༡༡. ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༩༧. ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མེ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱཏི ཀ་ལ་ཧོ ཙ ཏ་སྶ པུ་བྦ་བྷཱ་གོ ཝི་ཝཱ་དོ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ ཀུ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ. པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙཱཏི པ་རི་དེ་ཝ་སོ་ཀཱ ཙ ས་ཧ་མ་ཙྪ་རཱ ཙ ཀུ་ཏོ པ་ཧཱུ་ཏཱ. མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནཱ ས་ཧ་པེ་སུ་ཎཱ ཙཱཏི མཱ་ནཱ ཙ ཨ་ཏི་མཱ་ནཱ ཙ པེ་སུ་ཎཱ ཙ ཀུ་ཏོ པ་ཧཱུ་ཏཱ. ཏེཏི ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་ཊྛ ཀི་ལེ་ས་དྷ་མྨཱ. ཏ་དི་ངྒྷ བྱཱུ་ཧཱིཏི ཏཾ མ་ཡཱ པུ་ཙྪི་ཏ་མ་ཏྠཾ བྲཱུ་ཧི, ཡཱ་ཙཱ་མི ཏཾ ཨ་ཧ་ནྟི. ཡཱ་ཙ་ན་ཏྠོ ཧི ཨི་ངྒྷཱཏི ནི་པཱ་ཏོ.

ཨེ་ཀེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཨེ་ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨ་པ་རེ་ན ཨཱ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཨ་པ་རེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ཨཱ་གཱ་རི་ཀཱ ད་ཎྜ་པ་སུ་ཏཱཏི ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཝི་ཧེ་ས་མཱ་ནཱ. པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཨཱ་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱཏི ཨ་ན་གཱ་རི་ཀཱ ས་ཏྟ་སུ ཨཱ་པ་ཏྟི་ཀྑ་ནྡྷེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཱ.

ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱཏི ཀུ་ཏོ་བྷཱུ་ཏཱ. ཀུ་ཏོ་ཛཱ་ཏཱཏི ཀུ་ཏོ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ. ཀུ་ཏོ་ས་ཉྫཱ་ཏཱཏི ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཀུ་ཏོ་ནི་བྦ་ཏྟཱཏི ཀུ་ཏོ ནི་བྦ་ཏྟ་ལ་ཀྑ་ཎཾ པ་ཏྟཱ. ཨུ་པ་ས་གྒེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ་ཨ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ. ཀུ་ཏོ་པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཱཏི ཀུ་ཏོ་པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏཱ. ཀིཾ ནི་དཱ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ ནི་དེ་ཏཱི་ཏི ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཏ་སྨཱ ཕ་ལཾ ས་མུ་དེ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་ད་ཡོ. ཨེ་ཏ་སྨཱ ཕ་ལཾ ཛཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཛཱ་ཏི. ཨེ་ཏ་སྨཱ ཕ་ལཾ པ་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི པ་བྷ་ཝོ. མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏཱིཏི ཀ་ལ་ཧ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀཱ་ར་ཎ་ཉྷི པ་ཏི་ཊྛ་ཊྛེ་ན མཱུ་ལཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལ་ནི་པྥཱ་ད་ན་ཏྠཾ ཧི་ནོ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཧེ་ཏུ. ‘‘ཧ་ནྡ ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ད་སྶེ་ནྟཾ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ ནི་དེ་ཏཱི་ཏི ནི་དཱ་ནཾ. ཨེ་ཏ་སྨཱ ཕ་ལཾ ས་མྦྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི ས་མྦྷ་ཝོ. པ་བྷ་ཝ་ཏི ཕ་ལཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ་ཏི པ་བྷ་ཝོ. ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཕ་ལཾ, ཨེ་ཏེ་ན ཝཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རོ. ཨ་པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏ་བྦ་ཊྛེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཕ་ལཾ ཨཱ་ར་མེ་ཏཱི་ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཨེ་ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཕ་ལཾ ཨེ་ཏི པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི པ་ཙྩ་ཡོ. ཨེ་ཏ་སྨཱ ཕ་ལཾ ས་མུ་དེ་ཏཱི་ཏི ས་མུ་ད་ཡོཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏེ་སཾ པ་དཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཏཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ‘‘ཀ་ལ་ཧ་སྶ ཙ ཝི་ཝཱ་ད་སྶ ཙ མཱུ་ལཾ པུ་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དེ་ས་ནཱ ཝུ་ཏྟཱ.

