་སུ་ཁཾ. མ-ཀཱ་རོ ས་ནྡྷི་པ་ད་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟོ. སོ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶེ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ནི་སྶ་ཡ་ཝི་པཱ་ཀ་ཨཱ་ཧཱ་ར་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨ་ཏྠི་ཨ་ཝི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཊྛ་དྷཱ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ན་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཨ་ན་ནྟ་ར་ས་མ་ན་ནྟ་རཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ན་ཏྠི་ཝི་ག་ཏ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྩ་དྷཱ, ས་ནྟཱི་ར་ཎཱ་དི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
སུ་ཎཱ་ཏཱི་ཏི སོ་ཏཾ, ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་སོ་ཏ་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཏ་ནུ་ཏ་མྦ་ལོ་མཱ་ཙི་ཏེ ཨ་ངྒུ་ལི་ཝེ་དྷ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་དྡཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ས་དྡཱ, ཨུ་དཱ་ཧ་རཱི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. གྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི གྷཱ་ནཾ, ཏཾ ས་ས་མྦྷཱ་ར་གྷཱ་ན་བི་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ ཨ་ཛ་པ་ད་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ གྷཱ་ན་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ག་ནྡྷི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ག་ནྡྷཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཏྠུཾ སཱུ་ཙི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ཝ྄ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛི་ཝ྄ཧཱ, སཱ་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ཛི་ཝ྄ཧཱ. སཱ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཨ་གྒ་མཱུ་ལ་པ་སྶཱ་ནི ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལ་མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྣ་ཨུ་པྤ་ལ་ད་ལ་གྒ་ས་ཎྛཱ་ནེ པ་དེ་སེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. ར་ས་ནྟི ཏེ ས་ཏྟཱ་ཏི ར་སཱ, ཨ་སྶཱ་དེ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཝ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡོ་ཏི ཀཱ་ཡོ. ཨཱ་ཡོ་ཏི ཨུ་པྤ་ཏྟི་དེ་སོ. སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་པ་ཝ་ཏྟི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀཱ་ཡ་པྤ་སཱ་དོ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཡ་ཐཱ་ར་ཧཾ ཝ་ཏྠུ་དྭཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནོ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཕུ་སི་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཕོ་ཊྛ་བྦཱ. མ་ན་ཏཱི་ཏི མ་ནོ, ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ ལ་ཀྑ་ཎཾ དྷཱ་རེ་ནྟཱི་ཏི དྷ་མྨཱ. མ་ནོཏི ས་ཧཱ་ཝ་ཛྫ་ན་བྷ་ཝ་ངྒཾ. དྷ་མྨཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎ་དྷ་མྨཱ. མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཛ་ཝ་ན་མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོཏི ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ ཕ་སྶོ, སོ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝི་པཱ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡ་ཝ་ཛྫེ་ཧི སེ་སེ་ཧི ས་ཏྟ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ཡ ཏེ་ཧེ་ཝ སེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཝ་སི་ཡ་པ་ཝ་ཏྟ་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཝ་སོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ས་ངྑཱ་རེ པ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལོ་ཀ་ན་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. རཱུ་པེ ཝ་སོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི རཱུ་པ་སྨིཾ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝོ ཨི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝོ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ནཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡོ ཏུ་མྷཱ་ཀནྟི ཨ་ཏྟ་ནི ས་ཏི ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ནཱ་མ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙ ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡོ ཏུ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ནཱ་པི ཨ་ཉྙེ་སནྟི ཨ་ཉྙོ ནཱ་མ པ་རེ་སཾ ཨ་ཏྟཱ. ཏ་སྨིཾ ས་ཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ ནཱ་མ སི་ཡཱ, སོ་པི ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ‘‘ནཱ་པི ཨ་ཉྙེ་ས’’ནྟི ཨཱ་ཧ. པུ་རཱ་ཎ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨནྟི ན་ཡི་དཾ པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ, པུ་རཱ་ཎ་ཀ་མྨ་ནི་བྦ་ཏྟོ པ་ནེ་ས ཀཱ་ཡོ. ཏ་སྨཱ པ་ཙྩ་ཡ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི་ཨཱ་དི ཀ་མྨ་ཝོ་ཧཱ་ར་སྶེ་ཝ ཝ་སེ་ན པུ་རི་མ་ལི་ངྒ་ས་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཀ་ཏོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏནྟི ཙེ་ཏ་ནཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ, ཙེ་ཏ་ནཱ་མཱུ་ལ་ཀོ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ. ཝེ་ད་ནི་ཡནྟི ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝ་ཏྠཱུ་ཏི ད་ཊྛ་བྦོ.
