༡༠. པུ་རཱ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༨༣. ད་ས་མེ པུ་རཱ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ ཀ་ཐཾ་ད་སྶཱིཏི ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཨི་ཏོ པ་རེ་ས་ཉྩ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་ཙཱུ་ལ༹་བྱཱུ་ཧ་མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་ཏུ་ཝ་ཊ་ཀ་ཨ་ཏྟ་ད་ཎྜ་སུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་མྨཱ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (སུ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༢.༣༦༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ སཱ་མ་ཉྙ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་ན ཡ་ཐེ་ཝ ཏ་སྨིཾ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡེ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ས་པྤཱ་ཡ་ཝ་སེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུཾ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མྨཱ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནྟ- (སུ. ནི. ༣༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་བྷཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ས་མ་ཡེ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ པུ་རཱ ས་རཱི་ར་བྷེ་དཱ ཀ་ཏྟ་བྦ’’ནྟི ཨུ་པྤ་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ཏཱ་སཾ ཨ་ནུ་གྒ་ཧ་ཏྠཾ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ལ༹་ས་བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རཾ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ སུ་ཏྟ་མ་བྷཱ་སི.
ཀ་ཐཾ? བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཱ ཨེ་ཏེ ས་ཏྟ་ཝི་སེ་སཱ, ཡཾ ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཏྠ་ཙི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ་སུ ཝི་བྷ་ཏྟ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ, བྷེ་རི་ས་དྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་ས་དྡཱ་ར་མྨ་ཎཱ་དཱི་སུ ས་དྡཱ་དི་ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི, ཡཾ ཨེ་ཏེ་སཾ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཡ་ཐཱ་ཧ – ‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ…པེ… ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ དི་ཊྛཾ སུ་ཏཾ མུ་ཏཾ ཝི་ཉྙཱ་ཏཾ པ་ཏྟཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་རི་ཏཾ མ་ན་སཱ, ཏ་མ་ཧཾ ཛཱ་ནཱ་མི ཏ་མ་ཧཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི’’ནྟི (ཨ. ནི. ༤.༢༤). ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཏྠ ཨ་པྤ་ཊི་ཧ་ཏ་ཉཱ་ཎོ བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦཱ་པི ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ བྷ་བྦཱ་བྷ་བྦ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ‘‘ཀ་མྨཱ་ཝ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (པུ. པ. ༡༢) ཧི ན་ཡེ་ན ཝུ་ཏྟཱ ས་ཏྟཱ ཨ་བྷ་བྦཱ ནཱ་མ. ཏེ ཨེ་ཀ་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་པི བུ་དྡྷཱ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི. ཝི་པ་རཱི་ཏཱ པ་ན བྷ་བྦཱ ནཱ་མ. ཏེ དཱུ་རེ ཝ་ས་ནྟེ་པི ག་ནྟྭཱ ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ ཡེ ཨ་བྷ་བྦཱ, ཏེ པ་ཧཱ་ཡ བྷ་བྦེ པ་རི་གྒ་ཧེ་སི. པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཨེ་ཏྠ རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཱ དོ་སཱ་དི་ཙ་རི་ཏཱ’’ཏི ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན ཚ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘རཱ་ག་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་མྨཱ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ནཱི་ཡ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༣༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, དོ་ས་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༨༦༨ ཨཱ་ད་ཡོ), མོ་ཧ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ མ་ཧཱ་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༩༠༡ ཨཱ་ད་ཡོ), ཝི་ཏ་ཀྐ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཙཱུ་ལ༹་བྱཱུ་ཧ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༨༨༤ ཨཱ་ད་ཡོ), ས་དྡྷཱ་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ ཏུ་ཝ་ཊ་ཀ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༩༢༡ ཨཱ་ད་ཡོ), བུ་དྡྷི་ཙ་རི་ཏཱ་ནཾ པུ་རཱ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༨༥༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དེ་ས་ནཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏཾ པ་རི་སཾ མ་ན་སཱ་ཀཱ་སི ‘‘ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན ནུ ཁོ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, པ་ར་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ་ན, ཨ་ཊྛུ་པྤ་ཏྟི་ཀེ་ན, པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ནཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ‘‘པུ་ཙྪཱ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཀོ་ཙི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་རི་ཡ་ཝ་སེ་ན པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི ‘‘ཏེ་སུ པ་ཉྩ་ས་ཏེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ཝ་ཀེ, དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་པི ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི’’ཏི དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ ནུ ཁོ’’ཏི. ‘‘སོ་པི ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀྐ་སུ་ཡཱ་མཱ་དཱི་སུ ཀོ་ཙི ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་མ་ནྣཱ་ཧ་རི. ས་ཙེ ཧི ཏེ་སུ ཀོ་ཙི ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻ. ན པ་ན ཏེ་སུ་པི ཀོ་ཙི ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མཱ་དི་སོ བུ་དྡྷོ་ཡེ་ཝ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི པ་ན ཀ་ཏྠ་ཙི ཨ་ཉྙོ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཨ་ན་ནྟཱ་སུ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏཱུ་སུ ཨ་ན་ནྟ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ན ཨ་ཉྙཾ བུ་དྡྷཾ ཨ་དྡ་ས. ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་ཉྩེ་ཏཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ན པ་སྶེ་ཡྻ, ཡོ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ་པི བྲ་ཧྨ་ཛཱ་ལ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ཡཾ (དཱི. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༧) ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཨ་གྒོ་ཧ་མ་སྨི ལོ་ཀ་སྶཱ’’ཏི (དཱི. ནི. ༢.༣༡) ཨ་པྤ་ཊི་ཝ་ཏྟི་ཡཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་མཾ ཨ་པ་སྶི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཧཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཾ ཏཱ དེ་ཝ་ཏཱ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ. ཨ་ཉྙ་སྨིཾ པ་ན བུ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪ་ནྟེ མ་ཡི ཙ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནྟེ ཨ་ཙྪེ་ར་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི ཙ དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ, ཏ་སྨཱ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷཾ མཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ཉྙཱ་པཱ་ད་ཀཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏཾ ཝི་ལོ་ཀི་ཏཾ ས་མི་ཉྫི་ཏཾ པ་སཱ་རི་ཏ་ཉྩ མ་མ ས་དི་སཾ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་ཧི པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘པཱ་ཙཱི་ན་ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་པ་རི་ཀྑེ་པ་ཏོ ཨུ་ལླ་ངྒྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. དེ་ཝ་ས་ངྒྷོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙོ་པི ནུ ཁོ བྷོ, ཙ་ནྡོ ཨུ་གྒ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཙ་ནྡཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན ཙ་ནྡོ, སཱུ་རི་ཡོ ཨུ་གྒ་ཏོ’’ཏི. པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན སཱུ་རི་ཡོ, དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི. པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ནཾ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨེ་སོ’’ཏི. པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ཨེ་སོ’’ཏི. པུ་ན ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རེ ཛཱ་ཏེ ‘‘ན མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ, ཨ་པ་རོ་པི བྷོ བུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཏཱ་ཝ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ས་ནྣི་པཱ་ཏོ. དྭི་ནྣཾ ཀཱི་ཝ་མ་ཧ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་རི་ཡ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱ དྭེ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་དྡྷཱ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དི་སཾ ཨ་ཉྙཾ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷཾ ནི་མྨི་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ དེ་ཝ་ས་ངྒྷ་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཨ་ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ ས་མྨུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ས་མ་ས་མཾ ཀ་ཏྭཱ མཱ་པི་ཏེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ བཱ་ཏྟིཾ་ས་མ་ཧཱ་པུ་རི་ས་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི, ནི་མྨི་ཏ་སྶཱ་པི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་རཱ ཚ་བྦ་ཎྞ་ར་སྨི་ཡོ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, ནི་མྨི་ཏ་སྶཱ་པི, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་རཱི་ར་ར་སྨི་ཡོ ནི་མྨི་ཏ་ས་རཱི་རེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི, ནི་མྨི་ཏ་སྶ ར་སྨི་ཡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀཱ་ཡེ པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ནྟི. ཏཱ དྭི་ནྣ་མྤི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་རཱི་ར་ཏོ ཨུ་གྒ་མྨ བྷ་ཝ་གྒཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་ན ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡ་ཝ་ངྐ་གོ་པཱ་ན་སི་ཝི་ན་དྡྷ་མི་ཝ ཙེ་ཏི་ཡ་གྷ་རཾ ཝི་རོ་ཙི་ཏྠ. ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹ རཱ་སི་བྷཱུ་ཏཱ དྭི་ནྣཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ར་སྨི་ཨ་བྦྷ་ནྟ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ནི་མྨི་ཏོ ནི་སཱི་ད་ནྟོ་ཡེ་ཝ ‘‘ཀ་ཐཾ་ད་སྶཱི ཀ་ཐཾ་སཱི་ལོ, ཨུ་པ་ས་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དི་ཀཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ པུ་ཙྪཱ་ཡ ཏཱ་ཝ སོ ནི་མྨི་ཏོ ཀ་ཐཾ་ད་སྶཱིཏི ཨ་དྷི་པ་ཉྙཾ, ཀ་ཐཾ་སཱི་ལོཏི ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ, ཨུ་པ་ས་ནྟོཏི ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟཾ པུ་ཙྪ་ཏི. སེ་སཾ པཱ་ཀ་ཊ་མེ་ཝ.
ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷཱ་དི་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ པེ་ཊ་ཀེ –
‘‘ཨུ་པེ་ཏི དྷ་མྨཾ པ་རི་པུ་ཙྪ་མཱ་ནོ, ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཏྠུ་པ་ས་ཉྷི་ཏཾ;
ན ཛཱི་ཝ་ཏི ན ནི་བྦུ་ཏོ ན མ་ཏོ, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ. (པ་རི. ༤༧༩);
‘‘སཾ་སཱ་ར་ཁཱི་ཎོ ན ཙ ཝ་ནྟ་རཱ་གོ, ན ཙཱ་པི སེ་ཀྑོ ན ཙ དི་ཊྛ་དྷ་མྨོ;
ཨ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཨ་ནྟི་མ་དེ་ཧ་དྷཱ་རཱི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ.
‘‘ན དུ་ཀྑ་ས་ཙྩེ་ན ས་མ་ངྒི་བྷཱུ་ཏོ, ན མ་གྒ་ས་ཙྩེ་ན ཀུ་ཏོ ནི་རོ་དྷོ;
ས་མུ་ད་ཡ་ས་ཙྩ་ཏོ སུ་ཝི་དཱུ་ར་ཝི་དཱུ་རོ, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ.
‘‘ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀོ ནོ་པི ཙ རཱུ་པ་ནི་སྶི་ཏོ, ཨ་པ་ཙྩ་ཡོ ནོ་པི ཙ སོ ཨ་ས་ངྑ་ཏོ;
ཨ་ས་ངྑ་ཏཱ་ར་མྨ་ཎོ ནོ་པི ཙ རཱུ་པཱི, ཏཾ པུ་གྒ་ལཾ ཀ་ཏ་མཾ ཝ་ད་ནྟི བུ་དྡྷཱ’’ཏི. –
ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ ནི་མྨི་ཏ་བུ་དྡྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ པ་ཙྪི་མ་བྷ་ཝི་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ཏ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཊྛཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ, ཙ་ཏུ་ཏྠ་གཱ་ཐཱ ཨ་རཱུ་པེ ནི་བྦཱ་ན་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་མ་ནོ་དྭཱ་ར་པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀ་ཙི་ཏྟ་ས་མ་ངྒིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ. ཀཱི་དི་སེ་ན ད་སྶ་ནེ་ནཱཏི ཀཱི་དི་ས་ཝ་སེ་ན ད་སྶ་ནེ་ན. ཀིཾ་ས་ཎྛི་ཏེ་ནཱཏི ཀིཾ་ས་རི་ཀྑེ་ན. ཀིཾ་པ་ཀཱ་རེ་ནཱཏི ཀིཾ་ཝི་དྷེ་ན. ཀིཾ་པ་ཊི་བྷཱ་གེ་ནཱཏི ཀིཾ་ཨཱ་ཀཱ་རེ་ན.
ཡཾ པུ་ཙྪཱ་མཱིཏི ཡཾ པུ་གྒ་ལཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་ཡཱ་ཀ་རོ་ཧི. ཡཱ་ཙཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཡཱ་ཙཱ་མི. ཨ་ཛ྄ཛྷེ་སཱ་མཱིཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་མི. པ་སཱ་དེ་མཱིཏི ཏ་ཝ ས་ནྟཱ་ནེ སོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་མི. བྲཱུ་ཧཱིཏི ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཨཱ་ཙི་ཀྑཱཏི དེ་སེ་ཏ་བྦཱ་ནཾ ‘‘ཨི་མཱ་ནི ནཱ་མཱ་ནཱི’’ཏི ནཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཧི. དེ་སེ་ཧཱིཏི ད་སྶེ་ཧི. པ་ཉྙ་པེ་ཧཱིཏི ཛཱ་ནཱ་པེ་ཧི. ཉཱ་ཎ་མུ་ཁ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨ་པྤ་ནཾ ཋ་པེ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཊྛ་པེ་ཧཱིཏི པ་ཉྙཱ་པེ་ཧི, པ་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཋ་པེ་ཧཱི་ཏི ཝཱ. ཝི་ཝ་རཱཏི ཝི་ཝ་ཊཾ ཀ་རོ་ཧི, ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་བྷ་ཛཱཏི ཝི་བྷཱ་ག་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཧཱིཏི པཱ་ཀ་ཊ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧི.
ཨ་ཐ ཝཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱཏི དེ་ས་ནཱ་དཱི་ནཾ ཚ་ནྣཾ པ་དཱ་ནཾ མཱུ་ལ་པ་དཾ. དེ་ས་ནཱ་དཱི་ནི ཚ པ་དཱ་ནི ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཝི་ཝ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཝུ་ཏྟཱ་ནི. ཏ་ཏྠ དེ་སེ་ཧཱིཏི ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཋ་མཾ ཨུ་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན དེ་སེ་ཧི. ཨུ་གྒྷ་ཊི་ཏ་ཉྙཱུ ཧི ས་ངྑེ་པེ་ན ཝུ་ཏྟཾ པ་ཋ་མཾ ཝུ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. པ་ཉྙ་པེ་ཧཱིཏི ཝི་པ་ཉྩི་ཏ་ཉྙཱུ་ནཾ ཝ་སེ་ན ཏེ་སཾ ཙི་ཏྟ་ཏོ་ས་ནེ་ན བུ་དྡྷི་ནི་སཱ་ནེ་ན ཙ པ་ཋ་མཾ སཾ་ཁི་ཏྟ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ནེ་ཝ པ་ཉྙ་པེ་ཧི. པ་ཊྛ་པེ་ཧཱིཏི ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ ནི་དྡེ་ས་སྶ པ་ཊི་ནི་དྡེ་ས་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ཋ་པེ་ཏི པ་ཊྛ་པེ་ཧི. ཝི་ཝ་རཱཏི ནི་དྡི་ཊྛ་སྶ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་ཝ་རཱ་ཧི. ཝི་བྷ་ཛཱཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་སྶཱ་པི ཝི་བྷཱ་ག་ཀ་ར་ཎེ་ན ཝི་བྷ་ཛཱ་ཧི. ཨུ་ཏྟཱ་ནཱི་ཀ་རོ་ཧཱིཏི ཝི་ཝ་ཊ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཝི་བྷ་ཏྟ་སྶ ཙ ནི་ད་སྶ་ན་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་ཏྟཱ་ནིཾ ཀ་རོ་ཧི. ཨ་ཡཾ དེ་ས་ནཱ ནེ་ཡྻཱ་ན་མྤི པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
༨༤. ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ས་རཱུ་པེ་ན ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དཱི་ནི ཨ་ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་དི་པྤ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མཱ ‘‘ཨུ་པ་ས་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནཱ་ནཱ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ཡཱ་ནུ་ལོ་མེ་ན ཏེ་སཾ ཨུ་པ་ས་མ་མེ་ཝ དཱི་པེ་ནྟོ ‘‘ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ཀཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི. ཏ་ཏྠ ཨཱ་དི་ཏོ ཨ་ཊྛ་ནྣཾ གཱ་ཐཱ་ནཾ ‘‘ཏཾ བྲཱུ་མི ཨུ་པ་ས་ནྟོ’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་མྦ་ནྡྷོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ, ཏ་ཏོ པ་རཱ་སཾ ‘‘ས ཝེ ས་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མེ་ན པ་དེ་ན.
