༥. ཙཱུ་ལ༹་ཀུ་ཎཱ་ལ་ཝ་གྒོ
[༣༤༡] ༡. ཀ་ཎྜ་རཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་རཱ་ན་མཱ་རཱ་མ་ཀ་རཱ་སཱུཏི ཨི་མ་སྶ ཛཱ་ཏ་ཀ་སྶ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཀ་ཐཱ ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཀ་ཎྜ་རཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༣༤༢] ༢. ཝཱ་ན་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ས་ཀྑིཾ ཝ་ཏ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ (ཛཱ. ཨ་ཊྛ. ༢.༢.སུ་སུ་མཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ) ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ.
ཨ་ཏཱི་ཏེ པ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཀ་པི་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཝ་སི. ཨ་ཐེ་ཀཱ ཨ་ནྟོ་ག་ངྒཱ་ཡཾ སཾ་སུ་མཱ་རཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སེ དོ་ཧ་ལ༹ཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ སཾ་སུ་མཱ་ར་སྶ ཀ་ཐེ་སི. སོ ‘‘ཏཾ ཀ་པིཾ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཾ་སུ་མཱ་རི་ཡཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་ཧི, ས་མྨ, ཨ་ནྟ་ར་དཱི་པ་ཀེ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ ཁཱ་དི་ཏུཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐཾ, ས་མྨ, ཨ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཾ མ་མ པི་ཊྛི་ཡཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཡཾ ནི་སཱི་དི. སཾ་སུ་མཱ་རོ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ནི་མུ་ཛྫི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་ཐ ནཾ ཝཱ་ན་རོ ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ, བྷོ, མཾ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཝ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ མ་མ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ད་ནྡྷ ཏྭཾ མ་མ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ཨུ་རེ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཐ ཀ་ཧཾ ཏེ ཋ་པི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨུ་དུ་མྦ་རེ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཾ ན པ་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘པ་སྶཱ་མི, ད་སྶ་སི པ་ན མེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཾ་སུ་མཱ་རོ ད་ནྡྷ་ཏཱ་ཡ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཨུ་དུ་མྦ་ར་མཱུ་ལཾ ག་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཏོ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཨུ་དུ་མྦ་ར་རུ་ཀྑེ ནི་སི་ནྣོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༦༡. ‘‘ཨ་ས་ཀྑིཾ ཝ་ཏ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་དྡྷཱ་ཏུཾ ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལཾ;
ན དཱ་ནཱ་ཧཾ པུ་ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཝ་སཾ ག་ཙྪཱ་མི ཝཱ་རི་ཛ.
༡༦༢. ‘‘ཨ་ལ་མེ་ཏེ་ཧི ཨ་མྦེ་ཧི, ཛ་མྦཱུ་ཧི པ་ན་སེ་ཧི ཙ;
ཡཱ་ནི པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ, ཝ་རཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་དུ་མྦ་རོ.
༡༦༣. ‘‘ཡོ ཙ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ, ན ཁི་པྤ་མ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨ་མི་ཏྟ་ཝ་ས་མ་ནྭེ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཙ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི.
༡༦༤. ‘‘ཡོ ཙ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ, ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནི་བོ་དྷ་ཏི;
མུ་ཙྩ་ཏེ ས་ཏྟུ་ས་མྦཱ་དྷཱ, ན ཙ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ཀྑིཾ ཝ་ཏཱཏི ས་མ་ཏྠོ ཝ་ཏ ཨ་ཧོ་སིཾ. ཨུ་དྡྷཱ་ཏུནྟི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུཾ. ཝཱ་རི་ཛཱཏི སཾ་སུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཡཱ་ནི པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶཱཏི ག་ངྒཾ ས་མུ་དྡ་ནཱ་མེ་ནཱ་ལ་པ་ནྟོ ‘‘ཡཱ་ནི ས་མུ་དྡ་སྶ པཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཁཱ་དི་ཏ་བྦཱ་ནི, ཨ་ལཾ ཏེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ད་ཏི. པ་ཙྪཱ ཙ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏཱིཏི ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཨ་ཏྠཾ ཁི་པྤཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་མི་ཏྟ་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ཏི, པ་ཙྪཱ ཙ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི.
ཨི་ཏི སོ ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ལོ་ཀི་ཡ་ཀི་ཙྩཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཝ་ན་ས་ཎྜ་མེ་ཝ པཱ་ཝི་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ སཾ་སུ་མཱ་རོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ཝཱ་ན་རོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཝཱ་ན་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༣༤༣] ༣. ཀུ་ནྟི་ནཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཝ་སི་མྷ ཏ་ཝཱ་གཱ་རེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ གེ་ཧེ ནི་ཝུ་ཏྠཾ ཀུ་ནྟི་ནཱི་ས་ཀུ་ཎི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སཱ ཀི་ར ར་ཉྙོ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. དྭེ པོ་ཏ་ཀཱ་པི་སྶཱ ཨ་ཏྠི, རཱ་ཛཱ ཏཾ ས་ཀུ་ཎི་ཀཾ ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ པ་ཎྞཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པེ་སེ་སི. ཏ་སྶཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ དཱ་ར་ཀཱ ཏེ ས་ཀུ་ཎ་པོ་ཏ་ཀེ ཧ་ཏྠེ་ཧི པ་རི་མ་དྡ་ནྟཱ མཱ་རེ་སུཾ. སཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏེ པོ་ཏ་ཀེ མ་ཏེ པ་སྶ་ནྟཱི ‘‘ཀེ་ན མེ པུ་ཏྟ་ཀཱ མཱ་རི་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་སུ་ཀེ་ན ཙ ཨ་སུ་ཀེ་ན ཙཱ’’ཏི. ཏ་སྨི་ཉྩ ཀཱ་ལེ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཀ་བྱ་གྒྷོ ཨ་ཏྠི ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ, བ་ནྡྷ་ན་བ་ལེ་ན ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཐ ཏེ དཱ་ར་ཀཱ ཏཾ བྱ་གྒྷཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སུ. སཱ་པི ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨི་མེ་ཧི མ་མ པུ་ཏྟ་ཀཱ མཱ་རི་ཏཱ, ཏ་ཐེ་ཝ ནེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྱ་གྒྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཁི་པི, བྱ་གྒྷོ མུ་རཱ་མུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི. སཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ མ་ནོ་ར་ཐོ པ་རི་པུ་ཎྞོ’’ཏི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཏཱ. ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ ཀི་ར ཨ་སུ་ཀཱ ནཱ་མ ཀུ་ནྟི་ནཱི ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ཡེ ཧི་སྶཱ པོ་ཏ་ཀཱ མཱ་རི་ཏཱ, ཏེ དཱ་ར་ཀེ བྱ་གྒྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཁི་པི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཏཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པོ་ཏ་ཀ་གྷཱ་ཏ་ཀེ དཱ་ར་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྱ་གྒྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཁི་པི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨེ་ཀཱ ཀུ་ནྟི་ནཱི ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཏི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ པ་ན ཝི་སེ་སོ. ཨ་ཡཾ ཀུ་ནྟི་ནཱི བྱ་གྒྷེ་ན དཱ་ར་ཀེ མཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཱ་ནི ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨི་དྷ ཝ་སི་ཏུཾ, ག་མི་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ་ནྟཱི ཙ པ་ན ར་ཉྙོ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ན ག་མི་སྶཱ་མི, ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ‘‘སཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་མཱ་དེ་ན མ་མ པུ་ཏྟ་ཀེ དཱ་ར་ཀཱ མཱ་རེ་སུཾ, ཨ་ཧཾ ཀོ་དྷ་ཝ་སི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ དཱ་ར་ཀེ པ་ཊི་མཱ་རེ་སིཾ, ཨི་དཱ་ནི མ་ཡཱ ཨི་དྷ ཝ་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༦༥. ‘‘ཨ་ཝ་སི་མྷ ཏ་ཝཱ་གཱ་རེ, ནི་ཙྩཾ ས་ཀྐ་ཏ་པཱུ་ཛི་ཏཱ,
ཏྭ་མེ་ཝ དཱ་ནི་མ་ཀ་རི, ཧ་ནྡ རཱ་ཛ ཝ་ཛཱ་མ་ཧ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏྭ་མེ་ཝ དཱ་ནི་མ་ཀ་རཱིཏི མཾ པ་ཎྞཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་དེ་ན མ་མ པི་ཡ་པུ་ཏྟ་ཀེ ཨ་ར་ཀྑ་ནྟོ ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ཨེ་ཏཾ མ་མ དོ་མ་ན་སྶ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཀ་རི. ཧ་ནྡཱཏི ཝ་ཝ་སྶ་གྒ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. རཱ་ཛཱཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཝ་ཛཱ་མ་ཧནྟི ཨ་ཧཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༦༦. ‘‘ཡོ ཝེ ཀ་ཏེ པ་ཊི་ཀ་ཏེ, ཀི་བྦི་སེ པ་ཊི་ཀི་བྦི་སེ;
ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་མྨ་ཏཱི ཝེ་རཾ, ཝ་ས ཀུ་ནྟི་ནི མཱ་ག་མཱ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ པུ་གྒ་ལོ པ་རེ་ན ཀ་ཏེ ཀི་བྦི་སེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་མཱ་ར་ཎཱ་དི་ཀེ དཱ་རུ་ཎེ ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ པུ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཊི་ཀ་ཏེ པ་ཊི་ཀི་བྦི་སེ ‘‘པ་ཊི་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ ཏ་སྶཱ’’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ས་མྨ་ཏཱི ཝེ་རནྟི ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཏཾ ཝེ་རཾ ས་མྨ་ཏི ཝཱུ་པ་ས་ནྟཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ས ཀུ་ནྟི་ནི མཱ་ག་མཱ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀུ་ནྟི་ནཱི ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༦༧. ‘‘ན ཀ་ཏ་སྶ ཙ ཀ་ཏྟཱ ཙ, མེ་ཏྟི ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏེ པུ་ན;
ཧ་ད་ཡཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ཙྪ་ཉྙེ་ཝ ར་ཐེ་ས་བྷཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ན ཀ་ཏ་སྶ ཙ ཀ་ཏྟཱ ཙཱཏི ཀ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་བྷི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་པཱི་ལི༹་ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ, ཨི་དཱ་ནི ཝི་བྷ་ཏྟི་ཝི་པ་རི་ཎཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཡོ ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ དྭི་ནྣཾ པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ པུ་ན མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ན ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏི ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཧ་ད་ཡཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་མ ཧ་ད་ཡཾ ཨི་དྷ ཝཱ་སཾ ནཱ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ག་ཙྪ་ཉྙེ་ཝ ར་ཐེ་ས་བྷཱཏི ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ག་མི་སྶཱ་མི་ཡེ་ཝཱ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༦༨. ‘‘ཀ་ཏ་སྶ ཙེ་ཝ ཀ་ཏྟཱ ཙ, མེ་ཏྟི ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏེ པུ་ན;
དྷཱི་རཱ་ནཾ ནོ ཙ བཱ་ལཱ་ནཾ, ཝ་ས ཀུ་ནྟི་ནི མཱ་ག་མཱ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཀ་ཏ་སྶ ཙེ་ཝ པུ་གྒ་ལ་སྶ, ཡོ ཙ ཀ་ཏྟཱ ཏ་སྶ མེ་ཏྟི ས་ནྡྷཱི་ཡ་ཏེ པུ་ན, སཱ པ་ན དྷཱི་རཱ་ནཾ, ནོ ཙ བཱ་ལཱ་ནཾ. དྷཱི་རཱ་ན་ཉྷི མེ་ཏྟི བྷི་ནྣཱ་པི པུ་ན གྷ་ཊཱི་ཡ་ཏི, བཱ་ལཱ་ནཾ པ་ན ས་ཀིཾ བྷི་ནྣཱ བྷི་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཝ་ས ཀུ་ནྟི་ནི མཱ་ག་མཱ་ཏི.
ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ཨི་དྷ ཝ་སི་ཏུཾ སཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཏཱ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཀུ་ནྟི་ནཱི་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀུ་ནྟི་ནཱི ཨ་ཧོ་སི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀུ་ནྟི་ནཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༣༤༤] ༤. ཨ་མྦ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ ནཱི་ལི་ཡཾ མ་ཎྜ་ཡ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨ་མྦ་གོ་པ་ཀ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པ་ཙྩ་ནྟེ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་མྦེ ར་ཀྑ་ནྟོ པ་ཏི་ཏཱ་ནི ཨ་མྦ་པ་ཀྐཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྦ་ནྡྷ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི དེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛེ ཨ་མྦ་ཙོ་ར་ཀཱ ཨ་མྦཱ་ནི པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི་ཡོ ཏཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི མེ ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ, ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་པ་ཐཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཀ་རོ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་པ་ཐཾ ཀ་རིཾ་སུ. མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཏཱ ས་པ་ཐཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ལ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏ་སྶ ཏཾ ཀི་རི་ཡཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སུ་ཀོ ཀི་ར མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཀཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་ཊྛཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རོ ས་པ་ཐཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ལ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས ཨ་མྦ་གོ་པ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རོ ས་པ་ཐཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ལ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ ཨེ་ཀོ ཀཱུ་ཊ་ཛ་ཊི་ལོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཨ་མྦ་ཝ་ནེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྦེ ར་ཀྑ་ནྟོ པ་ཏི་ཏཱ་ནི ཨ་མྦ་པ་ཀྐཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ས་མྦ་ནྡྷ་མ་ནུ་སྶཱ་ན་མྤི དེ་ནྟོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན མི་ཙྪཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏ་དཱ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཀེ ནུ ཁོ ལོ་ཀེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙ་ཡ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ནྟི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཀེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨེ ཡུ་ཏྟ་པ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ཀེ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨི་མཾ ཨ་མྦ་གོ་པ་ཀཾ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཀཱུ་ཊ་ཛ་ཊི་ལཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊ་ཛ་ཊི་ལོ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དིཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, སཾ་ཝེ་ཛེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཏ་སྶ གཱ་མཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་མྦེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཙོ་རེ་ཧི ཝི་ལུ་མྦི་ཏེ ཝི་ཡ ཨ་ཀཱ་སི.
ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རོ ཏཾ ཨ་མྦ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཀཱུ་ཊ་ཛ་ཊི་ལོ ཏཱ དི་སྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི མེ ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏཱ་ནཱི’’ཏི པ་ལི་བུ་དྡྷི. ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏཱ, ན ཏེ ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་པ་ཐཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཀ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ག་ནྟུཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ལ་བྷི་སྶ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཏཱ་སུ ཛེ་ཊྛི་ཀཱ ས་པ་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟཱི པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༦༩. ‘‘ཡོ ནཱི་ལི་ཡཾ མ་ཎྜ་ཡ་ཏི, ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི;
ཏ་སྶ སཱ ཝ་ས་མ་ནྭེ་ཏུ, ཡཱ ཏེ ཨ་མྦེ ཨ་ཝཱ་ཧ་རཱི’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡོ པུ་རི་སོ པ་ལི་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ནཱི་ལ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ ནཱི་ལི་ཡཾ མ་ཎྜ་ཡ་ཏི, ནཱི་ལ་ཀེ་ས་ནྟ་རེ ཙ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ པ་ལི་ཏཾ ཨུ་དྡྷ་ར་ནྟོ ས་ཎྜཱ་སེ་ན ཝི་ཧ་ཉྙ་ཏི ཀི་ལ་མ་ཏི, ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ སཱ ཝ་སཾ ཨ་ནྭེ་ཏུ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པ་ཏིཾ ལ་བྷ་ཏུ, ཡཱ ཏེ ཨ་མྦེ ཨ་ཝཱ་ཧ་རཱི་ཏི.
ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཏྭཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཏི་ཊྛཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རཾ ས་པ་ཐཾ ཀཱ་རེ་སི. སཱ ས་པ་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟཱི དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༠. ‘‘ཝཱི་སཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་སཾ ཝཱ, ཨཱུ་ན་ཏིཾ་སཾ་ཝ ཛཱ་ཏི་ཡཱ;
ཏཱ་དི་སཱ པ་ཏི མཱ ལ་དྡྷཱ, ཡཱ ཏེ ཨ་མྦེ ཨ་ཝཱ་ཧ་རཱི’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ནཱ་རི་ཡོ ནཱ་མ པ་ནྣ་ར་ས་སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ པུ་རི་སཱ་ནཾ པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི. ཡཱ པ་ན ཏ་ཝ ཨ་མྦཱ་ནི ཨ་ཝཱ་ཧ་རི, སཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཡོ་བྦ་ནེ པ་ཏིཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཝཱི་སཾ ཝཱ པ་ཉྩ་ཝཱི་སཾ ཝཱ ཨེ་ཀེ་ན དྭཱི་ཧི ཨཱུ་ན་ཏཱ་ཡ ཨཱུ་ན་ཏིཾ་སཾ ཝཱ ཝ་སྶཱ་ནི པ་ཏྭཱ ཏཱ་དི་སཱ པ་རི་པ་ཀྐ་ཝ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ་པི པ་ཏིཾ མཱ ལ་དྡྷཱ་ཏི.
ཏཱ་ཡ་པི ས་པ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཏི་ཡཱ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༡. ‘‘དཱི་གྷཾ ག་ཙྪ་ཏུ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ, ཨེ་ཀི་ཀཱ ཨ་བྷི་སཱ་རི་ཀཱ;
ས་ངྐེ་ཏེ པ་ཏི མཱ ཨ་དྡ, ཡཱ ཏེ ཨ་མྦེ ཨ་ཝཱ་ཧ་རཱི’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡཱ ཏེ ཨ་མྦེ ཨ་ཝཱ་ཧ་རི, སཱ པ་ཏིཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་བྷི་ས་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ ཨ་བྷི་སཱ་རི་ཀཱ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀི་ཀཱ ཨ་དུ་ཏི་ཡཱ གཱ་ཝུ་ཏ་དྭི་གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟཾ དཱི་གྷཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏུ, ག་ནྟྭཱ་པི ཙ ཏ་སྨིཾ ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཀ་ཏེ ས་ངྐེ་ཏེ ཏཾ པ་ཏིཾ མཱ ཨ་དྡ་སཱ་ཏི.