རཱུ་པེ སཱ་རོ ན ལ་བྦྷ་ཏཱིཏི རཱུ་པ་སྨིཾ ནི་ཙྩཱ་དི་སཱ་རོ ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་རཾ ནི་སྶཱ་རནྟི རཱུ་པཾ ཨ་སྶཱ་རཾ སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཉྩ. སཱ་རཱ་པ་ག་ཏནྟི སཱ་ར་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏཾ. ནི་ཙྩ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱཏི བྷ་ངྒཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་ན ནི་ཙྩ་སཱ་རེ་ན ཝཱ. ཀ་སྶ་ཙི ནི་ཙྩ་སཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཙྩ་སཱ་རེ་ན སཱ་རོ ན་ཏྠི. སུ་ཁ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱཏི ཋི་ཏི་སུ་ཁཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཀ་སྶ་ཙི སུ་ཁ་སཱ་ར་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ སུ་ཁ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱ. ཨ་ཏྟ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱ. ནི་ཙྩེ་ན ཝཱཏི བྷ་ངྒཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ནི་ཙྩ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ནི་ཙྩེ་ན ཝཱ. དྷུ་ཝེ་ན ཝཱཏི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ་པི པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ ཐི་ར་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དྷུ་ཝེ་ན ཝཱ. ས་སྶ་ཏེ་ན ཝཱཏི ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ས་སྶ་ཏེ་ན ཝཱ. ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱཏི ཛ་རཱ་བྷ་ངྒ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་པ་ཀ་ཏི་ཀ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཨ་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨེ་ན ཝཱ.
ཙ་ཀྑུ སུ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱཏི ‘‘ཀཱ་ར་ཀོ ཝེ་ད་ཀོ ས་ཡཾ་ཝ་སཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ པ་རི་ཀ་པྤི་ཀེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀེ་ན པ་རི་ཀྑཱ་རེ་ན ཙ སུ་ཉྙཾ. ས་བྦཾ ཙ་ཀྑཱ་དི་ལོ་ཀི་ཡ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ ཡ་སྨཱ ཨ་ཏྟཱ ཙ ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ‘‘སུ་ཉྙ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རཱ་པི དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ཧི སུ་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ, སུ་ཉྙཱ་ཏཱི་ཏ་དྷ་མྨཱ ན་ཏྠཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ དྷ་མྨེ ཨ་ཏྟ་ཏྟ་ནི་ཡ་སཱ་ར་སྶ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ལོ་ཀེ ཙ ‘‘སུ་ཉྙཾ གྷ་རཾ སུ་ཉྙོ གྷ་ཊོ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ གྷ་ར་སྶ གྷ་ཊ་སྶ ཙ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ གྷ་ཊེ ཙ ཨ་ཉྙ་སྶ ན་ཏྠི་བྷཱ་ཝོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཙ ཨི་ཏི ཡ་མྤི ཀོ་ཙི ཏ་ཏྠ ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ན ཏཾ སུ་ཉྙཾ. ཡཾ པ་ན ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ས་ནྟཾ ཨི་ད་མ་ཏྠཱི་ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ ཝུ་ཏྟོ. ཏ་ཐཱ ཉཱ་ཡ་ག་ནྠེ ས་དྡ་ག་ནྠེ ཙ ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ. ཨི་ཏི ཨི་མ་སྨིཾ སུ་ཏྟེ ཨ་ན་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨ་ནི་སྶ་རི་ཡ་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་སྶ་རི་ཡེ ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. ཨ་ཀཱ་མ་ཀཱ་རི་ཡ་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཀཱ་མཾ ཨ་རུ་ཙི་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན. ཨ་པཱ་པུ་ཎི་ཡ་ཏོཏི ཋཱ་ཏུཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱ་ཝ་ཏོ. ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཨ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ. པ་ར་ཏོཏི ཨ་ནི་ཙྩ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་ཝུ་ཏྟི་ཏོ. ཝི་ཝི་ཏྟ་ཏོཏི ནི་སྶ་ར་ཏོ.
