༡. ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
པཱ་རཱ་ཡ་ན་ཝ་གྒ་སྶ པ་ཋ་མེ ཨ་ཛི་ཏ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ –
༡. ‘‘ཀེ་ན་སྶུ ནི་ཝུ་ཏོ ལོ་ཀོ, (ཨི་ཙྩཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ཛི་ཏོ,)
ཀེ་ན་སྶུ ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཏི;
ཀི་སྶཱ་བྷི་ལེ་པ་ནཾ བྲཱུ་སི, ཀིཾ་སུ ཏ་སྶ མ་ཧ་བྦྷ་ཡ’’ནྟི. –
ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པུ་ཙྪི་ཏེ པ་ཋ་མ་པ་ཉྷེ ཙ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི་པ་ཉྷེ ཙ ནི་དྡེ་སེ་སུ ཙ ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་སེ་ས་མེ་ཝ ཝ་ཀྑཱ་མ. ཏ་ཏྠ ནི་ཝུ་ཏོཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏོ. ཀི་སྶཱ་བྷི་ལེ་པ་ནཾ བྲཱུ་སཱིཏི ཀིཾ ཨ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་ལེ་པ་ནཾ ཝ་དེ་སི?
ཨཱ་ཝུ་ཏོཏི ཨཱ་ཝ་རི་ཏོ. ནི་ཝུ་ཏོཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏོ. ཨོ་ཝུ་ཏོཏི ཧེ་ཊྛཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏོ. པི་ཧི་ཏོཏི ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན ཚཱ་དི་ཏོ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོཏི ཨ་ཝི་ཝ་ཊོ. པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏོཏི ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ཚཱ་དི་ཏོ.
ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཏཱིཏི ན་པྤ་ཀཱ་སོ ཧོ་ཏི. ན་པྤ་བྷཱ་ས་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷཱ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ན ཏ་པ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་ཏ་པཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ན ཝི་རོ་ཙ་ཏཱིཏི ཉཱ་ཎ་ཝི་རོ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ན ཉཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན ཛཱ་ནཱི་ཡ་ཏི. ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི ན་པྤ་ཉྙཱ་ཡ་ཏེ.
ཀེ་ན ལི་ཏྟོཏི ཀེ་ན ལི་མྤི་ཏོ. སཾ་ལི་ཏྟོ ཨུ་པ་ལི་ཏྟོཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཨཱ་ཙི་ཀྑ་སི ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན. དེ་སེ་སི པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན. པ་ཉྙ་པེ་སི ཏེ་ན ཏེ་ན པ་ཀཱ་རེ་ན. ཨ་ཏྠཾ བོ་དྷེ་ནྟོ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏ་སྶ་ཏྠ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ཝ་ར་སི. བྱ་ཉྫ་ན་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་བྷ་ཛ་སི. ནི་ཀུ་ཛྫི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ག་མྦྷཱི་ར་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཧ་རི་ཏྭཱ སོ་ཏཱུ་ནཾ ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཾ ཛ་ན་ཡ་ནྟོ ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་སི. ས་བྦེ་ཧི་པི ཨི་མེ་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སོ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མེ་ནྟོ པ་ཀཱ་སེ་སཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ.
༢. ཝེ་ཝི་ཙྪཱ པ་མཱ་དཱ ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཏཱིཏི མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཧེ་ཏུ ཙ པ་མཱ་ད་ཧེ་ཏུ ཙ ན་པྤ་ཀཱ་ས་ཏི. མ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཧི་སྶ དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི གུ་ཎེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, པ་མཱ་དོ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི. ཛ་པྤཱ་བྷི་ལེ་པ་ནནྟི ཏ་ཎྷཱ ཨ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ མ་ཀྐ་ཊ་ལེ་པོ ཝི་ཡ མ་ཀྐ་ཊ་སྶ ཨ་བྷི་ལེ་པ་ནཾ. དུ་ཀྑནྟི ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ.
