༩. མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༧༠. ན་ཝ་མེ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་སེ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ནཱ་ནཱ་རཱུ་པཱ་ནི ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཀཱ་མཾ ཨཱ་ག་ཏཾ མཱ་ར་དྷཱི་ཏ་རཾ དི་སྭཱ་ན ཏ་ཎྷཾ ཨ་ར་ཏིཾ ར་ག་ཉྩ ཚ་ནྡ་མ་ཏྟ་མྤི མེ་ཐུ་ན་སྨིཾ ནཱ་ཧོ་སི, ཀི་མེ་ཝི་དཾ ཨི་མི་སྶཱ དཱ་རི་ཀཱ་ཡ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་པུ་ཎྞཾ རཱུ་པཾ དི་སྭཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་བྦ་ཐཱ པཱ་དཱ་པི ནཾ ས་མྥུ་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪེ, ཀུ་ཏོ་ནེ་ན སཾ་ཝ་སི་ཏུ་ནྟི.
མུ་ཏྟ་པུ་ཎྞནྟི ཨཱ་ཧཱ་ར་ཨུ་ཏུ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྠི་པུ་ཊ་ནྟ་རཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་མུ་ཏྟེ་ན པཱུ་རི་ཏཾ. ཀ་རཱི་ས་པུ་ཎྞནྟི པ་ཀྐཱ་ས་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཧེ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་པི་ཊྛི་ཀ་ཎྚ་ཀ་མཱུ་ལཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨུ་བྦེ་དྷེ་ན ཨ་ཊྛ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ ཨ་ནྟཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཝ་ཙྩེ་ན པུ་ཎྞཾ. སེ་མྷ་པུ་ཎྞནྟི ཨུ་ད་ར་པ་ཊ་ལེ ཋི་ཏ་ཨེ་ཀ་པ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན སེ་མྷེ་ན པཱུ་རི་ཏཾ. རུ་ཧི་ར་པུ་ཎྞནྟི ཡ་ཀ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་ཝ་ཀྐ་པ་པྥཱ་སཱ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ པ་གྒྷ་ར་ནྟེ་ན ཝ་ཀྐ་ཧ་ད་ཡ་ཡ་ཀ་ན་པ་པྥཱ་སེ ཏེ་མ་ཡ་མཱ་ནེ་ན ཋི་ཏེ་ན ཨེ་ཀ་པ་ཏྟ་སྶ པཱུ་ར་ཎ་མ་ཏྟེ་ན ས་ནྣི་ཙི་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁ་ད་ནྟཱ་ནཾ མཾ་ས་ཝི་ནི་མུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཐ་དྡྷ་སུ་ཀྑ་ཙ་མྨ་ཉྩ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མ་ནཱི་ཛཱ་ལཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ས་བྦཾ ཨུ་པཱ་དི་ཎྞ་ཀ་ས་རཱི་རཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སཾ་ས་ར་ཎ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ཙ དུ་ཝི་དྷེ་ན རུ་ཧི་རེ་ན པུ་ཎྞཾ.
ཨ་ཊྛི་ས་ངྒྷཱ་ཏནྟི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ཊྛཱི་ནཾ ཨུ་པ་རི་ཊྛི་ཏཱ་ནི སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི, ཏེ་ཧི ཨ་ཊྛཱི་ཧི གྷ་ཊི་ཏཾ. ནྷཱ་རུ་ས་མྦ་ནྡྷནྟི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རེ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི ན་ཝ ནྷཱ་རུ་ས་ཏཱ་ནི, ཏེ་ཧི ནྷཱ་རཱུ་ཧི ས་མྦ་ནྡྷཾ ཨཱ་བ་ནྡྷཾ. རུ་དྷི་ར་མཾ་སཱ་ཝ་ལེ་པ་ནནྟི སཾ་ས་ར་ཎ་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ཙ སཱ་དྷི་ཀཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཊྛི་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ནུ་ལི་མྤེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་ན ན་ཝ་མཾ་ས་པེ་སི་ས་ཏེ་ན ཙ ཨ་ནུ་ལི་ཏྟཾ ས་རཱི་རཾ. ཙ་མྨ་ཝི་ན་དྡྷནྟི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཡོ་ན་ནྡྷི་ཏྭཱ པཱ་ཀ་ཊ་ཀི་ལོ་མ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི ཚ་ཝི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཋི་ཏཾ ཙ་མྨཾ, ཏེ་ན ཙ་མྨེ་ན ཝི་ན་དྡྷཾ པ་རི་ཡོ་ན་དྡྷཾ. ‘‘ཙ་མྨཱ་ཝ་ན་དྡྷ’’ནྟི་པི པཱ་ལི༹. ཚ་ཝི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣནྟི ཨ་ཏི་སུ་ཁུ་མ་ཚ་ཝི་ཡཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ. ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ཚི་དྡཾ. ཨུ་གྒྷ་ར་ནྟནྟི ཨ་ཀྑི་མུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ཨུ་གྒྷ་ར་ནྟཾ. པ་གྒྷ་ར་ནྟནྟི ཨ་དྷོ་བྷཱ་གེ་ན པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ. ཀི་མི་ས་ངྒྷ་ནི་སེ་ཝི་ཏནྟི སཱུ་ཙི་མུ་ཁཱ་དཱི་ཧི ནཱ་ནཱ་པཱ་ཎ་ཀུ་ལ་ས་མཱུ་ཧེ་ཧི ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཾ. ནཱ་ནཱ་ཀ་ལི་མ་ལ་པ་རི་པཱུ་རནྟི ཨ་ནེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ཧི ཨ་སུ་ཙི་ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི པཱུ་རི་ཏཾ.
༧༡. ཏ་ཏོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ མཱ་ནུ་ས་ཀེ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ དི་བྦ་ཀཱ་མ་ཏྠཱ་ཡ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཨ་ཡ་ཉྩ དི་བྦེ་པི ཀཱ་མེ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨི་ད་མྤི ཨི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ, ཀཱ ནུ ཨ་སྶ དི་ཊྛཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏུཾ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏཱ་དི་སཾ ཙེ ར་ཏ་ནནྟི དི་བྦི་ཏྠི་ར་ཏ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷ་ཎ་ཏི. ནཱ་རིནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ. དི་ཊྛི་ག་ཏཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏཾ ནུ ཛཱི་ཝི་ཏནྟི དི་ཊྛི་ཉྩ སཱི་ལ་ཉྩ ཝ་ཏ་ཉྩ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ. བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟི་ཉྩ ཝ་དེ་སི ཀཱི་དི་སནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝཱུ་པ་པ་ཏྟིཾ ཝཱ ཏུ་ཝཾ ཀཱི་དི་སཾ ཝ་དེ་སི.