ཏཱ་ཡ་པི ས་པ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ་ཡ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༢. ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏཱ སུ་ཝ་ས་ནཱ, མཱ་ལི་ནཱི ཙ་ནྡ་ནུ་སྶ་དཱ;
ཨེ་ཀི་ཀཱ ས་ཡ་ནེ སེ་ཏུ, ཡཱ ཏེ ཨ་མྦེ ཨ་ཝཱ་ཧ་རཱི’’ཏི. – སཱ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ;
ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་ཏི་བྷཱ་རི་ཡཱ ས་པ་ཐཱ ཀ་ཏཱ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ག་ཙྪ་ཐ དཱ་ནི ཏུ་མྷེ’’ཏི ཏཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ས་ཀྐོ བྷེ་ར་ཝ་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཀཱུ་ཊ་ཏཱ་པ་སཾ ཏ་ཏོ པ་ལཱ་པེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཀཱུ་ཊ་ཛ་ཊི་ལོ ཨ་ཡཾ ཨ་མྦ་གོ་པ་ཀོ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ཙ་ཏ་སྶོ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རོ ཨེ་ཏཱ་ཡེ་ཝ, ས་ཀྐོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་མྦ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༣༤༥] ༥. རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝ་ནཾ ཡ་ད་གྒི ད་ཧ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨ་ལ་ས་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་པི ཨ་ལ་སོ ཨ་ཧོ་སི ཨུ་དྡེ་ས་པ་རི་པུ་ཙྪཱ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ཝ་ཏྟ་པ་ཊི་ཝ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ. ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་སུ ཏ་ཐཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཏཾ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ར་བྦྷ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་ལ་སི་ཡོ ཀུ་སཱི་ཏོ ནཱི་ཝ་ར་ཎཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས ཨཱ་ལ་སི་ཡོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་མ་ཙྩ་ར་ཏ་ནཾ ཨ་ཧོ་སི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་བོ་དྷེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཨུ་པ་མཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷཾ ནཱ་མ ཨཱ་ལ་སི་ཡཾ པ་སྶི. ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཱ ཀི་ར ཨཱ་ལ་སི་ཡཱ ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི ཨེ་ཀ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཝ་ཡ་སྶ ཀོ ནཱ་མ སོ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པུ་ཙྪི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷོ ནཱ་མེ་ས, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ལ་སི་ཡོ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཧི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཨེ་ཀ་ངྒུ་ལ་དྭ་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ ‘‘ཨ་མྦྷོ, རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་ནྡྷ་ག་མ་ནཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙེ དཱ་ཝ་གྒི་མྷི ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཀིཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༣. ‘‘ཝ་ནཾ ཡ་ད་གྒི ད་ཧ་ཏི, པཱ་ཝ་ཀོ ཀ་ཎྷ་ཝ་ཏྟ་ནཱི;
ཀ་ཐཾ ཀ་རོ་སི པ་ཙ་ལ་ཀ, ཨེ་ཝཾ ད་ནྡྷ་པ་ར་ཀྐ་མོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ད་གྒཱིཏི ཡ་དཱ ཨ་གྒི. པཱ་ཝ་ཀོ ཀ་ཎྷ་ཝ་ཏྟ་ནཱིཏི ཨ་གྒི་ནོ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. པ་ཙ་ལ་ཀཱཏི ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. སོ ཧི ཙ་ལ་ནྟོ ཙ་ལ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི, ནི་ཙྩཾ ཝཱ པ་ཙ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘པ་ཙ་ལ་ཀོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ད་ནྡྷ་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ག་རུ་ཝཱི་རི་ཡོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༤. ‘‘བ་ཧཱུ་ནི རུ་ཀྑ་ཚི་དྡཱ་ནི, པ་ཐ་བྱཱ ཝི་ཝ་རཱ་ནི ཙ;
ཏཱ་ནི ཙེ ནཱ་བྷི་ས་མྦྷོ་མ, ཧོ་ཏི ནོ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡོ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – པ་ཎྜི་ཏ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི་ག་མ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ར་ཉྙེ རུ་ཀྑ་ཚི་དྡཱ་ནི པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ཝི་ཝ་རཱ་ནི ཙ བ་ཧཱུ་ནི. ཡ་དི ཏཱ་ནི ན པཱ་པུ་ཎཱ་མ, ཧོ་ཏི ནོ ཀཱ་ལ་པ་རི་ཡཱ་ཡོཏི མ་ར་ཎ་མེ་ཝ ནོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་ཏ་རཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༧༥. ‘‘ཡོ ད་ནྡྷ་ཀཱ་ལེ ཏ་ར་ཏི, ཏ་ར་ཎཱི་ཡེ ཙ ད་ནྡྷ་ཏི;
སུ་ཀྑ་པ་ཎྞཾ་ཝ ཨ་ཀྐ་མྨ, ཨ་ཏྠཾ བྷ་ཉྫ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ.
༡༧༦. ‘‘ཡོ ད་ནྡྷ་ཀཱ་ལེ ད་ནྡྷེ་ཏི, ཏ་ར་ཎཱི་ཡེ ཙ ཏཱ་ར་ཡི;
ས་སཱི་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝི་བྷ་ཛཾ, ཏ་སྶ་ཏྠོ པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ད་ནྡྷ་ཀཱ་ལེཏི ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་ཎི་ཀཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀཱ་ལེ. ཏ་ར་ཏཱིཏི ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏོ ཝེ་གེ་ན ཏཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. སུ་ཀྑ་པ་ཎྞཾ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་སུ་ཀྑཾ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞཾ བ་ལ་ཝཱ པུ་རི་སོ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ཉྫེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠེ་ཝ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཾ ཝུ་དྡྷིཾ བྷ་ཉྫ་ཏི. ད་ནྡྷེ་ཏཱིཏི ད་ནྡྷ་ཡ་ཏི ད་ནྡྷ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ད་ནྡྷ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཏཱ་ར་ཡཱིཏི ཏུ་རི་ཏ་ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཏུ་རི་ཏོ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ས་སཱི་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝི་བྷ་ཛནྟི ཡ་ཐཱ ཙ་ནྡོ ཛུ་ཎྷ་པ་ཀྑཾ ར་ཏྟིཾ ཛོ་ཏ་ཡ་མཱ་ནོ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑ་ར་ཏྟི་ཏོ ར་ཏྟིཾ ཝི་བྷ་ཛ་ནྟོ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ པ་རི་པཱུ་ར་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཨ་ཏྠོ པ་རི་པཱུ་ར་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི.
རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ན་ལ་སོ ཛཱ་ཏོ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷོ ཨཱ་ལ་སི་ཡ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཎྜི་ཏཱ་མ་ཙྩོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
རཱ་ཛ་ཀུ་མྦྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.
