༡༣. མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡༣༠. ཏེ་ར་ས་མེ མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཡེ ཀེ་ཙི་མེ དི་ཊྛི་པ་རི་བྦ་སཱ་ནཱཏི ཨི་ད་མྤི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་མེ དི་ཊྛི་པ་རི་བྦ་སཱ་ནཱ ཝི་ཉྙཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཱ ནི་ནྡ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་སཾ་ས་མྤཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཝི་ཀཱ་ཏུཾ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནྭཱ་ན་ཡ་ནྟཱིཏི ཨ་ནུ ཨཱ་ན་ཡ་ནྟི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི.
ནི་ནྡ་མེ་ཝ ཨ་ནྭེ་ནྟཱིཏི ག་ར་ཧ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟི.
༡༣༡. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཏེ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱ་པི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ཝཱ་དི་ནོ ཀ་དཱ་ཙི ཀ་ཏྠ་ཙི པ་སཾ་ས་མྤི ལ་བྷ་ནྟི, ཡཾ ཨེ་ཏཾ པ་སཾ་སཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝཱ་ད་ཕ་ལཾ, ཏཾ ཨ་པྤཾ, རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་མཱ་ཡ ས་མ་ཏྠཾ ན ཧོ་ཏི, ཀོ པ་ན ཝཱ་དོ དུ་ཏི་ཡེ ནི་ནྡཱ་ཕ་ལེ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨི་མཾ ཏཱ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་པྤ་ཉྷི ཨེ་ཏཾ ན ཨ་ལཾ ས་མཱ་ཡ, དུ་ཝེ ཝི་ཝཱ་ད་སྶ ཕ་ལཱ་ནི བྲཱུ་མཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ དུ་ཝེ ཝི་ཝཱ་ད་སྶ ཕ་ལཱ་ནཱིཏི ནི་ནྡཱ ཙ པ་སཾ་སཱ ཙ ཛ་ཡ་པ་རཱ་ཛ་ཡཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཏཾ་ས་བྷཱ་གཱ་ནི. ཨེ་ཏ་མྤི དི་སྭཱཏི ‘‘ནི་ནྡཱ ཨ་ནི་ཊྛཱ ཨེ་ཝ, པ་སཾ་སཱ ནཱ་ལཾ ས་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཨེ་ཏ་མྤི ཝི་ཝཱ་ད་ཕ་ལེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ. ཁེ་མཱ་བྷི་པ་སྶཾ ཨ་ཝི་ཝཱ་ད་བྷཱུ་མིནྟི ཨ་ཝི་ཝཱ་ད་བྷཱུ་མིཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཁེ་མ་ནྟི པ་སྶ་མཱ་ནོ.
ཨ་པྤ་ཀནྟི མ་ནྡཾ. པ་རི་ཏྟ་ཀནྟི ཐོ་ཀཾ. ཨོ་མ་ཀནྟི ཧེ་ཊྛི་མ་ཀཾ. ལཱ་མ་ཀནྟི པཱ་པ་ཀཾ. ས་མཱ་ཡཱཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཝཱུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ས་ནྣི་སཱི་དཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ཨ་མ་ཏ་མ་ཧཱ་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒཱ་ཡཱཏི མ་གྒེ་ན ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ནི་སྶ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ. པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷི་ཡཱཏི ཕ་ལེ་ན པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་ལཾ.
༡༣༢. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཨ་ཝི་ཝཱ་ད་མཱ་ནོ – ཡཱ ཀཱ་ཙི་མཱཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཏི་ཡོཏི དི་ཊྛི་ཡོ. པུ་ཐུ་ཛྫཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་མྦྷ་ཝཱ. སོ ཨུ་པ་ཡཾ ཀི་མེ་ཡྻཱཏི སོ ཨུ་པ་ག་ནྟ་བྦ་ཊྛེ་ན ཨུ་པ་ཡཾ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཨེ་ཀ་མྤི དྷ་མྨཾ ཀིཾ ཨུ་པེ་ཡྻ, ཀེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པེ་ཡྻ. དི་ཊྛེ སུ་ཏེ ཁ་ནྟི་མ་ཀུ་བྦ་མཱ་ནོཏི དི་ཊྛ་སུ་ཏ་སུ་དྡྷཱི་སུ པེ་མཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ.
པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི ཛ་ནི་ཏཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ. ས་མྨུ་ཏི་ཡོཏི དི་ཊྛི་ཡོ. པུ་ཐུ ནཱ་ནཱ་ཛ་ནེ་ཧི ཛ་ནི་ཏཱ ཝཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ་ཧི ཨུ་པྤཱ་དི་ཏཱ ཝཱ. ནེ་ཏཱིཏི ན ཨེ་ཏི. ན ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ས་མཱི་པཾ ན ཨེ་ཏི. ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི. ནཱ་བྷི་ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ན་པྤ་ཏི་ཊྛ་ཏི.
༡༣༣. ཨི་ཏོ བཱ་ཧི་རཱ པ་ན – སཱི་ལུ་ཏྟ་མཱཏི གཱ་ཐཱ ཏ་སྶ་ཏྠོ – སཱི་ལཾ་ཡེ་ཝ ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སཱི་ལུ་ཏྟ་མཱཏི ཨེ་ཀེ བྷོ་ནྟོ སཾ་ཡ་མ་མ་ཏྟེ་ན སུ་དྡྷིཾ ཝ་ད་ནྟི, ཧ་ཏྠི་ཝ་ཏཱ་དི་ཉྩ ཝ་ཏཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ་སེ. ཨི་དྷེ་ཝ དི་ཊྛི་ཡཾ ཨ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ སུ་དྡྷིཾ བྷ་ཝཱུ་པ་ནཱི་ཏཱ བྷ་ཝ་ཛ྄ཛྷོ་སི་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ ཝ་ད་ནྟི, ཨ་པི ཙ ཏེ ཀུ་ས་ལཱ་ཝ་དཱ་ནཱ ‘‘ཀུ་ས་ལཱ མ་ཡ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱ.
༡༣༤. ཨེ་ཝཾ སཱི་ལུ་ཏྟ་མེ་སུ ཙ ཏེ་སུ ཏ་ཐཱ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཡོ ཀོ་ཙི – ས་ཙེ ཙུ་ཏོཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་ཙེ ཏ་ཏོ སཱི་ལ་ཝ་ཏ་ཏོ པ་ར་ཝི་ཙྪི་ནྡ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟོ ཝཱ ཙུ་ཏོ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་ཀ་མྨཾ པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ཀ་མྨཾ ཝཱ ཝི་རཱ་དྷ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་དྷ་ཏཱི. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཝེ་དྷ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ ཏཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་སུ་དྡྷིཾ པ་ཛ་པྤ་ཏཱི ཙ ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི ཙ པ་ཏྠ་ཡ་ཏཱི ཙ. ཀི་མི་ཝ? ས་ཏྠཱ་ཝ ཧཱི་ནོ པ་ཝ་སཾ གྷ་ར་མྷཱ, གྷ་ར་མྷཱ པ་ཝ་ས་ནྟོ ས་ཏྠ་ཏོ ཧཱི་ནོ ཡ་ཐཱ ཏཾ གྷ་རཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ཝཱ པ་ཏྠ་ཡ་ཏཱི་ཏི.
པ་ར་ཝི་ཙྪི་ནྡ་ནཱ་ཡ ཝཱཏི པ་རེ་ན ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝཱ. ཨ་ན་བྷི་ས་མྦྷུ་ཎ་ནྟོ ཝཱཏི ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ཨ་ས་མྤཱ་དེ་ནྟོ ཝཱ.
ཨ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་པ་ར་དྡྷོཏི ནི་བྦཱ་ནེ་ན པ་རི་ཧཱི་ནོ མ་གྒ་ཏོ ཝཱ. ཏཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ཏཱིཏི ཏཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ས་བྦ་ཏྠ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི.