སུ་དྡྷནྟི ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་སྶ་ར་ཀཱ་ལ་པ་ཀ་ཏཱི་ཧི ཝི་ནཱ ཀེ་ཝ་ལཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཡ་ཏྟ་པ་ཝ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ སུ་དྡྷཾ ནཱ་མ. ཨ་ཏྟ་ནི་ཡ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ སུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་པུ་ཉྫོ་ཏི ཙ. སུ་དྡྷཾ དྷ་མྨ་ས་མུ་པྤཱ་དཾ, སུ་དྡྷཾ ས་ངྑཱ་ར་ས་ནྟ་ཏིནྟི སུ་དྡྷཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ས་ནྟ་ཏིཾ ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣ་ས་ངྑཱ་ར་ས་ནྟ་ཏིཾ. ཏ་ཐེ་ཝ སུ་དྡྷཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནི, ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནི ཨཱ་ད་རེ་ན དྭ་ཏྟི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟ་སྶ མ་ར་ཎ་མུ་ཁེ བྷ་ཡཾ ན ཧོ་ཏི. གཱ་མ་ཎཱིཏི ཨཱ་ལ་པ་ནཾ. ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མཾ ལོ་ཀནྟི ཨི་མཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ལོ་ཀཾ. ཡ་དཱ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མཾ པ་ཉྙཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཱ་དཱི་སུ ག་ཎྷ་ནྟེ་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཝཱ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི, ཏེ་སུ ཝཱ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛཱ་དཱི་སུ ས་ཡ་མེ་ཝ ན་སྶ་ནྟེ་སུ་པི ཝི་ན་སྶ་ནྟེ་སུ་པི ཨ་ཏྟཱ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནི་ཡོ ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ན ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ཡེ་པི ན་སྶ་ནྟེ ཝཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟེ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནི་ཡཾ ཝཱ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཎ་ཀ་ཊྛ་ས་མཾ པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནཱ་ཉྙཾ པ་ཏྠ་ཡ་ཏེ ཀི་ཉྩི, ཨ་ཉྙ་ཏྲ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱཏི པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་ཏི.
རཱུ་པཾ ས་མ་ནྣེ་ས་ཏཱིཏི རཱུ་པ་སྶ སཱ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་ཏི. ཨ་ཧ་ནྟི ཝཱཏི དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན. མ་མ་ནྟི ཝཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན. ཨ་སྨཱི་ཏི ཝཱཏི མཱ་ན་ཝ་སེ་ན. ཏ་མྤི ཏ་སྶ ན ཧོ་ཏཱིཏི ཏཾ ཏི་ཝི་དྷ་མྤི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ན ཧོ་ཏི.