༧༢. ཨི་ཏོ པ་རཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཝི་སྶ་ཛྫ་ན་པུ་ཙྪཱ་ན་ཡེ་ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏྟཱ པཱ་ཀ་ཊ་ས་མྦ་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ. ཏཱ་སུ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ དྭཱ་ས་ཊྛི་དི་ཊྛི་ག་ཏདྷ་མྨེ་སུ ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩཾ, མོ་གྷ་མ་ཉྙ’’ནྟི (མ. ནི. ༣.༢༧, ༣༠༡) ཨེ་ཝཾ ཨི་དཾ ཝ་དཱ་མཱི་ཏི ས་མུ་གྒ་ཧཱི་ཏཾ ན ཧོ་ཏི ན་ཏྠི ན ཝི་ཛྫ་ཏི, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཧ་ཉྷི པ་སྶ་ནྟོ དི་ཊྛཱི་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཀ་ཉྩི དི་ཊྛིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཝི་ཙི་ན་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་གཱ་དཱི་ནཾ ས་ནྟི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟིས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་དྡ་ས་ནྟི.
ཨཱ་དཱི་ན་ཝནྟི ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ. ས་དུ་ཀྑནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་དུ་ཀྑེ་ན ས་དུ་ཀྑཾ. ས་ཝི་གྷཱ་ཏནྟི ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑེ་ན ས་ཧི་ཏཾ. ས་ཨུ་པཱ་ཡཱ་སནྟི ཨུ་པཱ་ཡཱ་ས་ས་ཧི་ཏཾ. ས་པ་རི་ལཱ༹་ཧནྟི ས་ད་ར་ཐཾ. ན ནི་བྦི་དཱ་ཡཱཏི ན ཝ་ཊྚེ ནི་བྦི་ནྡ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ཝི་རཱ་གཱ་ཡཱཏི ན ཝ་ཊྚེ ཝི་རཱ་ག་ཏྠཱ་ཡ. ན ནི་རོ་དྷཱ་ཡཱཏི ན ཝ་ཊྚ་སྶ ནི་རོ་དྷ་ཏྠཱ་ཡ. ན ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡཱཏི ན ཝ་ཊྚ་སྶ ཨུ་པ་ས་མ་ཏྠཱ་ཡ. ན ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱཏི ན ཝ་ཊྚ་སྶ ཨ་བྷི་ཛཱ་ན་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱཏི ན ཀི་ལེ་ས་ནི་དྡཱ་ཝི་ག་མེ་ན ཝ་ཊྚ་ཏོ ས་མྦུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ན ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱཏི ན ཨ་མ་ཏ་ནི་བྦཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ. ཨེ་ཏྠ པ་ན ‘‘ནི་བྦི་དཱ་ཡཱ’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ. ‘‘ཝི་རཱ་གཱ་ཡཱ’’ཏི མ་གྒོ. ‘‘ནི་རོ་དྷཱ་ཡ ཨུ་པ་ས་མཱ་ཡཱ’’ཏི ནི་བྦཱ་ནཾ. ‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ ས་མྦོ་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི མ་གྒོ. ‘‘ནི་བྦཱ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི ནི་བྦཱ་ན་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝི་པ་སྶ་ནཱ, ཏཱི་སུ མ་གྒོ, ཏཱི་སུ ནི་བྦཱ་ནཾ ཝུ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ. པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན པ་ན ས་བྦཱ་ནི་པེ་ཏཱ་ནི མ་གྒ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་པི ནི་བྦཱ་ན་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི་པི ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ རཱ་ག་སྶ ས་ནྟིནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་རཱ་ག་སྶ ས་ནྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་བྦུ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ནི་བྦཱ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སིཾ. དོ་ས་སྶ ས་ནྟིནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. པ་ཙི་ནནྟི ནི་དྡེ་ས་སྶ ཨུ་དྡེ་ས་པ་དཾ. ཝི་ཙི་ན་ནྟོཏི ས་ཙྩཱ་ནི ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ. པ་ཝི་ཙི་ན་ནྟོཏི ཏཱ་ནེ་ཝ པ་ཙྩེ་ཀཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ. ཀེ་ཙི ‘‘ག་ཝེ་ས་ནྟོ’’ཏི ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟི. ཨ་ད་སྶནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་སིཾ. ཨ་ད་ཀྑིནྟི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷིཾ. ཨ་ཕ་སྶིནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཕུ་སིཾ. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷིནྟི ཉཱ་ཎེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ.
༧༣. དུ་ཏི་ཡ་གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ངྑེ་པ་ཏྠོ – ཡཱ་ནིམཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཏེ་ཧི ཏེ་ཧི ས་ཏྟེ་ཧི ཝི་ནི་ཙྪི་ནི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཱ’’ཏི ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏ་བྷཱ་ཝཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ‘‘པ་ཀ་པྤི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏེ ཝེ མུ་ནཱི དི་ཊྛི་ག་ཏ་དྷ་མྨེ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟཱི་ཏི ཡ་མེ་ཏ་མ་ཏྠཾ བྲཱུ་སི, ཨཱ་ཙི་ཀྑ མེ, ཀ་ཐཾ ནུ དྷཱི་རེ་ཧི པ་ཝེ་དི་ཏཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཾ དྷཱི་རེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨི་མི་སྶཱ གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠོ ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ར་མ་ཏྠ་པ་དཾ. ཏ་ཏྠ ཡཾ པ་ར་མ་ཏྠནྟི ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ནི་བྦཱ་ནཾ.