ཨ་ནུ་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ན་ཡོ – ཝཱི་ཏ་ཏ་ཎྷོ པུ་རཱ་བྷེ་དཱཏི ཡོ ས་རཱི་ར་བྷེ་དཱ པུ་བྦ་མེ་ཝ པ་ཧཱི་ན་ཏ་ཎྷོ. པུ་བྦ་མ་ནྟ་མ་ནི་སྶི་ཏོཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་དྡྷཱ་དི་བྷེ་དཾ པུ་བྦ་ཨ་ནྟཾ ཨ་ནི་སྶི་ཏོ. ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནུ་པ་ས་ངྑེ་ཡྻོཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་པི ཨ་དྡྷ་ནི ‘‘ར་ཏྟོ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ན ཨུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏ་བྦོ. ཏ་སྶ ན་ཏྠི པུ་ར་ཀྑ་ཏནྟི ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ དྭི་ནྣཾ པུ་རེ་ཀྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་དྡྷ་ནི པུ་ར་ཀྑ་ཏ་མ་པི ན་ཏྠི, ཏཾ བྲཱུ་མི ཨུ་པ་ས་ནྟོ་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཡོ་ཛ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཨེ་ས ན་ཡོ ས་བྦ་ཏྠ.
པུ་རཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱཏི ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་ད་ཏོ པུ་བྦེ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶཱཏི ས་ཀ་ལ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་སྶ. ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པཱཏི ཀ་ལེ༹་ཝ་ར་སྶ ནི་ཀྑེ་པ་ཏོ ས་རཱི་ར་སྶ ཋ་པ་ན་ཏོ. ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་དཱཏི དུ་ཝི་དྷ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪེ་ད་ཏོ པུ་བྦ་མེ་ཝ.
པུ་བྦ་ནྟོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྡྷཱཏི པུ་བྦ་ས་ངྑཱ་ཏོ ཨ་ནྟོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏོ ཨ་དྡྷཱ་ཏི, ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ ཀཱ་ལོ’’ཏི ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷཱཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཀཱ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ ཏ་ཎྷཱ པ་ཧཱི་ནཱ.
ཨ་པ་ར་མྤི བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ (མ. ནི. ༣.༢༧༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིནྟི ཀཱ་ལོ༹་པི ས་མཱ་ནོ ཨི་ནྡ་ནཱི་ལ་མ་ཎི་ཝ་ཎྞོ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཀུ་ས་ལ་སུ་ཁ་སོ་མ་ན་སྶ་ཝེ་ད་ནཱ་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ. ཏཾ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ས་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ. ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཨ་ཧོ་སིཾ ཨ་ཏཱི་ཏ་མ་དྡྷཱ་ན་ནྟི ཏ་ཏྠ ན་ནྡིཾ ན ས་མ་ནྣཱ་ནེ་ཏཱིཏི ཏེ་སུ རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཏ་ཎྷཾ ཝཱ ཏ་ཎྷཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་དི་ཊྛིཾ ཝཱ ནཱ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟ་ཡ་ཏི. ཨ་པ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་བྷ་དྡེ་ཀ་ར་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཐ ཝཱ ཨི་ཏི མེ ཙ་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཙ་ཀྑཱུཏི ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དོ. རཱུ་པཱཏི ཙ་ཏུ་ས་མུ་ཊྛཱ་ནི་ཀ་རཱུ་པཱ. ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན སེ་སཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནི་པི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི. ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ནི་སྶ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ན ཏ་ད་བྷི་ན་ནྡ་ཏཱིཏི ཏཾ ཙ་ཀྑུ་ཉྩེ་ཝ རཱུ་པ་ཉྩ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ཨི་ཏི མེ མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི ཨི་ཏི དྷ་མྨཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ན མ་ནོཏི བྷ་ཝ་ངྒ་ཙི་ཏྟཾ. དྷ་མྨཱཏི ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀ་དྷ་མྨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ནཱིཏི ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀ་ཧ་སི་ཏ་ཉྩ ཝཱ་ཙཱ་ལ་པི་ཏ་ཉྩ ཀཱ་ཡ་ཀཱི་ལཱ༹་དི་ཀཱི་ལི༹་ཏ་ཉྩཱ་ཏི ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་ཀཱི་ལི༹་ཏཱ་ནི. ན ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏཱིཏི ཏཱ་ནི ཧ་སི་ཏཱ་དཱི་ནི ནཱ་བྷི་ན་ནྡ་ཏི. ན ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏཱིཏི ཀ་ནྟཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ན ཙ ཏེ་ན ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཙ ཏུ་ཊྛིཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི.
ཏཾ ཏཾ པ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣོ. ར་ཏྟོ་ཏི ནུ་པ་ས་ངྑེ་ཡྻོཏི རཱ་གེ་ན ར་ཏྟོ་ཏི ག་ཎ་ནཾ ན ཨུ་པ་ནེ་ཏ་བྦོ. ཨུ་པ་རི་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ཎཱི་ཏ་མ་ནུ་ཉྙ་རཱུ་པཱ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཱ ན་ནྡཱི ས་མ་ནྣཱ་ན་ཡ་ནཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ན པ་ཎི་ད་ཧ་ཏཱིཏི པ་ཏྠ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ན ཋ་པེ་ཏི. ཨ་པྤ་ཎི་དྷཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡཱཏི ན པ་ཏྠ་ནཱ་ཋ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎེ་ན.
༨༥. ཨ་ས་ནྟཱ་སཱིཏི ཏེ་ན ཏེ་ན ཨ་ལཱ་བྷ་ཏོ ཨ་ས་ནྟ་ས་ནྟོ. ཨ་ཝི་ཀ་ཏྠཱིཏི སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཝི་ཀ་ཏྠ་ན་སཱི་ལོ. ཨ་ཀུ་ཀྐུ་ཙོཏི ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. མ་ནྟ་བྷཱ་ཎཱིཏི མ་ནྟཱ་ཡ པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ. ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས ཝེ ཝཱ་ཙཱ་ཡ་ཏོཏི སོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་ཏོ སཾ་ཡ་ཏོ ཙ་ཏུ་དོ་ས་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཀྐོ་དྷ་ནོ་ཏི ཡ་ཉྷི ཁོ ཝུ་ཏྟནྟི ‘‘ན ཀོ་དྷ་ནོ ཨ་ཀོ་དྷ་ནོ ཀོ་དྷ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ’’ཏི ཡཾ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཏཱ་ཝ ཀོ་དྷཾ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ‘‘ཨ་པི་ཙ ཀོ་དྷོ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀོ་དྷོ ཏཱ་ཝ ཝ་ཏྟ་བྦོཏི པ་ཋ་མཾ ཀོ་དྷོ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ. ད་ས་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏཱིཏི ད་ས་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ན་ཏྠཾ མེ ཨ་ཙ་རཱིཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷིཾ མེ ཨ་ཀཱ་སི, ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་བྦ་པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་ན ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ ཀོ་དྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ‘‘དེ་ཝོ ཨ་ཏི་ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་པྤ་ཏི, ‘‘ན ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་པྤ་ཏི, ‘‘སཱུ་རི་ཡོ ཏ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་པྤ་ཏི, ‘‘ན ཏ་པྤ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་པྤ་ཏི, ཝཱ་ཏེ ཝཱ་ཡ་ནྟེ་པི ཀུ་པྤ་ཏི, ཨ་ཝཱ་ཡ་ནྟེ་པི ཀུ་པྤ་ཏི, ས་མྨ་ཛྫི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བོ་དྷི་པ་ཎྞཱ་ནཾ ཀུ་པྤ་ཏི, ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝཱ་ཏ་སྶ ཀུ་པྤ་ཏི, ཨུ་པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ ཁཱ་ཎུ་ཀ་སྶ ཀུ་པྤ་ཏི. ཨི་དཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ པ་ན ཀོ་དྷོ ཛཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཧེ་ཊྛཱ ན་ཝ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ས་ཏྟེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ཊྛཱ་ན་གྷཱ་ཏོ པ་ན ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཀ་མྨ་པ་ཐ་བྷེ་དཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་གྷཱ་ཏེ་ནྟོ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ. ཏ་ཏོ བ་ལ་ཝ་ཏ་རོ པ་ཊི་གྷཱ་ཏོ. པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་ན་ཝ་སེ་ན པ་ཊི་གྷཾ. པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ. ཀུ་པྤ་ན་ཝ་སེ་ན ཀོ་པོ. པ་ཀོ་པོ ས་མྤ་ཀོ་པོཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. དུ་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན དོ་སོ. པ་དོ་སོ ས་མྤ་དོ་སོཏི ཨུ་པ་ས་གྒ་ཝ་སེ་ན པ་དཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཙི་ཏྟ་སྶ བྱཱ་པ་ཏྟཱིཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་པ་ནྣ་ཏཱ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནཱ་ཀཱ་རོ. མ་ནཾ པ་དཱུ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱི་ཏི མ་ནོ་པ་དོ་སོ. ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཝ་སེ་ན ཀོ་དྷོ. ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རོ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ. ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏ་ཏྟཾ. དུ་སྶ་ཏཱི་ཏི དོ་སོ. དུ་སྶ་ནཱཏི དུ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རོ. དུ་སྶི་ཏ་ཏྟནྟི དུ་སྶི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཛ་ཧ་ན་ཊྛེ་ན བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཾ བྱཱ་པ་ཏྟི. བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཱཏི བྱཱ་པ་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི ཝི་རོ་དྷོ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི་ཏི པ་ཊི་ཝི་རོ་དྷོ. ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཀཱ་ར་པ་ཊི་ཝི་རུ་དྡྷཱ་ཀཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཝཱ ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཙ་ཎྜི་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཙ་ཎྜོ, ཐ་དྡྷ་པུ་གྒ་ལོ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཙ་ཎྜི་ཀྐཾ. ན ཨེ་ཏེ་ན སུ་རོ་པི་ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཧོ་ཏི, དུ་རུ་ཏྟཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞ་མེ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་སུ་རོ་པོ. ཀུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཧི པ་རི་པུ་ཎྞ་ཝ་ཙ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་ཙེ་པི ཀ་སྶ་ཙི ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཨ་པ་རེ པ་ན ‘‘ཨ་སྶུ་ཛ་ན་ན་ཊྛེ་ན ཨ་སྶུ་རོ་པ་ན་ཏོ ཨ་སྶུ་རོ་པོ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཾ སོ་མ་ན་སྶ་སྶཱ་པི ཨ་སྶུ་ཛ་ན་ན་ཏོ. ཧེ་ཊྛཱ་ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏོ ན ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཏི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ. སཱ པ་ན ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ, ན ས་ཏྟ་སྶ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཙི་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ.
ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་པ་རི་ཏྟ་ཏཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱཏི ཨ་དྷི་མ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པ་རི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཙ, བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝོ མ་ནྡ་བྷཱ་ཝོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལེཏི ཨེ་ཀ་དཱ. ‘‘ཀ་ཉྩི ཀཱ་ལ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ. ཙི་ཏྟཱ་ཝི་ལ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཝི་ལ་ཀ་ར་ཎ་པྤ་མཱ་ཎོ, ཙི་ཏྟ་ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་ར་ཎ་པྤ་མཱ་ཎོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཙི་ཏྟཱ་ལ་ས་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏཾ ན སུ་ནྡ་རཾ. ཏ་སྶ ཙི་ཏྟ་ཀི་ལ་མ་ཐ་ཀ་ར་ཎ་མ་ཏྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཙ ཏཱ་ཝ མུ་ཁ་ཀུ་ལཱ་ན་ཝི་ཀུ་ལཱ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི མུ་ཁ་སྶ ས་ངྐོ་ཙ་ན་ཝི་ས་ངྐོ་ཙ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧ་ནུ་ས་ཉྩོ་པ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི དྭི་ནྣཾ ཧ་ནཱུ་ནཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ལ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ ནི་ཙྪཱ་ར་ཎོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་རེ་སཾ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙཾ མུ་ཁ་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ཎེ་ན བ་ཧི ནི་ཀྑ་མ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་ནུ་ཝི་ལོ་ཀ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་ར་སྶ ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་ར་ཎ་ཏྠཾ ད་ཎྜཱ་དི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ དི་ས་ཉྩ ཨ་ནུ་དི་ས་ཉྩ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝི་ལོ་ཀ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི.
ན ཙ ཏཱ་ཝ ད་ཎྜ་ས་ཏྠ་པ་རཱ་མ་ས་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ན་ཏྠཾ ད་ཎྜ་ཉྩ ཨེ་ཀ་ཏོ་དྷཱ་རཱ་དི་ས་ཏྠ་ཉྩ ཨཱ་དི་ཡ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ད་ཎྜ་ས་ཏྠ་ཨ་བྦྷུ་ཀྐི་ར་ཎོ ཧོ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ད་ཎྜ་ས་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་ཧ་ར་ཎོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ད་ཎྜ་ས་ཏྠ་ཨ་བྷི་ནི་པཱ་ཏ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏཾ དུ་ཝི་དྷཾ པ་ར་སྶ པ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཾ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཁི་པ་ནོ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ཚི་ནྣ་ཝི་ཙྪི་ནྣ་ཀ་ར་ཎོ ཧོ་ཏཱིཏི ད་ཎྜ་ས་ཏྠཱ་དི་ཁི་པ་ནེ་ན པ་ར་ས་རཱི་རཾ དྭི་དྷཱ་ཀ་ར་ཎོ ཙ ཝི་ཝི་དྷཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་ཎ་ཀ་ར་ཎོ ཙ ན ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ‘‘ཚི་དྡ་ཝི་ཙྪི་དྡ་ཀ་ར་ཎོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ན ཙ ཏཱ་ཝ ས་མྦྷ་ཉྫ་ན་པ་ལི་བྷ་ཉྫ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་རཱི་རཾ བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ཨ་ངྒ་མ་ངྒ་ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཾ ས་མྤ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཏོ ཝོ་རོ་པ་ནོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ན ཙ ཏཱ་ཝ ས་བྦ་ཙཱ་ག་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ་ཡ ས་ཎྛི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ས་བྦཾ པ་ར་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ཎྛི་ཏོ ན ཙ ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་དཱ ཨ་ཉྙཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཋི་ཏོ, ཏ་དཱ ས་བྦ་ཙཱ་ག་པ་རི་ཙྩཱ་གཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ –
‘‘ཀོ་དྷཾ ཚེ་ཏྭཱ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ཀོ་དྷཾ ཚེ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏི;
ཀོ་དྷ་སྶ ཝི་ས་མཱུ་ལ་སྶ, མ་དྷུ་ར་གྒ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ;
ཝ་དྷཾ ཨ་རི་ཡཱ པ་སཾ་ས་ནྟི, ཏ་ཉྷི ཚེ་ཏྭཱ ན སོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི. (སཾ. ནི. ༡.༡༨༧, ༢༦༧);
ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ. པ་ར་པུ་གྒ་ལཾ གྷཱ་ཊེ་ཏྭཱཏི པ་ར་པུ་གྒ་ལཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ གྷཱ་ཊེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་རེ་ཏི. པ་ར་མུ་སྶ་ད་ག་ཏོཏི ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏོ. པ་ར་མ་ཝེ་པུ་ལླ་པྤ་ཏྟོཏི ཨ་ཏི་ཝི་པུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ. ཀོ་དྷ་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་སྶ ཀོ་དྷ་སྶ པ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ཀོ་དྷ་ཝ་ཏྠུ་སྶ པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་ཏྟཱཏི ཀོ་དྷ་སྶ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པི་ཡཱ་པི་ཡ་ཨ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཏཱི་ར་ཎ་པ་རི་ཉྙཱ་ཧི བྱཱ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན. ཀོ་དྷ་ཧེ་ཏུ་སྶ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྣ་ཏྟཱཏི ཀོ་དྷ་སྶ ཛ་ན་ཀ་ཧེ་ཏུ་ནོ དོ་མ་ན་སྶ་ས་ཧ་ག་ཏ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་ད་སྶ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན.
ཏཱ་སཱིཏི བྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལོ ཧོ་ཏི. ཨུ་ཏྟཱ་སཱིཏི ཨ་ཏི་བྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལོ. པ་རི་ཏྟཱ་སཱིཏི ས་མ་ནྟ་ཏོ བྷཱ་ཡ་ན་སཱི་ལོ. བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ས་ནྟཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཀ་ཏྠཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་སཱི་ལོ ཧོ་ཏི. ཝི་ཀ་ཏྠཱིཏི ཝི་ཝི་དྷཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་ཏོ ཝ་ཎྞ་བྷ་ཎ་ན་སཱི་ལོ. ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱཏི ཁ་ཏྟི་ཡ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱ. གོ་ཏྟེ་ན ཝཱཏི གོ་ཏ་མ་གོ་ཏྟཱ་དི་ནཱ ཨུ་ཀྐ་ཊྛ་གོ་ཏྟེ་ན ཝཱ. ཀོ་ལ་པུ་ཏྟི་ཡེ་ན ཝཱཏི མ་ཧཱ་ཀུ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ. ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ཝཱཏི ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ནྣ་ས་རཱི་ར་ཏཱ་ཡ ཝཱ. ས་རཱི་ར་ཉྷི ‘‘པོ་ཀྑ་ར’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་སྶ ཝ་ཎྞ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་བྷཱ་ཝེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. དྷ་ནེ་ན ཝཱཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ནེ་ཝ.
