༢. ས་ནྠ་ཝ་ཝ་གྒོ

[༡༦༡] ༡. ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ན ས་ནྠ་ཝཾ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན ཀ་ཡི་རཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ དུ་བྦ་ཙ་ཛཱ་ཏི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ ན་ཝ་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ གི་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༩.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཏྠཱ པ་ན ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘པུ་བྦེ་པི ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, དུ་བྦ་ཙ་ཏཱ་ཡ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་པཱ་དེ་ཧི ས་ཉྩུ་ཎྞི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟོ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨི་སི་ས་ཏཱ་ནཾ ག་ཎ་ས་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་དཱ ཏེ་སུ ཏཱ་པ་སེ་སུ ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟོ ནཱ་མེ་ཀོ ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཧོ་སི དུ་བྦ་ཙོ ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀོ. སོ ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ པོ་སེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སུ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ པོ་སེ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ས་ཙྩཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་ཏ་མཱ་ཏི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀཾ པོ་སེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཧ་ཏྠི་ནོ ནཱ་མ ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟཱ པོ་ས་ཀེ་ཡེ་ཝ མཱ་རེ་ནྟི, མཱ ཏཾ པོ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཝི་ནཱ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་སཱི’’ཏི. སོ ཏེ་ན པོ་སི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་ས་རཱི་རོ ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏེ ཨི་ས་ཡོ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ དཱུ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སིཾ་སུ. ཧ་ཏྠཱི་པི ཨ་གྒ་ད་ཀྑི་ཎ་ཝཱ་ཏེ པ་བྷི་ནྣ་མ་དོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ ‘‘ཏཾ ཏཱ་པ་སཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟོ ཏ་སྶ གོ་ཙ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་སཾ པུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ པ་ཀ་ཏི་ས་ཉྙཱ་ཡེ་ཝ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཧ་ཏྠཱི ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སོ་ཎྜཱ་ཡ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ པཱ་དེ་ན ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ མ་དྡི་ཏྭཱ ཀོ་ཉྩ་ནཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པཱ་ཝི་སི. སེ་ས་ཏཱ་པ་སཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཀཱ་པུ་རི་སེ་ཧི ནཱ་མ ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་གྒོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ –

༢༡. ‘‘ན ས་ནྠ་ཝཾ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན ཀ་ཡི་རཱ, ཨ་རི་ཡོ ཨ་ན་རི་ཡེ་ན པ་ཛཱ་ན་མ་ཏྠཾ;

ཙི་རཱ་ནུ་ཝུ་ཏྠོ་པི ཀ་རོ་ཏི པཱ་པཾ, ག་ཛོ ཡ་ཐཱ ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟཾ.

༢༢. ‘‘ཡཾ ཏྭེ་ཝ ཛ་ཉྙཱ ས་དི་སོ མ་མ་ནྟི, སཱི་ལེ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ སུ་ཏེ་ན ཙཱ་པི;

ཏེ་ནེ་ཝ མེ་ཏྟིཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ ས་དྡྷིཾ, སུ་ཁོ ཧ་ཝེ ས་པྤུ་རི་སེ་ན ས་ངྒ་མོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ན ས་ནྠ་ཝཾ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན ཀ་ཡི་རཱཏི ཀུ་ཙྪི་ཏེ་ན ཀོ་དྷ་པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྠ་ཝཾ ཝཱ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝཾ ཝཱ ན ཀ་ཡི་རཱ་ཐ. ཨ་རི་ཡོ ཨ་ན་རི་ཡེ་ན པ་ཛཱ་ན་མ་ཏྠནྟི ཨ་རི་ཡོཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་རི་ཡཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཨ་རི་ཡོ ལི་ངྒ་ཨ་རི་ཡོ ད་སྶ་ན་ཨ་རི་ཡོ པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ཨ་རི་ཡོ་ཏི. ཏེ་སུ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཨ་རི་ཡོ ཨི་དྷ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སོ པ་ཛཱ་ན་མ་ཏྠཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠ་ཀུ་ས་ལོ ཨཱ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ ཨ་རི་ཡ་པུ་གྒ་ལོ ཨ་ན་རི་ཡེ་ན ནི་ལླ་ཛྫེ་ན དུ་སྶཱི་ལེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝཾ ན ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? ཙི་རཱ་ནུ་ཝུ་ཏྠོ་པི ཀ་རོ་ཏི པཱ་པནྟི, ཡ་སྨཱ ཨ་ན་རི་ཡོ ཙི་རཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝུ་ཏྠོ་པི ཏཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་ཝཱ་སཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཀ་རོ་ཏི པཱ་པཾ ལཱ་མ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ག་ཛོ ཡ་ཐཱ ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟནྟི, ཡ་ཐཱ སོ ག་ཛོ ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ནྟོ པཱ་པཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡཾ ཏྭེ་ཝ ཛ་ཉྙཱ ས་དི་སོ མ་མནྟི་ཨཱ་དཱི་སུ ཡཾ ཏྭེ་ཝ པུ་གྒ་ལཾ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི ས་དི་སོ’’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ མེ་ཏྟིཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ, ས་པྤུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མཱ་ག་མོ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ནོ་ཝཱ་ད་ཀེ་ན ནཱ་མ ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སུ་སི་ཀྑི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་སི་ག་ཎཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟ་སྶ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟོ ཨ་ཡཾ དུ་བྦ་ཙོ ཨ་ཧོ་སི, ག་ཎ་ས་ཏྠཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.

[༡༦༢] ༢. ས་ནྠ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ན ས་ནྠ་ཝ་སྨཱ པ་ར་མ་ཏྠི པཱ་པི་ཡོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་གྒི་ཛུ་ཧ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཧེ་ཊྛཱ ན་ངྒུ་ཊྛ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡.༡༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐི་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. བྷི་ཀྑཱུ ཏེ ཨ་གྒིཾ ཛུ་ཧ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཛ་ཊི་ལཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ མི་ཙྪཱ་ཏ་པཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨེ་ཏྠ ཝུ་ཌྜྷཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏྠ་ཀཱ་ཙི ཝུ་ཌྜྷི ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ཨ་གྒི་ཛུ་ཧ་ནེ ཝུ་ཌྜྷི ཨ་ཏྠཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཙི་རཾ ཨ་གྒིཾ ཛུ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཀ་མྨེ ཨ་ཝུ་ཌྜྷི་མེ་ཝ དི་སྭཱ ཨ་གྒིཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་དཱི་ཧི པོ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ་པི ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཏ་སྶ ཛཱ་ཏ་གྒིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སེ ཋི་ཏཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏ, ཛཱ་ཏ་གྒིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི་སྶ་སི, ཨུ་དཱ་ཧུ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་སྶ་སཱི’’ཏི. སོ ‘‘ན མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ, ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཛཱ་ཏ་གྒིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནི་མ་ནྟི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་པྤི་ནཱ པཱ་ཡཱ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པཱ་ཡཱ་སཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཡ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ པཱ་ཡཱ་སཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་གྒིཾ ཏཱ་ཝ བྷ་ཝ་ནྟཾ ས་པྤི་ཡུ་ཏྟཾ པཱ་ཡཱ་སཾ པཱ་ཡེ་མཱི’’ཏི པཱ་ཡཱ་སཾ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་པི. བ་ཧུ་སི་ནེ་ཧེ པཱ་ཡཱ་སེ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་གྒི ཛ་ལི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ཏཱ་ཧི ཨ་ཙྩཱི་ཧི པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཛྷཱ་པེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ བ་ཧི ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་པུ་རི་སེ་ཧི ནཱ་མ ས་ནྠ་ཝོ ན ཀཱ་ཏ་བྦོ, ཨི་དཱ་ནི མེ ཨི་མི་ནཱ ཨ་གྒི་ནཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་ཏཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༣. ‘‘ན ས་ནྠ་ཝ་སྨཱ པ་ར་མ་ཏྠི པཱ་པི་ཡོ, ཡོ ས་ནྠ་ཝོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན ཧོ་ཏི;

