༡༥. ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༧༠. པ་ནྣ་ར་ས་མེ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜཱ བྷ་ཡཾ ཛཱ་ཏནྟི པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཏྠོ – ཡཾ ལོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝཱ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ བྷ་ཡཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜཱ བྷ་ཡཾ ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཛཱ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཛ་ནཾ པ་སྶ་ཐ མེ་དྷ་གཾ, ཨི་མཾ སཱ་ཀི་ཡཱ་དི་ཛ་ནཾ པ་སྶ་ཐ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མེ་དྷ་གཾ ཧིཾ་ས་ཀཾ བཱ་དྷ་ཀ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ནྣཾ ཛ་ནཾ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྨཱ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ད་སྶ་ནེ་ན ཏ་སྶ སཾ་ཝེ་གཾ ཛ་ནེ་ཏུཾ ཨཱ་ཧ ‘‘སཾ་ཝེ་གཾ ཀི་ཏྟ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ སཾ་ཝི་ཛི་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི. པུ་བྦེ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ནེ་ཝ ས་ཏཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏ་ཡོཏི ག་ཎ་ན་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ད་ཎྜཱཏི དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ. ཀཱ་ཡ་ད་ཎྜོཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཝ་ཙཱི་ད་ཎྜཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཏི་ཝི་དྷཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དི་ཀཱ་ཡ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟཾ དུ་ཊྛུཾ ཙ་རི་ཏཾ, ཀི་ལེ་ས་པཱུ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ ཝཱ དུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏ་ནྟི ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཏི་ཝི་དྷཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ. ཙ་ཏུ་བྦི་དྷནྟི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དི་ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ. ཏི་ཝི་དྷནྟི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཏི་ཝི་དྷཾ. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀནྟི དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡཾ. ཨཱ་གུ་ཙཱ་རཱིཏི པཱ་པ་ཀཱ་རཱི ཨ་པ་རཱ་དྷ་ཀཱ་རཱི. ཏ་མེ་ནཾ རཱ་ཛཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏཱིཏི པཱ་པ་ཀཱ་རིཾ རཱ་ཛཱ པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏཱིཏི ཀཱ་ཡི་ཀཾ དུ་ཀྑཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ དོ་མ་ན་སྶཾ ཝི་ནྡ་ཏི. ཨེ་ཏཾ བྷ་ཡཾ དུ་ཀྑཾ དོ་མ་ན་སྶནྟི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ བྷ་ཡ་ཉྩ དུ་ཀྑ་ཉྩ དོ་མ་ན་སྶ་ཉྩ. ཀུ་ཏོ ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ ཙོ་ར་སྶ ཀུ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་ཏོ ཛཱ་ཏནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ.
ཨ་ནྟ་མ་སོཏི ཧེ་ཊྛི་མ་ཏོ. ས་ཝ་ཙ་ནཱི་ཡ་མྤི ཀ་རོ་ཏི ‘‘ན ཏེ ལ་བྦྷཱ ཨི་ཏོ པ་ཀྐ་མི་ཏུ’’ནྟི ཨི་ཏོ ཨི་མ་མྷཱ གཱ་མཱ་དི་ནཱ ག་ནྟུཾ ན ལ་བྦྷཱ. ན ས་ཀྐཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏུ་ནྟི པ་ལི་བོ་དྷཾ ས་ངྒཾ ཀ་རོ་ཏི. དྷ་ན་ཛཱ་ནི་པ་ཙྩ་ཡཱ་པཱིཏི དྷ་ན་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཀཱ་ར་ཎཱ་པི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏི. ཀ་སཱ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ཏཱིཏི ཀ་སཱ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི པོ་ཐེ་ཏི. ཝེ་ཏྟེ་ཧི་པི ཏཱ་ལེ༹་ཏཱིཏི ས་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཧི པོ་ཐེ་ཏི. ཨ་ཌྜྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ཡེ་ཝ. སུ་ན་ཁེ་ཧི་པི་ཁཱ་དཱ་པེ་ཏཱིཏི ཀ་ཏི་པ་ཡཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནི ཨཱ་ཧཱ་རེ ཨ་ད་ཏྭཱ ཚཱ་ཏ་སུ་ན་ཁེ་ཧི ཁཱ་དཱ་པེ་ཏི. ཏེ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཊྛི་ཀ་ས་ངྑ་ལི་ཀ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ཏཱིཏི སཱུ་ལཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ད་ཎྜཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རོཏི ཨི་མཱ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨཱ་ཎཱ་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ རཱ་ཛཱ ས་མ་ཏྠོ.
ས་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱཏི ས་ཡཾ་ཀ་ཏེ་ན ཀ་མྨེ་ན. ཏ་མེ་ནཾ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཐེ་རཱ ‘‘ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡ་ནྟ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་སཾ ཏཾ ‘‘ཨ་ཏྠི ནི་ར་ཡེ་སུ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ་ཏི, ཨཱ་མ་ནྟཱ. ཨ་ཏྠི ཙ ཀཱ་ར་ཎི་ཀཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་བྷི་དྷ་མྨེ (ཀ་ཐཱ. ༨༦༦ ཨཱ་ད་ཡོ) པ་ཊི་སེ་དྷི་ཏ་མེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ནི་ར་ཡེ་སུ ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨ་ཏྠཱི་ཏི. ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལནྟི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་ཡ་སཱུ་ལཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཱ་དཱི་སུ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་རེ་ན་པི ཝཱ་མ་པ་སྶེ་ན་པི ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ་ན་པི ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
སཾ་ཝེ་སེ་ཏྭཱཏི ཛ་ལི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ. ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧཱིཏི མ་ཧ་ཏཱི་ཧི གེ་ཧ་ཙྪཱ་ད་ན་སྶ ཨེ་ཀ་པ་ཀྑ་མ་ཏྟཱ་ཧི ཀུ་ཋཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪེ་ནྟི, ལོ་ཧི་ཏཾ ན་དཱི ཧུ་ཏྭཱ ས་ནྡ་ཏི, ལོ་ཧ་པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཙྪི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཙྪ་ནྟཱ པ་ན སུ་ཏྟཱ་ཧ་ཏཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དཱ་རུ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཾ་ས་མྤི ཚ་ལ༹ཾ་ས་མྤི ཀ་རོ་ནྟི. ཝཱ་སཱི་ཧཱིཏི མ་ཧཱ་སུ་པྤ་པ་མཱ་ཎཱ་ཧི ཝཱ་སཱི་ཧི. ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱཏི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ག་ཡོ་ཏྟ་ཨུ་པ་ཀྑ་ར་ཙ་ཀྐ་ཀུ་བྦ་ར་པཱ་ཛ་ནེ་ཧི ས་བྦ་ཏོ པ་ཛྫ་ལི་ཏེ ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ. མ་ཧ་ནྟནྟི མ་ཧཱ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨཱ་རོ་པེ་ནྟཱིཏི ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏེ་ཧི ཨ་ཡ་མུ་གྒ་རེ་ཧི པོ་ཐེ་ནྟཱ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི. ས་ཀི་མྤི ཨུ་དྡྷནྟི སུ་པ་ཀྐུ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྑ་ལི་ཡཱ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཏ་ཎྜུ་ལཾ ཝི་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡ་ཉྩ ག་ཙྪ་ཏི. མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེཏི ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་མྷི.
ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞོཏི ཙ་ཏུ་ར་སྶ་མ་ཉྫཱུ་སཱ་ས་དི་སོ. ཝི་བྷ་ཏྟོཏི ཙ་ཏུ་དྭཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟོ. བྷཱ་ག་སོ མི་ཏོཏི དྭཱ་ར་ཝཱི་ཐཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན བྷཱ་གེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཏྟོ. པ་རི་ཡ་ནྟོཏི པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ. ཨ་ཡ་སཱཏི ཨུ་པ་རི ན་ཝ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ་ན ཨ་ཡ་པ་ཏྟེ་ན ཚཱ་དི་ཏོ. ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཡ་ཐཱ ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏེ ཋ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཡ་མ་ཀ་གོ་ལ༹་ཀཱ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི. ཀ་ད་རི་ཡཱ་ཏ་པ་ནཱཏི ས་བྦེ་པི ཏེ ཨུ་སྶ་དེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡཱ ཀ་ད་རི་ཡཱ ནི་ཙྩཾ ཏ་པ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ད་རི་ཡཱ་ཏ་པ་ནཱ. བ་ལ་ཝ་དུ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ གྷོ་རཱ. ཀ་པྤ་ཊྛི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཙྩཱི་ནཾ ཨ་ཏྠི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཙྩི་མ་ནྟོ. ཨཱ་སཱ་དེ་ཏུཾ གྷ་ཊྚེ་ཏུཾ དུ་ཀྐ་ར་ཏཱ་ཡ དུ་རཱ་ས་དཱ. དི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ ཝཱ སུ་ཏ་མ་ཏྟཱ ཝཱ ལོ་མཱ་ནི ཧཾ་སེ་ནྟཱི་ཏི ལོ་མ་ཧཾ་ས་ན་རཱུ་པཱ. བྷཱི་ས་ན་ཏཱ་ཡ བྷི་སྨཱ. བྷ་ཡ་ཛ་ན་ན་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་བྷ་ཡཱ. སུ་ཁཱ་བྷཱ་ཝེ་ན དུ་ཁཱ.
པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ བྷི་ཏྟི་ཡཱཏི་ཨཱ་དི་གཱ་ཐཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡོ་ཏི པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཡཾ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱ པ་ན ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ཏེ་སཾ དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱ ཝཱི་ཙི ཨ་ནྟ་རཾ ན་ཏྠི ཨེ་ཏྠཱ་ཏི ཨ་ཝཱི་ཙི. ཏ་ཏྲ ཧི པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དཱི་ཧི བྷི་ཏྟཱི་ཧི ཛཱ་ལཱ་རཱ་སི ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནོ པུ་གྒ་ལེ ཛྷཱ་པེ་ནྟོ པ་ཙྪི་མཱ་དཱི་སུ བྷི་ཏྟཱི་སུ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི པ་ཧ་ར་ཏི, ཏཱ ཙ བྷི་ཏྟི་ཡོ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ ཨུ་པ་རི པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཨུ་ཊྛི་ཏཱ ཧེ་ཊྛཱ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝེ་ཏྠ ཛཱ་ལཱ་ནཾ ཝཱི་ཙི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ནྟོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཁཱི་ར་ཝ་ལླི་པི་ཊྛ་སྶ པཱུ་རི་ཏ་ནཱ་ལི༹ ཝི་ཡ ས་ཏྟེ་ཧི ནི་ར་ནྟ་རཾ པཱུ་རི་ཏཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི པ་ཙྩ་ནྟཱ་ནཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྱཱ་བཱ་དྷེ་ནྟི, ས་ཀ་ས་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ པ་ཙྩ་ནྟི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱི་ཙི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཚ མ་དྷུ་བི་ནྡཱུ་ནི ས་ཏྟ་མ་སྶ ཏ་མྦ་ལོ་ཧ་བི་ནྡུ་ནོ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་ད་ཧ་ན་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ སེ་སཱ ཚ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀུ་པེ་ཀྑཱ ཨ་བྦོ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ དུ་ཀྑ་སྶ ཝཱི་ཙི ནཱ་མ ན་ཏྠི. ནི་ར་སྶཱ་ད་ཊྛེ་ན ནི་ར་ཡོ.
ཏ་ཏྠ ས་ཏྟཱ མ་ཧཱ་ལུ་དྡཱཏི ཏ་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ མ་ཧ་ནྟཱ ལུ་དྡཱ. མ་ཧཱ་ཀི་བྦི་ས་ཀཱ་རི་ནོཏི མ་ཧ་ནྟ་དཱ་རུ་ཎ་ཀ་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ. ཨ་ཙྩ་ནྟ་པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནྟཱཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནོ. པ་ཙྩ་ནྟི ན ཙ མི་ཡྻ་རེཏི ཚ་ནྣཾ ཛཱ་ལཱ་ན་མ་ནྟ་རེ པ་ཙྩ་ནྟི, ན ཙ མི་ཡྻ་ནྟི. ཛཱ་ཏ་ཝེ་ད་ས་མོ ཀཱ་ཡོཏི ཏེ་སཾ ས་རཱི་རཾ ཨ་གྒི་ས་དི་སཾ. ཏེ་སཾ ནི་ར་ཡ་ཝཱ་སི་ནནྟི ཏེ་སཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ནི་ར་ཡ་ཝཱ་སཱི་ནཾ. པ་སྶ ཀ་མྨཱ་ནཾ ད་ལ༹ྷ་ཏྟནྟི པཱ་པ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཐི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧི. ན བྷ་སྨཱ ཧོ་ཏི ན་པཱི མ་སཱིཏི ཚཱ་རི་ཀཱ་པི ན ཧོ་ཏི ཨ་ངྒཱ་རོ་པི. པུ་ར་ཏྠི་མེ་ནཱཏི ཡ་དཱ ཏཾ དྭཱ་རཾ ཨ་པཱ་རུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐ ཏ་ད་བྷི་མུ་ཁཱ དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ ཚ་ཝི་ཨཱ་དཱི་ནི ཛྷཱ་ཡ་ནྟི. དྭཱ་ར་ས་མཱི་པཾ པ་ཏྟཱ་ན་ཉྩ ཏེ་སཾ ཏཾ པཱི་དྷཱི་ཡ་ཏི, པ་ཙྪི་མཾ ཨ་པཱ་རུ་ཏཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ. ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མི་ཏཱ་སཱ ཏེཏི ནི་ར་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨཱ་སཱ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ནི་ཀྑ་མི་ཏཱ་སཱ. མོ་ཀྑ་ག་ཝེ་སི་ནོཏི མུ་ཉྩ་ནུ་པཱ་ཡཾ ཨེ་ས་ནྟཱ ག་ཝེ་ས་ནྟཱ་པི. ན ཏེ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ, ལ་བྷ་ནྟི ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ཏེ ས་ཏྟཱ ནི་ར་ཡ་ཏོ ནི་ཀྑ་མ་ན་དྭཱ་རཾ པཱ་པ་ཀ་མྨ་པ་ཙྩ་ཡཱ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་ས་ཉྩ པཱ་པ་ཀ་མྨ་ནྟཾ, ཨ་ཝི་པ་ཀྐཾ ཀ་ཏཾ བ་ཧུནྟི ཏེ་ས་ཉྩ ས་ཏྟཱ་ནཾ ལཱ་མ་ཀཾ དཱ་རུ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཝི་པཱ་ཀཾ བ་ཧུ་ཝི་དྷཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་དི་ནྣ་ཝི་པཱ་ཀཾ ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཙི་ཏཾ ཨ་ཏྠི.