༧༤. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཡ་ཐཱ ཡེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏཾ པ་དཾ དྷཱི་རེ་ཧི པ་ཀཱ་སི་ཏཾ, ཏཾ ཨུ་པཱ་ཡཾ ས་པ་ཊི་པ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ན དི་ཊྛི་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ན དི་ཊྛི་ཡཱཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི དི་ཊྛི་སུ་ཏི་ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་བཱ་ཧི་ར་སཱི་ལ་བྦ་ཏཱ་ནི པ་ཊི་ཀྑི་པ་ཏི. ‘‘སུ་དྡྷི་མཱ་ཧཱ’’ཏི ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ-ས་དྡཾ ས་བྦ་ཏྠ ན་ཀཱ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་པ་ད་ཏྟ་ཡཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘དི་ཊྛི་ཡཱ སུ་དྡྷིཾ ནཱ་ཧ ན ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཡ་ཐཱ ཙེ་ཏྠ, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་དེ་སུ་པི. ཏ་ཏྠ ཙ ཨ་དི་ཊྛི་ཡཱ ནཱ་ཧཱཏི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ ས་མྨཱ་དི་ཊྛིཾ ཝི་ནཱ ན ཀ་ཐེ་མི. ཏ་ཐཱ ཨ་སྶུ་ཏི་ཡཱཏི ན་ཝ་ངྒཾ ས་ཝ་ནཾ ཝི་ནཱ. ཨ་ཉཱ་ཎཱཏི ཀ་མྨ་སྶ་ཀ་ཏ་ས་ཙྩཱ་ནུ་ལོ་མི་ཀ་ཉཱ་ཎཾ ཝི་ནཱ. ཨ་སཱི་ལ་ཏཱཏི པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་རཾ ཝི་ནཱ. ཨ་བྦ་ཏཱཏི དྷུ་ཏ་ངྒ་ཝ་ཏཾ ཝི་ནཱ. ནོ་པི ཏེ་ནཱཏི ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་མེ་ཀེ་ན དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ན ཀ་ཐེ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མ་ཏྠོ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཏེ ཙ ནི་སྶ་ཛྫ ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡཱཏི ཨེ་ཏེ ཙ པུ་རི་མ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་བྷེ་དེ ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑི་ཀེ དྷ་མྨེ ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཀ་ར་ཎེ་ན ནི་སྶ་ཛྫ, པ་ཙྪི་མེ ཨ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་བྷེ་དེ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑི་ཀེ་པི ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱ་པ་ཛྫ་ནེ་ན ཨ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ. ས་ནྟོ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཝཾ ན ཛ་པྤེཏི ཨི་མཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ རཱ་གཱ་དི་ཝཱུ་པ་ས་མེ་ན ས་ནྟོ ཙ་ཀྑཱ་དཱི་སུ ཀ་ཉྩི དྷ་མྨཾ ཨ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མྤི བྷ་ཝཾ ན ཛ་པྤེ, ཨ་པི་ཧེ་ཏུཾ ཨ་པ་ཏྠེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ སི་ཡཱ, ཨ་ཡ་མ་སྶ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ས་ཝ་ན་མྤི ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦནྟི སུ་ཏྟཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ཎ་ན་མྤི ཨཱ་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཾ. ས་མྦྷཱ་རཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱཏི ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཨཱ་དི་ཀཱ ཨི་མེ དྷ་མྨཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཊྛེ་ན ས་མྦྷཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནནྟི ཨ་ཀུ་ས་ལ་པ་ཀྑེ བྷ་ཝཱ་ནཾ. ས་མུ་གྒྷཱ་ཏ་ཏོ པ་ཧཱ་ནཾ ཨི་ཙྪི་ཏ་བྦནྟི ས་མྨཱ ཧ་ན་ན་ཏོ ས་མུ་ཙྪེ་ད་ཏོ པ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ཀ་ངྑི་ཏ་བྦཾ. ཏེ་དྷཱ་ཏུ་ཀེ་སུ ཀུ་ས་ལེ་སུ དྷ་མྨེ་སཱུཏི ཀཱ་མ་རཱུ་པཱ་རཱུ་པ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཏེ་བྷཱུ་མ་ཀེ་སུ ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏེ་སུ. ཨ་ཏ་མྨ་ཡ་ཏཱཏི ནི་ཏྟ་ཎྷ་བྷཱ་ཝོ.
༧༥. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཝ་ཙ་ན་ཏྠཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ནྟོ མཱ་ག་ཎྜི་ཡོ ‘‘ནོ ཙེ ཀི་རཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ དི་ཊྛཱ་དཱི་ནི ཝུ་ཏྟ་ན་ཡཱ་ནེ་ཝ. ཀ་ཎྷ་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནི་ཡེ་ཝ པ་ན ས་ནྡྷཱ་ཡ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏྲཱ་པི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ཧ-ས་དྡཾ པ་ན ‘‘ནོ ཙེ’’ཏི ས་དྡེ་ན ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ནོ ཙེ ཀི་ར ཨཱ་ཧ ནོ ཙེ ཀི་ར ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. མོ་མཱུ་ཧནྟི ཨ་ཏི་མཱུ་ལ༹ྷཾ, མོ་ཧ་ནཾ ཝཱ. པ་ཙྩེ་ནྟཱིཏི ཛཱ་ན་ནྟི. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ.
༧༦. ཨ་ཐ་སྶ བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ དི་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཙྪཾ པ་ཊི་ཀྑི་པ་ནྟོ ‘‘དི་ཊྛི་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏྭཾ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ དི་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཡཱ་ནི ཏེ དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ས་མུ་གྒ་ཧི་ཏཱ་ནི, ཏེ་སྭེ་ཝ ས་མུ་གྒ་ཧཱི་ཏེ་སུ པ་མོ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཏྭཾ ཨི་ཏོ ཙ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟི་ཏོ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ན་ཏོ ཝཱ ཨ་ཎུ་མྤི ཡུ་ཏྟས་ཉྙཾ ན པ་སྶ་སི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏྭཾ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ མོ་མཱུ་ཧ་ཏོ པ་སྶ་སཱི་ཏི.
ལ་གྒ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་གྒ་ནནྟི དི་ཊྛི་ལ་གྒ་ནཾ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ དི་ཊྛི་ལ་གྒ་ནཾ. བ་ནྡྷ་ནནྟི དི་ཊྛི་བ་ནྡྷ་ནཾ. པ་ལི་བོ་དྷནྟི དི་ཊྛི་པ་ལི་བོ་དྷཾ.
ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ པ་ཀྑ་ནྡོ་སཱིཏི བ་ཧ་ལ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ་སི. ཡུ་ཏྟ་ས་ཉྙནྟི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ ཡུ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ. པ་ཏྟ་ས་ཉྙནྟི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་ཉྙཾ. ལ་གྒ་ན་ས་ཉྙནྟི ས་ཉྫཱ་ནི་ཏ་ས་ཉྙཾ. ཀཱ་ར་ཎ་ས་ཉྙནྟི ཧེ་ཏུ་ས་ཉྙཾ. ཋཱ་ན་ས་ཉྙནྟི ཀཱ་ར་ཎ་ས་ཉྙཾ. ན པ་ཊི་ལ་བྷ་སཱིཏི ན ཝི་ནྡ་སི. ཀུ་ཏོ ཉཱ་ཎནྟི མ་གྒ་ཉཱ་ཎཾ པ་ན ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ལ་བྷི་སྶ་སི. ཨ་ནི་ཙྩཾ ཝཱཏི ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་ཊྛེ་ན པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཾ. ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མཾ ཝཱཏི ‘‘པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ ས་ཉྙཱ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ, ཏཱ་ཡ ས་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ནུ་ལོ་མཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཀྐཱུ་ལཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ས་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མཾ. ཀིཾ ཏཾ? ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཾ. དྭི་ནྣཾ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ཉཱ་ཎཱ་ནཾ དུ་ཀྑཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནུ་ལོ་མཱ་ན་མྤི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ.
༧༧. ཨེ་ཝཾ ས་མུ་གྒ་ཧི་ཏེ་སུ པ་མོ་ཧེ་ན མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སྶ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ཏྟིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ་སུ ཨ་ཉྙེ་སུ ཙ དྷ་མྨེ་སུ ཝི་ག་ཏ་པྤ་མོ་ཧ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་བྦི་ཝཱ་ད་ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ ‘‘ས་མོ ཝི་སེ་སཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ ཨེ་ཝཾ ཏི་དྷཱ མཱ་ནེ་ན ཝཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཝཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝཱ མ་ཉྙ་ཏི, སོ ཏེ་ན མཱ་ནེ་ན ཏཱ་ཡ ཝཱ དི་ཊྛི་ཡཱ ཏེ་ན ཝཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝི་ཝ་དེ་ཡྻ. ཡོ པ་ན ཨ་མྷཱ་དི་སོ ཨི་མཱ་སུ ཏཱི་སུ ཝི་དྷཱ་སུ ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ, ས་མོ ཝི་སེ་སཱིཏི ན ཏ་སྶ ཧོ་ཏི, ན ཙ ཧཱི་ནོ་ཏི པཱ་ཋ་སེ་སོ. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ་ཝ.
༧༨. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ‘‘ས་ཙྩ་ནྟི སོ’’ཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཧཱི་ན་མཱ་ན་དི་ཊྛི་ཀོ ‘‘མཱ་དི་སོ ‘བཱ་ཧི་ཏ་པཱ་པ་ཏྟཱ’དི་ནཱ ན་ཡེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨི་ད་མེ་ཝ ས་ཙྩ’’ནྟི ཀིཾ ཝ་དེ་ཡྻ ཀིཾ ཝ་ཏྠུཾ བྷ་ཎེ་ཡྻ, ཀེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྷ་ཎེ་ཡྻ, ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཙྩཾ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ མུ་སཱ’’ཏི ཝཱ ཀེ་ན མཱ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཡཱ པུ་གྒ་ལེ་ན ཝཱ ཝི་ཝ་དེ་ཡྻ. ཡ་སྨིཾ མཱ་དི་སེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝེ ‘‘ས་དི་སོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ས་མཾ ཝཱ, ཨི་ཏ་ར་དྭ་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ཝ་ཏྟི་ཡཱ ཝི་ས་མཾ ཝཱ མ་ཉྙི་ཏཾ ན་ཏྠི, ས་མཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཀེ་ན ཝཱ་དཾ པ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཛེ་ཡྻ པ་ཊི་པྥ་རེ་ཡྻཱ་ཏི. ཨི་མི་སྶཱ་པི གཱ་ཐཱ་ཡ ནི་དྡེ་སོ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ.
༧༩. ན་ནུ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་གྒ་ལོ? ‘‘ཨོ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཨོ་ཀཾ པ་ཧཱ་ཡཱཏི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏྭཱ་དི་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶོ་ཀཱ་སཾ ཏ་ཏྲ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནེ་ན ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ. ཨ་ནི་ཀེ་ཏ་སཱ་རཱིཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏཱ་དཱི་ནི ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ་ན ཨ་ས་ར་ནྟོ. གཱ་མེ ཨ་ཀུ་བྦཾ མུ་ནི ས་ནྠ་ཝཱ་ནཱིཏི གཱ་མེ གི་ཧི་ས་ནྠ་ཝཱ་ནི ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ. ཀཱ་མེ་ཧི རི་ཏྟོཏི ཀཱ་མེ་སུ ཚ་ནྡ་རཱ་གཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི པུ་ཐུ་བྷཱུ་ཏོ. ཨ་པུ་ར་ཀྑ་རཱ་ནོཏི ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ན་བྷི་ནི་བྦ་ཏྟེ་ནྟོ. ཀ་ཐཾ ན ཝི་གྒ་ཡ྄ཧ ཛ་ནེ་ན ཀ་ཡི་རཱཏི ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཝི་གྒཱ་ཧི་ཀ་ཀ་ཐཾ ན ཀ་ཐེ་ཡྻ.
ཧཱ་ལི་དྡ་ཀཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མ་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི. ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མཱིཏི ཡེ་ནཱཏི བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ, ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཡེ་ན ཝཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. ཀེ་ན ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ནོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏ་བྦོ? ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་ར་གུ་ཎ་ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན, སཱ་དུ་ཕ་ལཱུ་པ་བྷོ་གཱ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ན དི་ཛ་ག་ཎེ་ཧི ནི་ཙྩ་ཕ་ལི་ཏ་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མཱི་ཏི ཙ ག་ཏོ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་དཱི་པ་ནཾ. ཨ་ཐ ཝཱ ཨེ་ཝཾ ག་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་ས་ནྣ་ཏ་རཾ ཋཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ས་མཱི་པ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ག་ནྟྭཱ་ཏི་པི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱཏི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ. ཨི་དཱ་ནི ཡེ་ན་ཏྠེ་ན མ་ཧཱ་ཀ་ཙྩཱ་ན་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏཾ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ ད་ས་ན་ཁ་ས་མོ་དྷཱ་ན་ས་མུ་ཛྫ་ལཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ སི་ར་སི པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟནྟི བྷཱ་ཝ་ན་པུཾ་ས་ཀ་ནི་དྡེ་སོ ‘‘ཝི་ས་མཾ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ (ཨ. ནི. ༤.༧) ཝི་ཡ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ནི་སཱི་དཱི་ཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ད་ཊྛ་བྦོ. བྷུ་མྨ་ཏྠེ ཝཱ ཨེ་ཏཾ ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཝ་ཙ་ནཾ. ནི་སཱི་དཱིཏི ནི་ས་ཛྫཾ ཀ་པྤེ་སི. པ་ཎྜི་ཏཱ ཧི དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ ག་རུ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ས་ན་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་ད་ནྟི. ཨ་ཡ་ཉྩ ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.