ས་ནྟ་པྤི་ཏོ ས་པྤི་ནཱ པཱ་ཡ་སེ་ན, ཀི་ཙྪཱ་ཀ་ཏཾ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊིཾ ཨ་ད་ཡ྄ཧཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ན ས་ནྠ་ཝ་སྨཱཏི ཏ་ཎྷཱ་ས་ནྠ་ཝཱ་པི ཙ མི་ཏྟ་ས་ནྠ་ཝཱ་པི ཙཱ་ཏི དུ་ཝི་དྷཱ་པི ཨེ་ཏ་སྨཱ ས་ནྠ་ཝཱ པ་རཾ ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་ཉྙཾ པཱ་པ་ཏ་རཾ ན་ཏྠི, ལཱ་མ་ཀ་ཏ་རཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡོ ས་ནྠ་ཝོ ཀཱ་པུ་རི་སེ་ནཱཏི ཡོ པཱ་པ་ཀེ་ན ཀཱ་པུ་རི་སེ་ན ས་དྡྷིཾ དུ་ཝི་དྷོ་པི ས་ནྠ་ཝོ, ཏ་ཏོ པཱ་པ་ཏ་རཾ ཨ་ཉྙཾ ན་ཏྠི. ཀ་སྨཱ? ས་ནྟ་པྤི་ཏོ …པེ…ཨ་ད་ཡ྄ཧཱིཏི, ཡ་སྨཱ ས་པྤི་ནཱ ཙ པཱ་ཡཱ་སེ་ན ཙ ས་ནྟ་པྤི་ཏོ་པི ཨ་ཡཾ ཨ་གྒི མ་ཡཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་ཏཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཛྷཱ་པེ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན མེ ཏ་ཡཱ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི་ནཱ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཏཾ ཨ་གྒིཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཁཱ་ཧི པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སཱ་མ་མི་གིཾ སཱི་ཧ་སྶ ཙ བྱ་གྒྷ་སྶ ཙ དཱི་པི་ནོ ཙ མུ་ཁཾ ལེ་ཧ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་པྤུ་རི་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ནྠ་ཝཱ པ་རཾ སེ་ཡྻོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༤. ‘‘ན ས་ནྠ་ཝ་སྨཱ པ་ར་མ་ཏྠི སེ་ཡྻོ, ཡོ ས་ནྠ་ཝོ ས་པྤུ་རི་སེ་ན ཧོ་ཏི;

སཱི་ཧ་སྶ བྱ་གྒྷ་སྶ ཙ དཱི་པི་ནོ ཙ, སཱ་མཱ མུ་ཁཾ ལེ་ཧ་ཏི ས་ནྠ་ཝེ་ནཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ སཱ་མཱ མུ་ཁཾ ལེ་ཧ་ཏི ས་ནྠ་ཝེ་ནཱཏི སཱ་མཱ ནཱ་མ མི་གཱི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ས་ནྠ་ཝེ་ན སི་ནེ་ཧེ་ན མུ་ཁཾ ལེ་ཧ་ཏཱི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནྟོ་ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ས་ནྠ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.

[༡༦༣] ༣. སུ་སཱི་མ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཀཱ་ལཱ༹ མི་གཱ སེ་ཏ་ད་ནྟཱ ཏ་ཝཱི་མེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཚ་ནྡ་ཀ་དཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡ་ཉྷི ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀུ་ལཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ག་ཎ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན བ་ཧཱུ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ཝཱི་ཐི་ས་བྷཱ་གེ་ན, ཀ་དཱ་ཙི ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཚ་ནྡ་ཀཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ཚ་ནྡ་ཀཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཨི་མཾ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡཱ་ན་ཉྙེ་ཝ, བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ‘‘‘བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶེ་ཝཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ས་མྦ་ཧུ་ལཾ ཀ་རི་སཱ་མཱ’’ཏི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ‘‘བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ་ཡེ་ཝ བ་ཧུ་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཀ་ཐཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ནཱ་ག་རཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཨ་དཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ མ་གྒ་ཕ་ལེ་ཧི པ་བོ་དྷེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཏྟེ ད་སྶི་ཏེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པྤ་མུ་ཁེ ཋ་ཏྭཱ སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི.

སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ དཱ་ཏ་བྦ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ་པི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, ཏཾ ས་བྦ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དཱ་ནཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨ་ཧོ བུ་དྡྷ་བ་ལཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་ཏ་བྦ་དཱ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟི, པུ་བྦེ་པི ཝཱ་ཡ་མིཾ་སུ, སོ པ་ན པ་རི་ཀྑཱ་རོ ས་བྦ་ཀཱ་ལེ་པི མ་མེ་ཝ པཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ སུ་སཱི་མོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི, ཏ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ པི་ཏཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སོ པ་ན དྷ་ར་མཱ་ན་ཀཱ་ལེ ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལ་ཀཱ་ར་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཧ་ཏྠཱི་ནཾ མ་ངྒ་ལ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་བྷ་ཏ་ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜ་ཉྩ ཧ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཉྩ ས་བྦཾ སོ་ཡེ་ཝ ཨ་ལ་ཏྠ. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ མ་ངྒ་ལེ ཀོ་ཊི་མ་ཏྟཾ དྷ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལ་ཚ་ཎོ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. སེ་སཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལ་ཚ་ཎོ ས་མྤ་ཏྟོ, མ་ངྒ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པུ་རོ་ཧི་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པ་ན པུ་ཏྟོ ཨ་ཏི་ད་ཧ་རོ, ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟཾ, མ་ཡཾ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟ་སྶ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཡཾ དྷ་ནཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. ཨ་ཐ ‘‘ཙ་ཏུ་ཏྠེ དི་ཝ་སེ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལ་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཾ་སོ, ཝཾ་སོ ཙ ནོ ཨོ་ས་ཀྐི་སྶ་ཏི, དྷ་ནཱ ཙ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ནུ་སོ་ཙ་མཱ་ནཱ པ་རོ་དི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཀ་སྨཱ, ཨ་མྨ, རོ་ད་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ནུ, ཨ་མྨ, ཨ་ཧཾ མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཛཱ་ནཱ་སི, ན ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟཾ, ཀ་ཐཾ མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཀ་དཱ པ་ན ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠེ དི་ཝ་སེ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཏ་ཡོ པ་ན ཝེ་དེ པ་གུ་ཎེ ཀ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟཾ ཛཱ་ན་ན་ཀ་ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཀ་ཧཾ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨི་ཏོ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཾ་སཾ ན ནཱ་སེ་སྶཱ་མི, ཨ་ཧཾ སྭེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཙ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟ་ཉྩ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ དི་ཝ་སེ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, མཱ རོ་དཱི’’ཏི མཱ་ཏ་རཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པཱ་ཏོ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.

ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན་ཏྠེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཙ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟ་ཉྩ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ཨུ་གྒ་ཎྷཱ’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ’’ནྟི ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཝཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཛྫེ་ཝེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨི་ཏོ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨུ་དྡེ་ས་མ་གྒེ་ན ས་བྦཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ས་ཡཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ པཱ་དེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ པ་རི་ཡ་ཏྟིཾ པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་གྒ་ཙྪ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཙ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟ་ཉྩ ནི་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙོ་པི ཨ་ཏྠི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི ཏཱ་ཏ, ས་བྦཾ ནི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨི་མ་སྨིཾ ག་ནྠེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ད་པ་ཙྩཱ་བྷ་ཊྛཾ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ས་མྨོ་ཧ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་མྷེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝཱ་ཙེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ སི་པྤཾ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, སི་པྤ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་མྨཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་རི་ཏོ་སེ་སི.

པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལ་ཚ་ཎོ པ་ཊི་ཡཱ་དི་ཡི་ཏྠ. ས་ཏ་མ་ཏྟེ ཧ་ཏྠི་སོ་ཎྜཱ་ལ་ངྐཱ་རེ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་དྡྷ་ཛེ ཧེ་མ་ཛཱ་ལ་ས་ཉྪ་ནྣེ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སུཾ, རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ ཨ་ལ་ངྐ་རིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘མ་ཡཾ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, མ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཏཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. སུ་སཱི་མོ་པི རཱ་ཛཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཀུ་མཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཱ་ཡ པུ་ར་ཀྑ་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏུ་མྷེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝཾ་ས་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཾ་ས་ཉྩ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ‘ཨ་ཉྙེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཱ་ལ་ངྐཱ་ར་ཉྩ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཙ ཏེ་སཾ ད་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༥. ‘‘ཀཱ་ལཱ༹ མི་གཱ སེ་ཏ་ད་ནྟཱ ཏ་ཝཱི་མེ, པ་རོ་ས་ཏཾ ཧེ་མ་ཛཱ་ལཱ་བྷི་ཚ་ནྣཱ;

ཏེ ཏེ ད་དཱ་མཱི་ཏི སུ་སཱི་མ བྲཱུ་སི, ཨ་ནུ་སྶ་རཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ན’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཏེ ཏེ ད་དཱ་མཱི་ཏི སུ་སཱི་མ བྲཱུ་སཱིཏི ཏེ ཨེ་ཏེ ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀེ ‘‘ཀཱ་ལཱ༹ མི་གཱ སེ་ཏ་ད་ནྟཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ག་ཏེ པ་རོ་ས་ཏཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ ཧ་ཏྠཱི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ད་དཱ་མཱི་ཏི ས་ཙྩཾ ཀི་ར, བྷོ སུ་སཱི་མ, ཨེ་ཝཾ བྲཱུ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་སྶ་རཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནནྟི ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཝཾ་སེ པི་ཏུ་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཎྞཾ ས་ར་ནྟོ་ཡེ་ཝ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མ་ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ ཙ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟི, སོ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་པི ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཝཾ་སཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ བྲཱུ་སཱི་ཏི.

སུ་སཱི་མོ རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༦. ‘‘ཀཱ་ལཱ༹ མི་གཱ སེ་ཏ་ད་ནྟཱ མ་མཱི་མེ, པ་རོ་ས་ཏཾ ཧེ་མ་ཛཱ་ལཱ་བྷི་ཚ་ནྣཱ;

ཏེ ཏེ ད་དཱ་མཱི་ཏི ཝ་དཱ་མི མཱ་ཎ་ཝ, ཨ་ནུ་སྶ་རཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ན’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཏེ ཏེ ད་དཱ་མཱིཏི ཏེ ཨེ་ཏེ ཧ་ཏྠཱི ཨ་ཉྙེ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ད་དཱ་མཱི་ཏི ས་ཙྩ་མེ་ཝ མཱ་ཎ་ཝ ཝ་དཱ་མི, ནེ་ཝ ཧ་ཏྠཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ད་དཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ནུ་སྶ་རནྟི པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ནུ་སྶ་རཱ་མི་ཡེ་ཝ, ནོ ནཱ་ནུ་སྶ་རཱ་མི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ་ནཾ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པེ་ཏྟི་པི་ཏཱ་མ་ཧཱ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི པ་ན ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་པི ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡེ་ནེ་ཝ་མཱ་ཧ.

ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ ཝཾ་སཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཀ་སྨཱ མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཏྭཾ ཀི་ར, ཏཱ་ཏ, ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟ་ཉྩ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ, ཏེ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཀཱ་རཱ་པེ་མཱི་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཨེ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཏཱི་སུ ཝེ་དེ་སུ ཝཱ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟེ་སུ ཝཱ ཨེ་ཀ་དེ་ས་མྤི ཡ་དི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི, ཨུ་ཊྛ་ཧ་ཏུ, ཏ་ཡོ་པི ཝེ་དེ ཧ་ཏྠི་སུ་ཏྟ་ཉྩ ས་དྡྷིཾ ཧ་ཏྠི་མ་ངྒ་ལ་ཀ་ར་ཎེ་ན མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ་པི ཛཱ་ན་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཨེ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ཏ་སྶ པ་ཊི་ས་ཏྟུ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ‘‘ཏ་དཱ མཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི, པི་ཏཱ སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, སུ་སཱི་མོ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, མཱ་ཎ་ཝོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

སུ་སཱི་མ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.