སཾ་ཝེ་གནྟི ཝི་ནི་ལ་ནཾ. ཨུ་བྦེ་གནྟི ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ག་མ་ནཾ. ཨུ་ཏྲཱ་སནྟི ཨུ་བྦེ་ཛ་ནཾ ཨ་ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ. བྷ་ཡནྟི ཙི་ཏྟུ་ཏྲཱ་ས་ནཾ. པཱི་ལ༹་ནནྟི གྷ་ཊྚ་ནཾ. གྷ་ཊྚ་ནནྟི པཱི་ལཱ༹་ཀ་ར་ཎཾ. ཨུ་པ་དྡ་ཝནྟི ཨཱི་ཏིཾ. ཨུ་པ་ས་གྒནྟི རུ་ནྡྷ་ནཾ.
༡༧༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ་ནེ་ན སཾ་ཝི་ཛི་ཏཾ, ཏཾ པ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཕ་ནྡ་མཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཕ་ནྡ་མཱ་ནནྟི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཀ་མྤ་མཱ་ནཾ. ཨ་པྤོ་ད་ཀེཏི ཨ་པྤེ ཨུ་ད་ཀེ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི བྱཱ་རུ་དྡྷེ དི་སྭཱཏི ནཱ་ནཱ་ས་ཏྟེ ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་རུ་དྡྷེ དི་སྭཱ. མཾ བྷ་ཡ་མཱ་ཝི་སཱིཏི མཾ བྷ་ཡཾ པ་ཝི་ཊྛཾ.
ཀི་ལེ་ས་ཕ་ནྡ་ནཱ་ཡ ཕ་ནྡ་མཱ་ནནྟི རཱ་གཱ་དི་ཀི་ལེ་ས་ཙ་ལ་ནཱ་ཡ ཙ་ལ་མཱ་ནཾ. པ་ཡོ་གོཏི ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་པ་ཡོ་གོ.
ཝི་རུ་དྡྷཱཏི ཝི་རོ་དྷ་མཱ་པ་ནྣཱ. པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱཏི པ་ཊི་མུ་ཁཾ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་རོ་དྷ་མཱ་པ་ནྣཱ, སུ་ཊྛུ ཝི་རུ་དྡྷཱ ཝཱ. ཨཱ་ཧ་ཏཱཏི ཀོ་དྷེ་ན ཨཱ་ཧ་ཏཱ པ་ཧ་ཏཱ. པ་ཙྩཱ་ཧ་ཏཱཏི པ་ཊི་མ་ལླཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཏཱ. ཨཱ་གྷཱ་ཏི་ཏཱཏི གྷ་ཊྚི་ཏཱ. པ་ཙྩཱ་གྷཱ་ཏི་ཏཱཏི ཝི་སེ་སེ་ན གྷ་ཊྚི་ཏཱ. པཱ་ཎཱི་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི ཧ་ཏྠེ་ཧི་པི པ་ཧ་ར་ནྟི.
༡༧༢. ས་མ་ནྟ་མ་སཱ་རོ ལོ་ཀོཏི ནི་ར་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ལོ་ཀོ ཨ་སཱ་རོ ནི་ཙྩ་སཱ་རཱ་དི་ར་ཧི་ཏོ. དི་སཱ ས་བྦཱ ས་མེ་རི་ཏཱཏི ས་བྦཱ དི་སཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡ ཀ་མྤི་ཏཱ. ཨི་ཙྪཾ བྷ་ཝ་ན་མ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཏཱ་ཎཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ. ནཱ་དྡ་སཱ་སིཾ ཨ་ནོ་སི་ཏནྟི ཀི་ཉྩི ཋཱ་ནཾ ཛ་རཱ་དཱི་ཧི ཨ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ཝུ་ཊྛཾ ནཱ་དྡ་ཀྑི་ནྟི.
ཨ་སཱ་རོཏི ན སཱ་རོ, སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཝཱ. ནི་སྶཱ་རོཏི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ སཱ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. སཱ་རཱ་པ་ག་ཏོཏི སཱ་ར་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ. ནི་ཙྩ་སཱ་ར་སཱ་རེ་ན ཝཱཏི ས་ཏ་ཏ་སཱ་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན སཱ་རེ་ན ཝཱ. ཨུ་པ་རི་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཡེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ས་ངྑཱ་རཱཏི ཡེ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ས་ངྒ་མྨ ས་མཱ་ག་མྨ ཀ་ཏཱ ས་ངྑཱ་རཱ. ཏེ་པི ཨེ་རི་ཏཱཏི ཏེ་པི ས་ངྑཱ་རཱ ཀ་མྤི་ཏཱ. ས་མེ་རི་ཏཱཏི ས་མྨཱ ཀ་མྤི་ཏཱ. ཙ་ལི་ཏཱཏི ཙ་ལ་ནཾ ག་ཏཱ. གྷ་ཊྚི་ཏཱཏི ཨུ་ད་ཡ་བྦ་ཡེ་ན པཱི་ལི༹་ཏཱ. ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཡཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཏཱ་ཡ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཨ་ནུ་ག་ཏཱཏི ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནུ་པ་ཝི་ཊྛཱ. ཛ་རཱ་ཡ ཨ་ནུ་ས་ཊཱཏི པ་རི་པ་ཀྐ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་པ་ཏྠ་ཊཱ. བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱཏི ཙཱ་ཏུ་ཝི་ས་མེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་བྱཱ་དྷི་ནཱ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཱ. མ་ར་ཎེ་ན ཨ་བྦྷཱ་ཧ་ཏཱཏི མ་ཙྩུ་ནཱ ཨ་བྷི་ཨཱ་ཧ་ཏཱ པ་ཧ་ཏཱ. ཨ་ཏཱ་ཎཱཏི ར་ཀྑ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ལེ་ཎཱཏི ལེ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ. ཨ་ས་ར་ཎཱཏི ན་ཏྠི ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ས་ར་ཎཱ. ཨ་ས་ར་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱཏི ས་ཡཾ ས་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ས་ར་ཎཱི་བྷཱུ་ཏཱ.
ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནནྟི ནི་དྡེ་ས་པ་ད་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཏཱ་ཎནྟི པཱ་ལ་ནཾ. ལེ་ཎནྟི ལེ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. ས་ར་ཎནྟི དུ་ཀྑ་ནཱ་ས་ནཾ. ག་ཏིནྟི པ་ཏི་ཊྛཾ. པ་རཱ་ཡ་ནནྟི པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྡ་སནྟི ཛ་རཱ་དཱི་ཧི མ་དྡི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྡ་ཀྑིཾ. ས་བྦཾ ཡོ་བྦ་ཉྙནྟི ཡོ་བྦ་ན་བྷཱ་ཝོ ཡོ་བྦ་ཉྙཾ, ས་ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ ས་བྦཾ ཡོ་བྦ་ཉྙཾ. ཛ་རཱ་ཡ ཨོ་སི་ཏནྟི པ་རི་པཱ་ཀཱ་ཡ ཛ་རཱ་ཡ ཨ་ཝ་སི་ཏཾ མ་དྡི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ.
༡༧༣. ཨོ་སཱ་ནེ ཏྭེ་ཝ བྱཱ་རུ་དྡྷེ, དི་སྭཱ མེ ཨ་ར་ཏཱི ཨ་ཧཱུཏི ཡོ་བྦ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཨོ་སཱ་ནེ་ཡེ་ཝ ཨ་ནྟ་ག་མ་ཀེ ཨེ་ཝ ཝི་ནཱ་ས་ཀེ ཨེ་ཝ ཛ་རཱ་དཱི་ཧི བྱཱ་རུ་དྡྷེ ཨཱ་ཧ་ཏ་ཙི་ཏྟེ ས་ཏྟེ དི་སྭཱ ཨ་ར་ཏི མེ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཏྠ ས་ལླནྟི ཨ་ཐ ཨེ་ཏེ་སུ ས་ཏྟེ་སུ རཱ་གཱ་དི་ས་ལླཾ. ཧ་ད་ཡ་སྶི་ཏནྟི ཙི་ཏྟ་ནི་སྶི་ཏཾ.