༩༨. པི་ཡ་པྤ་ཧཱུ་ཏཱཏི པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ. མ་ཙྪེ་ར་ཡུ་ཏྟཱ ཀ་ལ་ཧཱ ཝི་ཝཱ་དཱཏི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ན ཀེ་ཝ་ལཾ པི་ཡ་ཝ་ཏྠུ་མེ་ཝ, མ་ཙྪ་རི་ཡ་མྤི པ་ཙྩ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏི. ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སཱི་སེ་ན ཙེ་ཏྠ ས་བྦེ་པི ཏེ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཡ་ཐཱ ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ མ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཏ་ཐཱ པེ་སུ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཝི་ཝཱ་དཾ. ཏེ་ནཱ་ཧ ‘‘ཝི་ཝཱ་ད་ཛཱ་ཏེ་སུ ཙ པེ་སུ་ཎཱ་ནཱི’’ཏི. ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ་ཡེ་ཝ.

༩༩. པི་ཡཱ སུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེཏི ‘‘པི་ཡ་པྤ་ཧཱུ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧཱ’’ཏི ཡེ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ པི་ཡཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ, ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ པི་ཡཱ, ཡེ ཙཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ ལོ་ཀེ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་བྷ་ཧེ་ཏུ ལོ་བྷེ་ནཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ སོ ལོ་བྷོ ཙ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ་ཏི དྭེ ཨ་ཏྠེ ཨེ་ཀཱ་ཡ པུ་ཙྪཱ་ཡ པུ་ཙྪ་ཏི. ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི ཙེ་ཏྠ ཀིཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཀིཾ་ཧེ་ཏུ་ཀཱ་ཏི པ་ཙྩ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་སྶ ཏོ་ཨཱ་དེ་སོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ས་མཱ་སེ ཙ་སྶ ལོ་པཱ་བྷཱ་ཝོ. ཨ་ཐ ཝཱ ནི་དཱ་ནཱཏི ཛཱ་ཏཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྨཱ ཀུ་ཏོ ཛཱ་ཏཱ ཀུ་ཏོ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨཱ་སཱ ཙ ནི་ཊྛཱ ཙཱཏི ཨཱ་སཱ ཙ ཏ་སྶཱ ཨཱ་སཱ་ཡ ས་མི་དྡྷི ཙ. ཡེ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ན་ར་སྶ ཧོ་ནྟཱིཏི ཡེ ན་ར་སྶ ས་མྤ་རཱ་ཡཱ་ཡ ཧོ་ནྟི, པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀཱ ཨེ་ཝཱ་ཡ་མྤི པུ་ཙྪཱ.

དཱི་པཱ ཧོ་ནྟཱིཏི པ་ཏི་ཊྛཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ས་ར་ཎཱ ཧོ་ནྟཱིཏི དུ་ཀྑ་ནཱ་ས་ནཱ ཧོ་ནྟི. ནི་ཊྛཱ་པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ས་མི་དྡྷི་པ་རཱ་ཡ་ནཱ ཧོ་ནྟི.

༡༠༠. ཚ་ནྡཱ་ནི་དཱ་ནཱ་ནཱིཏི ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཱ་དི་ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཱ་ནི. ཡེ ཙཱ་པི ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཡེ ཙཱ་པི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ ལོ་བྷཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཏེ་སཾ ལོ་བྷོ་པི ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནོ་ཏི དྭེ་པི ཨ་ཏྠེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཱ ཨེ་ཝཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི ཧི ཚ་ནྡཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཚ་ནྡ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ. ‘‘ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི ས་དྡ་སི་དྡྷི ཙེ་ཏྠ ‘‘ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨཱ་སཱ་ཡ ས་མི་དྡྷི ཝུ་ཙྩ་ཏི ནི་ཊྛཱཏི ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ནི་བྦ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི.