[༡༦༤] ༤. གི་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡཾ ནུ གི་ཛ྄ཛྷོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ སཱ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༩༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཏྠཱ པ་ན ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, གི་ཧཱི པོ་སེ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཏ་སྶ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ‘‘མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡི་ཏྠ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི གུ་ཎ་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀཱ་ན་མྤི ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཨི་མ་སྶ པ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་ར་ཎཾ བྷཱ་རོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ གི་ཛ྄ཛྷ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པོ་སེ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ཧ་ཏཱི ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི. གི་ཛ྄ཛྷཱ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛིཾ ས་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སཱི་ཏ་བྷ་ཡེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་ཀཱ་ར་ས་མཱི་པེ ཙ པ་རི་ཁཱ་ས་མཱི་པེ ཙ སཱི་ཏེ་ན ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ གི་ཛ྄ཛྷེ ཀི་ལ་མ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནོ་ཝ་སྶ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ གོ་སུ་སཱ་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ གོ་མཾ་སཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་སི. གི་ཛ྄ཛྷཱ ཝཱུ་པ་ས་ནྟཱ་ཡ ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི་ཡཱ ཀ་ལླ་ས་རཱི་རཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ཙ ནཱ་མ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་མྷེ་སུ ཡོ ཡཾ ཝ་ཏྠཾ ཝཱ ཨཱ་བྷ་ར་ཎཾ ཝཱ ལ་བྷ་ཏི, ཏེ་ན ཏཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎེ པཱ་ཏེ་ཏ་བྦ’’ནྟི.

ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གི་ཛ྄ཛྷཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་ཏྠཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཨཱ་ཏ་པེ སུ་ཀྑཱ་པེ་ནྟཱ་ནཾ པ་མཱ་དཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ སེ་ནཱ ཝི་ཡ མཾ་ས་པེ་སིཾ ས་ཧ་སཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་སྶ གེ་ཧེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ངྒ་ཎེ པཱ་ཏེ་ནྟི. སོ གི་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནི ཏཱ་ནི ཝི་སུཾ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་སི. ‘‘གི་ཛ྄ཛྷཱ ན་ག་རཾ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ གི་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཏཱ་ཝ ག་ཎྷ་ཐ, ས་བྦཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པཱ་སེ ཙེ་ཝ ཛཱ་ལཱ་ནི ཙ ཨོ་ཌྜཱ་པེ་སི. མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་གི་ཛ྄ཛྷོ པཱ་སེ བ་ཛ྄ཛྷི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནེ་ནྟི. བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི རཱ་ཛུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ མ་ནུ་སྶེ གི་ཛ྄ཛྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘མཱ ཨི་མཾ གི་ཛ྄ཛྷཾ བཱ་དྷ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི ས་དྡྷི་ཉྙེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. གི་ཛ྄ཛྷཾ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སུཾ. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ པུ་ཙྪི – ‘‘ཏུ་མྷེ ན་ག་རཾ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་སྶ ཏཱ་ནི དི་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་སྶཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ དྭི་ནྣཾ, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ནཱ་མ པ་ཙྩུ་པ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨ་ད་མྷཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ‘‘གི་ཛ྄ཛྷཱ ཀི་ར ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ཀུ་ཎ་པཾ པ་སྶ་ནྟི, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་ཌྜི་ཏཾ པཱ་སཾ ན པ་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༧. ‘‘ཡཾ ནུ གི་ཛ྄ཛྷོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཀུ་ཎ་པཱ་ནི ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི;

ཀ་སྨཱ ཛཱ་ལ་ཉྩ པཱ་ས་ཉྩ, ཨཱ་ས་ཛྫཱ་པི ན བུ་ཛ྄ཛྷ་སཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ནཱུཏི ནཱ་མ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. གི་ཛ྄ཛྷོ ནཱ་མ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ་ནི ཀུ་ཎ་པཱ་ནི ཨ་ཝེ་ཀྑ་ཏི, པ་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨཱ་ས་ཛྫཱ་པཱིཏི ཨཱ་སཱ་དེ་ཏྭཱ་པི, ས་མྤཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ་པཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཏྭཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨོ་ཌྜི་ཏཾ ཛཱ་ལ་ཉྩ པཱ་ས་ཉྩ པ་ཏྭཱ་པི ཀ་སྨཱ ན བུ་ཛ྄ཛྷ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི.

གི་ཛ྄ཛྷོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༨. ‘‘ཡ་དཱ པ་རཱ་བྷ་ཝོ ཧོ་ཏི, པོ་སོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑ་ཡེ;

ཨ་ཐ ཛཱ་ལ་ཉྩ པཱ་ས་ཉྩ, ཨཱ་ས་ཛྫཱ་པི ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ པ་རཱ་བྷ་ཝོཏི ཝི་ནཱ་སོ. པོ་སོཏི ས་ཏྟོ.

གི་ཛ྄ཛྷ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ སེ་ཊྛིཾ པུ་ཙྪི – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, གི་ཛ྄ཛྷེ་ཧི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ཨཱ་བྷ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙྩཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ ཏཱ་ནཱི’’ཏི? ‘‘དེ་ཝ, མ་ཡཱ ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཝི་སུཾ ཋ་པི་ཏཱ་ནི, ཡཾ ཡེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ, ཏཾ ཏེ་སཾ ད་སྶཱ་མི, ཨི་མཾ གི་ཛ྄ཛྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཐཱ’’ཏི གི་ཛ྄ཛྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛིཾ ས་བྦེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི དཱ་པེ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་གི་ཛ྄ཛྷོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

གི་ཛ྄ཛྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.

[༡༦༥] ༥. ན་ཀུ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ས་དྡྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་མི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སེ་ཎི་བྷ་ཎྜ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་ར་ག་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༢.༧-༨) ཀ་ཐི་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨི་དྷཱ་པི ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ དྭེ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཡཱ ས་མ་གྒཱ ཀ་ཏཱ, པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཨི་མེ ས་མ་གྒེ ཨ་ཀཱ་སིཾ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་མྨི་ཀེ ན་ཀུ་ལོ, ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་བི་ལེ ས་པྤོ ཙ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ཧི་ན་ཀུ་ལཱ ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏེ་སཾ ཀ་ལ་ཧེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཙ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ལ་ཧཾ ནཱ་མ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ས་མ་གྒེ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ས་པྤ་སྶ བ་ཧི་ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ ན་ཀུ་ལོ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཝ་མྨི་ཀ་སྶ བི་ལ་དྭཱ་རེ སཱི་སཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཨ་སྶ་ས་ནྟོ པ་སྶ་ས་ནྟོ ནི་དྡཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཾ ཏ་ཐཱ ནི་དྡཱ་ཡ་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༩. ‘‘ས་ནྡྷིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་མི་ཏྟེ་ན, ཨ་ཎྜ་ཛེ་ན ཛ་ལཱ་བུ་ཛ;