ཡོ་བྦ་ཉྙཾ ཛ་རཱ ཨོ་སཱ་པེ་ཏཱིཏི ཛ་རཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མེ་ཏི ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ.
༡༧༤. ‘‘ཀ་ཐཾ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ ས་ལླ’’ནྟི ཙེ? ཡེ་ན ས་ལླེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞོཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ དི་སཱ ས་བྦཱ ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ས་བྦཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་དི་སཱ་པི པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དི་དི་སཱ་པི ཝི་དི་སཱ་པི དྷཱ་ཝ་ཏི. ཏ་མེ་ཝ ས་ལླ་མ་བྦུ་ཡ྄ཧ, ན དྷཱ་ཝ་ཏི ན སཱི་ད་ཏཱིཏི ཏ་མེ་ཝ ས་ལླཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏཱ ཙ དི་སཱ ན དྷཱ་ཝ་ཏི, ཙ་ཏུ་རོ་གྷེ ཙ ན སཱི་ད་ཏི.
ཨ་ཉྙཱ་ཎནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་ད་སྶ་ནཾ. ཨ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ན ས་མེ་ཏི ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ན་བྷི་ས་མ་ཡོ. ཨ་ནུ་རཱུ་པ་ཏོ དྷ་མྨེ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་བོ་དྷོ. ཏ་པྤ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཨ་ན་ནུ་བོ་དྷོ. ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མྦོ་དྷོ. ཨ་ས་ནྟཾ ཨ་ས་མ་ཉྩ བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི་པི ཨ་ས་མྦོ་དྷོ. ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་དྷ་མྨཾ ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་པྤ་ཊི་ཝེ་དྷོ. རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ན ས་ངྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་ངྒཱ་ཧ་ཎཱ. ཏ་མེ་ཝ དྷ་མྨཾ ན པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ཎཱ. ན ས་མཾ པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་ས་མ་པེ་ཀྑ་ནཱ. དྷ་མྨཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏི ན ཨ་པེ་ཀྑ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎཱ.
ཀུ་ས་ལཱ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ་སུ ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཝུ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་ག་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨེ་ཀ་མྤི ཀ་མྨཾ ཨེ་ཏ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ན་ཏྠི, ས་ཡཾ ཝཱ ཀ་སྶ་ཙི དྷ་མྨ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་མྨཾ. ཡཾ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ ཙི་ཏྟ་ས་ནྟཱ་ནཾ མེ་ཛ྄ཛྷཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ སུ་ཙི ཝོ་དཱ་ནཾ, ཏཾ དུ་ཊྛུཾ མེ་ཛ྄ཛྷཾ ཨི་མི་ནཱ་ཏི དུ་མྨེ་ཛ྄ཛྷཾ. བཱ་ལཱ་ནཾ བྷཱ་ཝོ བཱ་ལྱཾ. མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི མོ་ཧོ. བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ མོ་ཧོ པ་མོ་ཧོ. ས་མ་ནྟ་ཏོ མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ས་མྨོ་ཧོ. ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱ་ཝ་ཏོ ན ཝི་ཛྫཱ་ཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ. ཨོ་གྷ་ཡོ་གཏྠོ ཝུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ. ཐཱ་མ་ག་ཏ་ཊྛེ་ན ཨ་ནུ་སེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་ས་ཡོ. ཙི་ཏྟཾ པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ཡུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཧི་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ལ་ངྒ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ལ་ངྒཱི, ཁ་ཉྫ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. དུ་རུ་གྒྷཱ་ཊ་ན་ཊྛེ་ན ཝཱ ལ་ངྒཱི. ཡ་ཐཱ ཧི མ་ཧཱ་པ་ལི་གྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ ལ་ངྒཱི དུ་རུ་གྒྷཱ་ཊཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཡ་མྤི ལ་ངྒཱི ཝི་ཡཱ་ཏི ལ་ངྒཱི. སེ་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཀ་ངྑཱཏི ཨེ་ཏྠ ཀ་ངྑ་ན་ཝ་སེ་ན ཀ་ངྑཱ. ཀ་ངྑཾ ཨཱ་ན་ཡ་ཏཱི་ཏི ཀ་ངྑཱ་ཡ་ནཱ. པུ་རི་མ་ཀ་ངྑཱ ཧི ཨུ་ཏྟ་ར་ཀ་ངྑཾ ཨཱ་ན་ཡ་ཏི ནཱ་མ. ཨཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཀ་ངྑཱ་ས་མ་ངྒི་ཙི་ཏྟཾ ཀ་ངྑཱ་ཡ ཨཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཱ ཀ་ངྑཱ་ཡི་ཏཾ ནཱ་མ. ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀ་ངྑཱ་ཡི་ཏ་ཏྟཾ. ཝི་མ་ཏཱིཏི ཝི་ག་ཏཱ མ་ཏི ཝི་མ་ཏི. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱཏི ཝི་ག་ཏཱ ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ, ས་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཀི་ཙྪ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ. སཱ སཾ་ས་ཡ་ལ་ཀྑ་ཎཱ, ཀ་མྤ་ན་ར་སཱ, ཨ་ནི་ཙྪ་ཡ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ, ཨ་ནེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཝཱ, ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ, པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་རཱ་ཏི ད་ཊྛ་བྦཱ.
ཀ་མྤ་ན་ཊྛེ་ན དྭི་དྷཱ ཨེ་ལ༹་ཡ་ཏཱི་ཏི དྭེ་ལ༹ྷ་ཀཾ. པ་ཊི་པ་ཏྟི་ནི་ཝཱ་ར་ཎེ་ན དྭི་དྷཱ་པ་ཐོ ཝི་ཡཱ་ཏི དྭེ་དྷཱ་པ་ཐོ. ‘‘ནི་ཙྩཾ ཝཱ ཨི་དཾ ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཱ་ཀཱ་རེ ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྟ་ཏོ སེ་ཏཱི་ཏི སཾ་ས་ཡོ. ཨེ་ཀཾ་སཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ན ཨེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧོ་ཏི ཨ་ནེ་ཀཾ་ས་གྒཱ་ཧོ. ནི་ཙྪེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏོ ཨོ་ས་ཀྐ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ས་པྤ་ནཱ. ཨོ་གཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི པ་རི་ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་པྤ་ཏཱི་ཏི པ་རི་ས་པྤ་ནཱ. པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཨ་པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧ་ཎཱ. ནི་ཙྪ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ པ་ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཏཱ་ཡ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶ, ཐ་དྡྷ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ཧི ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ཐ་དྡྷཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡ་སྨཱ པ་ན སཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ནཾ ཝི་ལི་ཁ་ནྟཱི ཝི་ཡ, ཏ་སྨཱ མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁོཏི ཝུ་ཏྟཱ.
ཝི་དྡྷོཏི ས་ལླེ་ན ལ་དྡྷ་པྤ་ཧཱ་རོ. ཕུ་ཊྛོཏི གྷ་ཊྚི་ཏོ. པ་རེ་ཏོཏི པཱི་ལི༹་ཏོ. དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི. ཝི་དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. ས་ནྡྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ཝེ་གེ་ན དྷཱ་ཝ་ཏི. སཾ་ས་ར་ཏཱིཏི ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཙ་ར་ཏི.