ཀ་ཐཾ ནི་སི་ནྣོ ཙ པ་ན ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ཚ ནི་ས་ཛྫ་དོ་སེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ. སེ་ཡྻ་ཐི་དཾ? ཨ་ཏི་དཱུ་རཾ ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣཾ ཨུ་པ་རི་ཝཱ་ཏཾ ཨུ་ནྣ་ཏ་པྤ་དེ་སཾ ཨ་ཏི་ས་མྨུ་ཁཾ ཨ་ཏི་པ་ཙྪཱ་ཏི. ཨ་ཏི་དཱུ་རེ ནི་སི་ནྣོ ཧི ས་ཙེ ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཨུ་ཙྩཱ་ས་དྡེ་ན ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཙྩཱ་ས་ནྣེ ནི་སི་ནྣོ ས་ངྒྷ་ཊྚ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨུ་པ་རི་ཝཱ་ཏེ ནི་སི་ནྣོ ས་རཱི་ར་ག་ནྡྷེ་ན བཱ་དྷ་ཏི. ཨུ་ནྣ་ཏ་པྤ་དེ་སེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་གཱ་ར་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏི. ཨ་ཏི་ས་མྨུ་ཁཱ ནི་སི་ནྣོ ས་ཙེ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཙ་ཀྑུཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ད་ཊྛ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཨ་ཏི་པ་ཙྪཱ ནི་སི་ནྣོ ས་ཙེ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཧོ་ཏི, གཱི་ཝཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ད་ཊྛ་བྦཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མྤི ཨེ་ཏེ ཚ ནི་ས་ཛྫ་དོ་སེ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ – ‘‘ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དཱི’’ཏི.
ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཱཏི ཨེ་ཏཾ ཨ་ཝོ་ཙ. ཝུ་ཏྟ་མི་དཾ བྷ་ནྟེ ཀ་ཙྩཱ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཡེ མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་པ་ཉྷེཏི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཝ་གྒི་ཡ་མྷི མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་པ་ཉྷོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ པ་ཉྷེ.
རཱུ་པ་དྷཱ་ཏཱུཏི རཱུ་པ་ཀྑ་ནྡྷོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་རཱ་ག་ཝི་ནི་བ་ནྡྷནྟི རཱུ་པ་དྷཱ་ཏུ་མྷི རཱ་གེ་ན ཝི་ནི་བ་དྡྷཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎནྟི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ. ཨོ་ཀ་སཱ་རཱིཏི གེ་ཧ་སཱ་རཱི ཨཱ་ལ་ཡ་སཱ་རཱི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ ‘‘ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏཱི’’ཏི ན ཝུ་ཏྟ་ནྟི? ས་མྨོ་ཧ་ཝི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཾ. ‘‘ཨོ་ཀོ’’ཏི ཧི ཨ་ཏྠ་ཏོ པ་ཙྩ་ཡོ ཝུ་ཙྩ་ཏི, པུ་རེ་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཙྪཱ་ཛཱ་ཏ་སྶ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ་པི ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ་པི, ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩ ཝི་པཱ་ཀ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ་པི ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་སྶ་པི པ་ཙྩ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཀ་ཏ་རཾ ནུ ཁོ ཨི་དྷ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’’ནྟི ས་མྨོ་ཧོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཏ་སྶ ཝི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཾ ཏཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ས་མྦྷི་ནྣཱ་ཝ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི. ཨ་པི་ཙ ཝི་པཱ་ཀ་ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་ར་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཊྛི་ཏི་ཡོ་ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ཏི ཏཱ ད་སྶེ་ཏུ་མྤི ཨི་དྷ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ན ག་ཧི་ཏཾ.
ཨུ་པ་ཡུ་པཱ་དཱ་ནཱཏི ཏ་ཎྷཱུ་པ་ཡ་དི་ཊྛཱུ་པ་ཡ་ཝ་སེ་ན དྭེ ཨུ་པ་ཡཱ, ཀཱ་མུ་པཱ་དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨུ་པཱ་དཱ་ནཱ་ནི ཙ. ཙེ་ཏ་སོ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་ནི་ཝེ་སཱ་ནུ་ས་ཡཱཏི ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཙི་ཏྟ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ན་བྷཱུ་ཏཱ ཙེ་ཝ ཨ་བྷི་ནི་ཝེ་ས་བྷཱུ་ཏཱ ཙ ཨ་ནུ་ས་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ཙ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶཱཏི ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ. ས་བྦེ་ས་མྤི ཧི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཨེ་ཏེ པ་ཧཱི་ནཱ་ཝ, ས་ཏྠུ པ་ན ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་བྷཱ་ཝོ ལོ་ཀེ ཨ་ཏི་པཱ་ཀ་ཊོ་ཏི ཨུ་པ་རི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཾ. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་དྷཱ་ཏུ་ཡཱཏི ཨི་དྷ ཝི་ཉྙཱ་ཎཾ ཀ་སྨཱ ག་ཧི་ཏཾ? ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ. ཀི་ལེ་སཱ ཧི ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཙ་ཏཱུ་སུ་ཡེ་ཝ ཁ་ནྡྷེ་སུ པ་ཧཱི་ནཱ པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི, པ་ཉྩ་སུ་པི པ་ཧཱི་ཡ་ནྟི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཀི་ལེ་ས་པྤ་ཧཱ་ན་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ག་ཧི་ཏཾ. ཨེ་ཝཾ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏི ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རཱི ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་མྨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་ན ཨོ་ཀཾ ཨ་ས་ར་ནྟེ་ན ཨ་ནོ་ཀ་སཱ་རཱི ནཱ་མ ཧོ་ཏི.
རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝི་སཱ་ར་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱཏི རཱུ་པ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་ཊྛེ་ན ནི་མི་ཏྟཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀི་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ཊྛེ་ན ནི་ཀེ་ཏ་ནྟི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏཾ. ཝི་སཱ་རོ ཙ ཝི་ནི་བ་ནྡྷོ ཙ ཝི་སཱ་ར་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ. ཨུ་བྷ་ཡེ་ན་པི ཧི ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ པ་ཏྠ་ཊ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ན་བྷཱ་ཝོ ཙ ཝུ་ཏྟོ, རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏེ ཝི་སཱ་ར་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ་ཏི རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏ་ཝི་སཱ་ར་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ, ཏ་སྨཱ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏ་མྷི ཨུ་པྤ་ནྣེ་ན ཀི་ལེ་ས་ཝི་སཱ་རེ་ན ཙེ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཝི་ནི་བ་ནྡྷ་ནེ་ན ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཀེ་ཏ་སཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཀ་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན་ཊྛེ་ན ནི་ཀེ་ཏ་སཱ་རཱི་ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. པ་ཧཱི་ནཱཏི ཏེ རཱུ་པ་ནི་མི་ཏྟ་ནི་ཀེ་ཏེ ཀི་ལེ་ས་ཝི་སཱ་ར་ཝི་ནི་བ་ནྡྷཱ པ་ཧཱི་ནཱ.
ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ཏྠ པ་ཉྩ་ཀྑ་ནྡྷཱ ཙ ‘‘ཨོ་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ, ཚ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཱ་ནི ‘‘ནི་ཀེ་ཏ’’ནྟི? ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ བ་ལ་ཝ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ. ས་མཱ་ནེ་པི ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨཱ་ལ་ཡ་ཊྛེ་ན ཝི་ས་ཡ་བྷཱ་ཝེ ཨོ་ཀོཏི ནི་པྤ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན སུ་དྡྷཾ གེ་ཧ་མེ་ཝ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ནི་ཀེ་ཏནྟི ‘‘ཨ་ཛྫ ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཀ་ཏ་ས་ངྐེ་ཏཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཱ་དི. ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་པུ་ཎྞ་གེ་ཧེ ཚ་ནྡ་རཱ་གོ བ་ལ་ཝཱ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀེ་སུ ཁ་ནྡྷེ་སུ. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཏ་ཏོ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བཱ་ཧི་རེ་སུ ཚ་སུ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ་སཱུ་ཏི ཚ་ནྡ་རཱ་ག་སྶ བ་ལ་ཝ་དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ དེ་ས་ནཱ ཀ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
སུ་ཁི་ཏེ་སུ སུ་ཁི་ཏོཏི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀེ་སུ དྷ་ན་དྷ་ཉྙ་ལཱ་བྷཱ་དི་ཝ་སེ་ན སུ་ཁི་ཏེ་སུ ‘‘ཨི་དཱ་ནཱ་ཧཾ མ་ནཱ་པཾ ཙཱི་ཝ་རཾ མ་ནཱ་པཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གེ་ཧ་སྶི་ཏ་སུ་ཁེ་ན སུ་ཁི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏེ་ཧི པ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཙ་ར་ཏི. དུ་ཀྑི་ཏེ་སུ དུ་ཀྑི་ཏོཏི ཏེ་སཾ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎེ་ན དུ་ཀྑེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ས་ཡཾ དྭི་གུ་ཎེ་ན དུ་ཀྑེ་ན དུ་ཀྑི་ཏོ ཧོ་ཏི. ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སཱུཏི ཀི་ཙྩ་ས་ངྑཱ་ཏེ་སུ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་སུ. ཝོ་ཡོ་གཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ཡོ་གཾ ས་ཡཾ ཏེ་སཾ ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི.
ཀཱ་མེ་སཱུཏི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཁོ ག་ཧ་པ་ཏི ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་རི་ཏྟོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ཨ་རི་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཨ་ནྟོ ཀཱ་མཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཏུ་ཙྪོ. སུ་ཀྐ་པ་ཀྑོ ཏེ་སཾ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན རི་ཏྟོ ཏུ་ཙྪོ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
པུ་ར་ཀྑ་རཱ་ནོཏི ཝ་ཊྚཾ པུ་ར་ཏོ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ. ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ སི་ཡནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ དཱི་གྷ་ར་སྶ་ཀཱ་ལོ༹་དཱ་ཏཱ་དཱི་སུ རཱུ་པེ་སུ ཨེ་ཝཾ་རཱུ་པོ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི པ་ཏྠེ་ཏི. སུ་ཁཱ་དཱི་སུ ཝེ་ད་ནཱ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝེ་ད་ནོ ནཱ་མ. ནཱི་ལ་ས་ཉྙཱ་དཱི་སུ ས་ཉྙཱ་སུ ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙོ ནཱ་མ. པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དཱི་སུ ས་ངྑཱ་རེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ས་ངྑཱ་རོ ནཱ་མ. ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙཱ་ཎཱ་དཱི་སུ ཝི་ཉྙཱ་ཎེ་སུ ཨེ་ཝཾ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ་ནྟི པ་ཏྠེ་ཏི.
ཨ་པུ་ར་ཀྑ་རཱ་ནོཏི ཝ་ཊྚཾ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཀུ་རུ་མཱ་ནོ. ས་ཧི་ཏཾ མེ, ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཏེཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ས་ཧི་ཏཾ ཨ་སི་ལི་ཊྛཾ, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧི་ཏཾ སི་ལི་ཊྛཾ མ་དྷུ་རཾ མ་དྷུ་ར་པཱ་ན་ས་དི་སཾ. ཨ་དྷི་ཙི་ཎྞཾ ཏེ ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟནྟི ཡཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དཱི་གྷེ་ན ཀཱ་ལེ་ན པ་རི་ཙི་ཏཾ སུ་པྤ་གུ་ཎཾ, ཏཾ མ་མ ཝཱ་དཾ ཨཱ་ག་མྨ ས་བྦཾ ཁ་ཎེ་ན ཝི་པ་རཱ་ཝ་ཏྟཾ ནི་ཝ་ཏྟཾ. ཨཱ་རོ་པི་ཏོ ཏེ ཝཱ་དོཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ དོ་སོ མ་ཡཱ ཨཱ་རོ་པི་ཏོ. ཙ་ར ཝཱ་ད་པྤ་མོ་ཀྑཱ་ཡཱཏི ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཨི་མ་སྶ ཝཱ་ད་སྶ མོ་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར ཨཱ་ཧི་ཎྜ. ནི་བྦེ་ཋེ་ཧི ཝཱ ས་ཙེ པ་ཧོ་སཱིཏི ཨ་ཐ ས་ཡ་མེ་ཝ པ་ཧོ་སི, ཨི་དྷེ་ཝ ནི་བྦེ་ཋེ་ཧཱི་ཏི.