ཀུ་ཀྐུ་ཙྩནྟི ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩནྟི ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཏཾ ཀུ་ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. ཏཾ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏཱ་པ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཱ་ནུ་སོ་ཙ་ན་ར་སཾ, ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ, ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, དཱ་ས་བྱཾ ཝི་ཡ ད་ཊྛ་བྦཾ. ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་མྤཱིཏི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཀུ་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཏཾ ཀུ་ཀ་ཏཾ, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཧ་ཏྠ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ. པཱ་ད་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱཏི ཨ་ཙྪ་མཾ་སཾ སཱུ་ཀ་ར་མཾ་ས་ནྟི ཁཱ་ད་ཏི, དཱི་པི་མཾ་སཾ མི་ག་མཾ་ས་ནྟི ཁཱ་ད་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཝི་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ལ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པཱ་ན་ཀཾ ཀ་པྤི་ཡ་པཱ་ན་ཀ་ནྟི པི་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡེ ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ. ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱཏི སཱུ་ཀ་ར་མཾ་སཾ ཨ་ཙྪ་མཾ་ས་ནྟི ཁཱ་ད་ཏི, མི་ག་མཾ་སཾ དཱི་པི་མཾ་ས་ནྟི ཁཱ་ད་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་བྷོ་ཛ་ན་ནྟི བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཀཱ་ལེ ཝི་ཀཱ་ལ་ས་ཉྙི་ཏཱ་ཡ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཀ་པྤི་ཡ་པཱ་ན་ཀཾ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་པཱ་ན་ཀ་ནྟི པི་ཝ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀ་པྤི་ཡེ ཨ་ཀ་པྤི་ཡ་ས་ཉྙི་ཏཱ. ཨ་ཝ་ཛྫེ ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙི་ཏཱཏི ནི་དྡོ་སེ དོ་ས་ས་ཉྙི་ཏཱ. ཝ་ཛྫེ ཨ་ཝ་ཛྫ་ས་ཉྙི་ཏཱཏི ས་དོ་སེ ནི་དྡོ་ས་ས་ཉྙི་ཏཱ. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱཏི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་ཏྟནྟི ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏ་བྷཱ་ཝོ. ཙེ་ཏ་སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་རཱུ་པོ པ་ཊི་ས་ར་ཎ་བྷཱ་ཝོ. མ་ནོ་ཝི་ལེ་ཁོཏི ཙི་ཏྟ་སྶ ཝི་ལེ་ཁོ.
ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཙ ཨ་ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཙཱཏི ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ. ཀ་ཏཾ མེ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏནྟི མ་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན ཀི་ལེ་ས་པཱུ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ དུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏཾ. ཨ་ཀ་ཏཾ མེ ཀཱ་ཡ་སུ་ཙ་རི་ཏནྟི མ་ཡཱ ཀཱ་ཡེ་ན སུ་ཊྛུ ཙ་རི་ཏཾ ན ཀ་ཏཾ. ཝ་ཙཱི་དུ་ཙྩ་རི་ཏ་ཝ་ཙཱི་སུ་ཙ་རི་ཏཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ ནི་རོ་དྷཔ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་སུ.
ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ན ས་ཏྟ་སྶ ན པོ་ས་སྶ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩནྟི ཨུ་དྡྷ་ཏཱ་ཀཱ་རོ. ཨ་ཝཱུ་པ་ས་མོཏི ན ཝཱུ་པ་ས་མོ. ཙེ་ཏོ ཝི་ཀྑི་པ་ཏཱི་ཏི ཙེ་ཏ་སོ ཝི་ཀྑེ་པོ, བྷ་ནྟ་ཏྟཾ ཙི་ཏྟ་སྶཱཏི ཙི་ཏྟ་སྶ བྷ་ནྟ་བྷཱ་ཝོ བྷ་ནྟ་ཡཱ་ན་བྷ་ནྟ་གོ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཝི་ཡ. ཨི་མི་ནཱ ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝི་པྥ་ནྡ་ནཾ ཀ་ཐི་ཏཾ. ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཉྷི ཨེ་ཀཱ་ར་མྨ་ཎེ ཝི་པྥ་ནྡ་ཏི, ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ ནཱ་ནཱ་ར་མྨ་ཎེ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་དྡྷ་ཙྩནྟི ཨ་ཡཾ ཨུ་དྡྷ་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཐཱི་ཡ་ཏི.
མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ མུ་སཱཏི ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ན་པུ་རེ་ཀྑཱ་ར་སྶ ཨ་ཏྠ་བྷ་ཉྫ་ཀོ ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་གོ ཀཱ་ཡ་པ་ཡོ་གོ ཝཱ. ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན པ་ན་སྶ པ་ར་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ.
ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – མུ་སཱཏི ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་ཏ་ཙྪཾ ཝ་ཏྠུ. ཝཱ་དོཏི ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ཏོ ཏ་ཙྪ་ཏོ ཝི་ཉྙཱ་པ་ནཾ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཏོ པ་ན ཨ་ཏ་ཐཾ ཝ་ཏྠུཾ ཏ་ཐ་ཏོ པ་རཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མ་སྶ ཏ་ཐཱ་ཝི་ཉྙ་ཏྟི་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཙེ་ཏ་ནཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ, ཏཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ. པ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨི་མཾ མུ་སཱ་ཝཱ་ད་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ དུ་སྶཱི་ལྱཾ པ་ཛ་ཧི་ཏྭཱ. པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོཏི པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏོ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཏོ ཨོ་ར་ཏོ ཝི་ར་ཏོ་ཝ. ན་ཏྠི ཏ་སྶ ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ དྷ་མྨཱ, པ་གེ་ཝ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ་ཏི ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཉྙེ་སུ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་སུ པ་དེ་སུ ཨ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ས་ཙྩཾ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ས་ཙྩ་ཝཱ་དཱི. ས་ཙྩེ་ན ས་ཙྩཾ ས་ནྡ་ཧ་ཏི གྷ་ཊེ་ཏཱི་ཏི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ, ན ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ མུ་སཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ཧི པུ་རི་སོ ཀ་དཱ་ཙི མུ་སཱ ཝ་ད་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ས་ཙྩཾ, ཏ་སྶ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཨ་ནྟ་རི་ཏ་ཏྟཱ ས་ཙྩཾ ས་ཙྩེ་ན ན གྷ་ཊི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ སོ ན ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི མུ་སཱ ཨ་ཝ་ཏྭཱ ས་ཙྩེ་ན ས་ཙྩཾ ས་ནྡ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ས་ཙྩ་ས་ནྡྷོ.
ཐེ་ཏོཏི ཐི་རོ, ཐི་ར་ཀ་ཐོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གོ ཝི་ཡ, ཐུ་ས་རཱ་སི་མྷི ནི་ཁཱ་ཏ་ཁཱ་ཎུ ཝི་ཡ, ཨ་སྶ་པི་ཊྛེ ཋ་པི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་མི་ཝ ཙ ན ཐི་ར་ཀ་ཐོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀོ པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱ ཝི་ཡ, ཨི་ནྡ་ཁཱི་ལཱ ཝི་ཡ ཙ ཐི་ར་ཀ་ཐོ ཧོ་ཏི, ཨ་སི་ནཱ སཱི་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟེ་པི དྭེ ཀ་ཐཱ ན ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཐེ་ཏོ.
པ་ཙྩ་ཡི་ཀོཏི པ་ཏྟི་ཡཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཀོ, ས་དྡྷཱ་ཡི་ཏ་བྦ་ཀོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི པུ་གྒ་ལོ ན པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་དྡ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨེ་ཀོ པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ ཧོ་ཏི, ‘‘ཨི་དཾ ཀེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨ་སུ་ཀེ་ནཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཡ་དི ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ, ཨི་ད་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ, ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ད’’ནྟི ཝ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཙྩ་ཡི་ཀོ.
ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་ད་ཀོ ལོ་ཀ་སྶཱཏི ཏཱ་ཡ ས་ཙྩ་ཝཱ་དི་ཏཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ན ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
པི་སུ་ཎཾ ཝཱ་ཙཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཡ་སྶ ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ར་སྶ ཙ སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏི, སཱ པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ. ཡཱ་ཡ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི པ་ར་མྤི ཕ་རུ་སཾ ཀ་རོ་ཏི, ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཡ་མྤི ཕ་རུ་སཱ, ནེ་ཝ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱ ན ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ, ཨ་ཡཾ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ. ཡེ་ན ས་མྥཾ པ་ལ་པ་ཏི ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ, སོ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. ཡཱ ཏེ་སཾ མཱུ་ལ་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་པི པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙཱ་དི་ནཱ་མ་མེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, སཱ ཨེ་ཝ ཙ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏཱ.
ཨི་མེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡཱཏི ཡེ་སཾ ཨི་ཏོ ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ སུ་ཏཾ, ཏེ་སཾ བྷེ་དཱ་ཡ. བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཝཱ ས་ནྡྷཱ་ཏཱཏི དྭི་ནྣཾ མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝཱ ས་མཱ་ནུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷི་ནྣཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱི་དི་སེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨི་དཾ ན ཡུ་ཏྟ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ས་ནྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྟཱ ཨ་ནུ་ཀ་ཏྟཱ.
ཨ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱཏི ས་ནྡྷཱ་ནཱ་ནུ་པྤ་དཱ་ཏཱ. དྭེ ཛ་ནེ ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀ་མེ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཱི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྟཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒོ ཨཱ་རཱ་མོ ཨ་སྶཱ་ཏི ས་མ་གྒཱ་རཱ་མོ, ཡ་ཏྠ ས་མ་གྒཱ ན་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ས་མ་གྒ་རཱ་མོ’’ཏི་པི པཱ་ལི༹, ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒ་ར་ཏོཏི ས་མ་གྒེ་སུ ར་ཏོ, ཏེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ག་ནྟུ་མྤི ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མ་གྒེ དི་སྭཱ་པི སུ་ཏྭཱ་པི ན་ནྡ་ཏཱི་ཏི ས་མ་གྒ་ན་ནྡཱི. ས་མ་གྒ་ཀ་ར་ཎིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱཏི ཡཱ ཝཱ་ཙཱ ས་ཏྟེ ས་མ་གྒེ་ཡེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི, ཏཾ སཱ་མ་གྒི་གུ་ཎ་པ་རི་དཱི་པི་ཀ་མེ་ཝ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨི་ཏ་ར་ནྟི.
པ་ར་སྶ མ་མྨ་ཙྪེ་ད་ཀ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨེ་ཀ་ནྟ་ཕ་རུ་ས་ཙེ་ཏ་ནཱ ཕ་རུ་སཱ ཝཱ་ཙཱ, ནེ་ལཱཏི ཨེ་ལཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི དོ་སོ, ན་སྶཱ ཨེ་ལ་ནྟི ནེ་ལཱ, ནི་དྡོ་སཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ ‘‘ནེ་ལ་ངྒོ སེ་ཏ་པ་ཙྪཱ་དོ’’ཏི ཨེ་ཏྠ (ཨུ་དཱ. ༦༥; པེ་ཊ་ཀོ. ༢༥) ཝུ་ཏྟ་ནེ་ལཾ ཝི་ཡ. ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཱཏི བྱ་ཉྫ་ན་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ཀ་ཎྞཱ་ནཾ སུ་ཁཱ, སཱུ་ཙི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ཝི་ཡ ཀ་ཎྞ་སཱུ་ལཾ ན ཛ་ནེ་ཏི. ཨ་ཏྠ་མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཀོ་པཾ ཨ་ཛ་ནེ་ཏྭཱ པེ་མཾ ཛ་ནེ་ཏཱི་ཏི པེ་མ་ནཱི་ཡཱ. ཧ་ད་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི ཨ་པ་ཊི་ཧ་ཉྙ་མཱ་ནཱ སུ་ཁེ་ན ཙི་ཏྟཾ པ་ཝི་ས་ཏཱི་ཏི ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཱ. གུ་ཎ་པ་རི་པུ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པུ་རེ བྷ་ཝཱ་ཏི པོ་རཱི, པུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱ་རཱི ཝི་ཡ སུ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི་པི པོ་རཱི, པུ་ར་སྶ ཨེ་སཱ་ཏི་པི པོ་རཱི, ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཧི ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཱ ཧོ་ནྟི, པི་ཏི་མ་ཏྟཾ པི་ཏཱ་ཏི བྷཱ་ཏི་མ་ཏྟཾ བྷཱ་ཏཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱི ཀ་ཐཱ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ ཀ་ནྟཱ ཧོ་ཏཱི་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་ཀ་ནྟཱ. ཀ་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ བ་ཧུ་ནོ ཛ་ན་སྶ མ་ནཱ་པཱ ཙི་ཏྟ་ཝུ་ཌྜྷི་ཀ་རཱ་ཏི བ་ཧུ་ཛ་ན་མ་ནཱ་པཱ.
ཨ་ན་ཏྠ་ཝི་ཉྙཱ་པི་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་པ་ཡོ་ག་ས་མུ་ཊྛཱ་པི་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པོ. ཀཱ་ལེ་ན ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཀཱ་ལ་ཝཱ་དཱི, ཝ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷཱུ་ཏཾ ཏ་ཐཾ ཏ་ཙྪཾ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི བྷཱུ་ཏ་ཝཱ་དཱི. དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་ཏྠ་ས་ནྣི་སྶི་ཏ་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི. ན་ཝ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི དྷ་མྨ་ཝཱ་དཱི. སཾ་ཝ་ར་ཝི་ན་ཡ་པ་ཧཱ་ན་ཝི་ན་ཡ་ས་ནྣི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏཱི་ཏི ཝི་ན་ཡ་ཝཱ་དཱི.
ནི་དྷཱ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཋ་པ་ནོ་ཀཱ་སོ, ནི་དྷཱ་ན་མ་སྶ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏཱི, ཧ་ད་ཡེ ནི་དྷཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ་ལེ་ནཱཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ་པི ཙ ‘‘ཨ་ཧཾ ནི་དྷཱ་ན་ཝ་ཏིཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨ་ཀཱ་ལེ་ན བྷཱ་ས་ཏི, ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལཾ པ་ན ཨ་པེ་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་པ་དེ་སནྟི ས་ཨུ་པ་མཾ, ས་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རི་ཡ་ནྟ་ཝ་ཏིནྟི པ་རི་ཙྪེ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་སྶཱ པ་རི་ཙྪེ་དོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏནྟི ཨ་ནེ་ཀེ་ཧི་པི ན་ཡེ་ཧི ཝི་བྷ་ཛ་ནྟེ་ན པ་རི་ཡཱ་དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྠ་ས་མྤ་ནྣཾ བྷཱ་ས་ཏི. ཡཾ ཝཱ སོ ཨ་ཏྠ་ཝཱ་དཱི ཨ་ཏྠཾ ཝ་ད་ཏི, ཏེ་ན ཨ་ཏྠེ་ན ས་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠ་སཾ་ཧི་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི, ན ཨ་ཉྙཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷཱ་ས་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏུ་དྡོ་སཱ་པ་ག་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏཱིཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ་དཱི་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི དོ་སེ་ཧི ཨ་པ་ག་ཏཾ ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ཏི. དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཀ་ཐཱ་ཡཱཏི དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ས་གྒ་མོ་ཀྑཱ་ནཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ.
ད་ས ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་དཱི་ནི ད་ས ཝི་ཝ་ཊྚ་ནི་སྶི་ཏཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ནི ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐནྟི ཨེ་ཏྠ ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ཨི་ཙྪཱ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ ཨ་ནི་ཙྪོ ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཨེ་ཏྠ ཧི བྱ་ཉྫ་ནཾ སཱ་ཝ་སེ་སཾ ཝི་ཡ, ཨ་ཏྠོ པ་ན ནི་ར་ཝ་སེ་སོ. ན ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཨ་ཎུ་མ་ཏྟཱ་པི ཨི་ཙྪཱ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི.