ཨ་ཙེ་ལ་ཀོཏི ནི་ཙྩོ་ལོ, ན་གྒོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. མུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རོཏི ཝི་ས་ཊྛཱ་ཙཱ་རོ, ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཀ་མྨཱ་དཱི་སུ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ཙཱ་རེ་ན ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, ཁཱ་ད་ཏི བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཧ་ཏྠཱ་པ་ལེ་ཁ་ནོཏི ཧ་ཏྠེ པི་ཎྜ་མྷི ཋི་ཏེ ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཡ ཧ་ཏྠཾ ཨ་པ་ལི་ཁ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་རཾ ཝཱ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་མྷི་ཡེ་ཝ ད་ཎྜ་ཀ་ས་ཉྙཱི ཧུ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པ་ལི་ཁ་ཏི. ཏེ ཀི་ར ད་ཎྜ་ཀཾ ‘‘ས་ཏྟོ’’ཏི པ་ཉྙ་པེ་ནྟི. བྷི་ཀྑཱ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ ‘‘ཨེ་ཧི བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ན ཨེ་ཏཱི་ཏི ན ཨེ་ཧི་བྷ་ད་ནྟི་ཀོ. ཏེ་ན ཧི ‘‘ཏི་ཊྛ བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟོ་པི ན ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ན ཏི་ཊྛ་བྷ་ད་ནྟི་ཀོ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཀི་ར སོ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ན ཀ་རོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཧ་ཊནྟི པུ་རེ་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ བྷི་ཀྑཾ. ཨུ་དྡི་སྶ་ཀ་ཏནྟི ‘‘ཨི་དཾ ཏུ་མྷེ ཨུ་དྡི་སྶ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙི་ཏཾ བྷི་ཀྑཾ. ན ནི་མ་ནྟ་ནནྟི ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ ཀུ་ལཾ ཝཱ ཝཱི་ཐིཾ ཝཱ གཱ་མཾ ཝཱ པ་ཝི་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ནི་མ་ནྟི་ཏ་བྷི་ཀྑ་མྤི ན སཱ་དི་ཡ་ཏི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ན ཀུ་མྦྷི་མུ་ཁཱཏི ཀུ་མྦྷི་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ན ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱཏི ཀ་ལོ༹་པཱི་ཏི ཨུ་ཀྑ་ལི ཝཱ པ་ཙྪི ཝཱ, ཏ་ཏོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀུ་མྦྷི་ཀ་ལོ༹་པི་ཡོ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཊ་ཙྪུ་ནཱ པ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ནྟཱི་ཏི. ན ཨེ་ལ༹་ཀ་མ་ནྟ་རནྟི ཨུ་མྨཱ་རཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཀ་རི་ཏྭཱ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨ་ཡཾ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ཀ་ར་ཎཾ ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི. ད་ཎྜ་མུ་ས་ལེ་སུཔི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ན དྭི་ནྣནྟི དྭཱི་སུ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ དེ་ནྟེ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཀ་བ་ལ༹་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ན ག་བྦྷི་ནི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ‘‘ག་བྦྷི་ནི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ དཱ་ར་ཀོ ཀི་ལ་མ་ཏཱི’’ཏི, པཱ་ཡ་ནྟི་ཡཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཁཱི་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི, ‘‘པུ་རི་ས་ནྟ་ར་ག་ཏཱ་ཡ ར་ཏི་ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ན སཾ་ཀི་ཏྟཱི་སཱུཏི སཾ་ཀི་ཏྟེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟེ་སུ. དུ་བྦྷི་ཀྑ་ས་མ་ཡེ ཀི་ར ཨ་ཙེ་ལ་ཀ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨ་ཙེ་ལ་ཀཱ་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ས་མཱ་ད་པེ་ཏྭཱ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟི, ཨུ་ཀྐ་ཊྛོ ཨ་ཙེ་ལ་ཀོ ཏ་ཏོ་པི ན པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. ན ཡ་ཏྠ སཱཏི ཡ་ཏྠ སུ་ན་ཁོ ‘‘པི་ཎྜཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་པ་ཊྛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཨེ་ཏ་སྶ པི་ཎྜ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱི་ཏི. ས་ཎྜ་ས་ཎྜ་ཙཱ་རི་ནཱིཏི ས་མཱུ་ཧ་ས་མཱུ་ཧ་ཙཱ་རི་ནཱི. ས་ཙེ ཧི ཨ་ཙེ་ལ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ཏྟ་གེ་ཧཾ པ་ཝི་ས་ནྟི, ཏེ་སུ ཙ པ་ཝི་ས་ནྟེ་སུ ཀ་ལོ༹་པི་མུ་ཁཱ་དཱི་སུ ནི་ལཱི་ནཱ མ་ཀྑི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཎྜ་ས་ཎྜཱ ཙ་ར་ནྟི. ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧ་ཊཾ བྷི་ཀྑཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཀ་སྨཱ? མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཀྑི་ཀཱ་ནཾ གོ་ཙ་ར་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱ་ཏོ་ཏི. ཐུ་སོ་ད་ཀནྟི ས་བྦ་ས་སྶ་ས་མྦྷཱ་རེ་ཧི ཀ་ཏཾ སོ་ཝཱི་ར་ཀཾ. ཨེ་ཏྠ ཙ སུ་རཱ་པཱ་ན་མེ་ཝ སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་བྦེ་སུ་པི སཱ་ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙཱི.
ཨེ་ཀཱ་གཱ་རི་ཀོཏི ཡོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ གེ་ཧེ བྷི་ཀྑཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཀཱ་ལོ་པི་ཀོཏི ཡོ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་པེ་ན ཡཱ་པེ་ཏི. དྭཱ་གཱ་རི་ཀཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཀི་སྶཱ་པི ད་ཏྟི་ཡཱཏི ཨེ་ཀཱ་ཡ ད་ཏྟི་ཡཱ. ད་ཏྟི ནཱ་མ ཨེ་ཀཱ ཁུ་དྡ་ཀ་པཱ་ཏི ཧོ་ཏི, ཡ་ཏྠ ཨ་གྒ་བྷི་ཀྑཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པེ་ནྟི. ཨེ་ཀཱ་ཧི་ཀནྟི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ནྟ་རི་ཀཾ. ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སི་ཀནྟི ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ནྟ་རི་ཀཾ. པ་རི་ཡཱ་ཡ་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནནྟི ཝཱ་ར་བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ, ཨེ་ཀཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན དྭཱི་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧ་ཝཱ་རེ་ན ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཝཱ་རེ་ནཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དི་ཝ་ས་ཝཱ་རེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏཾ བྷ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཾ.