[༣༤༦] ༦. ཀེ་ས་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
མ་ནུ་སྶི་ནྡཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ནཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་སྶཱ་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཀི་ར གེ་ཧེ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ནི་བ་དྡྷ་བྷ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི, གེ་ཧཾ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨོ་པཱ་ན་བྷཱུ་ཏཾ ཀཱ་སཱ་ཝ་པ་ཛྫོ་ཏཾ ཨི་སི་ཝཱ་ཏ་པ་ཊི་ཝཱ་ཏཾ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ སེ་ཊྛི་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནེ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ཨ་རི་ཡ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་བ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ནི་བ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་བ་དྡྷཾ བྷི་ཀྑཱ དི་ཡྻ་ཏི, ཏི་ཝ་སྶི་ཀ་ག་ནྡྷ་སཱ་ལི་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཎཱི་ཏཾ. ཝི་སྶཱ་སེ་ན་པི སི་ནེ་ཧེ་ན་པི ས་ཧ་ཏྠཱ དཱ་ཡ་ཀཱ ན་ཏྠི, རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟེ དཱ་པེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ནྟི, ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ བྷ་ཏྟཾ ཏེ་སཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་ཧི དི་ནྣཾ ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཉྙོ བ་ཧུཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ས་ངྒྷ་སྶ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ བྷ་ཏྟ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་བྷི་ཀྑུ་མྤི ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ་པི ན་ཏྠཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ‘‘ན་ནུ ཝེ་ལཱ་ཡེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཝེ་ལཱ, བྷི་ཀྑཱུ པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་ཧི དི་ནྣཾ ལཱུ་ཁཾ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏཾ ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཎཱི་ཏཾ, ཀེ་ན ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་བྷུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟི, ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. ས་ཏྠཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཾ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ཝི་སྶཱ་སཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ སི་ནེ་ཧེ་ན དཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཨ་བྷཱ་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝི་སྶཱ་ས་ས་དི་སོ ཨ་ཉྙོ ར་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཝི་སྶཱ་སི་ཀེ་ན དི་ནྣཾ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་མྤི ཧི ཝི་སྶཱ་སི་ཀེ་ན དི་ནྣཾ སཱ་མཱ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ན ཨ་གྒྷ་ཏི. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི རོ་གེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ར་ཉྙཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫེ ཀཱ་རི་ཏེ་པི རོ་གེ ཨ་ཝཱུ་པ་ས་ནྟེ ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ སཱ་མཱ་ཀ་ནཱི་ཝཱ་ར་ཡཱ་གུ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ད་ཀ་མ་ཏྟ་སི་ཏྟཾ ཨ་ལོ་ཎ་ཀ་པ་ཎྞ་ཉྩ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་རོ་གཱ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ བྲཱ་མྷ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘ཀ་པྤ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. ཏ་དཱ ཀེ་ས་ཝོ ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོ པ་ཉྩ་ཧི ཏཱ་པ་ས་ས་ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་ཎ་ས་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་སི, ཀེ་ས་ཝ་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཧི་ཏ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ས་སི་ནེ་ཧོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཀེ་ས་ཝོ ཏེ ཏཱ་པ་སེ ཨཱ་དཱ་ཡ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ན་ག་རཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཨི་སི་ག་ཎཾ དི་སྭཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ཝ་སྶཱ་ར་ཏྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟེ ཀེ་ས་ཝོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་པུ་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ མ་ཧ་ལླ་ཀཱ, ཨ་མྷེ ཏཱ་ཝ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ཐ, ད་ཧ་ར་ཏཱ་པ་སེ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏེ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨོ་ཧི་ཡི. ཀ་པྤོ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་པ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝ་སི.
ཀེ་ས་ཝོ ཀ་པྤེ་ན ཝི་ནཱ ཝ་ས་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཏཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྶ ནི་དྡཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟ་སྶ ས་མྨཱ ཨཱ་ཧཱ་རོ ན པ་རི་ཎཱ་མཾ ག་ཙྪ་ཏི, ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི, བཱ་ལ༹ྷཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝ་ཏྟ་ནྟི. རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི, རོ་གོ ན ཝཱུ་པ་ས་མྨ་ཏི. ཀེ་ས་ཝོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ར་ཎཾ ཨི་ཙྪ་ཐ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨ་རོ་ག་བྷཱ་ཝ’’ནྟི? ‘‘ཨ་རོ་ག་བྷཱ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི རཱ་ཛཱ ནཱ་ར་དཾ ནཱ་མ ཨ་མ་ཙྩཾ པ་ཀྐཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ར་ད, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ད་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ཡཱ་ཧཱི’’ཏི པེ་སེ་སི. ནཱ་ར་དོ ཏཾ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མཱ་སི. ཀེ་ས་ཝ་སྶ་པི ཀ་པྤེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་རོ་གོ ཝཱུ་པ་ས་ནྟོ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི. ཨ་ཐ་སྶ ཀ་པྤོ ཨ་ལོ་ཎ་ཀེ་ན ཨ་དྷཱུ་པ་ནེ་ན ཨུ་ད་ཀ་མ་ཏྟ་སི་ཏྟ་པ་ཎྞེ་ན ས་དྡྷིཾ སཱ་མཱ་ཀ་ནཱི་ཝཱ་ར་ཡཱ་གུཾ ཨ་དཱ་སི, ཏ་སྶ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་མྦྷི.