༡༣༥. ཨེ་ཝཾ པ་ན སཱི་ལུ་ཏྟ་མཱ་ནཾ པ་ཝེ་དྷ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཝཱ་པི པ་ཧཱ་ཡ ས་བྦནྟི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ སཱ་ཝ་ཛྫཱ་ན་ཝ་ཛྫནྟི ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཉྩ. ཨེ་ཏཾ སུ་དྡྷིཾ ཨ་སུ་དྡྷི་ནྟི ཨ་པ་ཏྠ་ཡཱ་ནོཏི པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ་དི་བྷེ་དཾ སུ་དྡྷིཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་སུ་དྡྷི་ཉྩ ཨ་པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ. ཝི་ར་ཏོ ཙ་རེཏི སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་སུ་དྡྷི་ཡཱ ཙ ཝི་ར་ཏོ ཙ་རེ་ཡྻ. ས་ནྟི མ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི དི་ཊྛིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ.
ཀ་ཎྷཾ ཀ་ཎྷ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ. སུ་ཀྐཾ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀནྟི ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སཾ སུ་ཀྐ་ཝི་པཱ་ཀ་དཱ་ཡ་ཀཾ.
ནི་ཡཱ་མཱ་ཝ་ཀྐ་ནྟིནྟི མ་གྒ་པ་ཝི་ས་ནཾ. སེ་ཀྑཱཏི ས་ཏྟ སེ་ཀྑཱ. ཨ་གྒ་དྷ་མྨནྟི ཨུ་ཏྟ་མ་དྷ་མྨཾ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ.
༡༣༦. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏོ བཱ་ཧི་ར་ཀེ སཱི་ལུ་ཏྟ་མེ སཾ་ཡ་མེ་ན ཝི་སུ་དྡྷི་ཝཱ་དེ ཏེ་ས་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀཾ སཱི་ལ་བྦ་ཏ་པ་ཧཱ་ཡི་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཙ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཉྙ་ཐཱ་པི སུ་དྡྷི་ཝཱ་དེ བཱ་ཧི་ར་ཀེ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཏ་མཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་ནྟ་ཉྙེ་པི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ, ཏེ ཛི་གུ་ཙྪི་ཏཾ ཨ་མ་ར་ནྟ་པཾ ཝཱ དི་ཊྛ་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡཨ་ཀི་རི་ཡ་དི་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ ཨུ་དྡྷཾ་ས་རཱ ཧུ་ཏྭཱ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ ཨ་ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ སུ་དྡྷི’མ་ནུ་ཏྠུ་ན་ནྟི ཝ་ད་ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱི་ཏི.
ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪ་ཝཱ་དཱཏི ཀཱ་ཡ་པཱི་ལ༹་ནཱ་དི་ཏ་པེ་ན པཱ་པ་ཧི་རཱི་ཡ་ན་ཝཱ་དཱ. ཏ་པོ་ཛི་གུ་ཙྪ་སཱ་རཱཏི ཏེ་ནེ་ཝ ཏ་པེ་ན ཧི་རཱི་ཡ་ན་སཱ་ར་ཝ་ནྟོ. ཨུ་དྡྷཾ་ས་རཱ་ཝཱ་དཱཏི སཾ་སཱ་རེ་ན སུ་དྡྷིཾ ཀ་ཐ་ཡ་ནྟཱ.