ཡེ་སཾ དྷ་མྨཱ་ནནྟི ཡེ་སཾ རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨཱ་ནཾ. ཨཱ་དི་ཏོ ས་མུ་དཱ་ག་མ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི པ་ཋ་མ་ཏོ ཨུ་པྤཱ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱིཏི བྷ་ངྒ་ཏོ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ ཝི་པཱ་ཀོཏི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀོ ཀ་མྨཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ཀ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་མྨནྟི ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པཱ་ཀ་སྶ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་པཱ་ཀ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་མྨ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནཱ་མ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ རཱུ་པནྟི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ རཱུ་པཾ ནཱ་མཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ ནཱ་མ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ རཱུ་པ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. རཱུ་པ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ནཱ་མནྟི པ་ཉྩ་ཝོ་ཀཱ་རེ ནཱ་མཾ རཱུ་པཾ ཨ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏོ རཱུ་པ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ནཱ་མ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
༣. ས་ཝ་ནྟི ས་བྦ་དྷི སོ་ཏཱཏི ས་བྦེ་སུ རཱུ་པཱ་དི་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཀཱ སོ་ཏཱ ས་ནྡ་ནྟི. ཀིཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎནྟི ཏེ་སཾ ཀིཾ ཨཱ་ཝ་ར་ཎཾ ཀཱ ར་ཀྑཱ. སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་ཧཱིཏི ཏཾ ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་ཧི. ཨེ་ཏེ་ན སཱ་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀེ་ན སོ་ཏཱ པི་དྷཱི་ཡ་རེཏི ཀེ་ན དྷ་མྨེ་ན ཨེ་ཏེ སོ་ཏཱ པི་དྷཱི་ཡ་ནྟི པ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ན་ཝ་སེ་ས་པྤ་ཧཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ཏི.
ས་ཝ་ནྟཱིཏི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨཱ་ས་ཝ་ནྟཱིཏི ཨ་དྷོ་གཱ་མི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཝ་ནྟི. ས་ནྡ་ནྟཱིཏི ནི་ར་ནྟ་ར་གཱ་མི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྡ་མཱ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. པ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྟ་ནྟི.
༤. ས་ཏི ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཡུ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ག་ཏི་ཡོ ས་མ་ནྭེ་ས་མཱ་ནཱ ས་ཏི ཏེ་སཾ སོ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ. སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མཱིཏི ཏ་མེ་ཝཱ་ཧཾ ས་ཏིཾ སོ་ཏཱ་ནཾ སཾ་ཝ་རཾ བྲཱུ་མཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷཱི་ཡ་རེཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་དི་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་སཱ་དྷི་ཀཱ་ཡ མ་གྒ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཏེ སོ་ཏཱ ས་བྦ་སོ པི་དྷཱི་ཡ་ནྟི.
པ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ནྟི. ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩཱཏི པ་ཙྩ་ཡ་ཉྩ. ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩཱཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝ་ག་མ་ན་ཉྩ, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ ཝཱ. ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩཱཏི ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ. ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩཱཏི དོ་ས་ཉྩ. ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩཱཏི ནི་ཀྑ་མ་ན་ཉྩ.
༥. པ་ཉྙཱ ཙེ་ཝཱཏི པ་ཉྷཱ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཡཱ ཙཱ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཱ པ་ཉྙཱ, ཡཱ ཙ ས་ཏི, ཡ་ཉྩ ཏ་ད་ཝ་སེ་སཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨེ་ཏཾ ས་བྦ་མྤི ཀ་ཏྠ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨེ་ཏཾ མེ པ་ཉྷཾ པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧཱིཏི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཀ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཾ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏྠ ན བྷ་ཝ་ཏི. ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏཱིཏི ནི་བྦཱ་ཏི. ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ཏི. པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷ་ཏཱིཏི ས་ནྣི་སཱི་ད་ཏི.