༡༠༡. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ. ཡེ ཙཱ་པི དྷ་མྨཱ ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱཏི ཡེ ཙ ཨ་ཉྙེ་པི ཀོ་དྷཱ་དཱི་ཧི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཝཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ དྷ་མྨཱ བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎེ་ན ཝུ་ཏྟཱ, ཏེ ཀུ་ཏོ་པ་ཧཱུ་ཏཱཏི.

ཨ་ཉྙ་ཛཱ་ཏི་ཀཱཏི ཨ་ཉྙ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀཱཏི ཨ་ཉྙེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཋི་ཏཱ. ས་མི་ཏ་པཱ་པེ་ནཱཏི ནི་བྦཱ་པི་ཏ་པཱ་པེ་ན. བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ནཱཏི པ་ཧཱི་ན་ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨེ་ན. བྷི་ནྣ་ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལེ་ནཱཏི ཀི་ལེ་ས་མཱུ་ལཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན. ས་བྦཱ་ཀུ་ས་ལ་མཱུ་ལ་བ་ནྡྷ་ནཱ པ་མུ་ཏྟེ་ནཱཏི དྭཱ་ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་བ་ནྡྷ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན. ཝུ་ཏྟཱཏི ཀ་ཐི་ཏཱ. པ་ཝུ་ཏྟཱཏི པ་ཀཱ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ.

༡༠༢. ཏ་མཱུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཧོ་ཏི ཚ་ནྡོཏི ཏཾ སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཏ་དུ་བྷ་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ སཾ་ཡོ་ག་ཝི་ཡོ་ག་པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡོ པ་ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཚ་ནྡོ ནུ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནོ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. རཱུ་པེ་སུ དི་སྭཱ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱཏི རཱུ་པེ་སུ ཝ་ཡ་ཉྩ ཨུ་པྤཱ་ད་ཉྩ དི་སྭཱ. ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ཀུ་བྦ་ཏི ཛ་ནྟུ ལོ་ཀེཏི ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་ཡཾ ཛ་ནྟུ བྷོ་གཱ་དྷི་ག་མ་ཏྠཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན དི་ཊྛི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཉྩ ཀུ་རུ་ཏེ. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ ཙཱ་པི ཀུ་ཏོ་པ་བྷཱུ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཡཾ པ་ཉྷོ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི.

སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི མ་དྷུ་ར་ཉྩ ཨ་མ་དྷུ་ར་ཉྩ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ. ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛནྟི ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎ་ཉྩ.

སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཨེ་ཏྠ སུ་རཱཏི པི་ཊྛ་སུ་རཱ པཱུ་ཝ་སུ་རཱ ཨོ་ད་ན་སུ་རཱ ཀི་ཎྞ་པ་ཀྑི་ཏྟཱ ས་མྦྷཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཏི པ་ཉྩ སུ་རཱ. མེ་ར་ཡནྟི པུ་པྥཱ་ས་ཝོ ཕ་ལཱ་ས་ཝོ མ་དྷྭཱ་ས་ཝོ གུ་ལཱ༹་ས་ཝོ ས་མྦྷཱ་ར་སཾ་ཡུ་ཏྟོ་ཏི པ་ཉྩ ཨཱ་ས་ཝཱ. ཏཾ ས་བྦ་མྤི མ་ད་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན མ་ཛྫཾ. པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནནྟི པ་མཱ་ད་ཀཱ་ར་ཎཾ, ཡཱ་ཡ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཏཾ མ་ཛྫཾ པི་ཝ་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཏཾ སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་མ་ཛྫ་པྤ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ནུ་ཡོ་གཾ ཨ་ནུ་ཨཱ་ཡོ་གཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ར་ཎཾ. ཡ་སྨཱ ཙ པ་ན ཏཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཏྟ་སྶ མེ ཨུ་པྤ་ནྣཱ ཙེ་ཝ བྷོ་གཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟི, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ ཙ ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘མེ བྷོ་གཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ཁཱི་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ. ཝི་ཀཱ་ལ་ཝི་སི་ཁཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝི་སི་ཁཱ་སུ ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་ཡུ་ཏྟཾ. ས་མ་ཛྫཱ་བྷི་ཙ་ར་ཎནྟི ན་ཙྩཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ས་མ་ཛྫཱ་བྷི་ག་མ་ནཾ. ཨཱ་ལ་སྱཱ་ནུ་ཡོ་གནྟི ཀཱ་ཡཱ་ལ་སི་ཡ་ཏཱ་ཡ ཡུ་ཏྟ་པྤ་ཡུ་ཏྟ་ཏཾ. ཨ་པཱ་ཡ་མུ་ཁཱ་ནི ན སེ་ཝ་ཏཱིཏི བྷོ་གཱ་ནཾ ཝི་ནཱ་ས་དྭཱ་རཱ་ནི ན སེ་ཝ་ཏི.