ཨི་དྷཱཏི དེ་སཱ་པ་དེ་སེ ནི་པཱ་ཏོ, སྭཱ་ཡཾ ཀ་ཏྠ་ཙི ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༧༨; ཨ. ནི. ༤.༣༣). ཀ་ཏྠ་ཙི སཱ་ས་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎོ, ཨི་དྷ དུ་ཏི་ཡོ ས་མ་ཎོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༡༣༩; དཱི. ནི. ༢.༢༡༤). ཀ་ཏྠ་ཙི ཨོ་ཀཱ་སཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཏི་ཊྛ་མཱ་ན་སྶ, དེ་ཝ་བྷཱུ་ཏ་སྶ མེ ས་ཏོ;
པུ་ན་རཱ་ཡུ ཙ མེ ལ་དྡྷོ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི མཱ་རི་སཱ’’ཏི. (དཱི. ནི. ༢.༣༦༩);
ཀ་ཏྠ་ཙི པ་ད་པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷུ་ཏྟཱ་ཝཱི ཨ་སྶཾ པ་ཝཱ་རི་ཏོ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༣༠). ཨི་དྷ པ་ན ལོ་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཉེ་ཡྻོ ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ’’ཨི་ཏི. ཡ་སྶ ཧི ཁ་ནྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་གྒ་ཧ་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ དི་ཊྛི་པ་ཊི་སེ་དྷ་ཀོ ནེ་ཝ ཨཱ་ག་མོ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་དྷི་ག་ནྟ་བྦ་སྶ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏ་ཏྟཱ ནེ་ཝ ཨ་དྷི་ག་མོ ཨ་ཏྠི, སོ ཨཱ་ག་མཱ་དྷི་ག་མཱ་བྷཱ་ཝཱ ཉེ་ཡྻོ ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ’’ ཨི་ཏི. སྭཱ་ཡཾ –
པུ་ཐཱུ་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི, ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ;
པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ, པུ་ཐུ་ཝཱ་ཡཾ ཛ་ནོ ཨི་ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༥༡; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠);
སོ ཧི པུ་ཐཱུ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་དཱི་ནཾ ཛ་ན་ནཱ་དཱི་ཧི་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – པུ་ཐུ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ནེ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ཨ་ཝི་ཧ་ཏ་ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ མུ་ཁུ་ལློ་ཀི་ཀཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ས་བྦ་ག་ཏཱི་ཧི ཨ་ཝུ་ཊྛི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཨོ་གྷེ་ཧི ཝུ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ས་ནྟཱ་པེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟཱི་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ར་ཏྟཱ གི་དྡྷཱ ག་དྷི་ཏཱ མུ་ཉྪི་ཏཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ས་ནྣཱ ལ་གྒཱ ལ་གྒི་ཏཱ པ་ལི་བུ་དྡྷཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ པ་ཉྩ་ཧི ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ཧི ཨཱ་ཝུ་ཊཱ ནི་ཝུ་ཊཱ ཨོ་ཝུ་ཊཱ པི་ཧི་ཏཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏཱ་ཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ (མ་ཧཱ་ནི. ༥༡, ༩༤), པུ་ཐཱུ་ནཾ ཝཱ ག་ཎ་ན་པ་ཐ་མ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་པ་ར་མྨུ་ཁཱ་ནཾ ནཱི་ཙ་དྷ་མྨ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ག་དྷ་ཏྟཱ་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, པུ་ཐུ་ཝ ཨ་ཡཾ ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ས་ངྑྱཾ ག་ཏོ, ཝི་སཾ་ས་ཊྛོ སཱི་ལ་སུ་ཏཱ་དི་གུ་ཎ་ཡུ་ཏྟེ་ཧི ཨ་རི་ཡེ་ཧི ཛ་ནོ་ཏི་པི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་ཧི ‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི དྭཱི་ཧི པ་དེ་ཧི ཡེ ཏེ –
‘‘དུ་ཝེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, བུ་དྡྷེ་ནཱ་དི་ཙྩ་བ་ནྡྷུ་ནཱ;
ཨ་ནྡྷོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨེ་ཀོ, ཀ་ལྱཱ་ཎེ་ཀོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ’’ཏི. (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧; མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢; སཾ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༢.༦༡; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༥༡; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༠༧) –
དྭེ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ་སུ ཨ་ནྡྷ་པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཝུ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་རི་ཡཱཏི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི, ཨ་ན་ཡེ ན ཨི་རི་ཡ་ན་ཏོ, ཨ་ཡེ ཨི་རི་ཡ་ན་ཏོ, ས་དེ་ཝ་ཀེ་ན ཙ ལོ་ཀེ་ན ཨ་ར་ཎཱི་ཡ་ཏོ བུ་དྡྷཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, བུ་དྡྷཱ ཨེ་ཝ ཝཱ ཨི་དྷ ཨ་རི་ཡཱ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ…པེ… ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨ་རི་ཡོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༡༠༩༨).