པུ་ན རཱ་ཛཱ ནཱ་ར་དཾ པེ་སེ་སི ‘‘ག་ཙྪ ཀེ་ས་ཝ་སྶ ཏཱ་པ་ས་སྶ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་རོ་གཾ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ ཝེ་ཛྫ་ཀུ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟོ ཏུ་མྷེ ཨ་རོ་གེ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ཀ་ཐཾ ཏེ ཀ་པྤོ པ་ཊི་ཛ་གྒཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༧. ‘‘མ་ནུ་སྶི་ནྡཾ ཛ་ཧི་ཏྭཱ་ན, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ས་མི་དྡྷི་ནཾ;
ཀ་ཐཾ ནུ བྷ་ག་ཝཱ ཀེ་སཱི, ཀ་པྤ་སྶ ར་མ་ཏི ཨ་སྶ་མེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶི་ནྡནྟི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨི་ནྡཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ. ཀ་ཐཾ ནུ བྷ་ག་ཝཱ ཀེ་སཱིཏི ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀེ་ས་ཝ་ཏཱ་པ་སོ ཀ་པྤ་སྶ ཨ་སྶ་མེ ར་མ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ ཝི་ཡ ཀེ་ས་ཝ་སྶ ཨ་བྷི་ར་ཏི་ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀེ་ས་ཝོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༨. ‘‘སཱ་དཱུ་ནི ར་མ་ཎཱི་ཡཱ་ནི, ས་ནྟི ཝ་ཀྑཱ མ་ནོ་ར་མཱ;
སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི ཀ་པྤ་སྶ, ནཱ་ར་ད ར་མ་ཡ་ནྟི མ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཀྑཱཏི རུ་ཀྑཱ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘རུ་ཀྑཱ’’ཏྭེ་ཝ ལི་ཁི་ཏཾ. སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀ་པྤེ་ན ཀ་ཐི་ཏཱ་ནི སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི མཾ ར་མ་ཡ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ མཾ ཨ་བྷི་ར་མཱ་པེ་ནྟོ ཀ་པྤོ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ ཨ་དྷཱུ་པ་ནཾ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཏྟ་པ་ཎྞ་མི་སྶཾ སཱ་མཱ་ཀ་ནཱི་ཝཱ་ར་ཡཱ་གུཾ པཱ་ཡེ་སི, ཏཱ་ཡ མེ ས་རཱི་རེ བྱཱ་དྷི ཝཱུ་པ་ས་མི་ཏོ, ཨ་རོ་གོ ཛཱ་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ར་དོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧༩. ‘‘སཱ་ལཱི་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ བྷུ་ཉྫེ, སུ་ཙིཾ མཾ་སཱུ་པ་སེ་ཙ་ནཾ;
ཀ་ཐཾ སཱ་མཱ་ཀ་ནཱི་ཝཱ་རཾ, ཨ་ལོ་ཎཾ ཚཱ་ད་ཡ་ནྟི ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ བྷུ་ཉྫེཏི བྷུ་ཉྫ་སི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཚཱ་ད་ཡ་ནྟཱིཏི ཚཱ་ད་ཡ་ཏི པཱི་ཎེ་ཏི ཏོ་སེ་ཏི. གཱ་ཐཱ་བ་ནྡྷ་སུ་ཁ་ཏྠཾ པ་ན ཨ་ནུ་ནཱ་སི་ཀོ ཀ་ཏོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡོ ཏྭཾ སུ་ཙིཾ མཾ་སཱུ་པ་སེ་ཙ་ནཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ རཱ་ཛཱ་ར་ཧཾ སཱ་ལི་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་སི, ཏཾ ཀ་ཐ་མི་དཾ སཱ་མཱ་ཀ་ནཱི་ཝཱ་རཾ ཨ་ལོ་ཎཾ པཱི་ཎེ་ཏི ཏོ་སེ་ཏི, ཀ་ཐཾ ཏེ ཨེ་ཏཾ རུ་ཙྩ་ཏཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀེ་ས་ཝོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༨༠. ‘‘སཱ་དུཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་སཱ་དུཾ, ཨ་པྤཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ བ་ཧུཾ;
ཝི་སྶ་ཏྠོ ཡ་ཏྠ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ར་སཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་དི ཝཱ་སཱ་དུནྟི ཡ་དི ཝཱ ཨ་སཱ་དུཾ. ཝི་སྶ་ཏྠོཏི ནི་རཱ་ས་ངྐོ ཝི་སྶཱ་ས་པ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. ཡ་ཏྠ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻཱཏི ཡ་སྨིཾ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ, ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ བྷུ་ཏྟཾ ཡཾ་ཀི་ཉྩི བྷོ་ཛ་ནཾ སཱ་དུ་མེ་ཝ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ར་སཱ, ཝི་སྶཱ་སོ པ་ར་མོ ཨུ་ཏྟ་མོ ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཱ ར་སཱ. ཝི་སྶཱ་ས་ས་དི་སོ ཧི ཨ་ཉྙོ ར་སོ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨ་ཝི་སྶཱ་སི་ཀེ་ན ཧི དི་ནྣཾ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་ར་མྤི ཝི་སྶཱ་སི་ཀེ་ན དི་ནྣཾ ཨ་མྦི་ལ་ཀ་ཉྫི་ཡཾ ན ཨ་གྒྷ་ཏཱི་ཏི.
ནཱ་ར་དོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀེ་ས་ཝོ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, ནཱ་ར་དོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཀེ་ས་ཝོ བ་ཀ་བྲ་ཧྨཱ, ཀ་པྤོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀེ་ས་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.
[༣༤༧] ༧. ཨ་ཡ་ཀཱུ་ཊ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་བྦཱ་ཡ་སནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ལོ་ཀ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ མ་ཧཱ་ཀ་ཎྷ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༢.༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་ས་བྦ་སི་པྤོ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ཨ་ཛེ་ལ༹་ཀཱ་ད་ཡོ མཱ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘པཱ་ཎོ ན ཧ་ནྟ་བྦོ’’ཏི བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི. ཡ་ཀྑཱ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཡ་ཀྑ་ས་མཱ་ག་མཾ ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ ཡ་ཀྑཾ པེ་སེ་སུཾ. སོ ཀ་ཎྞི་ཀ་མ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཨ་ཡ་ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ནཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ས་མ་ན་ནྟ་རེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ཡ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐ་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. སོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཡ་ཀྑ་སྶ ཨུ་པ་རི ཨ་ཊྛཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཡ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ས མཾ ར་ཀྑ་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ, ཨུ་དཱ་ཧུ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༨༡. ‘‘ས་བྦཱ་ཡ་སཾ ཀཱུ་ཊ་མ་ཏི་པྤ་མཱ་ཎཾ, པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཡོ ཏི་ཊྛ་སི ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑེ;
ར་ཀྑཱ་ཡ མེ ཏྭཾ ཝི་ཧི་ཏོ ནུ་ས་ཛྫ, ཨུ་དཱ་ཧུ མེ ཙེ་ཏ་ཡ་སེ ཝ་དྷཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝི་ཧི་ཏོ ནུ་ས་ཛྫཱཏི ཝི་ཧི་ཏོ ནུ ཨ་སི ཨ་ཛྫ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན ཡ་ཀྑ་མེ་ཝ པ་སྶ་ཏི, ན ས་ཀྐཾ. ཡ་ཀྑོ ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཡེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནཱ་ཧཾ ཏ་ཝ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཋི་ཏོ, ཨི་མི་ནཱ པ་ན ཛ་ལི་ཏེ་ན ཨ་ཡ་ཀཱུ་ཊེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི, ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཡེ་ན ཏཾ པ་ཧ་རི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༨༢. ‘‘དཱུ་ཏོ ཨ་ཧཾ རཱ་ཛི་དྷ ར་ཀྑ་སཱ་ནཾ, ཝ་དྷཱ་ཡ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཧི་ཏོ་ཧ་མ་སྨི;
ཨི་ནྡོ ཙ ཏཾ ར་ཀྑ་ཏི དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ཏེ་ནུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ ན ཏེ ཕཱ་ལ་ཡཱ་མཱི’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་ཏ་རཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༨༣. ‘‘ས་ཙེ ཙ མཾ ར་ཀྑ་ཏི དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ མ་གྷ་ཝཱ སུ་ཛ་མྤ་ཏི;
ཀཱ་མཾ པི་སཱ་ཙཱ ཝི་ན་ད་ནྟུ ས་བྦེ, ན ས་ནྟ་སེ ར་ཀྑ་སི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ.