ཨ་པི་ཙེ་ཏྠ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཡཾ བྷེ་དོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ – ཏ་ཏྠ ས་ཀ་ལཱ་བྷེ ཨ་ཏི་ཏྟ་སྶ པ་ར་ལཱ་བྷ་པ་ཏྠ་ནཱ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཀ་བྷཱ་ཛ་ནེ པ་ཀྐ་པཱུ་ཝེ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཏེ ན སུ་པ་ཀྐོ ཝི་ཡ ཁུ་དྡ་ཀོ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི, སྭེ་ཝ པ་ན པ་ར་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་ཏྟོ སུ་པ་ཀྐོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, སཱ ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཝི་བྷ. ༨༥༡) ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྲེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཏཱ་ཡ ཙ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཀོ་ཧ་ཉྙེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ས་ནྟ་གུ་ཎ་ས་མྦྷཱ་ཝ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, སཱ་པི ‘‘ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨི་ཙྪ་ཏི, སཱི་ལ་ཝཱ ས་མཱ་ནོ སཱི་ལ་ཝཱ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི (ཝི་བྷ. ༨༥༡) ཨི་མི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨཱ་ག་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ དུ་སྶ་ནྟ་པྤ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཝི་ཛཱ་ཏ་མཱ་ཏཱ་པི་སྶ ཙི་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི –
‘‘ཨ་གྒི་ཀྑ་ནྡྷོ ས་མུ་དྡོ ཙ, མ་ཧི་ཙྪོ ཙཱ་པི པུ་གྒ་ལོ;
ས་ཀ་ཊེ་ན པ་ཙྩ་ཡེ དེ་ཏུ, ཏ་ཡོ་པེ་ཏེ ཨ་ཏ་པྤ་ཡཱ’’ཏི. (མ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༢༥༢; ཨ. ནི. ཨ་ཊྛ. ༡.༡.༦༣; ཨུ་དཱ. ཨ་ཊྛ. ༣༡);
ས་ནྟ་གུ་ཎ་ནི་གཱུ་ཧ་ན་ཏཱ པ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ ཙ མ་ཏྟ་ཉྙུ་ཏཱ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ཏྟ་ནི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་མྤི གུ་ཎཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ས་དྡྷོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ… པ་ཝི་ཝི་ཏྟོ… བ་ཧུ་སྶུ་ཏོ… ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ… ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ནྣོ… པ་ཉྙ་ཝཱ… ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ས་མཱ་ནོ ‘‘ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ་ཏི མཾ ཛ་ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ན ཨི་ཙྪ་ཏི སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི མ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཀ་ཏྠེ་རོ. ཨེ་ཝཾ ཨ་པྤི་ཙྪོ ཙ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཾ ལཱ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཐཱ་ཝ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཧི སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཏ་སྶ ཝ་ཏྟེ པ་ས་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧཱུ དེ་ནྟི.
ཨ་པ་རོ་པི ཙ་ཏུ་བྦི་དྷོ ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ. སོ དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡ་དི ཧི དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ བ་ཧུ ཧོ་ཏི, དཱ་ཡ་ཀོ ཨ་པྤཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ཨ་པྤོ, དཱ་ཡ་ཀོ བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, དེ་ཡྻ་དྷ་མྨ་སྶ ཝ་སེ་ན ཨ་པྤཾ ག་ཎྷཱ་ཏི. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ་པི བ་ཧུ, དཱ་ཡ་ཀོ་པི བ་ཧུཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཐཱ་མཾ ཉ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎེ་ནེ་ཝ ག་ཎྷཱ་ཏི.
དྷུ་ཏ་ངྒ་ས་མཱ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ཏྟ་ནི ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨ་ཡཾ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཡོ པ་ན སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཧུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པ་ན ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཾ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་བྦ་སོ ཨི་ཙྪཱ་པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ཨ་ལོ་བྷ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་རི་སུ་དྡྷཱ་ཡ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཨ་པྤི་ཙྪོ ནཱ་མ. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཱ མ་ཧི་ཙྪ་ཏཱ་ཏི, ཨི་མེ དྷ་མྨཱ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཱ་ཏི, ཏེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཏཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་པྤི་ཙྪ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ནྟུ་ཊྛཱི་ཀ་ཐནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་སེ་ས་ཏྠ་མེ་ཝ དཱི་པ་ཡི་སྶཱ་མ, ཡོ་ཛ་ནཱ པ་ན ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ས་ནྟུ་ཊྛཱི་ཀ་ཐནྟི ཨི་ཏ་རཱི་ཏ་ར་པ་ཙྩ་ཡ་ས་ནྟོ་སཾ ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཐཾ. སོ པ་ནེ་ས ས་ནྟོ་སོ དྭཱ་ད་ས་ཝི་དྷོ ཧོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ – ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ, ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ, ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཏི ཏི་ཝི་དྷོ. ཨེ་ཝཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཱ་དཱི་སུ་པི.
ཏ་སྶཱ་ཡཾ པ་བྷེ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཙཱི་ཝ་རཾ ལ་བྷ་ཏི སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ ཨ་སུ་ནྡ་རཾ ཝཱ. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་ཐ པ་ན ཡོ པ་ཀ་ཏི་དུ་བྦ་ལོ ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨཱ་བཱ་དྷ་ཛ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝཱ, ག་རུ་ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ཀི་ལ་མ་ཏི. སོ ས་བྷཱ་གེ་ན བྷི་ཀྑུ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཏཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ལ་ཧུ་ཀེ་ན ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཙྩ་ཡ་ལཱ་བྷཱི ཧོ་ཏི. སོ པ་ཏྟུ་ཎྞ་ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ཧ་གྒྷ་ཙཱི་ཝ་རཾ, བ་ཧཱུ་ནི ཝཱ པ་ན ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ, ཨི་དཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ, ཨི་དཾ གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱི་ནཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་རཱ་ཎ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཝཱ ས་ངྐཱ་ར་ཀཱུ་ཊཱ་དི་ཏོ ཝཱ ན་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ དྷཱ་རེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ ཙཱི་ཝ་རེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ནེ་ཝ ཡཱ་པེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡེ་ན་སྶ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ས་པྤཱ་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ. ཨ་པ་རོ བ་ཧུཾ པ་ཎཱི་ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཐེ་ར་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱི་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝཱ སེ་ས་ཀཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཝཱ ཙ་རི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀཱ་ཧཱ་རཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི མ་ནཱ་པཾ ཝཱ ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཝཱ, སོ ཏེ་ན ནེ་ཝ སོ་མ་ན་སྶཾ ན དོ་མ་ན་སྶཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི, ཨ་ནྟ་མ་སོ ཏི་ཎ་ས་ནྠཱ་ར་ཀེ་ནཱ་པི ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཀ་ཏི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ བྱཱ་དྷི་ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝཱ སེ་ནཱ་ས་ནཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡ་ཏྠ་སྶ ཝ་ས་ཏོ ཨ་ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟ་ཀེ ས་པྤཱ་ཡ་སེ་ནཱ་ས་ནེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ ལེ་ཎ་མ་ཎྜ་པ་ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཱ་དཱི་ནི བ་ཧཱུ་ནི པ་ཎཱི་ཏ་སེ་ནཱ་ས་ནཱ་ནི ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཐེ་ར་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱི་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ་པི ‘‘ཨུ་ཏྟ་མ་སེ་ནཱ་ས་ནཾ ནཱ་མ པ་མཱ་ད་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཨོ་ཀྐ་མ་ཏི, ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ པུ་ན པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ པཱ་པ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སཾ སེ་ནཱ་ས་ནཾ པ་ཏྟ་མྤི ན ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ཏི, སོ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་ས་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཱ་དཱི་སུ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ སེ་ནཱ་ས་ནེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨི་དྷ པ་ན བྷི་ཀྑུ བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ, སོ ཡཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏེ་ནེ་ཝ ཏུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ ན པ་ཏྠེ་ཏི, ལ་བྷ་ནྟོ་པི ན ག་ཎྷཱ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ལཱ་བྷ་ས་ནྟོ་སོ. ཡོ པ་ན ཏེ་ལེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ ཕཱ་ཎི་ཏཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ས་བྷཱ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཏེ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་དེ་ཝ ཝཱ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་བ་ལ་ས་ནྟོ་སོ.
ཨ་པ་རོ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙོ བ་ཧུཾ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་པ་ཎཱི་ཏ་བྷེ་ས་ཛྫཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ ཏཾ ཙཱི་ཝ་རཾ ཝི་ཡ ཐེ་ར་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བ་ཧུ་སྶུ་ཏ་ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱི་གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་བྷ་ཏེ་ན ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཡཱ་པེ་ནྟོ་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་ཛ་ནེ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ‘‘ག་ཎྷ, བྷ་ནྟེ, ཡ་དི་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཙ་སྶ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རེ་ན་པི རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི, ཨ་ཐ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀཾ ནཱ་མ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏ’’ནྟི ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཏྟ་ཧ་རཱི་ཏ་ཀེ་ན བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་ར་མ་ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡ་མ་སྶ གི་ལཱ་ན་པ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ. ཨི་མེ་སཾ པ་ན པ་ཙྩེ་ཀ་པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཏི་ཎྞཾ ཏི་ཎྞཾ ས་ནྟོ་སཱ་ནཾ ཡ་ཐཱ་སཱ་རུ་པྤ་ས་ནྟོ་སོ་ཝ ཨ་གྒོ. ཨ་ར་ཧཱ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ཡེ ཨི་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི་པི ས་ནྟུ་ཊྛོ་ཝ.
པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ཀ་ཐནྟི པ་ཝི་ཝེ་ཀ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཐཾ. ཏ་ཡོ ཧི ཝི་ཝེ་ཀཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀོ ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཀོ ནི་སཱི་ད་ཏི, ཨེ་ཀོ སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏི, ཨེ་ཀོ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཀོ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཨ་བྷི་ཀྐ་མ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཙ་ངྐ་མཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཏི, ཨེ་ཀོ ཙ་ར་ཏི, ཨེ་ཀོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ པ་ན ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ. ནི་བྦཱ་ནཾ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ནཱ་མ.
ཝུ་ཏྟ་མྤི ཧེ་ཏཾ – ‘‘ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ཝི་ཝེ་ཀ་ཊྛ་ཀཱ་ཡཱ་ནཾ ནེ་ཀྑ་མྨཱ་བྷི་ར་ཏཱ་ནཾ. ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ པ་རི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ པ་ར་མ་ཝོ་དཱ་ན་པྤ་ཏྟཱ་ནཾ. ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙ ནི་རུ་པ་དྷཱི་ནཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ ཝི་ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཱ་ན’’ནྟི (མ་ཧཱ་ནི. ༥༧).
ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ན ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ ས་མུ་ལླ་པ་ན་སཾ་ས་གྒོ ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ་ཏི པ་ཉྩ་ཝི་དྷོ སཾ་ས་གྒོ. ཏེ་སུ ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ སུ་ཎཱ་ཏི ‘‘ཨ་མུ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མེ ཝཱ ནི་ག་མེ ཝཱ ཨི་ཏྠཱི ཝཱ ཀུ་མཱ་རཱི ཝཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ’’ཏི, སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ པ་རེ་ཧི ཀ་ཐི་ཡ་མཱ་ན་རཱུ་པཱ་དི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝཱ ཧ་སི་ཏ་ལ་པི་ཏ་གཱི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣོ རཱ་གོ ས་ཝ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ.
‘‘ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ན ཧེ་ཝ ཁོ སུ་ཎཱ་ཏི, ཨ་པི ཙ ཁོ སཱ་མཾ པ་སྶ་ཏི ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ ཀུ་མཱ་རིཾ ཝཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཾ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ པཱ་སཱ་དི་ཀཾ པ་ར་མཱ་ཡ ཝ་ཎྞ་པོ་ཀྑ་ར་ཏཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ, སོ ཏཾ དི་སྭཱ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཝི་སཱི་ད་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཱ་དུ་བྦ་ལྱཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝི་ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཝཱི་ཐི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ད་སྶ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ.
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ལླཱ་པ་ས་ལླཱ་པ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ པ་ན ས་མུ་ལླ་པ་ན་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. བྷི་ཀྑུ་ནོ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ས་ནྟ་ཀཾ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡཱ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་སྶ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷོ་ག་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ ས་མྦྷོ་ག་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. ཧ་ཏྠ་གྒཱ་ཧཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱ་གོ པ་ན ཀཱ་ཡ་སཾ་ས་གྒོ ནཱ་མ. ཨ་ར་ཧཱ ཨི་མེ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི སཾ་ས་གྒེ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི་པི པ་རི་སཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་སཾ་ས་ཊྛོ, གཱ་ཧ་མུ་ཏྟ་ཀོ ཙེ་ཝ སཾ་ས་གྒ་མུ་ཏྟ་ཀོ ཙ. ཨ་སཾ་ས་གྒ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ཨ་སཾ་ས་གྒ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི ནཱ་མ.
ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐནྟི ཨེ་ཏྠ ཡོ པ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝཱི་རི་ཡོ པ་རི་པུ་ཎྞ་ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧོ་ཏི, ག་མ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ལེ་སཾ ཋཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཋཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ལེ་སཾ ནི་ས་ཛྫཾ, ནི་ས་ཛྫཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀི་ལེ་སཾ ས་ཡ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ད་ཎྜེ་ན ཀ་ཎྷ་ས་པྤཾ ཨུ་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་མི་ཏྟཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ཝི་ཡ ཙ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཏཱ་དི་ས་སྶ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཎྞཾ བྷ་ཎ་ནྟོ ཝཱི་རི་ཡཱ་ར་མྦྷ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི ནཱ་མ.
སཱི་ལ་ཀ་ཐནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ སཱི་ལནྟི ཙ་ཏུ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ. ས་མཱ་དྷཱིཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པཱ་ད་ཀཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ. པ་ཉྙཱཏི ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཉཱ་ཎཾ. ཝི་མུ་ཏྟཱིཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་ཝི་མུ་ཏྟི. ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ནནྟི ཨེ་ཀཱུ་ན་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎ་ཉཱ་ཎཾ. སཱི་ལཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ སཱི་ལཱ་དི་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏི ནཱ་མ.
ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ན་ཀ་ཐནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི ས་ངྒ་ཛཱ་ལ་མ་ཏི་ཙྩ སོ མུ་ནཱིཏི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི པུ་བྦེ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི.
༨༦. ནི་རཱ་ས་ཏྟཱིཏི ནི་ཏྟ་ཎྷོ. ཝི་ཝེ་ཀ་ད་སྶཱི ཕ་སྶེ་སཱུཏི པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ་སུ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶཱ་དཱི་སུ ཨ་ཏྟཱ་དི་བྷཱ་ཝ་ཝི་ཝེ་ཀཾ པ་སྶ་ཏི. དི་ཊྛཱི་སུ ཙ ན ནཱི་ཡ་ཏཱིཏི དྭཱ་ས་ཊྛི་ཡཱ དི་ཊྛཱི་སུ ཀཱ་ཡ་ཙི དི་ཊྛི་ཡཱ ན ནཱི་ཡ་ཏི.
ཝི་པ་རི་ཎ་ཏཾ ཝཱ ཝ་ཏྠུཾ ན སོ་ཙ་ཏཱིཏི པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ ན་ཊྛེ ཀི་སྨི་ཉྩི ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན སོ་ཀཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝི་པ་རི་ཎ་ཏ་སྨིཾ ཝཱཏི ཝི་ན་སྶ་མཱ་ནེ ཝ་ཏྠུ་མྷི.
ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོཏི ཙ་ཀྑུཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ ཙ་ཀྑུ་ས་མྥ་སྶོ. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་རི་མཱ ཙ་ཀྑུ་པ་སཱ་དཱ་དི་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་ཝ, མ་ནོ་ས་མྥ་སྶོ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ་པི ཨ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ་པི ས་བྦོ ཙ་ཏུ་བྷཱུ་མ་ཀོ ཕ་སྶོ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶོཏི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཨེ་ཏ་སྶ ནཱ་མཾ ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཏ་ཡོ ཧི ཨ་རཱུ་པི་ནོ ཁ་ནྡྷཱ ས་ཡཾ པི་ཊྛི་ཝ་ཊྚ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཧ་ཛཱ་ཏ་ས་མྥ་སྶ་སྶ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶོ་ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟི. པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶོཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན པ་ཊི་གྷ་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ པ་ཉྩ་དྭཱ་རི་ཀ་ཕ་སྶོ. ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ན་ས་མྥ་སྶོ ནཱ་མ མ་ནོ་དྭཱ་རི་ཀ་ཕ་སྶོ. སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡོ ཕ་སྶོཏི སུ་ཁ་ཝེ་ད་ནཱ་ཡ ཧི་ཏོ ཨུ་པྤཱ་ད་ཀོ ཕ་སྶོ. ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཀུ་ས་ལོ ཕ་སྶོཏི ཨེ་ཀ་ཝཱི་ས་ཏི་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ. ཨ་ཀུ་ས་ལོཏི དྭཱ་ད་ས་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ. ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏོཏི ཚ་པྤ་ཉྙཱ་ས་ཨ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ. ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་རོཏི ཙ་ཏུ་པ་ཉྙཱ་ས་ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ. རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོཏི ཀུ་ས་ལཱ་དི་པ་ཉྩ་ད་ས་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ. ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་རོཏི ཀུ་ས་ལཱ་བྱཱ་ཀ་ཏ་ཝ་སེ་ན དྭཱ་ད་ས་ཨ་རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟོ.
སུ་ཉྙ་ཏོཏི ཨ་ན་ཏྟཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་གྒོ སུ་ཉྙ་ཏོ, ཏེ་ན ས་ཧ་ཛཱ་ཏོ ཕ་སྶོ སུ་ཉྙ་ཏོ ཕ་སྶོ. ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ནི་མི་ཏྟོཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནི་ཙྩཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་གྒོ ཨ་ནི་མི་ཏྟོ. ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོཏི དུ་ཀྑཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་ཝ་སེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནྟ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣོ མ་གྒོ ཨ་པྤ་ཎི་ཧི་ཏོ. ལོ་ཀི་ཡོཏི ལོ་ཀོ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལུ་ཛྫ་ན་པ་ལུ་ཛྫ་ན་ཊྛེ་ན ཝ་ཊྚོ, ཏ་སྨིཾ པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན ལོ་ཀེ ནི་ཡུ་ཏྟོ་ཏི ལོ་ཀི་ཡོ, ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀོ དྷ་མྨོ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོཏི ལོ་ཀ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རོ ཨུ་ཏྟི་ཎྞོ་ཏི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ, ལོ་ཀེ ཨ་པ་རི་ཡཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝེ་ན་པི ལོ་ཀུ་ཏྟ་རོ. ཨ་ཏྟེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝཱ. ཨ་ཏྟ་ནི་ཡེ་ན ཝཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ཡ་ཏྟེ་ན ཝཱ.