ཝི་ཝ་རི་ཡ དཱ་ཋཾ སེ་སི, ཀུ་ཏོ ཏེ བྷ་ཡ་མཱ་ག་ཏ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ས་ནྡྷིཾ ཀ་ཏྭཱཏི མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྭཱ. ཨ་ཎྜ་ཛེ་ནཱཏི ཨ་ཎྜ་ཀོ་སེ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན ནཱ་གེ་ན. ཛ་ལཱ་བུ་ཛཱཏི ན་ཀུ་ལཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. སོ ཧི ཛ་ལཱ་བུ་མྷི ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ཛ་ལཱ་བུ་ཛོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་ཝ་རི་ཡཱཏི ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ཝུ་ཏྟོ ན་ཀུ་ལོ ‘‘ཨ་ཡྻ, པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟོ ནཱ་མ ན ཨ་ཝ་ཛཱ་ནི་ཏ་བྦོ ཨཱ་ས་ངྐི་ཏ་བྦོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༣༠. ‘‘ས་ངྐེ་ཐེ་ཝ ཨ་མི་ཏྟ་སྨིཾ, མི་ཏྟ་སྨི་མྤི ན ཝི་སྶ་སེ;

ཨ་བྷ་ཡཱ བྷ་ཡ་མུ་པྤ་ནྣཾ, ཨ་པི མཱུ་ལཱ་ནི ཀ་ནྟ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་བྷ་ཡཱ བྷ་ཡ་མུ་པྤ་ནྣནྟི ན ཨི་ཏོ ཏེ བྷ་ཡ་མུ་པྤ་ནྣ་ནྟི ཨ་བྷ་ཡོ, ཀོ སོ? མི་ཏྟོ. ཡ་ཉྷི མི་ཏྟ་སྨི་མྤི ཝི་སྶཱ་སེ ས་ཏི ཏ་ཏོ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཾ མཱུ་ལཱ་ནིཔི ཀ་ནྟ་ཏི, མི་ཏྟ་སྶ ས་བྦ་ར་ནྡྷཱ་ནཾ ཝི་དི་ཏ་ཏྟཱ མཱུ་ལ་གྷ་ཙྩཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, ཡ་ཐཱ ས་པྤོ ཏ་ཡི ན དུ་བྦྷ་ཏི, ཨེ་ཝ་མ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ངྐཾ མཱ ཀ་རཱི’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་པི ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏཱ.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ས་པྤོ ཙ ན་ཀུ་ལོ ཙ ཨི་མེ དྭེ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཱ་པ་སོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ན་ཀུ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.

[༡༦༦] ༦. ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀ་ནཱ་མཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀཾ ནཱ་མ སུ་སཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར ཨ་ཌྜྷོ ཨ་ཧོ་སི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ, དི་ཊྛི་ག་ཏི་ཀ་ཏྟཱ པ་ན དྷུ་ར་ཝི་ཧཱ་རེ ཝ་ས་ནྟཱ་ན་མྤི བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ངྒ་ཧཾ ནཱ་མ ན ཨ་ཀཱ་སི. པུ་ཏྟོ པ་ན་སྶ པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ. སོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མཱ ཁོ མཾ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ས་ལ་སྶ ཛྷཱ་པི་ཏ་སུ་སཱ་ནེ ཛྷཱ་པེ་ཧི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ནུ་ཙྪི་ཊྛ་སུ་སཱ་ནེ་ཡེ་ཝ མཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛྷཱ་པེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི ཏུ་མྷེ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨི་དཾ ཨ་ཉྙ་སྶ ཝ་ས་ལ་སྶ ཨ་ཛྷཱ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ, ཨེ་ཏྠ མཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཏཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི.

ས་ཏྠཱ པ་ན ཏཾ དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་བ་ནྡྷ་ཝེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏེ་སཾ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་སྨཱ མ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ལུ་དྡ་ཀོ ཝི་ཡ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཱ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི, ཏེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. ས་ཏྠཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཧཾ ག་མི་སྶ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. མཱ་ཎ་ཝོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཧི, ཏ་ཝ པི་ཏ་རཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨུ་བྷོ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘ཀ་ཏ་རཾ ཋཱ་ན’’ནྟི པུ་ཙྪི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ན ཁོ, མཱ་ཎ་ཝ, ཏ་ཝ པི་ཏཱ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ སུ་སཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཀོ, པུ་བྦེ་པི སུ་སཱ་ན་སུ་དྡྷི་ཀོ་ཝ, ན ཙེ་ས ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མཾ ཛྷཱ་པེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི ཏ་ཝ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, པུ་བྦེ་པི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛྷཱ་པི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཡ་མེ་ཝ་སྶ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་སི་པྤོ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཙི་རཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་སི. ཏ་དཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ཏྟཾ ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ‘‘ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ མེ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ཋཱ་ན’’ནྟི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན པུ་ཙྪི་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ཏ་ཝ པི་ཏ་རཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཨ་ནུ་ཙྪི་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘ཨི་དཾ ཏི་ཎྞཾ པ་བྦ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཨ་ནུ་ཙྪི་ཊྛ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི མཱ་ཎ་ཝེ་ན ཝུ་ཏྟེ ‘‘མཱ་ཎ་ཝ, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཛྷཱ་པི་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་མཱ་ཎཾ ན་ཏྠི, ཏ་ཝེ་ཝ པི་ཏཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀོ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཏ་ནྟ་རེ ཙུ་དྡ་ས ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛྷཱ་པི་ཏོ. པ་ཐ་ཝི་ཡ་ཉྷི ཨ་ཛྷཱ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་སུ་སཱ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ སཱི་སཱ་ནཾ ཨ་ནི་ཝེ་སི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ལ་དྡྷུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –

༣༡. ‘‘ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀ་ནཱ་མཱ་ནི, ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏུ་དྡ་ས;

ཨ་སྨིཾ པ་དེ་སེ ད་ཌྜྷཱ་ནི, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ཨ་ནཱ་མ་ཏཾ.