༡༨༤. ‘‘ཀཱ་མཾ ཀ་ནྡ་ནྟུ ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ, ས་བྦེ པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀཱ;
ནཱ་ལཾ པི་སཱ་ཙཱ ཡུ་དྡྷཱ་ཡ, མ་ཧ་ཏཱི སཱ ཝི་བྷིཾ་སི་ཀཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ར་ཀྑ་སི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡཱཏི ར་ཀྑ་སི་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ པ་ཛཱ་ཡ, ར་ཀྑ་ས་ས་ཏྟཱ་ན་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱཏི ཀུ་མྦྷ་མ་ཏྟ་ར་ཧ་སྶ་ངྒཱ མ་ཧོ་ད་རཱ ཡ་ཀྑཱ. པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀཱཏི ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པི་སཱ་ཙཱ. ནཱ་ལནྟི པི་སཱ་ཙཱ ནཱ་མ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡུ་དྡྷཱ་ཡ ན ས་མ་ཏྠཱ. མ་ཧ་ཏཱི སཱ ཝི་བྷིཾ་སི་ཀཱཏི ཡཾ པ་ནེ་ཏེ ཡ་ཀྑཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཝི་བྷིཾ་སི་ཀཾ ད་སྶེ་ནྟི, སཱ མ་ཧ་ཏཱི ཝི་བྷིཾ་སི་ཀཱ བྷ་ཡ་ཀཱ་ར་ཎ་ད་སྶ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ, ན པ་ནཱ་ཧཾ བྷཱ་ཡཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ས་ཀྐོ ཡ་ཀྑཾ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཝ ར་ཀྑཱ མ་མཱ་ཡ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ས་ཀྐོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ཧོ་སི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་ཡ་ཀཱུ་ཊ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཏྟ་མཱ.
[༣༤༨] ༨. ཨ་ར་ཉྙ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ར་ཉྙཱ གཱ་མ་མཱ་ག་མྨཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་པ་ལོ་བྷ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ར་ད་ཀ་སྶ་པ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༣.༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟོ པུ་ཏྟཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་དཱ ཙོ་རེ་སུ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ར་མ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ཨེ་ཀཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་ཀུ་མཱ་རཾ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘པི་ཏཱ ཏཱ་ཝ མེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏུ, ཏཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི དི་སྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ནི་སཱི་དི. ཏཱ་པ་ས་ཀུ་མཱ་རོ པི་ཏ་རི ཨཱ་ག་ཏེ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༨༥. ‘‘ཨ་ར་ཉྙཱ གཱ་མ་མཱ་ག་མྨ, ཀིཾ་སཱི་ལཾ ཀིཾ་ཝ་ཏཾ ཨ་ཧཾ;
པུ་རི་སཾ ཏཱ་ཏ སེ་ཝེ་ཡྻཾ, ཏཾ མེ ཨ་ཀྑཱ་ཧི པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ར་ཉྙཱ གཱ་མ་མཱ་ག་མྨཱཏི ཏཱ་ཏ ཨ་ཧཾ ཨི་ཏོ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏོ ཝ་ས་ན་གཱ་མཾ པ་ཏྭཱ ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ད་ནྟོ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༨༦. ‘‘ཡོ ཏཾ ཝི་སྶཱ་ས་ཡེ ཏཱ་ཏ, ཝི་སྶཱ་ས་ཉྩ ཁ་མེ་ཡྻ ཏེ;
སུ་སྶཱུ་སཱི ཙ ཏི་ཏི་ཀྑཱི ཙ, ཏཾ བྷ་ཛེ་ཧི ཨི་ཏོ ག་ཏོ.
༡༨༧. ‘‘ཡ་སྶ ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ, མ་ན་སཱ ན་ཏྠི དུ་ཀྐ་ཊཾ;
ཨུ་ར་སཱི་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ, ཏཾ བྷ་ཛེ་ཧི ཨི་ཏོ ག་ཏོ.
༡༨༨. ‘‘ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གཾ ཀ་པི་ཙི་ཏྟཾ, པུ་རི་སཾ རཱ་ག་ཝི་རཱ་གི་ནཾ;
ཏཱ་དི་སཾ ཏཱ་ཏ མཱ སེ་ཝི, ནི་མྨ་ནུ་སྶ་མྤི ཙེ སི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡོ ཏཾ ཝི་སྶཱ་ས་ཡེཏི ཡོ པུ་རི་སོ ཏཾ ཝི་སྶཱ་སེ་ཡྻ ན པ་རི་ས་ངྐེ་ཡྻ. ཝི་སྶཱ་ས་ཉྩ ཁ་མེ་ཡྻ ཏེཏི ཡོ ཙ ཨ་ཏྟ་ནི ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ ཏ་ཝ ཝི་སྶཱ་སཾ པ་ཏྟོ ནི་རཱ་ས་ངྐོ ཏཾ ཁ་མེ་ཡྻ. སུ་སྶཱུ་སཱིཏི ཡོ ཙ ཏ་ཝ ཝི་སྶཱ་ས་ཝ་ཙ་ནཾ སོ་ཏུ་མི་ཙྪ་ཏི. ཏི་ཏི་ཀྑཱིཏི ཡོ ཙ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཨ་པ་རཱ་དྷཾ ཁ་མ་ཏི. ཏཾ བྷ་ཛེ་ཧཱིཏི ཏཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་སི པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻཱ་སི. ཨུ་ར་སཱི་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡཱཏི ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ ཨུ་ར་སི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷི་ཏོ ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟོ ཏྭ་མྤི ཏཱ་དི་སོ ཨུ་ར་སི པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་རི་སཾ བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཧ་ལི་དྡི་རཱ་གནྟི ཧ་ལི་དྡི་རཱ་ག་ས་དི་སཾ ཨ་ཐི་ར་ཙི་ཏྟཾ. ཀ་པི་ཙི་ཏྟནྟི ལ་ཧུ་པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་ཡ མ་ཀྐ་ཊ་ཙི་ཏྟཾ. རཱ་ག་ཝི་རཱ་གི་ནནྟི མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ར་ཛྫ་ན་ཝི་ར་ཛྫ་ན་ས་བྷཱ་ཝཾ. ནི་མྨ་ནུ་སྶ་མྤི ཙེ སི་ཡཱཏི ས་ཙེ་པི ས་ཀ་ལཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏ་སྶ མ་ནུ་སྶ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན ནི་མྨ་ནུ་སྶཾ སི་ཡཱ, ཏ་ཐཱ་པི, ཏཱ་ཏ, ཏཱ་དི་སཾ ལ་ཧུ་ཙི་ཏྟཾ མཱ སེ་ཝི, ས་བྦ་མྤི མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་མེ་ཝ བྷ་ཛེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཏཱ་ཏ, ཨི་མེ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ པུ་རི་སཾ ཀ་ཏྠ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, ན ག་ཙྪཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྙེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཨུ་བྷོ་པི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ པུ་ཏྟོ ཙ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཙ ཨེ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ, པི་ཏཱ ཏཱ་པ་སོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་ར་ཉྙ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཊྛ་མཱ.