༡༣༧. ཨེ་ཝཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་ནཾ སུ་དྡྷིཾ ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན་ནྟཱ་ནཾ ཡོ་པི སུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཉྙེ་ཡྻ, ཏ་སྶཱ་པི ཨ་ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷ་ཏྟཱ བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ ཏཾ ཏཾ ཝ་ཏྠུཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཧི ཛ་པྤི་ཏཱ་ནི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཏ་ཎྷཱ ཧི ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ ཏ་ཎྷཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡ་ཏེ་ཝ, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཛ་པྤི་ཏཱ་ནི, པ་ཝེ་དྷི་ཏཾ ཝཱ་པི པ་ཀ་པྤི་ཏེ་སུ, ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛཱི་ཧི ཙ་སྶ པ་ཀ་པྤི་ཏེ་སུ ཝ་ཏྠཱུ་སུ པ་ཝེ་དྷི་ཏ་མྤི ཧོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝེ་སུ པ་ན ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏོ ཨི་དྷ ཡ་སྶ ན་ཏྠི, ས ཀེ་ན ཝེ་དྷེ་ཡྻ ཀུ་ཧིཾ ཝ ཛ་པྤེཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ.
ཨཱ་ག་མ་ནནྟི པུ་ན ཨཱ་ག་མ་ནཾ. ག་མ་ནནྟི ཨི་ཏོ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་མ་ནཾ. ག་མ་ནཱ་ག་མ་ནནྟི ཨི་ཏོ ག་ནྟྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟ་ནཾ. ཀཱ་ལནྟི མ་ར་ཎཾ. ག་ཏཱིཏི ག་མ་ན་ཝ་སེ་ན ག་ཏི་ཡཱ ག་ནྟ་བྦཾ.
༡༣༨. ཡ་མཱ་ཧུ དྷ་མྨནྟི པུ་ཙྪཱ་གཱ་ཐཱ.
༡༣༩. ཨི་དཱ་ནི ཡ་སྨཱ ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཏྠ ཝཱ་དོ ས་ཙྩོ ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ དི་ཊྛི་མ་ཏྟ་ཀེ་ན ཧི ཏེ ཝ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་ཀཾ ཧཱི’’ཏི ཨི་མཾ ཏཱ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ས་མྨུ་ཏིནྟི དི་ཊྛིཾ. ཨ་ནོ་མནྟི ཨ་ནཱུ་ནཾ.
༡༤༠. ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སུ ས་ཀཾ དྷ་མྨཾ པ་རི་པུ་ཎྞཾ བྲཱུ་ཝ་ནྟེ་སུ ཨ་ཉྙ་སྶ དྷ་མྨཾ པ་ན ཧཱི་ན་ནྟི ཝ་ད་ནྟེ་སུ ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི – པ་ར་སྶ ཙེ ཝ་མྦྷ་ཡི་ཏེ་ན ཧཱི་ནོཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་དི པ་ར་སྶ ནི་ནྡི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཧཱི་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ན ཀོ་ཙི དྷ་མྨེ་སུ ཝི་སེ་སི ཨ་གྒོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? པུ་ཐཱུ ཧི ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ད་ནྟི དྷ་མྨཾ ནི་ཧཱི་ན་ཏོ ས་བྦེ་ཝ ཏེ ས་མྷི ད་ལ༹ྷཾ ཝ་དཱ་ནཱས་ཀ་དྷ་མྨེ ད་ལ༹ྷ་ཝཱ་དཱ ཨེ་ཝ.
ཝ་མྦྷ་ཡི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི དྷཾ་སི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ག་ར་ཧི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི ལཱ་མ་ཀ་ཀ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ཨུ་པ་ཝ་དི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱཏི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ. ས་ཀཱ་ཡ་ནནྟི ས་ཀ་མ་གྒཾ.
༡༤༡. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ས་དྡྷ་མྨ་པཱུ་ཛཱཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏེ ཙ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཡ་ཐཱ པ་སཾ་ས་ནྟི ས་ཀཱ་ཡ་ནཱ་ནི, ས་དྡྷ་མྨ་པཱུ་ཛཱ་པི ནེ་སཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་ཏྟ་ཏི. ཏེ ཧི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ཏྠཱ་རཱ་དཱི་ནི ས་ཏྟ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཡ་དི ཏེ པ་མཱ་ཎཱ སི་ཡུཾ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་བྦེ་ཝ ཝཱ་དཱ ཏ་ཐི་ཡཱ བྷ་ཝེ་ཡྻུཾ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? སུ་དྡྷཱི ཧི ནེ་སཾ པ་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝ. ན སཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ནཱ་པི པ་ར་མ་ཏྠ་ཏོ. ཨ་ཏྟ་ནི དི་ཊྛི་གཱ་ཧ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ ཏེ་སཾ པ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ནེ་ཡྻ་བུ་དྡྷཱི་ནཾ. པ་ཙྩ་ཏྟ་མེ་ཝཱཏི པཱ་ཊེ་ཀྐ་མེ་ཝ.