༦. ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ པ་ན་སྶ ཡ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ས་ཏི་ཡོ ནཱ་མེ་ནེ་ཝ ས་ངྒ་ཧཾ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏཱ ཝི་སུཾ ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡཾ མཾ ཏྭཾ, ཨ་ཛི་ཏ, ཨེ་ཏཾ པ་ཉྷཾ ཨ་པུ་ཙྪི – ‘‘ཀ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི, ཏ་དེ་ཏཾ ཡ་ཏྠ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ ཨ་སེ་སཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏཾ ཏེ ཝ་དཱ་མི. ཏ་སྶ ཏ་སྶ ཧི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན ས་ཧེ་ཝ ཨ་པུ་བྦཾ ཨ་ཙ་རི་མཾ ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཨེ་ཏཾ, ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ནི་རོ་དྷཱ ཏ་སྶ ཏ་སྶ ནི་རོ་དྷོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ནཱཏི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་པ་ཉྙཱ་ཡ ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནེ་ན. ཏ་ཏྠ དུ་ཝི་དྷོ ནི་རོ་དྷོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ་ཏི. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ཧི ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ས་ཧ་ག་ཏ་ནྟི པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཏཱ་ནི རཱུ་པཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ནྟི. ཏཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀྑ་ནྡྷོ, ཏཾ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཝེ་ད་ནཱ ས་ཉྙཱ ས་ངྑཱ་རཱ ཏ་ཡོ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ནི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུཾ. སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ པ་ན ནེ་སཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ སེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི ནཱ་མ. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི དྭེ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནཱི་ཏི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀ་ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཚ ཙི་ཏྟཱ་ནི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཀཱ་མ་རཱ་ག་བྱཱ་པཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཏཱ་ནི ཨེ་ཝ ཚ ཙི་ཏྟཱ་ནི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཙ་ཏྟཱ་རི དི་ཊྛི་ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཉྩཱ་ཏི པ་ཉྩ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ས་ཙེ ཏེ་སཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཏེ མ་གྒཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཏཱ་ནི ཙི་ཏྟཱ་ནི ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻུཾ. ཏེ པ་ན ཏེ་སཾ མ་གྒཱ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ སེ་ཏུ་ས་མུ་གྒྷཱ་ཏཾ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ནི་རོ་དྷེ་ནྟི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙེ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ཀྑ་ནྡྷ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཏཱི་ཎི སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི དི་ཊྛཱ་ནུ་ས་ཡོ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན པ་ཉྩ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་སྶ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཙེ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭེ བྷ་ཝེ པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་སྶ དྭེ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཙེ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏཱ་ནི ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨ་ཎུ་ས་ཧ་ག་ཏོ ཀཱ་མ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ པ་ཊི་གྷཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་སྶ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་བྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཙེ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶཱ, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻ. ཀ་སྨཱ? ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཧེ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ. རཱུ་པ་རཱ་གོ ཨ་རཱུ་པ་རཱ་གོ མཱ་ནོ ཨུ་དྡྷ་ཙྩཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡོ བྷ་ཝ་རཱ་གཱ་ནུ་ས་ཡོ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནུ་ས་ཡོ་ཏི ཨི་མེ པ་ན ཨ་ཊྛ ཀི་ལེ་སེ སོ མ་གྒོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནོ་ཝ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཏོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟི་སྶ་ཏི? ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི ནཱ་མ.
སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཙེ་ཏྠ ཨ་པཱ་ཡ་བྷ་ཝཾ ནི་རོ་དྷེ་ཏི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ སུ་ག་ཏི་ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ་ཀ་དེ་སཾ. ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒོ རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝཾ, ས་བྦ་བྷ་ཝེ་པི ནི་རོ་དྷེ་ཏི ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནི་རོ་དྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ནུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ཏི. ‘‘ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ, ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཨུ་པཱ་དི་ནྣ་ཀ་ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཀཱ་མ་བྷ་ཝ་ཏོ ཀཱ་མ་བྷ་ཝཾ སཾ་ས་ར་ནྟ་སྶ ས་ཏྟ བྷ་ཝེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. ཨ་ན་མ་ཏ་གྒེ སཾ་སཱ་རེཏི –
‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ན་ཉྩ པ་ཊི་པཱ་ཊི, དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ན ཙ;
ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ, ‘སཾ་སཱ་རོ’ཏི པ་ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི. (ཝི་སུ་དྡྷི. ༢.༦༡༩; དྷ. ས. ཨ་ཊྛ. ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༤.༡༩༩; པ་ཊི. མ. ཨ་ཊྛ. ༢.༡.༡༡༧; ཨི་ཏི་ཝུ. ཨ་ཊྛ. ༡༤, ༥༨; ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༣༩) –
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞི་ཏེ སཾ་སཱ་ར་ཝ་ཊྚེ. ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩཱཏི ན་མ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ནྡྷ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནཱ་མ་ཉྩ རུ་པྤ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ བྷཱུ་ཏོ་པཱ་དཱ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ རཱུ་པ་ཉྩ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏ་སྨིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ ཨེ་ཏེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཨ་བྷ་བྦུ་པྤ་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ནི་རོ་དྷཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ས་ཀིཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མཱི, ཏ་སྶ མ་གྒོ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒོ. ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཉཱ་ཎེ་ན. དྭེ བྷ་ཝེ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཀཱ་མ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན དྭེ བྷ་ཝེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སཱུཏི ཏ་ད་ཝ་སི་ཊྛེ་སུ པ་ཉྩ་སུ བྷ་ཝེ་སུ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཨེ་ཀཾ བྷ་ཝཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཝཱཏི དུ་ཏི་ཡ་ཀ་བྷ་ཝེ རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙེ་ཝ ཨ་རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙ. ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏྠ རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ཨ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ ནཱ་མ་མེ་ཝ. ཨེ་ཏྠེ་ཏེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ ཨེ་ཏེ ནཱ་མ་རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.
ཨ་ར་ཧ་ཏོཏི ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཨཱ་ར་ཀ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ར་ཧཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ. ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི དུ་ཝི་དྷཱ ཧི ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ཙ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ ཙ. ཏ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དཱི་ཡ་ཏི ‘‘ཨ་ཧཾ མ་མཱ’’ཏི བྷུ་སཾ ག་ཎྷཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨུ་པཱ་དི, ཁ་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ཀ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨུ་པཱ་དི་ཡེ་ཝ སེ་སོ ཨ་ཝ་སི་ཊྛོ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ, ས་ཧ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ས་ཨུ་པཱ་དི་སེ་སཱ. ན་ཏྠེ་ཏྠ ཨུ་པཱ་དི་སེ་སོ་ཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ. ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སཱ་ཡ ནི་བྦཱ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟ་སྶཱཏི ནི་རི་ནྡྷ་ན་སྶ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏ་ཝེ་ད་སྶ ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ནྟ་སྶ. ཙ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན. ཏ་ཡོ ཙ་རི་མཱ བྷ་ཝ་ཙ་རི་མོ ཛྷཱ་ན་ཙ་རི་མོ ཙུ་ཏི་ཙ་རི་མོ་ཏི. བྷ་ཝེ་སུ ཧི ཀཱ་མ་བྷ་ཝེ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སཱ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་བྷ་ཝེ་སུ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ བྷ་ཝ་ཙ་རི་མོ. ཛྷཱ་ནེ་སུ པུ་རི་མ་ཛྷཱ་ན་ཏྟ་ཡེ་ཝ པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཙ་ཏུ་ཏྠེ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སོ ཛྷཱ་ན་ཙ་རི་མོ. ཡེ པ་ན ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ པུ་ར་ཏོ སོ་ལ༹་ས་མེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧུ་པྤ་ནྣཱ, ཏེ ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཧ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. སོ ཙུ་ཏི་ཙ་རི་མོ ནཱ་མ. ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཙ་རི་མོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཡེ ཧི ཀེ་ཙི བུ་དྡྷཱ ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཝཱ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་མ་སོ ཀུ་ནྠ་ཀི་པི་ལླི་ཀཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏེ་ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ ཙ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ནཱཏི ཙུ་ཏི་ཙི་ཏྟ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པ་ཉྙཱ ཙ ས་ཏི ཙ ནཱ་མ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏེ་ཧི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ ག་ཧ་ཎཾ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ. རཱུ་པ་ཉྩཱཏི ཨེ་ཏེ་ན ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ཝཱི་ས་ཏི་ཨུ་པཱ་དཱ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྩ ག་ཧ་ཎཾ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ནི་རོ་དྷེ་ན, ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཙ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་མྤི. ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ནི་རོ་དྷེ་ན ཨེ་ཏྠེ་ཏཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི དཱི་པ་སི་ཁཱ ཝི་ཡ ཨ་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཡཱ་ཏི, ཙ་རི་མ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ནི་རོ་དྷེ་ན ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༤༩༩).
༧. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ ‘‘དུ་ཀྑ་མ་སྶ མ་ཧ་བྦྷ་ཡ’’ནྟི ཨི་མི་ནཱ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ དུ་ཀྑ་ས་ཙྩཾ, ‘‘ཡཱ་ནི སོ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩཾ, ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏེ པི་དྷཱི་ཡ་རེ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མ་གྒ་ས་ཙྩཾ, ‘‘ཨ་སེ་སཾ ཨུ་པ་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ནི་རོ་དྷ་ས་ཙྩ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི སུ་ཏྭཱ་པི ཨ་རི་ཡ་བྷཱུ་མིཾ ཨ་ན་དྷི་ག་ཏོ པུ་ན སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཡེ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་སེ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝཱི་མཾ་སི་ཏ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ན་མེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. སེ་ཀྑཱཏི སཱི་ལཱ་དཱི་ནི སི་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལཱ. པུ་ཐཱུཏི བ་ཧཱུ ས་ཏྟ་ཛ་ནཱ. ཏེ་སཾ མེ ནི་པ་ཀོ ཨི་རི་ཡཾ པུ་ཊྛོ པ་བྲཱུ་ཧཱིཏི ཏེ་སཾ མེ སེ་ཀྑཱ་སེ་ཀྑཱ་ནཾ ནི་པ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ ཏྭཾ པུ་ཊྛོ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ བྲཱུ་ཧཱི་ཏི.
ཏེ་སཾ ཁ་ནྡྷཱ ས་ངྑཱ་ཏཱཏི ཏེ་སཾ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཱ, ས་ངྑེ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ ཝཱ. དྷཱ་ཏུ་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨི་རི་ཡནྟི པ་ཡོ་གཾ. ཙ་རི་ཡནྟི ཀི་རི་ཡཾ. ཝུ་ཏྟིནྟི པ་ཝ་ཏྟིཾ. ཨཱ་ཙ་རནྟི ཙ་ར་ཎཾ. གོ་ཙ་རནྟི པ་ཙྩ་ཡཾ. ཝི་ཧཱ་རནྟི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་པ་ཝ་ཏྟ་ནཾ. པ་ཊི་པ་དནྟི ཝི་པ་སྶ་ནཾ.