༨༠. སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ‘‘ཡེ་ཧི ཝི་ཝི་ཏྟོ’’ཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ཡེ་ཧཱིཏི ཡེ་ཧི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་དཱི་ཧི. ཝི་ཝི་ཏྟོ ཝི་ཙ་རེ་ཡྻཱཏི རི་ཏྟོ ཙ་རེ་ཡྻ. ན ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཡ྄ཧ ཝ་དེ་ཡྻ ནཱ་གོཏི ‘‘ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཙཱུ་ལ༹་ནི. བྷ་དྲཱ་ཝུ་དྷ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ་ནི་དྡེ་ས ༧༠; པཱ་རཱ་ཡ་ནཱ་ནུ་གཱི་ཏི་ནི་དྡེ་ས ༡༠༢) ན་ཡེ་ན ནཱ་གོ ཏཱ་ནི དི་ཊྛི་ག་ཏཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ན ཙ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ལ་མྦུ་ཛནྟི ཨེ་ལ་ས་ཉྙི་ཏེ ཨ་མྦུ་མྷི ཛཱ་ཏཾ ཀ་ཎྚ་ཀ་ནཱ་ལ༹ཾ ཝཱ་རི་ཛཾ, པ་དུ་མ་ནྟི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཛ་ལེ་ན པ་ངྐེ་ན ཙ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟནྟི ཏཾ པ་དུ་མཾ ཡ་ཐཱ ཛ་ལེ་ན ཙ པ་ངྐེ་ན ཙ ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མུ་ནི ས་ནྟི་ཝཱ་དོ ཨ་གི་དྡྷོཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ས་ནྟི་ཝཱ་དོ མུ་ནི གེ་དྷཱ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་གི་དྡྷོ. ཀཱ་མེ ཙ ལོ་ཀེ ཙ ཨ་ནཱུ་པ་ལི་ཏྟོཏི དུ་ཝི་དྷེ་པི ཀཱ་མེ ཨ་པཱ་ཡཱ་དི་ཀེ ཙ ལོ་ཀེ དྭཱི་ཧི སི་ལེ་སེ་ཧི ཨ་ནུ་པ་ལི་ཏྟོ ཧོ་ཏི.
ཨཱ་གུཾ ན ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཨ་ཀུ་ས་ལཱ་དི་དོ་སཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ན ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨ་ག་ཏི་ཝ་སེ་ན ན ག་ཙྪ་ཏི. ནཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི པ་ཧཱི་ན་ཀི་ལེ་སེ ན ཨུ་པེ་ཏི. པཱ་པ་ཀཱཏི ལཱ་མ་ཀཱ. ཨ་ཀུ་ས་ལཱཏི ཨ་ཀོ་ས་ལླ་ས་མྦྷཱུ་ཏཱ. ཏེ ཀི་ལེ་སེ ན པུ་ནེ་ཏཱིཏི ཡེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, ཏེ ཀི་ལེ་སེ པུ་ན ན ཨེ་ཏི. ན པ་ཙྩེ་ཏཱིཏི པ་ཊི ན ཨུ་པེ་ཏི. ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི པུ་ན ན ནི་ཝ་ཏྟ་ཏི.
ཁ་ར་ད་ཎྜོཏི ཁ་ར་པ་ཏྟ་ད་ཎྜོ ཕ་རུ་ས་ད་ཎྜོ. ཙ་ཏྟ་གེ་དྷོཏི ཝི་སྶ་ཊྛ་གེ་དྷོ. ཝ་ནྟ་གེ་དྷོཏི ཝ་མི་ཏ་གེ་དྷོ. མུ་ཏྟ་གེ་དྷོཏི ཚི་ནྣ་བ་ནྡྷ་ན་གེ་དྷོ. པ་ཧཱི་ན་གེ་དྷོཏི པ་ཛ་ཧི་ཏ་གེ་དྷོ. པ་ཊི་ནི་སྶ་ཊྛ་གེ་དྷོཏི ཡ་ཐཱ ན པུ་ན ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རུ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏ་གེ་དྷོ. ཨུ་པ་རི ཝཱི་ཏ་རཱ་གཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ས་བྦཱ་ནེ་ཝ ཏཱ་ནི ག་ཧི་ཏ་གྒ་ཧ་ཎ་སྶ ཝི་སྶ་ཊྛ་བྷཱ་ཝ་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནི.
༨༡. ཀི་ཉྩ བྷི་ཡྻོ – ‘‘ན ཝེ་ད་གཱུ’’ཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ན ཝེ་ད་གཱུ དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོཏི ཙ་ཏུ་མ་གྒ་ཝེ་ད་གཱུ མཱ་དི་སོ དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོ ན ཧོ་ཏི, དི་ཊྛི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝཱ, ཏཾ སཱ་ར་ཏོ པ་ཙྩེ་ནྟོ ཝཱ ན ཧོ་ཏི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཙ་ན་ཏྠོ – ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ཡཱ་ཡ་ཀོ. ཀ་ར་ཎ་ཝ་ཙ་ནེ་ན དི་ཊྛི་ཡཱ ཡཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོ. ཨུ་པ་ཡོ་ག་ཏྠེ སཱ་མི་ཝ་ཙ་ནེ་ན་པི དི་ཊྛི་ཡཱ ཡཱ་ཏཱི་ཏི་པི དི་ཊྛི་ཡཱ་ཡ་ཀོ. ན མུ་ཏི་ཡཱ ས མཱ་ན་མེ་ཏཱིཏི མུ་ཏ་རཱུ་པཱ་དི་བྷེ་དཱ་ཡ མུ་ཏི་ཡཱ་པི སོ མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཏི. ན ཧི ཏ་མྨ་ཡོ སོཏི ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ཝ་སེ་ན ཏ་མྨ་ཡོ ཧོ་ཏི ཏ་པྤ་རཱ་ཡ་ཎོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ན ཏཱ་དི་སོ. ན ཀ་མྨུ་ནཱ ནོ་པི སུ་ཏེ་ན ནེ་ཡྻོཏི པུ་ཉྙཱ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་དི་ནཱ ཀ་མྨུ་ནཱ ཝཱ, སུ་ཏ་སུ་དྡྷི་ཨཱ་དི་ནཱ སུ་ཏེ་ན ཝཱ སོ ནེ་ཏ་བྦོ ན ཧོ་ཏི. ཨ་ནཱུ་པ་ནཱི་ཏོ ས ནི་ཝེ་ས་ནེ་སཱུཏི སོ དྭི་ནྣ་མྤི ཨུ་པ་ཡཱ་ནཾ པ་ཧཱི་ན་ཏྟཱ ས་བྦེ་སུ ཏ་ཎྷཱ་དི་ཊྛི་ནི་ཝེ་ས་ནེ་སུ ཨ་ནུ་པ་ནཱི་ཏོ.