༡༤༢. ཡོ པ་ན ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཏ་སྶ ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ར་ནེ་ཡྻ་མ་ཏྠཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཧི ‘‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན སུ་དི་ཊྛ་ཏྟཱ པ་རེ་ན ནེ་ཏ་བྦཾ ཉཱ་ཎཾ ན་ཏྠི. དི་ཊྛིདྷ་མྨེ་སུ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ སུ་མ་གྒ་ཧཱི་ཏམྤི ན་ཏྠི. ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ སོ དི་ཊྛི་ཀ་ལ་ཧཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, ན ཧི སོ སེ་ཊྛ་ཏོ པ་སྶ་ཏི དྷ་མྨ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ཧི.
ན པ་ར་ནེ་ཡྻོཏི པ་རེ་ན ནེ་ཏ་བྦོ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏ་བྦོ ན ཧོ་ཏི. ན པ་ར་པ་ཏྟི་ཡོ ན པ་ར་པ་ཙྩ་ཡོཏི པ་རེ་སཾ པ་ཙྩེ་ཏ་བྦོ ན ཧོ་ཏི. ན པ་ར་པ་ཊི་བ་དྡྷ་གཱུཏི པ་རེ་སཾ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ག་མ་ནོ ན ཧོ་ཏི.
༡༤༣. ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་ཏྠོ ཙ – ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ པ་ར་མ་ཏྠ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ན ཧི སེ་ཊྛ་ཏོ པ་སྶ་ཏི དྷ་མྨ་མ་ཉྙཾ, ཨ་ཉྙེ པ་ན ཏི་ཏྠི་ཡཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཛཱ་ན་ནྟཱ་པི པ་སྶ་ནྟཱ་པི ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མི ཏ་ཐེ་ཝ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟཱ་པི ཙ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་དྡྷིཾ པ་ཙྩེ་ནྟི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ཨ་ད་ཀྑི ཙེ ཨ་དྡ་ས ཙེ་པི ཏེ་ན པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉཱ་ཎཱ་དི་ནཱ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཀི་ཉྷི ཏུ་མ་སྶ ཏེ་ན ཏ་སྶ ཏེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན ཀིཾ ཀ་ཏཾ, ཀིཾ དུ་ཀྑ་པ་རི་ཉྙཱ སཱ་དྷི་ཏཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་མུ་ད་ཡ་པྤ་ཧཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ, ཡ་ཏོ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཏེ ཏི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཝ་ད་ནྟི སུ་དྡྷིཾ, ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝཱ ཏེ ཏི་ཏྠི་ཡེ བུ་དྡྷཱ་ད་ཡོ ཨ་ཉྙེ་ནེ་ཝ ཝ་ད་ནྟི སུ་དྡྷི་ནྟི.
༡༤༤. པ་སྶཾ ན་རོཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་ཏྠོ ཙ – ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ? ཡྭཱ་ཡཾ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཉཱ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་དྡ་ཀྑི, སོ པ་སྶཾ ན་རོ ད་ཀྑ་ཏི ནཱ་མ་རཱུ་པཾ, ན ཏ་ཏོ པ་རཾ, དི་སྭཱ་ན ཝཱ ཉ་སྶ་ཏི ཏཱ་ནི་མེ་ཝ ནཱ་མ་རཱུ་པཱ་ནི ནི་ཙྩ་ཏོ སུ་ཁ་ཏོ ཝཱ, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ; སོ ཨེ་ཝཾ པ་སྶ་ནྟོ ཀཱ་མཾ བ་ཧུཾ པ་སྶ་ཏུ ཨ་པྤ་ཀཾ ཝཱ ནཱ་མ་རཱུ་པཾ ནི་ཙྩ་ཏོ སུ་ཁ་ཏོ ཙ ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན ན ཧི ཏེ་ན སུ་དྡྷིཾ ཀུ་ས་ལཱ ཝ་ད་ནྟི.