ཀ་སི་ཡཱ ཝཱཏི ཀ་སི་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ. ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ ཝཱཏི དྷ་མྨི་ཀ་ཝ་ཎི་ཛྫ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ. གོ་ར་ཀྑེ་ན ཝཱཏི གོ་པཱ་ལ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ. ཨི་སྶ་ཏྠེ་ན ཝཱཏི དྷ་ནུ་སི་པྤེ་ན ཝཱ. རཱ་ཛ་པོ་རི་སེ་ན ཝཱཏི རཱ་ཛ་སེ་ཝ་ཀ་ཀ་མྨེ་ན ཝཱ. སི་པྤ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱཏི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རཱ་དི་སི་པྤཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན ཝཱ. པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི པ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ‘‘ཨ་ཏྟཱ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་སྨིཾ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏེཏི ཏ་སྨིཾ ཝི་ན་ཊྛེ. ཨ་ཏྟཱ མེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོཏི ‘‘མ་མ ཨ་ཏྟཱ ཝི་ན་ཊྛོ’’ཏི དི་ཊྛིཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. ཝི་ག་ཏོ མེ ཨ་ཏྟཱཏི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་ནྟོ མ་མ ཨ་ཏྟཱ. སོ་ཏ་སྨིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

༡༠༣. ཨེ་ཏེ་པི དྷ་མྨཱ དྭ་ཡ་མེ་ཝ ས་ནྟེཏི ཨེ་ཏེ ཀོ་དྷཱ་ད་ཡོ དྷ་མྨཱ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏ་དྭ་ཡེ ས་ནྟེ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་ཏི་ཡ་པ་ཉྷོ་པི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཡོ ཨེ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏེ་སུ ཨེ་ཏེ་སུ པ་ཉྷེ་སུ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱ་པ་ཧཱ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེ’’ཏི, ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མ་ན་ཏྠཾ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑེ་ཡྻཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཉ་ཏྭཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ་ན དྷ་མྨཱ. བུ་དྡྷ་ས་མ་ཎེ་ན ཧི ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཱ ཝུ་ཏྟཱ, ན་ཏྠི ཏ་སྶ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཉྙཱ་ཎཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཉཱ་ཎཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ན ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ན དེ་ས་ནཱ་དོ་སེ་ན. ཏ་སྨཱ ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི ཉཱ་ཎ་པ་ཐཱ་ཡ སི་ཀྑེ, ཉ་ཏྭཱ པ་ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎེ་ན དྷ་མྨཱཏི.

པ་ཀྑེ་པ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ བ་དྡྷོཏི ནཱ་ག་རི་ཀ་བ་ནྡྷེ་ན བ་དྡྷོ. པ་རི་ཀྑེ་པ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱཏི ཝ་ཏི་པ་རི་ཀྑེ་པ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཝཱ. གཱ་མ་བ་ནྡྷ་ནེ་ནཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཏ་སྨཱ ཏ་སྨཱ ཋཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏུཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ གཱ་མ་བ་ནྡྷ་ནཱ་དཱི་ཧི བ་དྡྷོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ བ་ནྡྷ་ན་སྶ མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏ་སྶ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ བ་ནྡྷ་ན་སྶ མོ་ཙ་ན་ཏྠཾ.

ཉཱ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོཏི པུ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཉཱ་ཎཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཉཱ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་སྶ ས་ཉྩ་ར་ཎ་མ་གྒོ་ཏི ཉཱ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ. ཉཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་མྤི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོཏི ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡོ་པི ཏཾ ཨཱ་ལ་མྦི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏོ ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ. ཉཱ་ཎ་ས་ཧ་བྷུ་ནོ་པི དྷ་མྨཱ ཉཱ་ཎ་པ་ཐོཏི ཉཱ་ཎེ་ན ས་ཧུ་པྤ་ནྣཱ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཙི་ཏྟ་ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ དྷ་མྨཱ་པི ཉཱ་ཎ་པ་ཐོ. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཱ་དྷེ་ནྟོ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ ཨ་རི་ཡ་པ་ཐོ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ.