༣༢. ‘‘ཡ་མྷི ས་ཙྩ་ཉྩ དྷ་མྨོ ཙ, ཨ་ཧིཾ་སཱ སཾ་ཡ་མོ ད་མོ;

ཨེ་ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ སེ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཏཾ ལོ་ཀེ ཨ་ནཱ་མ་ཏ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཨ་ནཱ་མ་ཏནྟི མ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ. ཏ་ཉྷི ཨུ་པ་ཙཱ་ར་ཝ་སེ་ན ‘‘ཨ་མ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཏཾ པ་ཊི་སེ་དྷེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ནཱ་མ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ན་མ་ཏ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨ་ན་མ་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་སུ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཡ་མྷི ས་ཙྩ་ཉྩ དྷ་མྨོ ཙཱཏི ཡ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ ཙ་ཏུ་ས་ཙྩ་ཝ་ཏྠུ་ཀཾ པུ་བྦ་བྷཱ་ག་ས་ཙྩ་ཉཱ་ཎ་ཉྩ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨོ ཙ ཨ་ཏྠི. ཨ་ཧིཾ་སཱཏི པ་རེ་སཾ ཨ་ཝི་ཧེ་སཱ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋ་ནཱ. སཾ་ཡ་མོཏི སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མོ. ད་མོཏི ཨི་ནྡྲི་ཡ་ད་མ་ནཾ. ཨི་ད་ཉྩ གུ་ཎ་ཛཱ་ཏཾ ཡ་མྷི པུ་གྒ་ལེ ཨ་ཏྠི, ཨེ་ཏཾ ཨ་རི་ཡཱ སེ་ཝ་ནྟཱིཏི, ཨ་རི་ཡཱ བུ་དྡྷཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀཱ ཙ ཨེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ སེ་ཝ་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་གྒ་ལཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནྟི བྷ་ཛ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨེ་ཏཾ ལོ་ཀེ ཨ་ནཱ་མ་ཏནྟི ཨེ་ཏཾ གུ་ཎ་ཛཱ་ཏཾ ལོ་ཀེ ཨ་མ་ཏ་བྷཱ་ཝ་སཱ་དྷ་ན་ཏོ ཨ་ནཱ་མ་ཏཾ ནཱ་མ.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་བྷོ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ‘‘ཏ་དཱ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཱ་པ་སོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.

[༡༦༧] ༧. ས་མི་དྡྷི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑ་སི བྷི་ཀྑཱུཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་པོ་དཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ས་མི་དྡྷི་ཐེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ཉྷི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ས་མི་དྡྷི ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ནྷ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཀྑཱ་པ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ ཝི་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ. ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་ས་མི་དྡྷི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཧི་སྶ ‘‘ས་མི་དྡྷཱི’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་རཱི་ར་སོ་བྷ་གྒཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ཐེ་རཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཏྭཾ ཁོ་སི, བྷི་ཀྑུ, ད་ཧ་རོ ཡུ་ཝཱ སུ་སུ ཀཱ་ལ༹་ཀེ་སོ བྷ་དྲེ་ན ཡོ་བྦ་ནེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ད་སྶ་ནཱི་ཡོ པཱ་སཱ་དི་ཀོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཏ་ཝ ཀཱ་མེ ཨ་པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཀོ ཨ་ཏྠོ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ, ཀཱ་མེ ཏཱ་ཝ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་སྶུ, པ་ཙྪཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ – ‘‘དེ་ཝ་དྷཱི་ཏེ, ‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཝ་ཡེ ཋི་ཏོ མ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི མ་མ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཨེ་ས མེ ཀཱ་ལོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ, ཏ་སྨཱ ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ཐེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཐེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ན ཁོ, ས་མི་དྡྷི, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ པ་ལོ་བྷི་ཏོ, པུ་བྦེ་པི དེ་ཝ་དྷཱི་ཏ་རོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ པ་ལོ་བྷིཾ་སུ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་སི་གཱ་མ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་བྦ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཨེ་ཀཾ ཛཱ་ཏ་སྶ་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. སོ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ནྷ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཀྐ་ལཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ཝོ་ད་ཀཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ རཱུ་པ་སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་ལོ་བྷ་ཡ་མཱ་ནཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༣༣. ‘‘ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑ་སི བྷི་ཀྑུ, ན ཧི བྷུ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑ་སི;

བྷུ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑ་སྶུ, མཱ ཏཾ ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑ་སི བྷི་ཀྑཱུཏི བྷི་ཀྑུ ཏྭཾ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཨ་བྷུ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་སི. ན ཧི བྷུ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑ་སཱིཏི ན་ནུ ནཱ་མ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་བྦཾ, ཀཱ་མེ ཨ་བྷུ་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་སི. བྷུ་ཏྭཱ་ན བྷི་ཀྑུ བྷི་ཀྑ་སྶཱུཏི བྷི་ཀྑུ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཏཱ་ཝ ཀཱ་མེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ བྷི་ཀྑ་སྶུ. མཱ ཏཾ ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱཏི ཨ་ཡཾ ཀཱ་མེ བྷུ་ཉྫ་ན་ཀཱ་ལོ ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལོ, ཏཾ མཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱུ་ཏི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༣༤. ‘‘ཀཱ་ལཾ ཝོ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཚ་ནྣོ ཀཱ་ལོ ན དི་སྶ་ཏི;

ཏ་སྨཱ ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་མི, མཱ མཾ ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཀཱ་ལཾ ཝོ་ཧཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཝོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་ཧཾ པ་ན ‘‘པ་ཋ་མ་ཝ་ཡེ ཝཱ མ་ཡཱ མ་རི་ཏ་བྦཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཝ་ཡེ ཝཱ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཡེ ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལཾ ན ཛཱ་ནཱ་མི. པ་ཎྜི་ཏེ་ན ཧི པུ་གྒ་ལེ་ན –

‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྱཱ་དྷི ཀཱ་ལོ ཙ, དེ་ཧ་ནི་ཀྑེ་པ་ནཾ ག་ཏི;

པ་ཉྩེ་ཏེ ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཨ་ནི་མི་ཏྟཱ ན ནཱ་ཡ་རེ’’ཏི.

ཚ་ནྣོ ཀཱ་ལོ ན དི་སྶ་ཏཱིཏི ཡ་སྨཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཝ་ཡ་ཀཱ་ལེ ཧེ་མ་ནྟཱ་དི་ཨུ་ཏུ་ཀཱ་ལེ ཝཱ མ་ཡཱ མ་རི་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཡ྄ཧ་མྤེ་ས ཚ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལོ ན དི་སྶ་ཏི, སུ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་མཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ཨ་བྷུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་མི. མཱ མཾ ཀཱ་ལོ ཨུ་པ་ཙྩ་གཱཏི མཾ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ མཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ད་ཧ་རོ་ཝ ས་མཱ་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི. དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཡཾ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ས་མི་དྡྷི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཏྟ་མཱ.