སཱ་ཀ་བྷ་ཀྑོཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ནེ་ཝ. ཨུ་བྦྷ་ཊྛ་ཀོཏི ཨུ་དྡྷཾ ཋི་ཏ་ཀོ. ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀ་པྤ་དྷཱ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོཏི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ. ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཎྚ་ཀཱ་པ་སྶ་ཡི་ཀོཏི ཨ་ཡ་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ པ་ཀ་ཏི་ཀ་ཎྚ་ཀེ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཙ་མྨཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཋཱ་ན་ཙ་ངྐ་མཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻནྟི ས་ཡ་ནྟོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཕ་ལ་ཀ་སེ་ཡྻནྟི རུ་ཀྑ་ཕ་ལ་ཀེ སེ་ཡྻཾ. ཐ་ཎྜི་ལ་སེ་ཡྻནྟི ཐ་ཎྜི་ལེ ཨུ་ཙྩེ བྷཱུ་མི་ཊྛཱ་ནེ སེ་ཡྻཾ. ཨེ་ཀ་པ་སྶ་ཡི་ཀོཏི ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ནེ་ཝ ས་ཡ་ཏི. ར་ཛོ་ཛ་ལླ་དྷ་རོཏི ས་རཱི་རཾ ཏེ་ལེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ར་ཛུ་ཊྛཱ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཐ་སྶ ས་རཱི་རེ ར་ཛོ་ཛ་ལླཾ ལ་གྒ་ཏི, ཏཾ དྷཱ་རེ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ས་ནྠ་ཏི་ཀོཏི ལ་དྡྷཾ ཨཱ་ས་ནཾ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ ཡ་དེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་ད་ན་སཱི་ལོ. ཝེ་ཀ་ཊི་ཀོཏི ཝི་ཀ་ཊ་ཁཱ་ད་ན་སཱི་ལོ, ཝི་ཀ་ཊ་ནྟི གཱུ་ཐཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨ་པཱ་ན་ཀོཏི པ་ཊི་ཀྑི་ཏྟ་སཱི་ཏུ་ད་ཀ་པཱ་ནོ. སཱ་ཡཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་སྶཱ་ཏི སཱ་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་ཀཾ. པཱ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀེ སཱ་ཡ་ནྟི དི་ཝ་ས་སྶ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ‘‘པཱ་པཾ པ་ཝཱ་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཀོ་རོ་ཧ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
ཏེ ས་ལླེ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏཱིཏི ཏེ རཱ་གཱ་དི་ས་ཏྟ་ས་ལླེ ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི. ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ནྟོཏི ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ. ས་ལླཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝ་སེ་ནཱཏི ས་ལླཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ. པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི པུ་རི་མཾ དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཏེ ས་ལླཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱཏི ཨེ་ཏེ རཱ་གཱ་དི་ས་ལླཱ པ་ཡོ་གཱ ན་པྤ་ཧཱི་ནཱ. ས་ལླཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ས་ལླ་པ་ཡོ་གཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ག་ཏི་ཡཱ དྷཱ་ཝ་ཏཱིཏི ག་ཏི་ཡཾ དྷཱ་ཝ་ཏི. ག་ཏི་ཡཱ ག་ཏིནྟི ག་ཏི་ཏོ ག་ཏིཾ.
ན སཱི་ད་ཏཱིཏི ན ནི་མུ་ཛྫ་ཏི. ན སཾ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ན ས་མ་ནྟ་ཏོ མུ་ཛྫ་ཏི. ན ཨོ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ན ཨོ་ས་ཀྐ་ཏི. ན ཨ་ཝ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ན པ་ཙྩོ་ས་ཀྐ་ཏི. ན ཨ་ཝ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ན ཧེ་ཊྛཱ ག་ཙྪ་ཏི.
༡༧༥. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ལླེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞེ་སུ ཙ ས་ཏྟེ་སུ – ཏ་ཏྠ སི་ཀྑཱ་ནུ་གཱི་ཡ་ནྟི, ཡཱ་ནི ལོ་ཀེ ག་དྷི་ཏཱ་ནཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡེ ལོ་ཀེ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ གི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི ཀ་ཏྭཱ ‘‘ག་དྷི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཙི་ར་ཀཱ་ལ་སེ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ ཝཱ ‘‘ག་དྷི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཏཾ ནི་མི་ཏྟཾ ཧ་ཏྠི་སི་ཀྑཱ་དི་ཀཱ ཨ་ནེ་ཀཱ སི་ཀྑཱ ཀ་ཐཱི་ཡ་ནྟི, ཨུ་གྒ་ཡ྄ཧ་ནྟི ཝཱ. པ་སྶ་ཐ ཡཱ་ཝ ས་མ་ཏྠོ ཝཱ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཡ་ཏོ པ་ཎྜི་ཏོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཏེ་སུ ཝཱ ག་དྷི་ཏེ་སུ ཏཱ་སུ ཝཱ སི་ཀྑཱ་སུ ཨ་དྷི་མུ་ཏྟོ ན སི་ཡཱ, ཨ་ཉྙ་ད་ཏྠུ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ད་སྶ་ནེ་ན ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ ས་བྦ་སོ ཀཱ་མེ. ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ སི་ཀྑེཏི.
པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱཏི ཉཱ་ཎེ་ན ནི་ཀྑ་མེ་ཏྭཱ ཝཱ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ.
༡༧༦. ཨི་དཱ་ནི ཡ་ཐཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་ཙྩོ སི་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་ཙྩོཏི ཝཱ་ཙཱ་ས་ཙྩེ་ན ཉཱ་ཎ་ས་ཙྩེ་ན མ་གྒ་ས་ཙྩེ་ན ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. རི་ཏྟ་པེ་སུ་ཎོཏི པ་ཧཱི་ན་པེ་སུ་ཎོ. ཝེ་ཝི་ཙྪནྟི མ་ཙྪ་རི་ཡཾ.
༡༧༧. ནི་དྡཾ ཏ་ནྡིཾ ས་ཧེ ཐཱི་ནནྟི པ་ཙ་ལཱ་ཡི་ཀ་ཉྩ ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡ་ཉྩ ཙི་ཏྟཱ་ལ་སི་ཡ་ཉྩཱ་ཏི ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ ཨ་བྷི་བྷ་ཝེ་ཡྻ. ནི་བྦཱ་ན་མཱ་ན་སོཏི ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣ་ཙི་ཏྟོ.
ཀཱ་ཡ་སྶ ཨ་ཀ་ལྱ་ཏཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཏྟ་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནཱ་མ་ཀཱ་ཡ་སྶ གི་ལཱ་ན་བྷཱ་ཝོ. གི་ལཱ་ནོ ཧི ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ན་ཡེ་པི (པཱ་རཱ. ༡༥༡) ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཀ་ལླ་ཀོ’’ཏི. ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱཏི ཀཱ་ཡ་གེ་ལ་ཉྙ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་ཏཱ་ཀཱ་རོ. མེ་གྷོ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་ཡཾ ཨོ་ན་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཨོ་ནཱ་ཧོ. ས་བྦ་ཏོ བྷཱ་གེ་ན ཨོ་ནཱ་ཧོ པ་རི་ཡོ་ནཱ་ཧོ. ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ས་མོ་རུ་ནྡྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནྟོ་ས་མོ་རོ་དྷོ. མེ་དྷ་ཏཱི་ཏི མི་དྡྷཾ, ཨ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ཧིཾ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སུ་པ་ནྟི ཏེ་ནཱ་ཏི སུ་པྤཾ. ཨ་ཀྑི་ད་ལཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི པ་ཙ་ལཱ་ཡི་ཀཱ. སུ་པྤ་ནཱ སུ་པྤི་ཏ་ཏྟནྟི ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སཱ. ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱཏི ཨོ་ལཱི་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. དུ་ཏི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ལཱི་ནནྟི ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཀཾ. ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སཱ. ཐི་ནནྟི ས་པྤི་པི་ཎྜོ ཝི་ཡ ཨ་ཝི་པྥཱ་རི་ཀ་ཏཱ་ཡ གྷ་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ཋི་ཏཾ. ཐི་ཡ་ནཱཏི ཨཱ་ཀཱ་ར་ནི་དྡེ་སོ. ཐི་ཡི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཐི་ཡི་ཏ་ཏྟཾ, ཨ་ཝི་པྥཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཐ་དྡྷ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ན་ནི་ནྣ་མཱ་ན་སོ ས་བྦ་ཏེ་བྷཱུ་མི་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ. ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ཝཱ་པེ་ཏྭཱཏི ཙི་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨེ་ཏཾ ས་ནྟནྟི ཨེ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ. ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཾ. ཨ་ཏ་པྤ་ཀ་ཊྛེ་ན པ་ཎཱི་ཏཾ.