ཀ་ཐཾ་ཀ་ཐཱི པུ་གྒ་ལོཏི ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཝ་ནྟོ པུ་གྒ་ལོ. ས་ཀ་ངྑོཏི ས་དྭེ་ལ༹ྷ་ཀོ. ས་ཝི་ལེ་ཁོཏི ཙི་ཏྟ་རཱ་ཛི་ཝ་ནྟོ. ས་དྭེ་ལ༹ྷ་ཀོཏི ཀ་ངྑཱ་ཝ་ནྟོ. ས་ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪོཏི ས་ནྡེ་ཧ་ཝ་ནྟོ. ཉཱ་ཎཱ་དྷི་ག་མཱ་ཡཱཏི ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ. ཉཱ་ཎ་ཕུ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ཉཱ་ཎ་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཐ ཝཱ ཉཱ་ཎ་ཝི་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཉཱ་ཎ་ས་ཙྪི་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱཏི ཉཱ་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ. ས་ནི་དཱ་ནཱ་ཧནྟི ཨ་ཧཾ ས་ནི་དཱ་ནཾ ས་པ་ཙྩ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཀ་རོ་མི. ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡནྟི ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ. ནོ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡནྟི ཨ་ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཀ་རོ་མི.

༡༠༤. སཱ་ཏཾ ཨ་སཱ་ཏ་ཉྩ ཀུ་ཏོ་ནི་དཱ་ནཱཏི ཨེ་ཏྠ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏ་ནྟི སུ་ཁ་དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཱ ཨེ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ. ན བྷ་ཝ་ནྟི ཧེ་ཏེཏི ན བྷ་ཝ་ནྟི ཨེ་ཏེ. ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩཱ་པི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝཾ བྷ་ཝ་ཉྩ ཨེ་ཏ་མྤི ཡཾ ཨ་ཏྠཾ. ལི་ངྒ་བྱ་ཏྟ་ཡོ ཨེ་ཏྠ ཀ་ཏོ. ཨི་དཾ པ་ན ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝོ བྷ་ཝོ ཙཱ་ཏི ཡོ ཨེ་ས ཨ་ཏྠོ, ཨེ་ཏཾ མེ པ་བྲཱུ་ཧི ཡ་ཏོ་ནི་དཱ་ན་ནྟི. ཨེ་ཏྠ ཙ སཱ་ཏཱ་སཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་བྷ་ཝ་བྷ་ཝ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཝི་བྷ་ཝ་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་ཡོ ཨེ་ཝ ཝི་བྷ་ཝ་བྷ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠ་ཏོ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨི་མ་སྶ པ་ཉྷ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པ་ཀྑེ ‘‘བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་པི ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ, ཝི་བྷ་ཝ་དི་ཊྛི་པི ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཱ’’ཏི ཨུ་པ་རི ནི་དྡེ་སེ (མ་ཧཱ་ནི. ༡༠༥) ཝ་ཀྑ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སེ ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི.

༡༠༥. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནནྟི ཕ་སྶ་ནི་དཱ་ནཾ. ཨི་མཱ་ཡ་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི.

༡༠༦. ཀི་སྨིཾ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱཏི ཀི་སྨིཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་ད་ཡོ པ་ཉྩ ཕ་སྶཱ ན ཕུ་ས་ནྟི. ཨི་མཱ་ཡ་པི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ན་ཏྠི.

༡༠༧. ནཱ་མ་ཉྩ རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩཱཏི ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ནཱ་མ་ཉྩ ཝ་ཏྠཱ་ར་མྨ་ཎ་རཱུ་པ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩ. རཱུ་པེ ཝི་བྷཱུ་ཏེ ན ཕུ་ས་ནྟི ཕ་སྶཱཏི རཱུ་པེ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ པ་ཉྩ ཕ་སྶཱ ན ཕུ་ས་ནྟི.

ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི ཕ་སྶོཏི ཙ་ཀྑུ་རཱུ་པ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་ནཾ ཏི་ཎྞ་ནྣཾ ས་ངྒ་ཏི་ཡཱ ཕ་སྶོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཙ་ཀྑུ ཙ རཱུ་པཱ ཙ རཱུ་པ་སྨིནྟི པ་སཱ་ད་ཙ་ཀྑུ་ཉྩ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ཙ རཱུ་པ་བྷཱ་གེ རཱུ་པ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ. ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཾ ཋ་པེ་ཏྭཱཏི ཏི་ཎྞཾ ས་ངྒ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཕ་སྶཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ. ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་སྨིནྟི ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཝེ་ད་ནཱ་ད་ཡོ ཕ་སྶེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏཱ དྷ་མྨཱ ནཱ་མ་བྷཱ་གེ. སོ་ཏ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྩཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.

ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི རཱུ་པཾ ཝི་བྷཱུ་ཏཾ ཧོ་ཏཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི རཱུ་པཾ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཉཱ་ཏ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ན. ཏཱི་ར་ཎ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ ཏཱི་ར་ཡི་ཏྭཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ན. པ་ཧཱ་ན་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པ་ཧཱ་ན་ཏོ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ན. ས་མ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝི་བྷཱུ་ཏེ་ནཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟེ་ན.

༡༠༨. ཀ་ཐཾ ས་མེ་ཏ་སྶཱཏི ཀ་ཐཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ. ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པནྟི རཱུ་པཾ ཝི་བྷ་ཝ་ཏི, ན བྷ་ཝེ་ཡྻ ཝཱ. སུ་ཁཾ དུ་ཁ་ཉྩཱཏི ཨི་ཊྛཱ་ནི་ཊྛ་རཱུ་པ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏི.

ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མཱཏི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མཱཏི ཝི་སེ་སེ་ན ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མཱཏི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. པ་ཊི་ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་མཱཏི ས་མྨཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ་མཱཏི ཙི་ཏྟེ་ན བུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མ.

༡༠༩. ན ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱིཏི ཡ་ཐཱ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ, སོ པ་ཀ་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡ ས་ཉྙཱི་པི ན ཧོ་ཏི. ན ཝི་ས་ཉྙ་ས་ཉྙཱིཏི ཝི་ས་ཉྙཱ་ཡ་པི ཝི་རཱུ་པཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཝི་ས་ཉྙཱི ན ཧོ་ཏི ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཝཱ ཁི་ཏྟ་ཙི་ཏྟོ ཝཱ. ནོ་པི ཨ་ས་ཉྙཱིཏི ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ་པི ན ཧོ་ཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ ཝཱ ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟོ ཝཱ. ན ཝི་བྷཱུ་ཏ་ས་ཉྙཱིཏི ‘‘ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ན’’ནྟི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༥༠༨) ན་ཡེ་ན ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་ས་ཉྙཱི་པི ན ཧོ་ཏི ཨ་རཱུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི. ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་ཉྙ་ས་ཉྙི་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ ཨ་ཊྛ་ཏྭཱ ཡ་དེ་ཏཾ ཝུ་ཏྟཾ ‘‘སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེ…པེ… ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི, ཨེ་ཝཾ ས་མེ་ཏ་སྶ ཨ་རཱུ་པ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒི་ནོ ཝི་བྷོ་ཏི རཱུ་པཾ. ས་ཉྙཱ་ནི་དཱ་ནཱ ཧི པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱཏི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶཱ་པི ཙ ཡཱ ས་ཉྙཱ, ཏཾ་ནི་དཱ་ནཱ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་པ་པ་ཉྩཱ་སྶ ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི.

ཨ་ས་ཉྙི་ནོ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣཱཏི ས་ཉྙཱ་ཝེ་ད་ནཱ ནི་རོ་དྷེ་ཏྭཱ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ཉྙི་ནོ་ཏི ཀ་ཐཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ས་ཉྙ་ས་ཏྟཱཏི ས་བྦེ་ན ས་བྦཾ ས་ཉྙཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ས་ཉྙ་བྷ་ཝེ ནི་བྦ་ཏྟཱ.