༨༧. པ་ཏི་ལཱི་ནོཏི རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ཏ་ཏོ ཨ་པ་ག་ཏོ. ཨ་ཀུ་ཧ་ཀོཏི ཨ་ཝི་མྷཱ་པ་ཀོ ཏཱི་ཧི ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི. ཨ་པི་ཧཱ་ལཱུཏི ཨ་པི་ཧ་ན་སཱི་ལོ, པ་ཏྠ་ནཱ་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ར་ཧི་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་མ་ཙྪ་རཱིཏི པ་ཉྩ་མ་ཙྪེ་ར་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་པྤ་ག་བྦྷོཏི ཀཱ་ཡ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ཛེ་གུ་ཙྪོཏི ས་མྤ་ནྣ་སཱི་ལཱ་དི་ཏཱ་ཡ ཨ་ཛེ་གུ་ཙྪ་ནཱི་ཡོ ཨ་སེ་ཙ་ན་ཀོ མ་ནཱ་པོ. པེ་སུ་ཎེ་ཡྻེ ཙ ནོ ཡུ་ཏོཏི དྭཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི་ཏ་བྦེ པི་སུ་ཎ་ཀ་མྨེ ཨ་ཡུ་ཏྟོ.
རཱ་ག་སྶ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན རཱ་ག་ཀི་ལེ་ས་སྶ པ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨ་སྨི་མཱ་ནོ པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨ་སྨཱི་ཏི ཨུ་ནྣ་ཏི་མཱ་ནོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཝ་སེ་ན པ་ཧཱི་ནོ ཧོ་ཏི.
ཏཱི་ཎི ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནཱིཏི ཏཱི་ཎི ཝི་མྷཱ་པ་ན་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི. པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ཧི ནི་མ་ནྟི་ཏ་སྶ ཏ་ད་ཏྠི་ཀ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ པཱ་པི་ཙྪ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནེ་ན ཏེ ཙ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཨ་ཏྟ་ནི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པ་སཱ་དེ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་སཾ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཡྻོ ཨ་པྤི་ཙྪོ, ན ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, སུ་ལ་དྡྷཾ ཝ་ཏ ནོ ཨ་སྶ, ས་ཙེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀི་ཉྩི པ་ཊི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡེ་ཧི པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ཨུ་པ་ནེ་ནྟཱ་ནཾ ཏ་ད་ནུ་གྒ་ཧ་ཀཱ་མ་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཝི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎེ་ན ཙ ཏ་ཏོ པ་བྷུ་ཏི ཨ་པི ས་ཀ་ཊ་བྷཱ་རེ་ཧི ཨུ་པ་ནཱ་མ་ན་ཧེ་ཏུ་བྷཱུ་ཏཾ ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ཏོ ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན ཀ་ཏེ་ན ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ན ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. པཱ་པི་ཙྪ་སྶེ་ཝ པ་ན ས་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་མ་ནུ་སྶ་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མ་པ་རི་དཱི་པ་ན་ཝཱ་ཙཱ་ཡ ཏ་ཐཱ ཏ་ཐཱ ཝི་མྷཱ་པ་ནཾ སཱ་མ་ནྟ་ཛ་པྤ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀུ་ཧ་ན་ཝ་ཏྠཱུཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
ཀ་ཏ་མཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏནྟི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ངྑཱ་ཏཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ. ནི་མ་ནྟེ་ནྟཱིཏི ཨི་དྷ ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ‘‘བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི བྷི་ཀྑཱུ ནི་མ་ནྟེ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ‘‘ནི་མ་ནྟེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ ‘‘ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝཱ ཀེ་ཙི པ་ཋ་ནྟི. ཏཱ་དི་སེ ནི་མ་ནྟཱ་པེ་ནྟི. ནི་མ་ནྟེ་ནྟཱི་ཏི པཱ་ཋ་སྶ ས་མྦྷ་ཝོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཏཱིཏི ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ཨེ་ཏཾ སཱ་རུ་པྤཾ, ཡཾ ས་མ་ཎོཏི ཡཾ ཙཱི་ཝ་ར་དྷཱ་ར་ཎཾ ས་མ་ཎོ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཏཾ སཱ་རུ་པྤཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. པཱ་པ་ཎི་ཀཱ ཝཱ ན་ནྟ་ཀཱ་ནཱིཏི ཨཱ་པ་ཎ་དྭཱ་རེ པ་ཏི་ཀཱ་ནི ཨ་ནྟ་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནི པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ནི. ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱཏི སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ. ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡཱཏི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་ར་ཎེ་ན. པི་ཎྜི་ཡཱ་ལོ་པེ་ནཱཏི པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་ཨཱ་ལོ་པེ་ན. པཱུ་ཏི་མུ་ཏྟེ་ན ཝཱཏི གོ་མུ་ཏྟེ་ན ཝཱ. ཨོ་ས་དྷཾ ཀ་རེ་ཡྻཱཏི བྷེ་ས་ཛྫ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཏ་དུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ. དྷུ་ཏ་ཝཱ་དོཏི དྷུ་ཏ་གུ་ཎ་ཝཱ་དཱི. བྷི་ཡྻོ བྷི་ཡྻོ ནི་མ་ནྟེ་ནྟཱིཏི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ནི་མ་ནྟེ་ནྟི. ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱཏི ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ་ན, ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ས་ཝ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ་ནྟི ‘‘ས་དྡྷཱ་ཡ ས་མྨུ་ཁཱི་བྷཱ་ཝཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཱ སུ་ལ་བྷཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ཙ, ས་དྡྷཱ པ་ན དུ་ལླ་བྷཱ. པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་སྶ ཧི ས་དྡྷཱ ཨ་ཐཱ་ཝ་རཱ, པ་ད་ཝཱ་རེ པ་ད་ཝཱ་རེ ནཱ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཏེ་ནེ་ཝ་སྶ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ས་དི་སོ་པི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘དྭི་ནྣཾ ཁོ ནེ་སཾ ཨཱ་ཝུ་སོ དྷ་མྨཱ་ནཾ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ བྷོ་གཱ་ན་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཙ, ས་དྡྷཱ་ཡ པ་ན ཏྭཾ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ པུ་ཉྙེ་ན པ་རི་བཱ་ཧི་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཐཱཏི ཨེ་ཏྠ པུ་ཉྙེ་ནཱཏི ནི་སྶ་ཀྐ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. པུ་ཉྙ་ཏོ པ་རི་ཧཱི་ནཱ པ་ར་མྨུ་ཁཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཐ. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀཱཏི མུ་ཁཱ་ནཾ པ་དྷཱ་ན་པུ་རི་མ་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ནེ་ན བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎཾ, མུ་ཁ་ས་ངྐོ་ཙོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་ར་ཎཾ སཱི་ལ་མ་སྶཱ་ཏི བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོ, བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་སྶ བྷཱ་ཝོ བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཡཾ. ཀུ་ཧ་ནཱཏི ཝི་མྷཱ་པ་ནཱ. ཀུ་ཧ་སྶ ཨཱ་ཡ་ནཱ ཀུ་ཧཱ་ཡ་ནཱ. ཀུ་ཧི་ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཀུ་ཧི་ཏ་ཏྟཾ.
པཱ་པི་ཙྪོཏི ཨ་ས་ནྟ་གུ་ཎ་དཱི་པ་ན་ཀཱ་མོ. ཨི་ཙྪཱ་པ་ཀ་ཏོཏི ཨི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་པ་ཀ་ཏོ, ཨུ་པ་དྡུ་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྦྷཱ་ཝ་ནཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོཏི བ་ཧུ་མཱ་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ. ག་མ་ནཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ཀྐ་མཱ་དི་ག་མ་ནཾ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་རོ་ཏི, པཱ་སཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཎི་དྷཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི པ་ཏྠ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. སེ་སེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
ཨཱ་པཱ་ཐ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱི་ཝ ཧོ་ཏཱིཏི ས་མྨུ་ཁཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནཾ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫ་ནྟོ ཝི་ཡ ས་ནྟ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶཱཏི ཙ་ཏུ་ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་སྶ. ཨཱ་ཋ་པ་ནཱཏི ཨཱ་དི་ཊྛ་པ་ནཱ, ཨཱ་ད་རེ་ན ཝཱ ཋ་པ་ནཱ. ཋ་པ་ནཱཏི ཋ་པ་ནཱ་ཀཱ་རོ. ས་ཎྛ་པ་ནཱཏི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ར་ཎཾ, པཱ་སཱ་དི་ཀ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨ་ས་ནྣི་སྶི་ཏནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ. ཀུ་ཉྩི་ཀནྟི ཨ་ཝཱ་པུ་ར་ཎཾ. མི་ཏྟཱཏི སི་ནེ་ཧ་ཝ་ནྟོ. ས་ནྡི་ཊྛཱཏི དི་ཊྛ་མ་ཏྟཱ. ས་མྦྷ་ཏྟཱཏི ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟཱ. ཨུ་དྡ་ཎྜེཏི ཨེ་ཀོ པ་ཏི་སྶ་ཡ་ཝི་སེ་སོ.
ཀོ་ར་ཛི་ཀ་ཀོ་ར་ཛི་ཀོཏི ས་ངྐོ་ཙ་ས་ངྐོ་ཙ་ཀོ, ཨ་ཏི་ས་ངྐོ་ཙ་ཀོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ‘‘ཀོ་ར་ཙ་ཀ་ཀོ་ར་ཙ་ཀོ’’ཏི ཝཱ པཱ་ཋོ. བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀ་བྷཱ་ཀུ་ཊི་ཀོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ མུ་ཁ་ས་ངྐོ་ཙ་ན་སཱི་ལོ. ཀུ་ཧ་ཀ་ཀུ་ཧ་ཀོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་མྷཱ་པ་ཀོ. ལ་པ་ཀ་ལ་པ་ཀོཏི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ལླཱ་པ་ཀོ. མུ་ཁ་ས་མྦྷཱ་ཝི་ཀོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ མུ་ཁ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་ཧ ས་མྦྷཱ་ཝི་ཀོ, ཨ་པྤི་ཏ་ཙི་ཏྟོ་ཏི ཨེ་ཀེ. ས་ནྟཱ་ནནྟི ཀི་ལེ་ས་ས་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་ནྟཱ་ནཾ. ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ནནྟི ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏ་བྦཱ་ནཾ. ག་མྦྷཱི་རནྟི ནི་ནྣ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ. གཱུ་ལ༹ྷནྟི ད་སྶེ་ཏུཾ དུ་ཀྑཾ. ནི་པུ་ཎནྟི སུ་ཁུ་མཾ. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣནྟི པ་ད་ཏྠེ་ན དུ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷཱ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ. ལོ་ཀུ་ཏྟ་རནྟི དྷ་མྨ་དཱི་པ་ཀཾ. སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟནྟི ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་སུ་ཉྙ་ཏཱ་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟནྟི ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་བྷཱུ་ཏ་ནི་བྦཱ་ན་པ་ཊི་ས་ཉྙུ་ཏྟཾ.
ཀཱ་ཡི་ཀཾ པཱ་ག་བྦྷི་ཡནྟི ཀཱ་ཡེ བྷ་ཝཾ ཀཱ་ཡི་ཀཾ. ཝཱ་ཙ་སི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་ཀ་ཏོཏི བ་ཧུ་མཱ་ན་ཀི་རི་ཡ་ར་ཧི་ཏོ. ཨ་ནུ་པཱ་ཧ་ནཱ་ནཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནནྟི ཨུ་པཱ་ཧ་ན་ཝི་ར་ཧི་ཏཱ་ནཾ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནཾ ས་མཱི་པེ, ཨ་ནཱ་ད་རེ ཝཱ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནཾ. ས་ཨུ་པཱ་ཧ་ནོཏི ཨུ་པཱ་ཧ་ནཱ་རཱུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ནཱི་ཙེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟཱ་ནནྟི ཨ་ཀ་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ པ་རི་ཙྪེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ནཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ཙ་ངྐ་མེ ནཱི་ཙེ་པི ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ. ཨུ་ཙྩེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏཱིཏི ཨི་ཊྛ་ཀ་ཙ་ཡ་ན་ས་མྤ་ནྣེ ཝེ་དི་ཀཱ་པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ ཨུ་ཙྩེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ས་ཙེ པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ ཧོ་ཏི དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ཡུ་ཏྟོ, པ་བྦ་ཏ་ནྟ་ར་ཝ་ན་ནྟ་ར་བྷཱུ་མ་ནྟ་ར་སྶ ཝཱ སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ, ཏཱ་དི་སེ ཙ་ངྐ་མེ ཙ་ངྐ་མི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་པི ཨུ་པ་ཙཱ་རཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཝ་ཊྚ་ཏི. གྷ་ཊྚ་ཡ་ནྟོ་པི ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་ས་མཱི་པེ ཏི་ཊྛ་ཏི. པུ་ར་ཏོ་པི ཏི་ཊྛ་ཏཱིཏི པུ་ར་ཏྠི་མ་ཏོ་པི ཏི་ཊྛ་ཏི. ཋི་ཏ་ཀོ་པི བྷ་ཎ་ཏཱིཏི ཁཱ་ཎུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ནོ་ན་མི་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ཏི. བཱ་ཧཱ་ཝི་ཀྑེ་པ་ཀོཏི བཱ་ཧུཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཁི་པི་ཏྭཱ བྷ་ཎ་ཏི.
ཨ་ནུ་པ་ཁ་ཛྫཱཏི ས་བྦེ་སཾ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ. ན་ཝེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ཨ་ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་རེ ཝཱ པ་ཙྪཱ ཝཱ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨཱ་ས་ནེ་ན པ་ཊི་བཱ་ཧ་ཏི ནཱ་མ.
ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪ་མྤི ཀ་ཊྛཾ པ་ཀྑི་པ་ཏཱིཏི ཨ་ནཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ན་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་མྷི དཱ་རུཾ ཁི་པ་ཏི. དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧ་ཏཱིཏི ཛ་ནྟཱ་གྷ་རེ པི་ད་ཧ་ཏི.
ཨོ་ཏ་ར་ཏཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠཾ པ་ཝི་ས་ཏི. ནྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ས་རཱི་རཾ སི་ནེ་ཧེ་ཏི. ཨུ་ཏྟ་ར་ཏཱིཏི ཨུ་ད་ཀ་ཏི་ཏྠ་ཏོ ཏཱི་རཾ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ཏི.
ཝོ་ཀྐ་མྨཱ་པཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ་པི. ཨོ་ཝ་ར་ཀཱ་ནཱིཏི ག་བྦྷེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ས་ཡ་ན་གྷ་རཱ་ནི.
གཱུ་ལ༹ྷཱ་ནཱིཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏཱ་ནི.
ཨ་ན་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ ཝཱཏི ཐེ་རེ་ཧི ‘‘དྷ་མྨཾ བྷ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ནཱ་ཎ་ཏྟོ ཨ་ནཱ་ཡཱ་ཙི་ཏོ ཙ.