ས་པྤུ་རི་སཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ‘‘ས་པྤུ་རི་སཱ’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཧི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་གུ་ཎ་ཡོ་གེ་ན སོ་བྷ་ནཱ པུ་རི་སཱ་ཏི ས་པྤུ་རི་སཱ. ས་བྦེ་ཝ ཝཱ ཨེ་ཏེ དྭི་དྷཱ་པི ཝུ་ཏྟཱ. བུ་དྡྷཱ་པི ཧི ཨ་རི་ཡཱ ཙ ས་པྤུ་རི་སཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་པི བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ་པི. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘ཡོ ཝེ ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དི དྷཱི་རོ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ད་ལ༹ྷ་བྷ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏི;
དུ་ཁི་ཏ་སྶ ས་ཀྐ་ཙྩ ཀ་རོ་ཏི ཀི་ཙྩཾ, ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷཾ ས་པྤུ་རི་སཾ ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི. (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༠༧);
‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ ད་ལ༹ྷ་བྷ་ཏྟི ཙ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཧི བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀོ ཝུ་ཏྟོ. ཀ་ཏ་ཉྙུ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ བུ་དྡྷཱ་ཏི, ཡོ ཨི་མེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶ་ན་སཱི་ལོ, ན ཙ ད་སྶ་ནེ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཱི, སོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སོ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི, ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི་ཏི དུ་ཝི་དྷོ, ཏེ་སུ ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. མཾ་ས་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཧི དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝཱ ཨ་རི་ཡཱ དི་ཊྛཱ་པི ཨ་དི་ཊྛཱ་ཝ ཧོ་ནྟི ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝ་ཎྞ་མ་ཏྟ་ག་ཧ་ཎ་ཏོ, ན ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་གོ་ཙ་ར་ཏོ. སོ་ཎ་སི་ངྒཱ་ལཱ་ད་ཡོ་པི ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཨ་རི་ཡེ པ་སྶ་ནྟི, ན ཙ ཏེ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་ཝི་ནོ.
ཏ་ཏྲི་དཾ ཝ་ཏྠུ – ཙི་ཏྟ་ལ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སི་ནོ ཀི་ར ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་ཏྠེ་ར་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཝུ་ཌྜྷ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ཨ་རི་ཡཱ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀཱི་དི་སཱ’’ཏི? ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཧ ཙ་ར་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ཨ་རི་ཡེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དུ་ཛྫཱ་ནཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་རི་ཡཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི སོ ནེ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ ད་སྶ་ནཾ ན ད་སྶ་ནཾ, ཉཱ་ཎེ་ན ད་སྶ་ན་མེ་ཝ ད་སྶ་ནཾ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ལཾ ཏེ, ཝ་ཀྐ་ལི, ཀིཾ ཏེ ཨི་མི་ནཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ན དི་ཊྛེ་ན, ཡོ ཁོ, ཝ་ཀྐ་ལི, དྷ་མྨཾ པ་སྶ་ཏི, སོ མཾ པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (སཾ. ནི. ༣.༨༧). ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་ནཱ པ་སྶ་ནྟོ་པི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་རི་ཡེ་ཧི དི་ཊྛཾ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཉྩ དྷ་མྨཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟོ, ཨ་རི་ཡ་ཀ་ར་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཙ ཨ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི’’ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོཏི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དི་བྷེ་དེ ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀུ་ས་ལོ. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན –
དུ་ཝི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ཏྠ པ་ཉྩ་དྷཱ;
ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ, ‘‘ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢; སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ཨུ་ར་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༠༧);
ཨ་ཡ་ཉྷི སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ་ཏི དུ་ཝི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ དུ་ཝི་དྷེ་པི ཝི་ན་ཡེ ཨེ་ཀ་མེ་ཀོ་པི ཝི་ན་ཡོ པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏི. སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོཔི ཧི སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ. པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོཔི ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ན་ནྟི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་མི་ནཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི ས་མུ་པེ་ཏོ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༥༡༡) ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ར་ཀྑ་ཏི ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡཾ, ཙ་ཀྑུ་ནྡྲི་ཡེ སཾ་ཝ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༩༥; སཾ. ནི. ༤.༢༣༩; ཨ. ནི. ༣.༡༦) ཨ་ཡཾ ས་ཏི་སཾ་ཝ་རོ.