སོ ཨེ་ཝཾ ས་མཱ་ཧི་ཏེ ཙི་ཏྟེཏི ཏ་ཏྠ སོཏི སོ བྷི་ཀྑུ. ཨེ་ཝནྟི ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ཀྐ་མ་ནི་ད་སྶ་ན་མེ་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ ཀ་མེ་ན ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ས་མཱ་ཧི་ཏེཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏེ. པ་རི་སུ་དྡྷེཏི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ. པ་རི་སུ་དྡྷ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ, པ་བྷ་སྶ་རེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. སུ་ཁཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ གྷཱ་ཏེ་ན ཝི་ཧ་ཏ་རཱ་གཱ་དི་ཨ་ངྒ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་ན་ངྒ་ཎེ. ཨ་ན་ངྒ་ཎ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ ཙ ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ. ཨ་ངྒ་ཎེ་ན ཧི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་སྶ་ཏི. སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ, ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཝ་སེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ན་ཉྷི ཙི་ཏྟཾ མུ་དཱུ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. མུ་དུ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙ ཀ་མྨ་ནི་ཡེ, ཀ་མྨ་ཀྑ་མེ ཀ་མྨ་ཡོ་གྒེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མུ་དུ ཧི ཙི་ཏྟཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏི སུ་དྡྷ་ནྟ་མི་ཝ སུ་ཝ་ཎྞཾ. ཏ་དུ་བྷ་ཡ་མྤི ཙ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ་ཧ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀ་དྷ་མྨ་མྤི ས་མ་ནུ་པ་སྶཱ་མི, ཡཾ ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཀ་མྨ་ནི་ཡཾ ཧོ་ཏི ཡ་ཐ་ཡི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ’’ནྟི (ཨ. ནི. ༡.༢༢).

ཨེ་ཏེ་སུ ཧི པ་རི་སུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཱ་དཱི་སུ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཋི་ཏེ. ཋི་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ ཨ་ཙ་ལེ ནི་རི་ཉྫ་ནེ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. མུ་དུ་ཀ་མྨ་ཉྙ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཋི་ཏེ. ས་དྡྷཱ་དཱི་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ. ས་དྡྷཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་ཉྷི ཙི་ཏྟཾ ཨ་སྶ་དྡྷི་ཡེ་ན ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ཝཱི་རི་ཡ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཀོ་ས་ཛྫེ་ན ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ས་ཏི་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ པ་མཱ་དེ་ན ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ས་མཱ་དྷི་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩེ་ན ན ཨི་ཉྫ་ཏི, པ་ཉྙཱ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ན ཨི་ཉྫ་ཏི, ཨོ་བྷཱ་ས་ག་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ནྡྷ་ཀཱ་རེ་ན ན ཨི་ཉྫ་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཚ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏུཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀྑ་མཾ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ.

ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ས་མཱ་དྷི་ནཱ ས་མཱ་ཧི་ཏེ. ནཱི་ཝ་ར་ཎ་དཱུ་རཱི་བྷཱ་ཝེ་ན པ་རི་སུ་དྡྷེ. ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དི་ས་མ་ཏི་ཀྐ་མེ་ན པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏེ. ཛྷཱ་ན་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་པ་ཙྩ་ནི་ཀཱ་ནཾ པཱ་པ་ཀཱ་ནཾ ཨི་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ན་ཉྩ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ན་ངྒ་ཎེ. ཨི་ཙྪཱ་ཝ་ཙ་རཱ་ན་ནྟི ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་ཝ་ཙ་རཱ་ནཾ, ཨི་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ཏི་ཎྞཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟཱ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནཾ ཀོ་པ་ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དཱི་ནཾ ཙི་ཏྟཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝི་ག་མེ་ན ཝི་ག་ཏཱུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ. ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ཙེ་ཏཾ ཨ་ངྒ་ཎ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་སུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ནེ་ཝ (མ. ནི. ༡.༥༧ ཨཱ་ད་ཡོ, ༧༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཝ་སི་པྤ་ཏྟི་ཡཱ མུ་དུ་བྷཱུ་ཏེ. ཨི་དྡྷི་པཱ་ད་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མ་ནེ་ན ཀ་མྨ་ནི་ཡེ. བྷཱ་ཝ་ནཱ་པཱ་རི་པཱུ་རི་ཡཱ པ་ཎཱི་ཏ་བྷཱ་ཝཱུ་པ་ག་མེ་ན ཋི་ཏེ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟེ, ཡ་ཐཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་པྤ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཋི་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཝ་མྤི ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་མེ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་ནཱི་ཧཱ་ར་ཀྑ་མཾ ཧོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ན་ས་མཱ་པ་ཏྟི་པ་ཊི་ལཱ་བྷ་ཏྠཱ་ཡ པཱ་ད་ཀཾ པ་ད་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ.