[༡༦༨] ༨. ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སེ་ནོ བ་ལ་སཱ པ་ཏ་མཱ་ནོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡཾ ས་ཀུ་ཎོ་ཝཱ་ད་སུ་ཏྟཾ (སཾ. ནི. ༥.༣༧༢) ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ཉྷི ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘གོ་ཙ་རེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཐ ས་ཀེ པེ་ཏྟི་ཀེ ཝི་ས་ཡེ’’ཏི (སཾ. ནི. ༥.༣༧༢) ཨི་མཾ སཾ་ཡུ་ཏྟ་མ་ཧཱ་ཝ་གྒེ སུ་ཏྟ་ནྟཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཏུ་མྷེ ཏཱ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཐ, པུ་བྦེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་པི ས་ཀཾ པེ་ཏྟི་ཀ་ཝི་ས་ཡཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་ར་ནྟཱ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀོ་ས་ལླེ་ན པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཱ མུ་ཙྩིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ལཱ་པ་ས་ཀུ་ཎ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ན་ངྒ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ར་ཎེ ལེ་ཌྜུ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ས་ཀ་ཝི་ས་ཡེ གོ་ཙ་ར་ག་ཧ་ཎཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ གོ་ཙ་རཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཊ་ཝི་པ་རི་ཡ་ནྟཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཏ་ཏྠ གོ་ཙ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ས་ཧ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱ ཨ་གྒ་ཧེ་སི. སོ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི་ཡཱ ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝ་སི – ‘‘མ་ཡ་མེ་ཝ་མྷ ཨ་ལ་ཀྑི་ཀཱ, མ་ཡཾ ཨ་པྤ་པུ་ཉྙཱ, ཡེ མ་ཡཾ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་རི་མྷ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ, ས་ཙེ་ཛྫ མ་ཡཾ གོ་ཙ་རེ ཙ་རེ་ཡྻཱ་མ ས་ཀེ པེ་ཏྟི་ཀེ ཝི་ས་ཡེ, ན མྱཱ་ཡཾ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ཨ་ལཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ ཡ་དི་དཾ ཡུ་དྡྷཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ པ་ན, ཏེ ལཱ་པ, གོ་ཙ་རོ ས་ཀོ པེ་ཏྟི་ཀོ ཝི་ས་ཡོ’’ཏི? ‘‘ཡ་དི་དཾ ན་ངྒ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཀ་ར་ཎཾ ལེ་ཌྜུ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ས་ཀེ བ་ལེ ཨ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ ཨ་མུ་ཉྩི – ‘‘ག་ཙྪ ཁོ, ཏྭཾ ལཱ་པ, ཏ་ཏྲ་པི མེ ག་ནྟྭཱ ན མོ་ཀྑ་སཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ལེ་ཌྜུཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི ཁོ དཱ་ནི ས་ཀུ་ཎ་གྒྷཱི’’ཏི སེ་ནཾ ཨ་ཝ྄ཧ་ཡ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ས་ཀེ བ་ལེ ཨ་པ་ཏྠ་དྡྷཱ ཨུ་བྷོ པ་ཀྑེ ས་ནྣ་ཡ྄ཧ ལཱ་པ་ས་ཀུ་ཎཾ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱ. ཡ་དཱ པ་ན ཏཾ ལཱ་པོ ‘‘བ་ཧུ་ཨཱ་ག་ཏཱ ཁོ མྱཱ་ཡཾ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷཱི’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི, ཨ་ཐ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ལེ་ཌྜུ་སྶ ཨ་ནྟ་རཾ པ་ཙྩཱ་པཱ་དི. ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི ཝེ་གཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་རཾ པ་ཙྩ་ཏཱ་ལེ༹་སི. ཨེ་ཝཾ སཱ བྷི་ནྣེ་ན ཧ་ད་ཡེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟེ་ཧི ཨ་ཀྑཱི་ཧི ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་པི ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་ར་ནྟཱ ས་པ་ཏྟ་ཧ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ནྟི, གོ་ཙ་རེ པ་ན ས་ཀེ པེ་ཏྟི་ཀེ ཝི་ས་ཡེ ཙ་ར་ནྟཱ ས་པ་ཏྟེ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ་པི མཱ ཨ་གོ་ཙ་རེ ཙ་ར་ཐ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ. ཨ་གོ་ཙ་རེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ར་ཏཾ པ་ར་ཝི་ས་ཡེ ལ་ཙྪ་ཏི མཱ་རོ ཨོ་ཏཱ་རཾ, ལ་ཙྪ་ཏི མཱ་རོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ. ཀོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་གོ་ཙ་རོ པ་ར་ཝི་ས་ཡོ? ཡ་དི་དཾ པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ. ཀ་ཏ་མེ པ་ཉྩ? ཙ་ཀྑུ་ཝི་ཉྙེ་ཡྻཱ རཱུ་པཱ…པེ… ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་གོ་ཙ་རོ པ་ར་ཝི་ས་ཡོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༣༥. ‘‘སེ་ནོ བ་ལ་སཱ པ་ཏ་མཱ་ནོ, ལཱ་པཾ གོ་ཙ་ར་ཋཱ་ཡི་ནཾ;

ས་ཧ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟོ་ཝ, མ་ར་ཎཾ ཏེ་ནུ་པཱ་ག་མཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ བ་ལ་སཱ པ་ཏ་མཱ་ནོཏི ‘‘ལཱ་པཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བ་ལེ་ན ཐཱ་མེ་ན པ་ཏ་མཱ་ནོ. གོ་ཙ་ར་ཋཱ་ཡི་ནནྟི ས་ཀ་ཝི་ས་ཡཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ གོ་ཙ་ར་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཊ་ཝི་པ་རི་ཡ་ནྟེ ཋི་ཏཾ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟོཏི ས་མྤ་ཏྟོ. མ་ར་ཎཾ ཏེ་ནུ་པཱ་ག་མཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན མ་ར་ཎཾ པ་ཏྟོ.

ཏ་སྨིཾ པ་ན མ་ར་ཎཾ པ་ཏྟེ ལཱ་པོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘དི་ཊྛཱ ཝ་ཏ མེ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༣༦. ‘‘སོ་ཧཾ ན་ཡེ་ན ས་མྤ་ནྣོ, པེ་ཏྟི་ཀེ གོ་ཙ་རེ ར་ཏོ;

ཨ་པེ་ཏ་ས་ཏྟུ མོ་དཱ་མི, ས་མྤ་སྶཾ ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ན་ཡེ་ནཱཏི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན. ཨ་ཏྠ་མ་ཏྟ་ནོཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་རོ་ག་བྷཱ་ཝ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཝུ་ཌྜྷིཾ.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ‘‘ཏ་དཱ སེ་ནོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ལཱ་པོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཊྛ་མཱ.