༨. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་སྨཱ སེ་ཀྑེ་ན ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ ཨེ་ཝ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀཱ་མེ་སཱུཏི ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་ཐཱ་ཡ སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཝ་ཏྠུཀཱ་མེ་སུ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ན ནཱ་བྷི་གི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་ད་ཡོ ཙ མ་ན་སོ ཨཱ་ཝི་ལ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རེ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧ་ནྟོ མ་ན་སཱ་ནཱ་ཝི་ལོ སི་ཡཱཏི. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨ་སེ་ཀྑོ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་ནཾ པ་རི་ཏུ་ལི་ཏ་ཏྟཱ ཀུ་ས་ལོ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ས་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ཙ ས་ཏོ ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དཱི་ནཾ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ བྷི་ཀྑུབྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ པ་རི་བྦ་ཛ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀུ་ས་ལོ’’ཏི ཨུ་པ་ཌྜྷ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་སེ་ཀྑ་པ་ཊི་པ་དཾ ད་སྶེ་ཏི.
ནཱ་བྷི་གི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱཏི གེ་དྷཾ ནཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ན པ་ལི་གི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱཏི ལོ་བྷཾ ནཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻ. ན པ་ལི་བུ་ནྡྷེ་ཡྻཱཏི ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ན ཨ་ལླཱི་ཡེ་ཡྻ.
ཨཱ་ཝི་ལ་ཀ་རེ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ཧེ་ཡྻཱཏི ཙི་ཏྟཱ་ལུ་ལ༹་ཀ་རེ ཨུ་པ་ཏཱ་པ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀི་ལེ་སེ ཛ་ཧེ་ཡྻ.
ས་བྦེ དྷ་མྨཱ ཨ་ན་ཏྟཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ཀ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨནྟི ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་པྤ་ཙྩ་ཡ་ས་བྷཱ་ཝཾ.
ས་ཧ གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱཏི གཱ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ. ཡེ་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཙྪ་ནྡཱཏི ཡེ ཨེ་ཏེ ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝེ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཚ་ནྡེ་ན ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཱ. ཨེ་ཀ་པྤ་ཡོ་གཱཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་པ་ཡོ་གེ་ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཡོ་གཱ. ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ རུ་ཙི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཨེ་ཀཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཱ, ཨེ་ཀ་རུ་ཙི་ཀཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཝཱ་ས་ན་ཝཱ་སི་ཏཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ བྷཱ་ཝི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ནཱ. ཨ་ནེ་ཀ་པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་སཾ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ནཾ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ. ཝི་ར་ཛཾ ཝཱི་ཏ་མ་ལནྟི རཱ་གཱ་དི་ར་ཛ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ རཱ་གཱ་དི་མ་ལ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཉྩ.
དྷ་མྨ་ཙ་ཀྑུནྟི ཨི་དྷ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ་མ་གྒ་ཏྟ་ཡཾ. ཏ་སྶ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ས་མུ་ད་ཡ་དྷ་མྨཾ, ས་བྦཾ ཏཾ ནི་རོ་དྷ་དྷ་མྨ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཉྷི ནི་རོ་དྷཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྩ་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྑ་ཏཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩཱིཏི ཏ་སྶ ཙ ཨ་ཛི་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་ཧ་སྶཱ་ན་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ་དཱི་ཧི ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་མཱ་ས་ཝཱ་དཱི་ཧི མ་གྒ་ཀྑ་ཎེ ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཕ་ལ་ཀྑ་ཎེ ཝི་མུ་ཙྩི. ས་ཧ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ ཙ ས་ཧེ་ཝ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨ་ཛི་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཙ ཨ་ཛི་ན་ཛ་ཊཱ་ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་ཏི་ད་ཎྜ་ཀ་མ་ཎྜ་ལུ་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ. ས་བྦེ་ཝ ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ དྭ་ངྒུ་ལ་ཀེ་སཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑཱུ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནཱ པ་ཉྫ་ལི་ཀཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ཨ་ཛི་ཏ་ཏྠེ་རོ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྭ་ཏྠ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱཏི ས་ཡཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་སི་ཏ་ལ་དྡྷ་པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ, ནི་བྦཱ་ན་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སཱི་ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ ཙཱུ་ལ༹་ནི་དྡེ་ས-ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ཛི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.