ཨཱ་རུ་པྤ་མ་གྒ་ས་མ་ངྒཱིཏི ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ག་མ་ན་མ་གྒེ་ན ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ. པ་པ་ཉྩཱ་ཡེ་ཝ པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་པ་པ་ཉྩཱ་ཡེ་ཝ པ་པ་ཉྩ་ས་ངྑཱ.

༡༡༠. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་གྒཾ ནུ ཝ་ད་ནྟི ཧེ་ཀེ, ཡ་ཀྑ་སྶ སུ་དྡྷིཾ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ་སེ. ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་མྤི ཝ་ད་ནྟི ཨེ་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ནུ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་གྒཾ སུ་དྡྷིཾ ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ད་ནྟི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་ཉྙ་མྤི ཨེ་ཏྟོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨ་དྷི་ཀ་ཉྩ ཝ་ད་ནྟཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི.

ཨེ་ཏྟོ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོཏི ཨེ་ཏ་སྨཱ ཨ་རཱུ་པ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ.

༡༡༡. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏ་གྒ་མྤི ཝ་ད་ནྟི ཧེ་ཀེཏི ཨེ་ཀེ ས་སྶ་ཏ་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ནི་ནོ ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་པི ཨ་གྒཾ སུ་དྡྷིཾ ཝ་ད་ནྟི. ཏེ་སཾ པ་ནེ་ཀེ ས་མ་ཡཾ ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཨེ་ཀེ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དཱ ས་མ་ཡཾ ཨུ་ཙྪེ་དཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཀུ་ས་ལཱ་ཝ་དཱ་ནཱཏི ཨ་ནུ་པཱ་དི་སེ་སེ ཀུ་ས་ལ་ཝཱ་དཱ ས་མཱ་ནཱ.

བྷ་ཝ་ཏ་ཛྫི་ཏཱཏི བྷ་ཝ་ཏོ བྷཱི་ཏཱ. ཝི་བྷ་ཝཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡ་ནྟཱིཏི ཨུ་ཙྪེ་དཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏུ་སྶ་ནྟི. ཏེ ས་ཏྟ་སྶ ས་མནྟི ཏེ ཨུ་ཙྪེ་ད་ཝཱ་དི་ནོ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་མཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟིཾ ཝ་ད་ནྟི. ཨུ་པ་ས་མནྟི ཨ་ཏཱི་ཝ ས་མཾ. ཝཱུ་པ་ས་མནྟི ས་ནྟཾ. ནི་རོ་དྷནྟི ཨ་ནུ་པྤཱ་དཾ. པ་ཊི་པ་སྶ་དྡྷིནྟི ཨ་པུ་ནུ་པྤ་ཏྟིཾ.

༡༡༢. ཨེ་ཏེ ཙ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ནི་སྶི་ཏཱཏི ཨེ་ཏེ ཙ དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀེ ས་སྶ་ཏུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི་ཡོ ནི་སྶི་ཏཱ་ཏི ཉ་ཏྭཱ. ཉ་ཏྭཱ མུ་ནཱི ནི་སྶ་ཡེ སོ ཝཱི་མཾ་སཱིཏི ནི་སྶ་ཡེ ཙ ཉ་ཏྭཱ སོ ཝཱི་མཾ་སཱི པ་ཎྜི་ཏོ བུ་དྡྷ་མུ་ནི. ཉ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟོཏི དུ་ཀྑཱ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏོ དྷ་མྨེ ཉ་ཏྭཱ ཝི་མུ་ཏྟོ. བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝཱ་ཡ ན ས་མེ་ཏཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ ན ས་མཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་མ་སནྟི ཨ་པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ. པ་རཱ་མཱ་སཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ

ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.