པཱ་པ་དྷ་མྨོཏི ལཱ་མ་ཀ་དྷ་མྨོ. ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྐ་ས་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོཏི ཨ་ཉྙེ་ཧི ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་སྶཱི་ལོ’’ཏི ས་ངྐཱ་ཡ ས་རི་ཏ་བྦོ ཨཱ་ཙཱ་རོ སཾ་ཡོ་གོ ཨེ་ཏ་སྶཱ་ཏི ཨ་སུ་ཙི་ས་ངྐ་ས་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ. ས་ངྐ་སྶ་ར་ས་མཱ་ཙཱ་རོ་ཏི ས་ཀཱ་རཾ སཾ་ཡོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ་པི པ་ཋ་ནྟི. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཀ་མྨ་ནྟོཏི པ་ཊི་ཙྪཱ་དི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟོ. ཨ་སྶ་མ་ཎོཏི ན ས་མ་ཎོ. ས་མ་ཎ་པ་ཊི་ཉྙོཏི ‘‘ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎོ’’ཏི པ་ཊི་ཛཱ་ན་ནྟོ. ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱིཏི སེ་ཊྛ་ཙ་རི་ཡཱ ཝི་ར་ཧི་ཏོ. བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོཏི ཝུ་ཏྟ་པ་ཊི་པ་ཀྑོ. ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏཱིཏི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨ་ཝི་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ་པཱུ་ཏི་བྷཱ་ཝ་མཱ་པ་ནྣོ. ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོཏི རཱ་གེ་ན ཏི་ནྟོ. ཀ་ས་མྦུ་ཛཱ་ཏོཏི ས་ངྐཱ་ར་ས་བྷཱ་ཝོ. ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོཏི ཨེ་ཏྠ བྷི་ཀྑུ ས་གཱ་ར་ཝོ ས་པྤ་ཏི་སྶོ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་མྤ་ནྣོ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་ན ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་ནྟེ་ན ཨཱ་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ཝི་ལོ་ཀི་ཏེ་ན ས་མི་ཉྫི་ཏེ་ན པ་སཱ་རི་ཏེ་ན ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ནྣོ ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ གུ་ཏྟ་དྭཱ་རོ བྷོ་ཛ་ནེ མ་ཏྟ་ཉྙཱུ ཛཱ་ག་རི་ཡ་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་པྤི་ཙྪོ ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཨཱ་བྷི་ས་མཱ་ཙཱ་རི་ཀེ་སུ ས་ཀྐ་ཙྩ་ཀཱ་རཱི ག་རུ་ཙི་ཏྟཱི་ཀཱ་ར་བ་ཧུ་ལོ ཝི་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་རོ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ཙཱ་རོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
གོ་ཙ་རོ པ་ན ཏི་ཝི་དྷོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གོ་ཙ་རོ ཨཱ་ར་ཀྑ་གོ་ཙ་རོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གོ་ཙ་རོ? ད་ས་ཀ་ཐཱ་ཝ་ཏྠུ་གུ་ཎ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟོ, ཡཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་སྶུ་ཏཾ སུ་ཎཱ་ཏི, སུ་ཏཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་པེ་ཏི, ཀ་ངྑཾ ཝི་ཏ་ར་ཏི, དི་ཊྛིཾ ཨུ་ཛུཾ ཀ་རོ་ཏི, ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏི; ཡ་སྶ ཝཱ པ་ན ཨ་ནུ་སི་ཀྑ་མཱ་ནོ ས་དྡྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, སཱི་ལེ་ན, སུ་ཏེ་ན, ཙཱ་གེ་ན, པ་ཉྙཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་གོ་ཙ་རོ.
ཀ་ཏ་མོ ཨཱ་ར་ཀྑ་གོ་ཙ་རོ? ཨི་དྷ བྷི་ཀྑུ ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ ཨོ་ཀྑི་ཏྟ་ཙ་ཀྑུ ཡུ་ག་མ་ཏྟ་ད་སྶཱ་ཝཱི སུ་སཾ་ཝུ་ཏོ ག་ཙྪ་ཏི, ན ཧ་ཏྠིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ན ཨ་སྶཾ, ན ར་ཐཾ, ན པ་ཏྟིཾ, ན ཨི་ཏྠིཾ, ན པུ་རི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ན ཨུ་དྡྷཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ནྟོ, ན ཨ་དྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ, ན དི་སཱ་ཝི་དི་སཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ར་ཀྑ་གོ་ཙ་རོ.
ཀ་ཏ་མོ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ? ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ ཡ་ཏྠ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་ཏི. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ – ‘‘ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ? ཡ་དི་དཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༧༢), ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨུ་པ་ནི་བ་ནྡྷ་གོ་ཙ་རོ་ཏི. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ ཙ ཨཱ་ཙཱ་རེ་ན ཨི་མི་ནཱ ཙ གོ་ཙ་རེ་ན ཨུ་པེ་ཏོ…པེ… ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ཏེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་ཏི ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ་ཏི.
ཨ་ཎུ་མ་ཏྟེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶཱ་ཝཱིཏི ཨ་ཎུ་པྤ་མཱ་ཎེ་སུ ཨ་ས་ཉྩི་ཙྩ ཨཱ་པ་ནྣ་སེ་ཁི་ཡ་ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟུ་པྤཱ་དཱ་དི་བྷེ་དེ་སུ ཝ་ཛྫེ་སུ བྷ་ཡ་ད་སྶ་ན་སཱི་ལོ. ས་མཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སཱུཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི སི་ཀྑཱ་པ་དེ་སུ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ ས་མྨཱ ཨཱ་དཱ་ཡ སི་ཀྑ་ཏི. ཨེ་ཏྠ ཙ ‘‘པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཾ་ཝུ་ཏོ’’ཏི ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཙ པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ དེ་ས་ནཱ་ཡ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ད་སྶི་ཏཾ. ‘‘ཨཱ་ཙཱ་ར་གོ་ཙ་ར་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི་ཨཱ་དི པ་ན ས་བྦཾ ཡ་ཐཱ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཏཾ སཱི་ལཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.
༨༨. སཱ་ཏི་ཡེ་སུ ཨ་ན་སྶཱ་ཝཱིཏི སཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྠ་ཝ་ཝི་ར་ཧི་ཏོ. ས་ཎྷོཏི ས་ཎྷེ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་དྷི་ག་མ་པ་ཊི་བྷཱ་ནེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ན ས་དྡྷོཏི སཱ་མཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ་དྷ་མྨཾ ན ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡ་ཧ་ཏི. ན ཝི་ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ཁ་ཡཱ རཱ་ག་སྶ ཝི་ར་ཏྟ་ཏྟཱ ཨི་དཱ་ནི ན ཝི་ར་ཛྫ་ཏི.
ཡེ་སཾ ཨེ་སཱཏི ཡེ་སཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ སཱ་ཏ་ཝ་ཏྠཱུ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ ཨི་ཙྪཱ ཏ་ཎྷཱ. ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱཏི ས་ནྠ་ཝ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ ཏ་ཎྷཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན ཨ་པྤ་ཧཱི་ནཱ. ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་ཏོ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ས་ཝ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་དྭཱ་ར་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཛ་ཝ་ན་ཝཱི་ཐི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཱ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ས་ཝ་ཏཱིཏི ཨོ་ཀཱ་ས་ཏོ ཡཱ་ཝ བྷ་ཝ་གྒཱ དྷ་མྨ་ཏོ ཡཱ་ཝ གོ་ཏྲ་བྷཱུ ས་ཝ་ཏི. ས་ནྡ་ཏཱིཏི ན་དཱི་སོ་ཏཾ ཝི་ཡ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ས་ནྡ་ཏི. པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. སེ་ས་དྭཱ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཝུ་ཏྟ་ཝི་པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཏ་ཎྷཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན སུ་པྤ་ཧཱི་ནཱ. ཏེ་སཾ ཙ་ཀྑུ་ཏོ རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ ན ས་ཝ་ཏི.
ས་ཎྷེ་ན ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཨ་ཕ་རུ་སེ་ན མུ་དུ་ནཱ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ངྒཱི་བྷཱུ་ཏོ ཨེ་ཀཱི་བྷཱུ་ཏོ. ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་ཎྷེ་ཧི ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནེ་ཧཱིཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱ་ད་ཡོ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀཱ. པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ན་ཨ་ཏྠཱ་དི་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨཱ་དྷི་ག་མ་ཝ་སེ་ན ས་ལླ་ཀྑ་ཎ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ ཏི་སྶོ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པྤ་བྷེ་ད་ས་ངྑཱ་ཏཱ པ་ཉྙཱ ཡ་སྶ ཨ་ཏྠི, སོ པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱ. ཏ་སྶ པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་རི་ཡཱ་པུ་ཎ་ནཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ ཉཱ་ཎཾ ཛཱ་ཡ་ཏི ཉཱ་ཎཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཧོ་ཏི. ཙ་ཏྟཱ་རོ ས་ཏི་པ་ཊྛཱ་ནཱཏི ས་ཏྟ་ཏིཾ་ས བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨཱ ལོ་ཀི་ཡ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་མི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. མ་གྒ་ཕ་ལཱ་ནི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏ་ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཝ་སེ་ན. ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡོ ཚ ཙ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཝི་མོ་ཀྑ་ནྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཉཱ་ཏ་བྦཱ.
ཏ་ཏྠ ཙ་ཏ་སྶོ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡོཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཉཱ་ཎ་པྤ་བྷེ་དཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དྡྷི་ཝི་དྷཱ་དི་ཨཱ་ས་ཝ་ཀྑ་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཱ་ནི ཨ་དྷི་ཀཱ་ནི ཚ ཉཱ་ཎཱ་ནི. ཏ་སྶཱཏི པ་ར་སྶ, ཨ་ཏྠོ པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ས་མྦ་ནྡྷོ. ཨ་ཏྠོཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ ཧེ་ཏུ་ཕ་ལཾ. ཏ་ཉྷི ཡ་སྨཱ ཧེ་ཏུ་ཨ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཨ་རཱི་ཡ་ཏི ཨ་དྷི་ག་མཱི་ཡ་ཏི པཱ་པུ་ཎཱི་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡཾ་ཀི་ཉྩི པ་ཙྩ་ཡུ་པྤ་ནྣཾ ནི་བྦཱ་ནཾ བྷཱ་སི་ཏ་ཏྠོ ཝི་པཱ་ཀོ ཀི་རི་ཡཱ་ཏི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ སོ ཨ་ཏྠོ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཉཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨོཏི ས་ངྑེ་པ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ. སོ ཧི ཡ་སྨཱ ཏཾ ཏཾ ཝི་ད་ཧ་ཏི པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི ཙེ་ཝ པཱ་པེ་ཏི ཙ, ཏ་སྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་བྷེ་ད་ཏོ པ་ན ཡོ ཀོ་ཙི ཕ་ལ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཀོ ཧེ་ཏུ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ནྟི ཨི་མེ པ་ཉྩ དྷ་མྨཱ དྷ་མྨོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ, ཏཾ དྷ་མྨཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ སོ དྷ་མྨོ པ་བྷེ་ད་ཏོ ཉཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྠེ ཙ དྷ་མྨེ ཙ ཡཱ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི ཨ་བྱ་བྷི་ཙཱ་རཱི ཝོ་ཧཱ་རོ, ཏ་སྶ ཨ་བྷི་ལཱ་པེ བྷཱ་ས་ནེ ཨུ་དཱི་ར་ཎེ ཏཾ ལ་པི་ཏཾ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨུ་དཱི་རི་ཏཾ ས་བྷཱ་ཝ་ནི་རུ་ཏྟི་ས་དྡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ སཱ ནི་རུ་ཏྟི ཉཱ་ཏཱ པཱ་ཀ་ཊཱ ཧོ་ཏི.
ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠེ ཉཱ་ཏེ ཨ་ཏྠོ པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཨི་དཱ་ནི ཏ་སྶ ས་དྡཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ ཨ་ཏྠེ པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དོ ཨ་ཏྠོ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏི ཉཱ་ཎཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧོ་ཏི. དྷ་མྨེ ཉཱ་ཏེ དྷ་མྨོ པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དེ དྷ་མྨེ པཱ་ཀ་ཊཱི་བྷཱུ་ཏེ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དོ དྷ་མྨོ པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏི. ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ ཉཱ་ཏཱ་ཡ ནི་རུ་ཏྟི པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏཱིཏི ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ་ཡ ནི་རུ་ཏྟི་ཡཱ པཱ་ཀ་ཊཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་པྤ་བྷེ་དཱ ནི་རུ་ཏྟི པ་ཊི་བྷཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ ཉཱ་ཎནྟི ཨ་ཏྠ་དྷ་མྨ་ནི་རུ་ཏྟཱི་སུ ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་ཉཱ་ཎ་མཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ནྟ་སྶ ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ, ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ཏེ་སུ ཏཱི་སུ ཉཱ་ཎེ་སུ གོ་ཙ་ར་ཀི་ཙྩཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཝི་ཏྠཱ་ར་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ. ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་བྷཱ་ན་པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཡཱཏི ཨི་མཱ་ཡ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་ར་པ་ཉྙཱ་ཡ ཨུ་པེ་ཏོ ཧོ་ཏི. སོ ཝུ་ཙྩ་ཏི པ་ཊི་བྷཱ་ན་ཝཱཏི ནི་ག་མེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཡ་སྶ པ་རི་ཡ་ཏྟི ན་ཏྠཱིཏི པ་རི་ཡ་ཏྟི ནཱ་མ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པ་རི་ཡ་ཏྟི ན་ཏྠི. པ་རི་པུ་ཙྪཱ ན་ཏྠཱིཏི པ་རི་པུ་ཙྪཱ ནཱ་མ པཱ་ལི༹་ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་དཱི་སུ ག་ཎྛི་པ་ད་ཨ་ཏྠ་པ་ད་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་ཐཱ. ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་པཱ་ལི༹་ཨཱ་དཱི་སུ ཧི ཨ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་དྷི་ག་མོ ན་ཏྠཱིཏི ཨ་དྷི་ག་མོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཉྷི པ་ཏྟ་སྶ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ ཝི་ས་དཱ ཧོ་ནྟི. ཡ་སྶ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཱ ཏི་ཝི་དྷཱ ས་མྤ་ཏྟི ན་ཏྠི. ཀིཾ ཏ་སྶ པ་ཊི་བྷཱ་ཡི་སྶ་ཏཱིཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་བྷེ་ད་ག་ཏཾ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི.
སཱ་མནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ. ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཏནྟི ས་ཡ་མེ་ཝ ཏེ་ན ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཝ་ག་མི་ཏཾ. ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑཾ དྷ་མྨནྟི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏཾ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏཾ དྷ་མྨཾ. ན ཀ་སྶ་ཙི ས་དྡ་ཧ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ པ་རེ་སཾ ན ས་དྡ་ཧ་ཏི, ས་དྡྷཱ་ཡ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་པ་ཙྩ་ཡཱ ས་ངྑཱ་རཱཏི་ཨཱ་དི་ཀཾ དྭཱ་ད་ས་པ་དི་ཀ་པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་ར་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཾ. ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ནི་རོ་དྷཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ སཾ་སཱ་ར་ནི་ཝ་ཏྟིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཱ. ཨི་དཾ དུ་ཀྑནྟི་ཨཱ་དི ས་ཙྩ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨི་མེ ཨཱ་ས་ཝཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་པ་རེ་ན པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཡ་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ཨ་བྷི་ཉྙེ་ཡྻ་པ་རི་ཉྙེ་ཡྻ་པ་ཧཱ་ཏ་བྦ་བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦ་ས་ཙྪི་ཀཱ་ཏ་བྦ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. ཚ་ནྣཾ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཕ་སྶཱ་ཡ་ཏ་ནཱ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཉྩ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨུ་པ་དྡ་ཝ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན. པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ན་ཀྑ་ནྡྷཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝི་དྷེ་ན ཨུ་ད་ཡ་ཉྩ ཝ་ཡ་ཉྩ, ཏེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝ་སེ་ན ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ, ཏེ་སཾ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ, ནི་སྶ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ. ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ས་མུ་ད་ཡ་ཉྩ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་དི་ནི་རོ་དྷེ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མ་ཉྩ ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ད་སྶ་ན་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཨེ་ཏེ དྷ་མྨཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷནྟི ན་ཏྠི ཨེ་ཏ་སྶ མ་ར་ཎ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཏ་ནྟི ཨ་མ་ཏཾ. ཀི་ལེ་ས་ཝི་ས་པ་ཊི་པ་ཀྑ་ཏྟཱ ཨ་ག་ད་ནྟི་པི ཨ་མ་ཏཾ. ཏ་སྨིཾ ནི་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཨ་མ་ཏོ་ག་དྷཾ. ཨ་མ་ཏ་པ་རཱ་ཡ་ནནྟི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨ་མ་ཏཾ པ་རཾ ཨ་ཡ་ནཾ ག་ཏི པ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་མ་ཏ་པ་རཱ་ཡ་ནཾ. ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནནྟི ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ སཾ་སཱ་ར་སྶ ནི་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏ་ཏྟཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མ་སྶཱ་ཏི ཨ་མ་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ.
༨༩. ལཱ་བྷ་ཀ་མྱཱ ན སི་ཀྑ་ཏཱིཏི ལཱ་བྷ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ སུ་ཏྟ་ནྟཱ་དཱི་ནི ན སི་ཀྑ་ཏི. ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཡ, ར་སེ་སུ ནཱ་ནུ་གི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཝི་རོ་དྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ ཨ་ཝི་རུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ མཱུ་ལ་ར་སཱ་དཱི་སུ གེ་དྷཾ ནཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཀེ་ན ནུ ཁོཏི ལཱ་བྷ་པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ཀཱ་ར་ཎ་ཙི་ནྟེ་ན པི་ཧ་སྶ པ་རི་ཡེ་ས་ནེ ནི་པཱ་ཏོ. ལཱ་བྷཱ་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟི་ཡཱཏི ཙ་ཏུ་ནྣཾ པ་ཙྩ་ཡཱ་ནཾ ཝི་སེ་སེ་ན ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ. ལཱ་བྷཾ པ་རི་པཱ་ཙེ་ནྟོཏི པ་ཙྩ་ཡེ པ་རི་པཱ་ཙ་ཡ་ནྟོ.