‘‘ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནི ལོ་ཀ་སྨིཾ, (ཨ་ཛི་ཏཱ་ཏི བྷ་ག་ཝཱ,)
ས་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ;
སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མི, པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷི་ཡྻ་རེ’’ཏི. (སུ. ནི. ༡༠༤༡; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༤; ནེ་ཏྟི. ༡༡, ༤༥; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༠༧) –
ཨ་ཡཾ ཉཱ་ཎ་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ཁ་མོ ཧོ་ཏི སཱི་ཏ་སྶ ཨུ་ཎྷ་སྶཱ’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༤; ཨ. ནི. ༤.༡༡༤; ༦.༥༨) ཨ་ཡཾ ཁ་ནྟི་སཾ་ཝ་རོ. ‘‘ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ནཱ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༦; ཨ. ནི. ༤.༡༡༤; ༦.༥༨) ཨ་ཡཾ ཝཱི་རི་ཡ་སཾ་ཝ་རོ. ས་བྦོ་པི ཙཱ་ཡཾ སཾ་ཝ་རོ ཡ་ཐཱ་ས་ཀཾ སཾ་ཝ་རི་ཏ་བྦཱ་ནཾ ཝི་ནེ་ཏ་བྦཱ་ན་ཉྩ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ སཾ་ཝ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘སཾ་ཝ་རོ’’, ཝི་ན་ཡ་ན་ཏོ ‘‘ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡོ པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཐཱ ཡཾ ནཱ་མ་རཱུ་པ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་དཱི་སུ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་སུ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ་ནེ་ཝ ཏ་མ་སྶ, ཏེ་ན ཏེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཨ་ན་ཏྠ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ནཱ་མ་རཱུ་པ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ, པ་ཙྩ་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ན ཨ་ཧེ་ཏུ་ཝི་ས་མ་ཧེ་ཏུ་དི་ཊྛཱི་ནཾ, ཏ་སྶེ་ཝ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་ན ཀ་ངྑཱ་ཝི་ཏ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི་བྷཱ་ཝ་སྶ, ཀ་ལཱ་པ་ས་མྨ་ས་ནེ་ན ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི གཱ་ཧ་སྶ, མ་གྒཱ་མ་གྒ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ནེ་ན ཨ་མ་གྒེ མ་གྒ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨུ་ད་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡཱ, ཝ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ, བྷ་ཡ་ད་སྶ་ནེ་ན ས་བྷ་ཡེ ཨ་བྷ་ཡ་ས་ཉྙཱ་ཡ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་ད་ས་ཉྙཱ་ཡ, ནི་བྦི་དཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ, མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀ་མྱ་ཏཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་མུ་ཉྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ, ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ནུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ, ཨ་ནུ་ལོ་མེ་ན དྷ་མྨ་ཊྛི་ཏི་ཡཾ ནི་བྦཱ་ནེ ཙ པ་ཊི་ལོ་མ་བྷཱ་ཝ་སྶ, གོ་ཏྲ་བྷུ་ནཱ ས་ངྑཱ་ར་ནི་མི་ཏྟ་གྒཱ་ཧ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ. ཨེ་ཏཾ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ.