[༡༦༩] ༩. ཨ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡོ ཝེ མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མེ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘མེ་ཏྟཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ་ཡ བྷཱ་ཝི་ཏཱ་ཡ བ་ཧུ་ལཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཡཱ་ནཱི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཊྛི་ཏཱ་ཡ པ་རི་ཙི་ཏཱ་ཡ སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ. ཀ་ཏ་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས? སུ་ཁཾ སུ་པ་ཏི, སུ་ཁཾ པ་ཊི་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ན པཱ་པ་ཀཾ སུ་པི་ནཾ པ་སྶ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ ར་ཀྑ་ནྟི, ནཱ་སྶ ཨ་གྒི ཝཱ ཝི་སཾ ཝཱ ས་ཏྠཾ ཝཱ ཀ་མ་ཏི, ཏུ་ཝ་ཊཾ ཙི་ཏྟཾ ས་མཱ་དྷི་ཡ་ཏི, མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ ཝི་པྤ་སཱི་ད་ཏི, ཨ་ས་མྨཱུ་ལ༹ྷོ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨུ་ཏྟ་རི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཧོ་ཏི. མེ་ཏྟཱ་ཡ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི་ཡཱ ཨཱ་སེ་ཝི་ཏཱ་ཡ…པེ… སུ་ས་མཱ་ར་དྡྷཱ་ཡ ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ནི་སཾ་སཱ པཱ་ཊི་ཀ་ངྑཱ’’ཏི (ཨ. ནི. ༡༡.༡༥). ཨི་མེ ཨེ་ཀཱ་ད་སཱ་ནི་སཾ་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཨོ་དི་སྶ་ཀཱ་ནོ་དི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཧི་ཏོ་པི ཧི་ཏེ་ན ཕ་རི་ཏ་བྦོ, ཨ་ཧི་ཏོ་པི ཧི་ཏེ་ན ཕ་རི་ཏ་བྦོ, མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་པི ཧི་ཏེ་ན ཕ་རི་ཏ་བྦོ. ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཨོ་དི་སྶ་ཀཱ་ནོ་དི་སྶ་ཀ་ཝ་སེ་ན མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཙ་ཏཱུ་སུ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧི མ་གྒཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ་པི བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཝ་སིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་པྤེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ནྣཾ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ནཾ ལཱ་བྷཱི ཨ་ར་ཀོ ནཱ་མ ས་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི, ཏ་སྶ མ་ཧཱ པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨི་སི་ག་ཎཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ‘‘པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན ནཱ་མ མེ་ཏྟཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ, ཀ་རུ་ཎཱ མུ་དི་ཏཱ ཨུ་པེ་ཀྑཱ བྷཱ་ཝེ་ཏ་བྦཱ. མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཉྷི ནཱ་མེ་ཏཾ ཨ་པྤ་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏཾ སཱ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི མེ་ཏྟཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ –

༣༧. ‘‘ཡོ ཝེ མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི;

ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཙ ཏི་རི་ཡཾ, ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན ས་བྦ་སོ.

༣༨. ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, པ་རི་པུ་ཎྞཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ;

ཡཾ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡོ ཝེ མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ས་བྦ་ལོ་ཀཱ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏཱིཏི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ ཡོ ཀོ་ཙི ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ལཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཏི. ཨུ་དྡྷནྟི པ་ཐ་ཝི་ཏོ ཡཱ་ཝ ནེ་ཝ་ས་ཉྙཱ་ནཱ་ས་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ན་བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱ. ཨ་དྷོཏི པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཧེ་ཊྛཱ ཨུ་སྶ་དེ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ. ཏི་རི་ཡནྟི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ, ཡ་ཏྟ་ཀཱ་ནི ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཙ ཏེ་སུ ས་བྦེ་སུ ཨེ་ཏྟ་ཀེ ཋཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟཱ ས་བྦེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཝེ་རཱ ཧོ་ནྟུ, ཨ་བྱཱ་པ་ཛ྄ཛྷཱ ཨ་ནཱི་གྷཱ, སུ་ཁཱི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟཱུ་ཏི ཨེ་ཝཾ བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན མེ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ནཱཏི ཨ་པྤ་མཱ་ཎ་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎེ་ན. ས་བྦ་སོཏི ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན, ཨུ་དྡྷཾ ཨ་དྷོ ཏི་རི་ཡ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཝ་སེ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟནྟི ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ བྷཱ་ཝི་ཏཾ ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ. པ་རི་པུ་ཎྞནྟི ཨ་ཝི་ཀ་ལཾ. སུ་བྷཱ་ཝི་ཏནྟི སུ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, ཨ་པྤ་ནཱ་ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. ཡཾ པ་མཱ་ཎ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨནྟི ཡཾ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ར་མྨ་ཎ’’ནྟི ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཏྟི་ཀ་ཝ་སེ་ན ཙ ཝ་སཱི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཝ་སེ་ན ཙ ཨ་ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཀ་ཏཾ པ་རི་ཏྟཾ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ. ན ཏཾ ཏ་ཏྲཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏཱིཏི ཏཾ པ་རི་ཏྟཾ ཀ་མྨཾ ཡཾ ཏཾ ‘‘ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟ’’ནྟི ས་ངྑ་ག་ཏཾ རཱུ་པཱ་ཝ་ཙ་ར་ཀ་མྨཾ, ཏ་ཏྲ ན ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ནཱ་མ མ་ཧོ་གྷེ་ན ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ཊཾ པ་རི་ཏྟོ་ད་ཀཾ ཨོ་གྷ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཏེ་ན ཨ་སཾ་ཧཱི་ར་མཱ་ནཾ ནཱ་ཝ་སི་སྶ་ཏི ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧོ་གྷོ་ཝ ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏཾ པ་རི་ཏྟ་ཀ་མྨཾ ཏ་སྶ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཏེ་ན མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་ཧི་ཏ་ཝི་པཱ་ཀོ་ཀཱ་སཾ ཧུ་ཏྭཱ ན ཨ་ཝ་སི་སྶ་ཏི ན ཏི་ཊྛ་ཏི, ན ས་ཀྐོ་ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་པཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ, ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧ་གྒ་ཏ་ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ཝི་པཱ་ཀཾ དེ་ཏཱི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཊྚ་ཝི་ཝ་ཊྚ་ཀ་པྤེ ན ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ པུ་ན ཨ་ག་མཱ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཨི་སི་ག་ཎོ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ར་ཀོ པ་ན ས་ཏྠཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཨ་ར་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ན་ཝ་མཱ.

[༡༧༠] ༡༠. ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ནཱ་ཡཾ པུ་རེ ཨུ་ཎྞ་མ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཨུ་མ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༥༩༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི.

ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ད་ས་མཱ.

ས་ནྠ་ཝ་ཝ་གྒོ དུ་ཏི་ཡོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

ཨི་ནྡ་ས་མཱ་ན་གོ་ཏྟ་ཉྩ, ས་ནྠ་ཝཾ སུ་སཱི་མཾ གི་ཛ྄ཛྷཾ;

ན་ཀུ་ལཾ ཨུ་པ་སཱ་ལ༹་ཀཾ, ས་མི་དྡྷི ཙ ས་ཀུ་ཎ་གྒྷི;

ཨ་ར་ཀ་ཉྩ ཀ་ཀ་ཎྚ་ཀཾ.