༡༤༥. ནི་ཝི་སྶ་ཝཱ་དཱིཏི གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་ཏྠོ ཙ – ཏེ་ན ཙ ད་སྶ་ནེ་ན སུ་དྡྷི་ཡཱ ཨ་ས་ཏི་ཡཱ་པི ཡོ ‘‘ཛཱ་ནཱ་མི པ་སྶཱ་མི ཏ་ཐེ་ཝ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་ཝི་སྶ་ཝཱ་དཱི, ཨེ་ཏཾ ཝཱ ད་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་དྡྷིཾ པ་ཙྩེ་ནྟོ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ནི་ཝི་སྶ་ཝཱ་དཱི, སོ སུ་བྦི་ན་ཡོ ན ཧོ་ཏི ཏཾ ཏ་ཐཱ པ་ཀ་པྤི་ཏཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་རཱ་ནོ. སོ ཧི ཡཾ ས་ཏྠཱ་རཱ་དིཾ ནི་སྶི་ཏོ, ཏ་ཏྠེ་ཝ སུ་བྷཾ ཝ་དཱ་ནོ སུ་དྡྷིཾ ཝ་དོ, ‘‘པ་རི་སུ་དྡྷི་ཝཱ་དོ པ་རི་སུ་དྡྷི་ད་སྶ་ནོ ཝཱ ཨ་ཧ’’ནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཏ་ཏྠ ཏ་ཐ་དྡ་སཱ སོ, ཏ་ཏྠ ས་ཀཱ་ཡ དི་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་མེ་ཝ སོ ཨ་དྡ་ས. ཡ་ཐཱ སཱ དི་ཊྛི པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཐེ་ཝ ཏཾ ཨ་དྡ་ས, ན ཨ་ཉྙ་ཐཱ པ་སྶི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ནི་ཝི་སྶ་ཝཱ་དཱིཏི པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟོ. དུ་བྦི་ན་ཡོཏི ཝི་ནེ་ཏུཾ དུ་ཀྑོ. དུ་པྤ་ཉྙཱ་པ་ཡོཏི ཉཱ་པེ་ཏུཾ ཙི་ཏྟེ་ན ལ་བྦྷཱ་པེ་ཏུཾ དུ་ཀྑོ. དུ་ནྣི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཡོཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ནི་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ཡི་ཏུཾ དུ་ཀྑོ. དུ་པྤེ་ཀྑཱ་པ་ཡོཏི ཨི་ཀྑཱ་པ་ཡི་ཏུཾ དུ་ཀྑོ. དུ་པྤ་སཱ་ད་ཡོཏི ཙི་ཏྟེ པ་སཱ་དཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ དུ་ཀྑོ.
ཨ་པྤ་སྶཱིཏི ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ པཱ་པུ་ཎི. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱིཏི ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ཝ་བོ་དྷཾ པཱ་པུ་ཎི.
༡༤༦. ཨེ་ཝཾ པ་ཀ་པྤི་ཏཾ དི་ཊྛིཾ པུ་ར་ཀྑ་རཱ་ནེ་སུ ཏི་ཏྠི་ཡེ་སུ – ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀ་པྤ་མུ་པེ་ཏི ས་ངྑཱཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ས་ངྑཱཏི ས་ངྑཱ་ཡ, ཛཱ་ནི་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་པི ཉཱ་ཎ་བ་ནྡྷཱུཏི ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎཱ་དི་ནཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་བ་ནྡྷུ. ཏ་ཏྠ ཝི་གྒ་ཧོ – ནཱ་པི ཨ་སྶ ཉཱ་ཎེ་ན ཀ་ཏོ བ་ནྡྷུ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ན་པི ཉཱ་ཎ་བ་ནྡྷུ. ས་མྨུ་ཏི་ཡོཏི དི་ཊྛི་ས་མྨུ་ཏི་ཡོ. པུ་ཐུ་ཛྫཱཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ས་མྦྷ་ཝཱ. ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི མ་ཉྙེཏི ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ནྟི ཨ་ཉྙེ, ཨ་ཉྙེ ཏཱ ས་མྨུ་ཏི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨུ་པེ་ཀྑ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་པ་ཀྑ་པ་ཏི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་སྶ་ཏི.