ཡཾ པ་ན ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ནཱ་བྷེ་དེ་ན ས་མཱ་དྷི་ནཱ པ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏོ གྷ་ཊ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ སེ་ཝཱ་ལ་སྶ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ཝི་ཀྑ་མྦྷ་ན་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཡཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཱ་ནཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཏཾ་ཏཾ་མ་གྒ་ཝ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟཱ་ནེ ‘‘དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (དྷ. ས. ༢༧༧; ཝི་བྷ. ༦༢༨) ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟ་སྶ ས་མུ་ད་ཡ་པ་ཀྑི་ཡ་སྶ ཀི་ལེ་ས་ག་ཎ་སྶ ཨ་ཙྩ་ནྟ་ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ས་མུ་ཙྪེ་ད་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཡཾ པ་ན ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ཏྟཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷི་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ. ཡཾ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏ་ནི་སྶ་ཊ་ཏྟཱ པ་ཧཱི་ན་ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ, ཨེ་ཏཾ ནི་སྶ་ར་ཎ་པྤ་ཧཱ་ནཾ ནཱ་མ. ས་བྦ་མྤི ཙེ་ཏཾ པ་ཧཱ་ནཾ ཡ་སྨཱ ཙཱ་ག་ཊྛེ་ན པ་ཧཱ་ནཾ, ཝི་ན་ཡ་ན་ཊྛེ་ན ཝི་ན་ཡོ, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཾ ཏཾ པ་ཧཱ་ན་ཝ་ཏོ ཝཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཝི་ན་ཡ་སྶ ས་མྦྷ་ཝ་ཏོ་པེ་ཏཾ ‘‘པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡོ་པི པ་ཉྩ་དྷཱ བྷི་ཛྫ་ཏཱི་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢; སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.ཨུ་ར་ག་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠).
ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏོ དུ་ཝི་དྷོ བྷེ་ད་ཏོ ཙ ད་ས་ཝི་དྷོ ཝི་ན་ཡོ བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་ར་ཏྟཱ, པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་སྶ ཙ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཡ་སྨཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ཏ་སྶ ཨ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶཱ་ཝཱི ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཀོ་ཝི་དོ, ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ ཨ་ཝི་ནཱི་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ་པི. ནི་ནྣཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎ་ཉྷི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠ་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡཱ, ཏེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ. ཡེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་སཱ, ཏེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡཱ. ཡོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨོ, སོ ཨེ་ཝ སོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཡོ ཨེ་ཝ སོ ས་པྤུ་རི་སཱ་ནཾ དྷ་མྨོ, སོ ཨེ་ཝ སོ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨོ. ཡེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡཱ, ཏེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡཱ. ཡེ་ཝ ཏེ ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡཱ, ཏེ་ཝ ཏེ ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡཱ. ཨ་རི་ཡེ་ཏི ཝཱ, ས་པྤུ་རི་སེ་ཏི ཝཱ, ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ་ཏི ཝཱ, ས་པྤུ་རི་ས་དྷ་མྨེ་ཏི ཝཱ, ཨ་རི་ཡ་ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཝཱ, ས་པྤུ་རི་ས་ཝི་ན་ཡེ་ཏི ཝཱ ཨེ་སེ་སེ ཨེ་ཀེ ཨེ་ཀ་ཊྛེ ས་མེ ས་མ་བྷཱ་གེ ཏ་ཛྫཱ་ཏེ ཏ་ཉྙེ་ཝཱ་ཏི (དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ༡༠༠༧; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༣༠).
རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ‘‘ཡཾ རཱུ་པཾ, སོ ཨ་ཧཾ, ཡོ ཨ་ཧཾ, ཏཾ རཱུ་པ’’ནྟི རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པ་སྶ ཛྷཱ་ཡ་ཏོ ‘‘ཡཱ ཨ་ཙྩི, སོ ཝ་ཎྞོ. ཡོ ཝ་ཎྞོ, སཱ ཨ་ཙྩཱི’’ཏི ཨ་ཙྩི་ཉྩ ཝ་ཎྞ་ཉྩ ཨ་དྭ་ཡཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ…པེ… ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༣༠-༡༣༡) ཨེ་ཝཾ རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི དི་ཊྛི་པ་སྶ་ནཱ་ཡ པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཚཱ་ཡཱ་ཝ་ནྟཾ རུ་ཀྑཾ ཝི་ཡ ཏཾ རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པནྟི ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་པྥ་སྨིཾ ག་ནྡྷཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནི རཱུ་པཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨ་རཱུ་པ་མེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ར་ཎྜ་ཀེ མ་ཎིཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ རཱུ་པ་སྨིཾ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་དྡྷ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ. ‘‘རཱུ་པ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ རཱུ་པཾ, རཱུ་པ་སྨིཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ. ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (པ་ཊི. མ. ༡.༡༣༡) ཨི་མེ་སུ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨ་རཱུ་པཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ’’ཏི ཀ་ཐི་ཏཾ, ‘‘ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ནི ཝཱ ཝེ་ད་ནཱ, ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཏྟཱ་ན’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏཱུ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་སུ ཋཱ་ནེ་སུ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་མི་སྶ་ཀོ ཨ་ཏྟཱ ཀ་ཐི་ཏོ. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏི. ཝེ་ད་ནཾ… ས་ཉྙཾ… ས་ངྑཱ་རེ… ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ཏོ ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ཏཱི་ཏི པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི ཀ་ཐི་ཏཱ. ཨ་ཝ་སེ་སེ་སུ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ པ་ནྣ་ར་ས བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ པ་ཉྩ ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ ཧོ་ནྟི. ཏཱ ས་བྦཱ་པི མ་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ, ན ས་གྒཱ་ཝ་ར་ཎཱ, པ་ཋ་མ་མ་གྒ་ཝ་ཛ྄ཛྷཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨཱ་ར་ཉྙི་ཀོཏི ཨ་ར་ཉྙེ ནི་ཝཱ་སཾ. པ་ཝ་ནེཏི མ་ཧ་ནྟེ ག་མྦྷཱི་ར་ཝ་ནེ. ཙ་ར་མཱ་ནོཏི ཏ་ཧིཾ ཏ་ཧིཾ ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ. ཝི་སྶ་ཏྠོ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ནི་བྦྷ་ཡོ ནི་རཱ་ས་ངྐོ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ནཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏོ ལུ་དྡ་སྶཱཏི མི་ག་ལུ་དྡ་སྶ པ་ར་མྨུ་ཁ་ག་ཏོ. ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི མཱ་རནྟི ཀི་ལེ་ས་མཱ་རཾ ཝཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་མཱ་རཾ ཝཱ ཨ་ནྟཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་པ་དཾ ཝ་དྷི་ཏྭཱཏི ཀི་ལེ་ས་པ་དཾ ཧ་ནྟྭཱ ནཱ་སེ་ཏྭཱ. མཱ་ར་ཙ་ཀྑུཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཏོཏི མཱ་ར་སྶ ཨ་ད་སྶ་ན་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཏྟོ. ཨ་ནཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏོཏི མཱ་ར་སྶ པ་ར་མྨུ་ཁཾ པ་ཏྟོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་ད་མྤི སུ་ཏྟཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་སེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ་ཡེ་ཝ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙཱུ་ལ༹་ནི་དྡེ་ས-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མོ་གྷ་རཱ་ཛ་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.