ཨ་ཏྟ་ད་མ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ད་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཏྟ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ས་མཱ་དྷི་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མཱ་དྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་ཏྟ་པ་རི་ནི་བྦཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡཱཏི དུ་ཝི་དྷེ་ནཱ་པི ཉཱ་ཎེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཝུ་ཏྟ་ཉྷེ་ཏཾ ‘‘ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་པ་རི་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཾ ཁོ ཨཱ་ཝུ་སོ བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཝུ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༡.༢༥༩). ཨ་པྤི་ཙྪ་ཉྙེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ པ་ཙྩ་ཡ་ཨ་པྤི་ཙྪོ ཨ་དྷི་ག་མ་ཨ་པྤི་ཙྪོ པ་རི་ཡ་ཏྟི་ཨ་པྤི་ཙྪོ དྷུ་ཏ་ངྒ་ཨ་པྤི་ཙྪོ་ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་པྤི་ཙྪཱ, ཏེ་སཾ ནཱ་ན་ཏྠཾ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཾ ཨེ་ཝ, ཏཾ ཨ་པྤི་ཙྪཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ. ས་ནྟུ་ཊྛི་ཉྙེ་ཝཱཏི ཙ་ཏཱུ་སུ པ་ཙྩ་ཡེ་སུ ཙ ཏི་ཝི་དྷཾ ས་ནྟོ་སཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝི་བྷཱ་གོ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏོ་ཡེ་ཝ. ས་ལླེ་ཁ་ཉྙེ་ཝཱཏི ཀི་ལེ་ས་ལེ་ཁ་ནཾ. ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཏ་ཉྙེ་ཝཱཏི ཨི་མེ་ཧི ཀུ་ས་ལ་དྷ་མྨེ་ཧི ཨ་ཏྠི ཨི་ད་མ་ཏྠི, ཏ་སྶ བྷཱ་ཝོ ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཏཱ, ཏཾ ཨི་ད་མ་ཏྠི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ.
ར་སོཏི ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. མཱུ་ལ་ར་སོཏི ཡཾ་ཀི་ཉྩི མཱུ་ལཾ པ་ཊི་ཙྩ ནི་བྦ་ཏྟ་ར་སོ. ཁ་ནྡྷ་ར་སཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་མྦི་ལནྟི ཏ་ཀྐ་མྦི་ལཱ་དི. མ་དྷུ་རནྟི ཨེ་ཀ་ནྟ་ཏོ གོ་ས་པྤི་ཨཱ་དི. མ་དྷུ པ་ན ཀ་སཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཀ་སཱ་ཝཾ ཧོ་ཏི, ཕཱ་ཎི་ཏཾ ཁཱ་རི་ཡུ་ཏྟཾ ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཁཱ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི. ས་པྤི པ་ན ཙི་ར་ནི་ཀྑི་ཏྟཾ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷེ ཛ་ཧ་ནྟ་མྤི ར་སཾ ན ཛ་ཧ་ཏཱི་ཏི ཏ་དེ་ཝ ཨེ་ཀ་ནྟ་མ་དྷུ་རཾ. ཏི་ཏྟ་ཀནྟི ནི་མྦ་པ་ཎྞཱ་དི. ཀ་ཊུ་ཀནྟི སི་ངྒི་ཝེ་ར་མ་རི་ཙཱ་དི. ལོ་ཎི་ཀནྟི སཱ་མུ་དྡི་ཀ་ལོ་ཎཱ་དི. ཁཱ་རི་ཀནྟི ཝཱ་ཏི་ངྒ་ཎ་ཀ་ལཱི༹་རཱ་དི. ལ་མྦི་ཀནྟི བ་ད་རཱ་མ་ལ་ཀ་ཀ་པི་ཊྛ་སཱ་ལ་ཝཱ་དི. ཀ་སཱ་ཝནྟི ཧ་རཱི་ཏ་ཀཱ་དི. ཨི་མེ ས་བྦེ་པི ར་སཱ ཝ་ཏྠུ་ཝ་སེ་ན ཝུ་ཏྟཱ. ཏཾ་ཏཾ་ཝ་ཏྠུ་ཀོ པ་ནེ་ཏྠ ར་སོ ཙ ཨ་མྦི་ལཱ་དཱི་ནི ནཱ་མེ་ཧི ཝུ་ཏྟོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. སཱ་དཱུཏི ཨི་ཊྛ་ར་སོ. ཨ་སཱ་དཱུཏི ཨ་ནི་ཊྛ་ར་སོ. ཨི་མི་ནཱ པ་ད་དྭ་ཡེ་ན ས་བྦོ་པི ར་སོ པ་རི་ཡཱ་དི་ནྣོ. སཱི་ཏནྟི སཱི་ཏ་ར་སོ. ཨུ་ཎྷནྟི ཨུ་ཎྷ་ར་སོ. ཨེ་ཝ་མ་ཡཾ མཱུ་ལ་ར་སཱ་དི་ནཱ བྷེ་དེ་ན བྷི་ནྣོ་པི ར་སོ ལ་ཀྑ་ཎཱ་དཱི་ཧི ཨ་བྷི་ནྣོ་ཡེ་ཝ. ས་བྦོ་པི ཧེ་ས ཛི་ཝ྄ཧཱ་པ་ཊི་ཧ་ན་ན་ལ་ཀྑ་ཎོ, ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ་ར་སོ, ཏ་སྶེ་ཝ གོ་ཙ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནོ. ཏེ ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ་ན ར་ས་གྒཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཏེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་སཱ་ད་ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་ར་སཱ་ནི. པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱཏི ག་ཝེ་ས་མཱ་ནཱ. ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟཱིཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཏེ ཨ་མྦི་ལཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ན་མྦི་ལཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱིཏི ཏ་ཀྐཱ་དི་ཨ་མྦི་ལཾ ལ་དྡྷཱ ཨ་ན་མྦི་ལཾ ག་ཝེ་ས་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་བྦཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཡོ་ཛི་ཏཾ.
པ་ཊི་ས་ངྑཱ ཡོ་ནི་སོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏཱིཏི པ་ཊི་ས་ངྑཱ་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པཱ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི་ཨཱ་དི ཝུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏྠ ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱཏི ད་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ན་ཊ་ལ་ངྒྷ་ཀཱ་ད་ཡོ ད་ཝ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི ནཱ་མ. ཡ་ཉྷི བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཏྟ་སྶ ན་ཙྩ་གཱི་ཏ་ཀ་བྦ་སི་ལོ་ཀ་ས་ངྑཱ་ཏོ ད་ཝོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རེ་ན པ་ཊི་བྷཱ་ཏི, ཏཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ཨ་དྷ་མྨེ་ན ཝི་ས་མེ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཏེ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ ན ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ན མ་དཱ་ཡཱཏི མཱ་ན་མ་ད་པུ་རི་ས་མ་དཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ མ་ད་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི ནཱ་མ. ཏེ ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ མཱ་ན་མ་ད་པུ་རི་ས་མ་དཱ་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ པི་ཎྜ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ནཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡཱཏི ས་རཱི་ར་མ་ཎྜ་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏྠ རཱུ་པཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནི་ཡོ མཱ་ཏུ་གཱ་མཱ ཨ་ནྟེ་པུ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ ཙ ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི པི་ཝ་ནྟི, སི་ནི་དྡྷ་མུ་དུ་མ་དྡ་ཝ་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ནོ ཨ་ངྒ་ལ་ཊྛི སུ་ས་ཎྛི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་རཱི་རེ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་ས་ནྣོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡཱཏི ས་རཱི་རེ མཾ་ས་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནི་བྦུ་དྡྷ་མ་ལླ་མུ་ཊྛི་ཀ་མ་ལླ་ཙེ་ཊ་ཀཱ་ད་ཡོ སུ་སི་ནི་དྡྷེ་ཧི མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་དཱི་ཧི ས་རཱི་རཾ པཱི་ཎེ་ནྟི ‘‘ཨེ་ཝཾ ནོ མཾ་སཾ ཨུ་སྶ་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི པ་ཧཱ་ར་ས་ཧ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ན བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་རེ མཾ་ས་ཝི་བྷཱུ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ན ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ཡཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཧ་ར་ཎ་པ་ཡོ་ཛ་ན་སྶ པ་རི་ཙྪེ་ད་ནི་ཡ་མ་ད་སྶ་ནཾ. ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱཏི ཨི་མ་སྶ ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་བྷཱུ་ཏི་ཀ་སྶ ཀ་ར་ཛ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཋ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི, ཨི་ད་མ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རཱ་ཧ་ར་ཎེ པ་ཡོ་ཛ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡཱ་པ་ནཱ་ཡཱཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ཡཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱཏི ཝི་ཧིཾ་སཱ ནཱ་མ ཨ་བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཁུ་དྡཱ, ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ནཱ་མ ཏི་སྶོ སི་ཀྑཱ ས་ཀ་ལ་སཱ་ས་ནཾ, ཏ་སྶ ཨ་ནུ་གྒ་ཎྷ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ཨི་ཏཱིཏི ཨུ་པཱ་ཡ་ནི་ད་སྶ་ནཾ, ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མཱིཏི པུ་རཱ་ཎ་ཝེ་ད་ནཾ ནཱ་མ ཨ་བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ, ཏཾ པ་ཊི་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱིཏི ན་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ ཨ་ཏི་བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ, ན ཏཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ ན་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ ནཱ་མ བྷུ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཡཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་ཝེ་ད་ནཱ, ཏ་སྶཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱིཏི ཡཱ་པ་ནཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཏྠི སཱ་ཝ་ཛྫཾ, ཨ་ཏྠི ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ. ཏ་ཏྠ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་པ་ཊི་གྒ་ཧ་ཎཾ ཨ་དྷ་མྨེ་ན པ་རི་བྷོ་གོ་ཏི ཨི་དཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ནཱ་མ. དྷ་མྨེ་ན པ་ན པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ནཱ་མ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི, ‘‘ལ་དྡྷཾ མེ’’ཏི ཀ་ཏྭཱ པ་མཱ་ཎཱ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཾ ཛཱི་རཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨུ་དྡྷཾ་ཝི་རེ་ཙ་ན་ཨ་དྷོ་ཝི་རེ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ཀི་ལ་མ་ཏི, ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ན་བྷེ་ས་ཛྫ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཱ་དཱི་སུ ཨུ་སྶུ་ཀྐཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི, ‘‘ཀིཾ ཨི་ད’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྶ ནཱ་མ ཨུ་ད་རཾ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དིཾ ཝ་ད་ནྟི. ‘‘ཨེ་ས ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལ་མྤི ཨེ་ཝཾ པ་ཀ་ཏི་ཀོ་ཡེ་ཝ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཙྪི་པྤ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ནི་ནྡ་ནྟི ག་ར་ཧ་ནྟི. ཨ་ཡཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫེ་ཡེ་ཝ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཏི ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱཏི ཨེ་ཏྠཱ་པི ཨ་ཏྠི ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ, ཨ་ཏྠི ན ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ. ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཧ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨ་ལཾ་སཱ་ཊ་ཀོ ཏ་ཏྲ་ཝ་ཊྚ་ཀོ ཀཱ་ཀ་མཱ་ས་ཀོ བྷུ་ཏྟ་ཝ་མི་ཏ་ཀོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ན ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ. ཨེ་ཏེ་སུ ཧི ཨཱ་ཧ་ར་ཧ་ཏྠ་ཀོ ནཱ་མ བ་ཧུཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར ཧ་ཏྠ’’ནྟི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ལཾ་སཱ་ཊ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཙྩུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀུ་ཙྪི་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཊྛི་ཏོ་པི སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ཏྲ་ཝ་ཊྚ་ཀོ ནཱ་མ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་ཏྲེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀཱ་ཀ་མཱ་ས་ཀོ ནཱ་མ ཡ་ཐཱ ཀཱ་ཀེ་ཧི ཨཱ་མ་སི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ མུ་ཁ་དྭཱ་རཱ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. བྷུ་ཏྟ་ཝ་མི་ཏ་ཀོ ནཱ་མ མུ་ཁེ་ན ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་མ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི. ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ནཱ་མ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཉྩ་ཧི ཨཱ་ལོ་པེ་ཏི ཨཱུ་ནཱུ་ད་ར་ཏཱ. ཨེ་ཏྟ་ཀ་ཉྷི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཱ སུ་ཁེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཏ་སྨཱ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –
‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཉྩ ཨཱ་ལོ་པེ, ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པི་ཝེ;
ཨ་ལཾ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ, པ་ཧི་ཏ་ཏྟ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༩༨༣; མི. པ. ༦.༥.༡༠);
ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཋཱ་ནེ ཨ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ནེ་ཝ ད་ཝཱ་ཡཱ་ཏི ཧི ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ, ན མ་དཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ན མ་ཎྜ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ན ཝི་བྷཱུ་ས་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ ཡཱ་པ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མི ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙ ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ ཙཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ.
མ་ཧཱ་སི་ཝ་ཏྠེ་རོ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཨ་ངྒཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑེ་པོ ནཱ་མ, ཨུ་པ་རི པ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒཱ་ནི ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏ་བྦཱ་ནཱི’’ཏི. ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་མ་སྶ ཀཱ་ཡ་སྶ ཋི་ཏི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ ཨ་ངྒཾ, ཡཱ་པ་ནཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱུ་པ་ར་ཏི་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨི་ཏི པུ་རཱ་ཎ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ པ་ཊི་ཧ་ངྑཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀཾ, ན་ཝ་ཉྩ ཝེ་ད་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཡཱ་ཏྲཱ ཙ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཏཱ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཀཾ, ཕཱ་སུ་ཝི་ཧཱ་རོ པ་ན བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི་སཾ་སོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཊྛ་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧཱ་རེ་ཏི.
༩༠. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོཏི ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ. ས་ཏོཏི ཀཱ་ཡཱ་ནུ་པ་སྶ་ནཱ་དི་ས་ཏི་ཡུ་ཏྟོ.
ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོ་ཏི ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོཏི ཨེ་ཏྠ ཚ་ལ༹་ངྒུ་པེ་ཀྑཱ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཀོ་ཏི? ཉཱ་ཎཱ་ད་ཡོ. ‘‘ཉཱ་ཎ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཀི་རི་ཡ་ཏོ ཙ་ཏྟཱ་རི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ‘‘ས་ཏ་ཏ་ཝི་ཧཱ་རོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཊྛ མ་ཧཱ་ཙི་ཏྟཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི, ‘‘ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ནཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ད་ས ཙི་ཏྟཱ་ནི ལ་བྦྷ་ནྟི. སོ་མ་ན་སྶཾ ཨཱ་སེ་ཝ་ན་ཝ་སེ་ན ལ་བྦྷ་ཏི. ཙ་ཀྑུ་ནཱ རཱུ་པཾ དི་སྭཱཏི ཀཱ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཀྑཱུ་ཏི ལ་དྡྷ་ཝོ་ཧཱ་རེ་ན རཱུ་པ་ད་སྶ་ན་ས་མ་ཏྠེ་ན ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ. པོ་རཱ་ཎཱ པ་ནཱ་ཧུ – ཙ་ཀྑུ རཱུ་པཾ ན པ་སྶ་ཏི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀ་ཏྟཱ, ཙི་ཏྟ་མྤི ན པ་སྶ་ཏི ཨ་ཙ་ཀྑུ་ཀ་ཏྟཱ. དྭཱ་རཱ་ར་མྨ་ཎ་ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནེ་ན པ་ན པ་སཱ་ད་ཝ་ཏྠུ་ཀེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་སྶ་ཏི. ཨཱི་དི་སེ་སུ པ་ན ཋཱ་ནེ་སུ ‘‘དྷ་ནུ་ནཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ ཝི་ཡ ས་ས་མྦྷཱ་ར་ཀ་ཐཱ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན རཱུ་པཾ དི་སྭཱ་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ.
ནེ་ཝ སུ་མ་ནོ ཧོ་ཏཱིཏི ལོ་བྷུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཚ་ནྡ་རཱ་གུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན སོ་མ་ན་སྶོ ན ཧོ་ཏི. ན དུ་མྨ་ནོཏི པ་ཊི་གྷུ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ན ཧོ་ཏི. ཨུ་པེ་ཀྑ་ཀོཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཏོ ཨི་ཀྑ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་པ་ཀྑ་པ་ཏི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ས་ཏོ ས་མྤ་ཛཱ་ནོཏི ས་ཏི་མཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ. མ་ནཱ་པཾ ནཱ་བྷི་གི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི མ་ན་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀཾ ཨི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ ནཱ་བྷི་གི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ན པ་ཏྠེ་ཏི. ནཱ་བྷི་ཧཾ་ས་ཏཱིཏི ན ཏུ་སྶ་ཏི. ན རཱ་གཾ ཛ་ནེ་ཏཱིཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ར་ཉྫ་ནཾ ན ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཏ་སྶ ཋི་ཏོ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཧོ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དི་ཀཱ་ཡོ ཀ་མྤཱ་ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཋི་ཏོ ནི་ཙྩ་ལོ ཧོ་ཏི. ཨ་མ་ནཱ་པནྟི ཨ་ནི་ཊྛཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ན མ་ངྐུ ཧོ་ཏཱིཏི དོ་མ་ན་སྶི་ཏོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཙི་ཏྟོཏི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏ་མ་ནོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ལཱི་ན་མ་ན་སོཏི ཨ་ལཱི་ན་ཙི་ཏྟོ. ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙེ་ཏ་སོཏི བྱཱ་པཱ་ད་ར་ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟོ.
ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ན ར་ཛྫ་ཏཱིཏི ར་ཛ་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན རཱ་གཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ ན དུ་སྶ་ཏཱིཏི དོ་སུ་པྤཱ་དེ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན དོ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. མོ་ཧ་ནཱི་ཡེ ན མུ་ཡ྄ཧ་ཏཱིཏི མོ་ཧ་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན མོ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏི. ཀོ་པ་ནཱི་ཡེ ན ཀུ་པྤ་ཏཱིཏི ཀོ་དྷ་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན ཙ་ལ་ཏི. མ་ད་ནཱི་ཡེ ན མ་ཛྫ་ཏཱིཏི མ་ད་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན སཾ་སཱི་ད་ཏི. ཀི་ལེ་ས་ནཱི་ཡེ ན ཀི་ལི་སྶ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཏ་པ་ནཱི་ཡ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ན ཨུ་པ་ཏ་པྤ་ཏི. དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟོཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟོ. སུ་ཏེ སུ་ཏ་མ་ཏྟོཏི ས་དྡཱ་ཡ་ཏ་ནེ སོ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན སུ་ཏེ སུ་ཏ་མ་ཏྟོ. མུ་ཏེ མུ་ཏ་མ་ཏྟོཏི གྷཱ་ན་ཛི་ཝ྄ཧཱ་ཀཱ་ཡ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏེ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟོ. ཝི་ཉྙཱ་ཏེ ཝི་ཉྙཱ་ཏ་མ་ཏྟོཏི མ་ནོ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཉཱ་ཏེ ཉཱ་ཏ་མ་ཏྟོ. དི་ཊྛེ ན ལི་མྤ་ཏཱིཏི ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན དི་ཊྛེ རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ལེ་པེ་ན ན ལི་མྤ་ཏི. དི་ཊྛེ ཨ་ནཱུ་པ་ཡོཏི རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎེ ནི་ཏྟ་ཎྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ན་པཱ་ཡོཏི ཨ་པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ.
སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ལ་བྦྷ་ཏི. པ་སྶ་ཏཱིཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏི. ཚ་ནྡ་རཱ་གོཏི སི་ནེ་ཧོ. རཱུ་པཱ་རཱ་མནྟི རཱུ་པཾ ཨཱ་རཱ་མཾ ཨ་སྶཱ་ཏི རཱུ་པཱ་རཱ་མཾ. རཱུ་པེ ར་ཏ་ནྟི རཱུ་པ་ར་ཏཾ. རཱུ་པེ ས་ནྟུ་ཊྛཱི་ཏི རཱུ་པ་ས་མྨུ་དི་ཏཾ.
ད་ནྟཾ ན་ཡ་ནྟི ས་མི་ཏིནྟི ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་མ་ཎྜ་ལཱ་དཱི་སུ མ་ཧཱ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ད་ནྟ་མེ་ཝ གོ་ཎ་ཛཱ་ཏིཾ ཝཱ ཨ་སྶ་ཛཱ་ཏིཾ ཝཱ ཡཱ་ནེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ན་ཡ་ནྟི. རཱ་ཛཱཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ་ནེ་ཝ ཋཱ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟོ རཱ་ཛཱ་པི ད་ནྟ་མེ་ཝ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཏི. མ་ནུ་སྶེ་སཱུཏི མ་ནུ་སྶེ་སུ་པི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་རི་ཡ་མ་གྒེ་ཧི ད་ནྟོ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ་ཝ སེ་ཊྛོ. ཡོ་ཏི་ཝཱ་ཀྱནྟི ཡོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ན་མྤི ཏི་ཏི་ཀྑ་ཏི ན པ་ཊི་པྥ་ནྡ་ཏི ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ད་ནྟོ སེ་ཊྛོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་སྶ་ཏ་རཱཏི ཝ་ལ༹་ཝཱ་ཡ ག་དྲ་བྷེ་ན ཛཱ་ཏཱ. ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱཏི ཡཾ ཨ་སྶ་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐི ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏི, ཏ་སྶ ཁི་པྤཾ ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠཱ. སི་ནྡྷ་ཝཱཏི སི་ནྡྷ་ཝ་ར་ཊྛེ ཛཱ་ཏཱ ཨ་སྶཱ. མ་ཧཱ་ནཱ་གཱཏི ཀུ་ཉྫ་ར་ས་ངྑཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་ཧ་ཏྠི་ནོ. ཨ་ཏྟ་ད་ནྟོཏི ཨེ་ཏེ ཨ་སྶ་ཏ་རཱ ཝཱ ཨཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡཱ ཝཱ སི་ནྡྷ་ཝཱ ཝཱ ཀུ་ཉྫ་རཱ ཝཱ ཝ་རཱ ད་ནྟཱ, ན ཨ་ད་ནྟཱ. ཡོ པ་ན ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ད་ནྟེ་ན ད་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ད་ནྟོ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཏོ་པི ཝ་རཾ, ས་བྦེ་ཧི་པི ཨེ་ཏེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ན ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧཱིཏི ཡཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནི ཧ་ཏྠི་ཡཱ་ནཱ་དི་ཡཱ་ནཱ་ནི, ན ཧི ཨེ་ཏེ་ཧི ཡཱ་ནེ་ཧི ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ སུ་པི་ན་ནྟེ་ན་པི ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ག་ཏ’’ནྟི ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནདི་སཾ, ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ. ཡ་ཐཱ པུ་བྦ་བྷཱ་གེ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ད་མེ་ན ད་ནྟེ་ན ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ སུ་ད་ནྟེ་ན ད་ནྟོ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནོ ས་པྤ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ཏཾ ཨ་ག་ཏ་པུ་བྦཾ དི་སཾ ག་ཙྪ་ཏི, ད་ནྟ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ད་མ་ན་མེ་ཝ ཝ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་དྷཱ་སུ ན ཝི་ཀ་མྤ་ནྟཱིཏི སེ་ཡྻ་སྶ སེ་ཡྻོ་ཧ་མ་སྨཱི་ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ མཱ་ན་ཝི་དྷཱ་སུ ན ཙ་ལ་ནྟི ན་པྤ་ཝེ་དྷ་ནྟི. ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝཱཏི པུ་ན་བྦྷ་ཝ་པ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཏོ སུ་ཊྛུ མུ་ཏྟཱ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ད་ནྟ་བྷཱུ་མི་མ་ནུ་པྤ་ཏྟཱཏི ཨེ་ཀ་ནྟ་ད་མ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷཱུ་མིཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ. ཏེ ལོ་ཀེ ཝི་ཛི་ཏཱ་ཝི་ནོཏི ཏེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ ཝི་ཛི་ཏ་ཝི་ཛ་ཡཱ ཝི་ཛི་ཏ་ཝ་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི.
ཡ་སྨཱ ཙ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ནི་བྦྷ་ཡོ ནི་བྦི་ཀཱ་རོ ད་ནྟོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ཡ་སྶི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་སྶ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཚ་ལི༹་ནྡྲི་ཡཱ་ནི གོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨ་ནི་ཙྩཱ་དི་ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་ས་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་ཏི་ས་མྤ་ཛ་ཉྙ་ག་ནྡྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནི, ཏཱ་ནི ཙ ཁོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟགོ་ཙ་ར་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ པ་ན བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ལོ་ཀེཏི ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཾ ཝེ་ཀ་ལླ་ཏཱ ཝེ་ཀ་ལླ་ཏོ ཝཱ ས་མྦྷ་ཝོ, ཏ་ཏྠ ནཱ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཝཾ ནི་བྦི་ཛ྄ཛྷ ཉ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨི་མཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཀ་ས་ནྟ་ཏི་ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀཾ པ་ར་ས་ནྟ་ཏི་ཁ་ནྡྷ་ལོ་ཀ་ཉྩ ད་ནྟ་མ་ར་ཎཾ མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ངྑ་ཏི, ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ག་མེ་ཏི པ་ཏི་མཱ་ནེ་ཏི, ན བྷཱ་ཡ་ཏི མ་ར་ཎ་སྶ. ཡ་ཐཱ་ཧ –
‘‘མ་ར་ཎེ མེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ནི་ཀ་ནྟི ན་ཏྠཱི ཛཱི་ཝི་ཏེ’’. (ཐེ་ར་གཱ. ༢༠);
‘‘ནཱ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་མི མ་ར་ཎཾ, ནཱ་བྷི་ཀ་ངྑཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཀཱ་ལ་ཉྩ པ་ཏི་མཱ་ནེ་མི, ནི་བྦི་སཾ བྷ་ཏ་ཀོ ཡ་ཐཱ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༦༠༦, ༦༥༤, ༡༠༠༢; མི. པ. ༢.༢.༤ ཐོ་ཀཾ ཝི་ས་དི་སཾ);
བྷཱ་ཝི་ཏོ ས ད་ནྟོཏི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ སོ ད་ནྟོ.
༩༡. ནི་སྶ་ཡ་ཏཱཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་སྶ་ཡཱ. ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨནྟི ཨ་ནི་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཨཱ་ཀཱ་རེ་ཧི དྷ་མྨཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ. ཨ་ནི་སྶི་ཏོཏི ཨེ་ཝཾ ཏེ་ཧི ནི་སྶ་ཡེ་ཧི ཨ་ནི་སྶི་ཏོ. ཏེ་ན ཨ་ཉྙ་ཏྲ དྷ་མྨ་ཉཱ་ཎཱ ན་ཏྠི ནི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. བྷ་ཝཱ་ཡ ཝི་བྷ་ཝཱ་ཡ ཝཱཏི ས་སྶ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཙྪེ་དཱ་ཡ ཝཱ. ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ.
༩༢. ཏཾ བྲཱུ་མི ཨུ་པ་ས་ནྟོཏི ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ནྟོ་ཏི ཀ་ཐེ་མི. ཨ་ཏ་རཱི སོ ཝི་ས་ཏྟི་ཀནྟི སོ ཨི་མཾ ཝི་ས་ཏཱ་དི་བྷཱ་ཝེ་ན ཝི་ས་ཏྟི་ཀཱ་ས་ངྑཱ་ཏཾ མ་ཧཱ་ཏ་ཎྷཾ ཨ་ཏ་རི.
ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛི་ཡཱ རཱ་གོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོཏི ས་ཡཾ ག་ཧི་ཏ་དི་ཊྛི་ཡཱ ར་ཉྫ་ན་ས་ངྑཱ་ཏོ རཱ་གོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ. པ་ར་ཝཱ་དེ་སུ ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ཨ་པྤ་ཙྩ་ཡོཏི པ་རེ་སཾ ཝཱ་ད་པ་ཊི་ཝཱ་དེ་སུ ཀོ་པོ ཙ ཨ་ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་རོ ཙ བྱཱ་པཱ་དོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ. ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཝཱ ཝ་ཏཾ ཝཱཏི ས་ཡཾ ག་ཧི་ཏ་མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི་ས་ངྑཱ་ཏཾ སཱི་ལཾ ཝཱ གོ་ཝ་ཏཱ་དི་ཝ་ཏཾ ཝཱ. སཱི་ལ་བྦ་ཏཾ ཝཱཏི ཏ་དུ་བྷ་ཡཾ ཝཱ. པ་རཱ་མཱ་སོཏི ཨི་མི་ནཱ སུ་དྡྷཱི་ཏི་ཨཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ར་ཏོ ཨཱ་མ་ས་ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཊྛི ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོཏི ས་ཡཾ ག་ཧི་ཏ་དི་ཊྛིཾ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི (ཨུ་དཱ. ༥༤; མ. ནི. ༣.༢༧, ༣༠༡) ཨ་ཡོ་ནི་སོ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཨི་དཾ་ས་ཙྩཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ. ག་ནྠཱ ཏ་སྶ ན ཝི་ཛྫ་ནྟཱིཏི ཏ་སྶ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ དྭེ དི་ཊྛི་ག་ནྠཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒེ་ན ན ས་ནྟི. བྱཱ་པཱ་དོ ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་མ་གྒེ་ན. ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཀཱ་ཡ་ག་ནྠོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒེ་ན.
༩༣. ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ ཨུ་པ་ས་ནྟཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ན ཏ་སྶ པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི. ཏ་ཏྠ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཏྲ་ཛཱ་ད་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ. ཨེ་ཏྠ ཙ པུ་ཏྟ་པ་རི་གྒ་ཧཱ་ད་ཡོ པུ་ཏྟཱ་དི་ནཱ་མེ་ན ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. ཏེ ཧི་སྶ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི, ཏེ་སཾ ཝཱ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན པུ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ན ཝི་ཛྫ་ནྟཱི་ཏི. ཨ་ཏྟཱཏི ‘‘ཨ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ག་ཧི་ཏཱ ས་སྶ་ཏ་དི་ཊྛིཾ ན་ཏྠི. ནི་ར་ཏྟཱཏི ‘‘ཨུ་ཙྪི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ག་ཧི་ཏཱ ཨུ་ཙྪེ་ད་དི་ཊྛི.
ན་ཏྠཱིཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི. མུ་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠཱིཏི མོ་ཙེ་ཏ་བྦཾ ན་ཏྠི. ཡ་སྶ ན་ཏྠི ག་ཧི་ཏནྟི ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. ཏ་སྶ ན་ཏྠི མུ་ཉྩི་ཏ་བྦནྟི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ མུ་ཉྩི་ཏ་བྦཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི. གཱ་ཧ་མུ་ཉྩ་ན་ས་མ་ཏི་ཀྐ་ནྟོཏི ག་ཧ་ཎ་ཉྩ མོ་ཙ་ན་ཉྩ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ. ཝུ་དྡྷི་པ་རི་ཧཱ་ནི་ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོཏི ཝུ་ཌྜྷི་ཉྩ ཧཱ་ནི་ཉྩ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ.
༩༤. ཡེ་ན ནཾ ཝ་ཛྫུཾ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ, ཨ་ཐོ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱཏི ཡེ་ན ཏཾ རཱ་གཱ་དི་ནཱ ཝ་ཛྫེ་ན པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ ས་བྦེ་པི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ཨི་ཏོ་ཝ བ་ཧི་དྡྷཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ ར་ཏྟོ་ཏི ཝཱ དུ་ཊྛོ་ཏི ཝཱ ཝ་དེ་ཡྻུཾ. ཏཾ ཏ་སྶ ཨ་པུ་ར་ཀྑ་ཏནྟི ཏཾ རཱ་གཱ་དི་ཝ་ཛྫཾ ཏ་སྶ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ཨ་པུ་ར་ཀྑ་ཏཾ. ཏ་སྨཱ ཝཱ་དེ་སུ ནེ་ཛ་ཏཱིཏི ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ནི་ནྡཱ་ཝ་ཙ་ནེ་སུ ན ཀ་མྤ་ཏི.
ནེ་ཛ་ཏཱིཏི ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. ན ཨི་ཉྫ་ཏཱིཏི ཙ་ལ་ནཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ན ཙ་ལ་ཏཱིཏི ན ཏ་ཏྠ ན་མ་ཏི. ན ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ཀ་མྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏཱ་ཡ ན ཕ་ནྡ་ཏི. ན་པྤ་ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ན ཀ་མྤ་ཏི. ན ས་མྤ་ཝེ་དྷ་ཏཱིཏི ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
༩༥. ན ཨུ་སྶེ་སུ ཝ་ད་ཏེཏི ཝི་སི་ཊྛེ་སུ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟོ་ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝི་སི་ཊྛོ’’ཏི ཨ་ཏི་མཱ་ན་ཝ་སེ་ན ན ཝ་ད་ཏི. ཨེ་ས ན་ཡོ ཨི་ཏ་རེ་སུ དྭཱི་སུ. ཀ་པྤཾ ནེ་ཏི ཨ་ཀ་པྤི་ཡོཏི སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དུ་ཝི་དྷ་མྤི ཀ་པྤཾ ན ཨེ་ཏི. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཨ་ཀ་པྤི་ཡོ, པ་ཧཱི་ན་ཀ་པྤོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཝ.
༩༦. ས་ཀནྟི མ་ཡ྄ཧ་ནྟི པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ. ཨ་ས་ཏཱ ཙ ན སོ་ཙ་ཏཱིཏི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ་དི་ནཱ ཨ་ས་ཏཱ ཙ ན སོ་ཙ་ཏི. དྷ་མྨེ་སུ ཙ ན ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ས་བྦ་དྷ་མྨེ་སུ ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ན ག་ཙྪ་ཏི. ས ཝེ ས་ནྟོ་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ན་རུ་ཏྟ་མོ ‘‘ས་ནྟོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཝ. ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ནི་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀོ་ཊི་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟི ཨ་ཧོ་སི, སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་དཱི་ནཾ ག་ཎ་ནཱ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
པུ་རཱ་བྷེ་ད་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.