༡༤༧. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ཝི་སྶ་ཛྫ ག་ནྠཱ་ནཱིཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་གྒ་ཧོཏི ཨུ་གྒ་ཧ་ཎ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ, སོ་པི ནཱ་སྶ ཨུ་གྒ་ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧོ. ན ཝཱ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ནུ་གྒ་ཧོ.
ག་ནྠེ ཝོ་སྶ་ཛྫི་ཏྭཱཏི ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཀེ ག་ནྠེ ཙ་ཛི་ཏྭཱ. ཝི་སྶ་ཛྫཱཏི པུ་ན ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ན་ཝ་སེ་ན ཛ་ཧི་ཏྭཱ. ག་དྷི་ཏེཏི གྷ་ཊི་ཏེ. ག་ནྠི་ཏེཏི སུ་ཏྟེ་ན ས་ངྒ་ཧི་ཏེ ཝི་ཡ ག་ནྠི་ཏེ. བ་ནྡྷེཏི སུ་ཊྛུ བ་ནྡྷེ. ཝི་བ་ནྡྷེཏི ཝི་ཝི་དྷཱ བ་ནྡྷེ. པ་ལི་བུ་དྡྷེཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་ནྡྷེ. བ་ནྡྷ་ནེཏི ཀི་ལེ་ས་བ་ནྡྷ་ནེ. ཕོ་ཊ་ཡི་ཏྭཱཏི པ་པྥོ་ཊེ་ཏྭཱ. ས་ཙྩཾ ཝི་སྶ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཝི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཝི་ཀོ་པེ་ནྟཱིཏི ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཀ་རོ་ནྟི.
༡༤༨. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ – པུ་བྦཱ་ས་ཝེཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ པུ་བྦཱ་ས་ཝེཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨ་ཀི་ལེ་སེ. ན་ཝེཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་དྷ་མྨེ. ན ཚ་ནྡ་གཱུཏི ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ན་ཏྟ་ག་ར་ཧཱིཏི ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ག་ར་ཧ་ནྟོ.
༡༤༩. ཨེ་ཝཾ ཨ་ན་ཏྟ་ག་ར་ཧཱི ཙ – ས ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སཱུཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སཱུཏི དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་དྷ་མྨེ་སུ ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི དི་ཊྛཾ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ་པ་བྷེ་དེ་སུ. པ་ནྣ་བྷཱ་རོཏི པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་རོ. ན ཀ་པྤེ་ཏཱི་ཏི ན ཀ་པྤི་ཡོ, དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཀ་པྤཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱུ་པ་ར་ཏོཏི པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་སེ་ཀྑཱ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ར་ཏི་ས་མ་ངྒཱི་པི ནོ ཧོ་ཏི. ན པ་ཏྠི་ཡོཏི ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཏ་ཎྷཱ ཧི པ་ཏྠ་ཡ་ཏཱི་ཏི པ་ཏྠི་ཡཱ, ནཱ་སྶ པ་ཏྠི་ཡཱ་ཏི ན པ་ཏྠི་ཡོ. ཨི་ཏོ པ་ར་ཉྩ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ནེ་ཝ དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པུ་རཱ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟེ (མ་ཧཱ་ནི. ༨༣) ཝུ་ཏྟ་ས་དི་སོ ཨེ་ཝ ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.