མུ་ཏ་རཱུ་པེ་ན ཝཱཏི ཨེ་ཏྠ མུ་ཏ་རཱུ་པཾ ནཱ་མ ག་ནྡྷ་ར་ས་ཕོ་ཊྛ་བྦཱ་ནི. མཱ་ནཾ ནེ་ཏཱིཏི ཨ་སྨི་མཱ་ནཾ ན ཨེ་ཏི. ན ཨུ་པེ་ཏཱིཏི ས་མཱི་པཾ ན ཨེ་ཏི. ན ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ཏཱིཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཏ་མྨ་ཡོཏི ཏ་པྤ་ཀ་ཏོ.
༨༢. ཏ་སྶ ཙ ཨེ་ཝཾ་ཝི་དྷ་སྶ ‘‘ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཏྟ་སྶཱ’’ཏི གཱ་ཐཱ. ཏ་ཏྠ ས་ཉྙཱ་ཝི་ར་ཏྟ་སྶཱཏི ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ཉྙཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ པ་ཧཱི་ན་ཀཱ་མཱ་དི་ས་ཉྙ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ པ་དེ་ན ཨུ་བྷ་ཏོ་བྷཱ་ག་ཝི་མུ་ཏྟོ ས་མ་ཐ་ཡཱ་ནི་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟ་སྶཱཏི ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཱ་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཝི་མུ་ཏྟ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ སུ་ཀྑ་ཝི་པ་སྶ་ཀོ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. ས་ཉྙ་ཉྩ དི་ཊྛི་ཉྩ ཡེ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏེ གྷ་ཊྚ་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི ལོ་ཀེཏི ཡེ པ་ན ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དི་ཀཾ ས་ཉྙཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཝི་སེ་ས་ཏོ ག་ཧ་ཊྛཱ ཀཱ་མཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ, ཡེ ཙ དི་ཊྛིཾ ཨ་གྒ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཝི་སེ་ས་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ དྷ་མྨཱ་དྷི་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི.
ཡོ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཡོ པུ་གྒ་ལོ ས་མ་ཐ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཋ་མཾ ས་མཱ་དྷིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ས་ཧ་ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཨཱ་དི་ཏོཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཋ་མ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ་དི་ཏོ. ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི པ་ཊི་ཙྩ ཨཱ་ག་མྨ. ག་ནྠཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷཱི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ག་ནྠཱ དཱུ་རཱི་ཀ་ཏཱ བྷ་ཝ་ནྟི. ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏྟེཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལཾ པ་ཏྟེ. ཨ་ར་ཧ་ཏོཏི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ ཋི་ཏ་སྶ. ག་ནྠཱ ཙ མོ་ཧཱ ཙཱཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ས་བྦེ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ ཧོ་ནྟི.
ཡོ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་པུ་བྦ་ངྒ་མཾ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱིཏི ཡོ པུ་གྒ་ལོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པུ་བྦ་ངྒ་མཾ པུ་རེ་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, པ་ཋ་མཾ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་རི་ཡ་མ་གྒ་ས་མྤ་ཡུ་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷིཾ བྷཱ་ཝེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་སྶ ཨཱ་དི་ཏོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡཱཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཝི་པ་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པ་སྶ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ. མོ་ཧཱ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཝི་ཀྑ་མྦྷི་ཏཱཏི དཱུ་རཾ པཱ་པི་ཏཱ ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན. གྷ་ཊྚེ་ནྟཱིཏི ཡེ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་དིཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏེ ས་ཉྙཱ་ཝ་སེ་ན པཱི་ལེ༹་ནྟི. ས་ངྒྷ་ཊྚེ་ནྟཱིཏི ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ པཱི་ལེ༹་ནྟི. ཨི་དཱ་ནི གྷ་ཊྚེ་ནྟེ ད་སྶེ་ཏུཾ ‘‘རཱ་ཛཱ་ནོ་པི རཱ་ཛཱུ་ཧི ཝི་ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རོ ཝུ་ཏྟོ. ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པཱ་ཎཱི་ཧི་པི ཨུ་པ་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་ཧ་ར་ནྟི. ལེ་ཌྜཱུ་ཧཱིཏི ཀ་པཱ་ལ་ཁ་ཎྜེ་ཧི. ད་ཎྜེ་ཧཱིཏི ཨ་ཌྜྷ་ད་ཎྜ་ཀེ་ཧི. ས་ཏྠེ་ཧཱིཏི ཨུ་བྷ་ཏོ་དྷཱ་རེ་ཧི ས་ཏྠེ་ཧི.
ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་ཏྟཱཏི པུ་ཉྙཱ་དི་ཨ་བྷི་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཧཱི་ན་བྷཱ་ཝེ་ན. ག་ཏི་ཡཱ གྷ་ཊྚེ་ནྟཱིཏི ག་ནྟ་བྦཱ་ཡ པ་ཏི་ཊྛཱ་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ ག་ཏི་ཡཱ པཱི་ལེ༹་ནྟི གྷ་ཊྚ་ནཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟི. ནི་ར་ཡཱདཱི་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡ་ཏྟཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ.
ས་དྡྷ་མྨ་པྤ་ཛྫོ་ཏི་ཀཱ་ཡ མ་ཧཱ་ནི་དྡེ་ས་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡ
མཱ་ག་ཎྜི་ཡ་སུ་ཏྟ་ནི་དྡེ་ས་ཝ་ཎྞ་ནཱ ནི་ཊྛི་ཏཱ.