ན པ་ཎྜི་ཏཱ ཨུ་པ་དྷི་སུ་ཁ་སྶ ཧེ་ཏཱུཏི ད་བྦ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀཱ་མ་སུ་ཁ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཱ དཱ་ནཱ་ནི ན དེ་ནྟི. ཀཱ་མ་ཉྩ ཏེ ཨུ་པ་དྷི་པ་རི་ཀྑ་ཡཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཀཱ་མ་ཀྑ་ཡཱ་ཡ ཀཱ་མ་ཀྑེ་པ་ན་ཏྠཾ དཱ་ནཱ་ནི དེ་ནྟི. ཨ་པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཛྷཱ་ནཱ་ནི བྷཱ་ཝེ་ནྟཱིཏི པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟི. པུ་ན་བྦྷ་ཝཱ་ཡཱཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟི.
༡༧༨. སཱ་ཧ་སཱཏི ར་ཏྟ་སྶ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཱ སཱ་ཧ་སཱ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.
༡༧༩. པུ་རཱ་ཎཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏཾ རཱུ་པཱ་དིཾ ནཱ་བྷི་ན་ནྡེ་ཡྻ. ན་ཝེཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ. ཧཱི་ཡ་མཱ་ནེཏི ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནེ. ཨཱ་ཀཱ་སཾ ན སི་ཏོ སི་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ནི་སྶི་ཏོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་ཎྷཱ ཧི རཱུ་པཱ་དཱི་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ན་ཏོ ‘‘ཨཱ་ཀཱ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཝེ་མཱ་ནེཏི ཨ་བྷ་ཝ་མཱ་ནེ. ཝི་ག་ཙྪ་མཱ་ནེཏི ཨ་པ་ག་ཙྪ་མཱ་ནེ.
‘‘ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏཱི’’ཏི ‘‘ཨཱ་ཀ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ དུ་ཝི་དྷོ པཱ་ཋོ.
༡༨༠. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ན སི་ཏོ སི་ཡཱ་ཏི ཙེ? གེ་དྷཾ བྲཱུ་མཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་ཧ་ཉྷི ཨི་མཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཏ་ཎྷཾ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ གི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏོ གེ་དྷཾ བྲཱུ་མི ‘‘གེ་དྷོ’’ཏི ཝ་དཱ་མི. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཨ་ཝ་ཧ་ན་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨོ་གྷོ’’ཏི ཙ ཨཱ་ཛ་ཝ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨཱ་ཛ་ཝ’’ནྟི ཙ ‘‘ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཨི་དཾ མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི ཛ་པྤ་ཀཱ་ར་ཎ་ཏོ ‘‘ཛ་པྤ་ན’’ནྟི ཙ དུ་མྨུ་ཉྩ་ན་ཊྛེ་ན ‘‘ཨཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཙ ཀ་མྤ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ‘‘ཀ་མྤ་ན’’ནྟི ཙ བྲཱུ་མི, ཨེ་སཱ་ཝ ལོ་ཀ་སྶ པ་ལི་བོ་དྷ་ཊྛེ་ན དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མ་ནཱི་ཡ་ཊྛེ་ན ཙ ‘‘ཀཱ་མ་པ་ངྐོ དུ་ར་ཙྩ་ཡོ’’ཏི.
ཨཱ་ཛ་ཝནྟི ཨཱ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཏོ ཛ་ཝ་ཏི དྷཱ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཛ་ཝཾ, ཝ་ཊྚ་མཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་དཱ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཛ་པྤ་ནནྟི པ་ཏྠ་ནཱ, ཏ་ཎྷཱ་ཡེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཎྷཱཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏ་ཎྷཱ མུ་ཙྩི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཊྛེ་ན ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ཏི ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི. ཀཱ་མ་པ་ངྐོཏི ཨོ་སཱི་ད་ན་ཊྛེ་ན ཀ་ལ་ལཾ. ཀ་དྡ་མོཏི ས་ངྒ་ཊྛེ་ན ཀ་དྡ་མོ. ཏཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན ཀི་ལེ་སོ. ནི་ཡྻཱ་སཾ ཝི་ཡ ལ་གྒཱ་པ་ན་ཊྛེ་ན པ་ལི་པོ. རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན པ་ལི་རོ་དྷོ. ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ གེ་དྷཱ་དི་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨ་ནི་སྶི་ཏོ.
༡༨༡. ས་ཙྩཱ ཨ་ཝོ་ཀྐ་མནྟི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ ཏི་ཝི་དྷཱ་པི ས་ཙྩཱ ཨ་ཝོ་ཀྐ་མཾ མོ་ནེ་ཡྻ་པ་ཏྟི་ཡཱ མུ་ནཱིཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ ནི་བྦཱ་ན་ཐ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ས ཝེཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ས་བྦཱ་ནི ཨཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི ནི་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ས་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ནི་དྡེ་སེ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི.
༡༨༢. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ས ཝེ ཝི་དྭཱཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ན་ཡེ་ན ས་ངྑ་ཏ་དྷ་མྨཾ ཨ་ཉྙཱ་ཡ. ས་མྨཱ སོ ལོ་ཀེ ཨི་རི་ཡཱ་ནོཏི ཨ་ས་མྨཱ་ཨི་རི་ཡ་ན་ཀ་རཱ་ནཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཧཱ་ནཱ ས་མྨཱ སོ ལོ་ཀེ ཨི་རི་ཡ་མཱ་ནོ.
༡༨༣. ཨེ་ཝཾ ཨ་པི་ཧེ་ནྟོ ཙ – ཡོ་དྷ ཀཱ་མེཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ས་ངྒནྟི ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ས་ངྒཾ ཡོ ཨ་ཙྩ་ཏ་རི. ནཱ་ཛ྄ཛྷེ་ཏཱིཏི ན ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཏི.
༡༨༤. ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་སུ་པི ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧོ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཝ་དཱ་མི – ཡཾ པུ་བྦེཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཡཾ པུ་བྦེཏི ཨ་ཏཱི་ཏེ ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཾ ཀི་ལེ་ས་ཛཱ་ཏཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཀ་མྨ་ཉྩ. པ་ཙྪཱ ཏེ མཱ་ཧུ ཀི་ཉྩ་ནནྟི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི ས་ངྑཱ་རེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཾ རཱ་གཱ་དི་ཀི་ཉྩ་ནཾ མཱ ཨ་ཧུ. མ་ཛ྄ཛྷེ ཙེ ནོ ག་ཧེ་སྶ་སཱིཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨེ་པི ན ག་ཧེ་སྶ་སི ཙེ. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ས་ནྟོ ཙ་རི་སྶ་སི.