[༣༤༩] ༩. ས་ནྡྷི་བྷེ་ད་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནེ་ཝ ཨི་ཏྠཱི་སུ སཱ་མ་ཉྙནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པེ་སུ་ཉྙ་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ ‘‘ཚ་བྦ་གྒི་ཡཱ བྷི་ཀྑཱུ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ་ནཾ པེ་སུ་ཉྙཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཐ, ཏེ་ན ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཙེ་ཝ བྷ་ཎྜ་ནཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཙ བྷི་ཡྻོ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་སུ་ཎཱ ཝཱ་ཙཱ ནཱ་མ ཏི་ཁི་ཎ་ས་ཏྟི་པ་ཧཱ་ར་ས་དི་སཱ, ད་ལ༹ྷོ ཝི་སྶཱ་སོ་པི ཏཱ་ཡ ཁི་པྤཾ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མེ་ཏྟི་བྷི་ནྡ་ན་ཀ་ཛ་ནོ སཱི་ཧ་ཨུ་ས་བྷ་ས་དི་སོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ ཨེ་ཀོ གོ་པཱ་ལ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ གོ་ཀུ་ལེ་སུ གཱ་ཝོ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ག་བྦྷི་ནིཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ. ཏ་སྶཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ སཱི་ཧི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་སྶཱ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏཱ ཨུ་བྷོ་པི ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ གཱ་ཝཱི ཝ་ཙྪ་ཀཾ, སཱི་ཧཱི སཱི་ཧ་པོ་ཏ་ཀཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཛ་ནཱ ཀུ་ལེ་ན ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཏྟི་ཡཱ ད་ལ༹ྷ་མི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཝི་སྶཱ་སཾ དི་སྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བྷ་ཎྜཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པི ཏེ, ས་མྨ, ཀི་ཉྩི ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦ’’ནྟི ར་ཉྙཱ པུ་ཊྛོ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ན པ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཀཾ པ་ན སཱི་ཧ་ཉྩ ཨུ་ས་བྷ་ཉྩ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་སྶཱ་སི་ཀེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝི་ཙ་ར་ནྟེ ཨ་དྡ་ས’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ བྷ་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡ་དཱ ཏེ་སཾ ཏ་ཏི་ཡཾ པ་སྶ་ཏི, ཨ་ཐ མེ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི.
ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ པ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ཏེ ཨེ་ཀོ སི་ངྒཱ་ལོ སཱི་ཧ་ཉྩ ཨུ་ས་བྷ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏ་ཏི་ཡ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ར་ཉྙོ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་ག་རཾ ག་ཏོ. སི་ངྒཱ་ལོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་མཾ་ས་ཉྩ ཨུ་ས་བྷ་མཾ་ས་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་མེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏི, ཨ་ཡཾ ཏཾ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཀ་ལ་ཧཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟེ ཨ་ཀཱ་སི. ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ་པི ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ‘‘ཏེ་སཾ, དེ་ཝ, ཏ་ཏི་ཡོ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀོ སོ’’ཏི? ‘‘སི་ངྒཱ་ལོ, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སོ ཨུ་བྷོ མི་ཏྟེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མཱ་རཱ་པེ་སྶ་ཏི, མ་ཡཾ ཏེ་སཾ མ་ཏ་ཀཱ་ལེ ས་མྤཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ན མ་གྒ་དེ་ས་ཀེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ་སུ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟེ་སུ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. སི་ངྒཱ་ལོ པ་ན ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ སཱི་ཧ་སྶ མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ཏི, ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཨུ་ས་བྷ་སྶ མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡ་པྤ་ཏྟེ དི་སྭཱ ར་ཐེ ཋི་ཏོ་ཝ སཱ་ར་ཐི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༨༩. ‘‘ནེ་ཝ ཨི་ཏྠཱི་སུ སཱ་མ་ཉྙཾ, ནཱ་པི བྷ་ཀྑེ་སུ སཱ་ར་ཐི;
ཨ་ཐ་སྶ ས་ནྡྷི་བྷེ་ད་སྶ, པ་སྶ ཡཱ་ཝ སུ་ཙི་ནྟི་ཏཾ.
༡༩༠. ‘‘ཨ་སི ཏི་ཀྑོ་ཝ མཾ་ས་མྷི, པེ་སུ་ཉྙཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཏི;
ཡ་ཏྠཱུ་ས་བྷ་ཉྩ སཱི་ཧ་ཉྩ, བྷ་ཀྑ་ཡ་ནྟི མི་གཱ་དྷ་མཱ.
༡༩༡. ‘‘ཨི་མཾ སོ ས་ཡ་ནཾ སེ་ཏི, ཡ་མི་མཾ པ་སྶ་སི སཱ་ར་ཐི;
ཡོ ཝཱ་ཙཾ ས་ནྡྷི་བྷེ་ད་སྶ, པི་སུ་ཎ་སྶ ནི་བོ་དྷ་ཏི.