ཨ་བཱི་ཛཾ ཀ་རོ་ཧཱིཏི མ་གྒ་ཉཱ་ཎེ་ན ན བཱི་ཛཾ ཀ་རོ་ཧི. རཱ་ག་ཀི་ཉྩ་ནནྟི རཱ་ག་ཕ་ནྡ་ནཾ. དོ་ས་ཀི་ཉྩ་ནཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༡༨༥. ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཐུ་ཏི་ཝ་སེ་ན ཨི་ཏོ པ་རཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་སོཏི གཱ་ཐཱ་ཡ མ་མཱ་ཡི་ཏནྟི མ་མ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎཾ. ‘‘མ་མ ཨི་ད’’ནྟི ག་ཧི་ཏཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུ. ཨ་ས་ཏཱ ཙ ན སོ་ཙ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ས་ནྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ ན སོ་ཙ་ཏི. ན ཛཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཛཱ་ནིཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི.
ཨ་ཧུ ཝ་ཏ མེཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཧོ་སི ཝ་ཏ. ཏཾ ཝ་ཏ མེ ན་ཏྠཱིཏི ཡཾ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ན ས་ནྟི. སི་ཡཱ ཝ་ཏ མེཏི ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ན ལ་བྷཱ་མཱིཏི ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ན པཱ་པུ་ཎཱ་མི.
༡༨༦. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཡ་སྶ ན་ཏྠཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཀི་ཉྩ་ནནྟི ཀི་ཉྩི རཱུ་པཱ་དི་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏཾ.
ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏནྟི ཀ་མྨེ་ན ས་ངྑ་རི་ཏཾ. ཨ་བྷི་ས་ཉྩེ་ཏ་ཡི་ཏནྟི ཙི་ཏྟེ་ན རཱ་སི་ཀ་ཏཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏྭེ་ཝཱཏི ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཏུ ཨེ་ཝ. ཨ་སེ་ས་ཝི་རཱ་ག་ནི་རོ་དྷཱཏི ཝི་རཱ་ག་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་ས་ནི་རོ་དྷཱ.
སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་སྶཱུཏི ཨ་ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཏུ་ཙྪ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ནུ་པ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱ་ཏི དྭཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི སུ་ཉྙ་ཏོ ལོ་ཀཾ པ་སྶ. ཨ་ཏྟཱ་ནུ་དི་ཊྛིཾ ཨཱུ་ཧ་ཙྩཱཏི ས་ཀྐཱ་ཡ་དི་ཊྛིཾ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ. ཨེ་ཝཾ མ་ཙྩུ་ཏ་རོ སི་ཡཱཏི ཨེ་ཝཾ མ་ར་ཎ་སྶ ཏ་ར་ཎོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་ནྟནྟི ཨེ་ཝཾ ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀཾ པ་སྶ་ནྟཾ. མ་ཙྩུ་རཱ་ཛཱ ན པ་སྶ་ཏཱིཏི མ་ར་ཎ་རཱ་ཛཱ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི ན ད་ཀྑ་ཏི.
ནཱ་ཉྙཾ པ་ཏྠ་ཡ་ཏེ ཀི་ཉྩཱིཏི ཨ་ཉྙཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན པ་ཏྠ་ཡ་ཏི ན པི་ཧ་ཡ་ཏི. ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱཏི ནི་བྦཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ. ‘‘ཨ་ཉྙ་ཏྲ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་པ་དཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པ་ཋ་ནྟི.
༡༨༧. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཨ་ནི་ཊྛུ་རཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཊྛུ་རཱིཏི ཨ་ནི་སྶུ་ཀཱི. ‘‘ཨ་ནི་ཊྛ་རཱི’’ཏི་པི ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི. ས་བྦ་དྷཱི ས་མོཏི ས་བྦ་ཏྠ ས་མོ, ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཀིཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི? ཡོ སོ ‘‘ན་ཏྠི མེ’’ཏི ན སོ་ཙ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཨ་ཝི་ཀ་མྤི་ནཾ པུ་གྒ་ལཾ པུ་ཊྛོ ས་མཱ་ནོ ཨ་ནི་ཊྛུ་རཱི ཨ་ན་ནུ་གི་དྡྷོ, ཨ་ནེ་ཛོ ས་བྦ་དྷཱི ས་མོཏི ཨི་མཾ ཏ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ བྲཱུ་མཱི་ཏི.
ནི་ཊྛུ་རི་ཡོཏི ཨི་སྶུ་ཀཱི. ནི་ཊྛུ་ར་བྷཱ་ཝོ ནི་ཊྛུ་རི་ཡཾ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཁེ་ལ༹་པཱ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཊྛུ་རི་ཡ་ཀ་མྨནྟི ནི་ཊྛུ་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎཾ. ག་ཧ་ཊྛོ ཝཱ ཧི ག་ཧ་ཊྛཾ བྷི་ཀྑུ ཝཱ བྷི་ཀྑུཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀ་མྤི ན་ཏྠཱི་ཏི ཁེ་ལ༹ཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ པཱ་དེ་ན མ་དྡ་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་ཊྛུ་རི་ཡཾ ནཱ་མ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ‘‘ནི་ཊྛུ་རི་ཡ་ཀ་མྨ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་སྶཱཏི ས་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སོ. ཏ་ཏོ པ་རཱ དྭེ ཨཱ་ཀཱ་ར་བྷཱ་ཝ་ནི་དྡེ་སཱ. ཨི་ཏ་ར་ཏྟ་ཡཾ པ་རི་ཡཱ་ཡ་ཝ་ཙ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎཱ་དི་ཏོ པ་ནེ་སཱ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟཱི་ནཾ ཨུ་སཱུ་ཡ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨི་སྶཱ; ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ར་སཱ; ཏ་ཏོ ཝི་མུ་ཁ་བྷཱ་ཝ་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ; པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ.
ལཱ་བྷེ་པི ན ཨི་ཉྫ་ཏཱིཏི པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷེ ན ཙ་ལ་ཏི. ཨ་ལཱ་བྷེ་པཱིཏི པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ལཱ་བྷེ་པི.
༡༨༨. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཨ་ནེ་ཛ་སྶཱཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ནི་ས་ངྑ་ཏཱིཏི པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་སུ ཡོ ཀོ་ཙི ས་ངྑཱ་རོ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ནི་ས་ངྑ་རི་ཡ་ཏི, ནི་ས་ངྑ་རོ་ཏི ཝཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ནི་ས་ངྑ་ཏཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཡཱ་ར་མྦྷཱཏི ཝི་ཝི་དྷཱ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ར་མྦྷཱ. ཁེ་མཾ པ་སྶ་ཏི ས་བྦ་དྷཱིཏི ས་བྦ་ཏྠ ཨ་བྷ་ཡ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི.
ཨཱ་ར་མྦྷཱཏི ཀ་མྨཱ་ནཾ པ་ཋ་མཱ་ར་མྦྷཱ. ཝི་ཡཱ་ར་མྦྷཱཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཝི་ཝི་དྷ་ཨཱ་ར་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ. ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཛ་ན་ཀ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཝི་ཡཱ་ར་མྦྷཱ ཨཱ་ར་ཏོ.
༡༨༩. ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟོ ན ས་མེ་སཱུཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ན ཝ་ད་ཏེཏི ‘‘ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མེ་སུ་པི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ཝ་ད་ཏི ཨོ་མེ་སུ་པི ཨུ་སྶེ་སུ་པི. ནཱ་དེ་ཏི ན ནི་ར་སྶ་ཏཱིཏི རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ན ག་ཎྷཱ་ཏི ན ནི་སྶ་ཛྫ་ཏི. སེ་སཾ ས་བྦ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སཱི་ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.