༨. ཝ་རུ་ཎ་ཝ་གྒོ

[༧༡] ༡. ཝ་རུ་ཎ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡོ པུ་བྦེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར དི་ཝ་སེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཏིཾ་ས་མ་ཏྟཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཎི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནཱ་ག་མཱ་ལ༹་ཀ་སཱ་ལ་མཱ་ལ༹་ཀཱ་དཱི་སུ ཐོ་ཀཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ས་ཏྠ་རི སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷ་ཝཱ་སི་ཏཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣེ ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ག་ནྡྷ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ངྐི་ཏ་ཏ་ལེ་སུ ཕུ་ལླ་པ་དུ་མ་ས་སྶི་རི་ཀེ་སུ པཱ་དེ་སུ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎིཾ་སུ.

ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཡ་ཐཱ ཡ་ཐཱ ཁོ མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨཾ དེ་སི་ཏཾ ཨཱ་ཛཱ་ནཱ་མ, པ་བྦ་ཛེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙིཾ་སུ, ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛྫཾ ཨ་དཱ་སི. ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སི་ཏྭཱ དྭེ མཱ་ཏི་ཀཱ པ་གུ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་པྤི་ཡཱ་ཀ་པྤི་ཡཾ ཉ་ཏྭཱ ཏི་སྶོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཙཱི་ཝ་རཱ་ནི སི་བྦེ་ཏྭཱ ར་ཛི་ཏྭཱ ‘‘ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ཝེ་སུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཱ ཛཱ་ཏི་ཛ་རཱ་བྱཱ་དྷི་མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏཱ, ཏེ་སཾ ནོ སཾ་སཱ་ར་པ་རི་མོ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཨ་ཊྛ་ཏིཾ་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ས་པྤཱ་ཡཾ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ‘‘ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.

ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ནཱ་མེ་ན ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཀུ་སཱི་ཏོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡོ ར་ས་གི་དྡྷོ. སོ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་སི་ཏུཾ, ན པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏུཾ, ན བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཡཱ་པེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཀོ མེ ག་མ་ནེ་ན ཨ་ཏྠོ, ནི་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨོ་སྶ་ཛི་ཏྭཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི. ཏེ་པི ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནེ ཝ་སྶཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ཏེ་མཱ་སཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ གྷ་ཊེ་ནྟཱ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟཱ ཝི་པ་སྶ་ནཱ་ག་བྦྷཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ ཨུ་ནྣཱ་ད་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྠ་ཝ་སྶཱ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ པ་ཊི་སཱ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ དི་སྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ, ས་ཏྠཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ པ་སཾ་སི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཏེ་སཾ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ. ཏེ་པི ཁོ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཏ་མེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨཱ་པུ་ཙྪིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི. ཏེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་རི་ཝེ་ཎཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.

ཨ་ཐ སོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ར་ཏྟི་བྷཱ་ག་ས་མ་ན་ནྟ་རེ ཨ་ཙྩཱ་ར་དྡྷ་ཝཱི་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཝེ་གེ་ན ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མ་ས་མ་ན་ནྟ་རེ ཨཱ་ལ་མྦ་ན་ཕ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏི, ཨཱུ་རུ་ཊྛི་ཀཾ བྷི་ཛྫི, ཝེ་ད་ནཱ མ་ཧ་ནྟཱ ཛཱ་ཏཱ. ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཏཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱ་ནཾ ག་མ་ནཾ ན ས་མྤ་ཛྫི. ཨ་ཐ ནེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ཏེ ས་ཏྠཱ པུ་ཙྪི ‘‘ན་ནུ ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘སྭེ ག་མི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཧི་ཡྻོ ཨཱ་པུ་ཙྪི་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་པུ་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏི་ཝེ་གེ་ན ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནི་དྡཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏོ, ཨཱུ་རུ་ཊྛི་སྶ བྷི་ནྣཾ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ག་མ་ནཾ ན ས་མྤ་ཛྫཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝེ་ས ཨ་ཏྟ་ནོ ཧཱི་ན་ཝཱི་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏི་ཝེ་གེ་ན ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, པུ་བྦེ་པེ་ས ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ མཱ་ཎ་ཝཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དཱ་རུཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ དཱ་རཱུ་ནི ཨུ་དྡྷ་རིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ ཀུ་སཱི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ མ་ཧ་ནྟཾ ཝ་རུ་ཎ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ‘‘སུ་ཀྑ་རུ་ཀྑོ ཨེ་སོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ‘‘མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཏཱ་ཝ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ རུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ དཱ་རཱུ་ནི པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཏྟ་རི་སཱ་ཊ་ཀཾ པ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཀཱ་ཀ་ཙྪ་མཱ་ནོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི. ཨི་ཏ་རེ མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ དཱ་རུ་ཀ་ལཱ་པེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏཾ པཱ་དེ་ན པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་བོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཀུ་སཱི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཀྑཱི་ནི པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་ག་ཏ་ནི་དྡོ་ཝ ཝ་རུ་ཎ་རུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ སཱ་ཁཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ བྷ་ཉྫ་ནྟོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཀྑིཾ བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཏཾ པི་དྷཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་ལླ་དཱ་རཱུ་ནི བྷ་ཉྫི་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ དཱ་རུ་ཀ་ལཱ་པཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏེ་ཧི པཱ་ཏི་ཏཱ་ནཾ དཱ་རཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི པཱ་ཏེ་སི.

ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྩ ཛ་ན་པ་ད་གཱ་མ་ཀེ ཨེ་ཀཾ ཀུ་ལཾ ‘‘སྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ན་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཏཱ, སྭེ ཨེ་ཀཾ གཱ་མ་ཀཾ ག་ནྟ་བྦཾ, ཏུ་མྷེ པ་ན ནི་རཱ་ཧཱ་རཱ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཐ ག་ནྟུཾ, པཱ་ཏོ་ཝ ཡཱ་གུཾ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ལ་དྡྷ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཉྩ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཉྩ ས་བྦ་མཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ པཱ་ཏོ་ཝ ཡཱ་གུ་པ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་སིཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཁི་པྤཾ ནོ ཡཱ་གུཾ པ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ དཱ་རཱུ་ནི ག་ཎྷ་ནྟཱི ཨུ་པ་རི ཋི་ཏཱ་ནི ཨ་ལླ་ཝ་རུ་ཎ་དཱ་རཱུ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ མུ་ཁ་ཝཱ་ཏཾ ད་ད་མཱ་ནཱ་པི ཨ་གྒིཾ ཨུ་ཛྫཱ་ལེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི སཱུ་རི་ཡཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་སི. མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ‘‘ཨ་ཏི་དི་ཝཱ ཛཱ་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི ན ས་ཀྐཱ ག་ནྟུ’’ནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ན ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ ན ག་ཏ་མྷཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ ཀུ་སཱི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དཱ་རཱུ་ན་མ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་རུ་ཎ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཝེ་གེ་ན རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ཀྑིཾ བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལླ་ཝ་རུ་ཎ་དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་མྷེ་ཧི ཨཱ་ནཱི་ཏ་དཱ་རཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི པ་ཀྑི་པི. ཡཱ་གུ་པཱ་ཙི་ཀཱ ཏཱ་ནི སུ་ཀྑ་དཱ་རུ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཱ ཨུ་ཛྫཱ་ལེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨི་མི་ནཱ ནོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ག་མ་ན་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ མཱ་ཎ་ཝེ་ན ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པ་རི་ཧཱ་ནི ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སི –

༧༡. ‘‘ཡོ པུ་བྦེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི, པ་ཙྪཱ སོ ཀཱ་ཏུ་མི་ཙྪ་ཏི;

ཝ་རུ་ཎ་ཀ་ཊྛ་བྷ་ཉྫོ་ཝ, ས པ་ཙྪཱ མ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས པ་ཙྪཱ མ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏཱིཏི ཡོ ཀོ་ཙི པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཨི་དཾ པུ་བྦེ ཀ་ཏྟ་བྦཾ, ཨི་དཾ པ་ཙྪཱ’’ཏི ཨ་ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ པུ་བྦེ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ་ནི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀ་མྨཱ་ནི པ་ཙྪཱ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཝ་རུ་ཎ་ཀ་ཊྛ་བྷ་ཉྫོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཝི་ཡ སོ བཱ་ལ་པུ་གྒ་ལོ པ་ཙྪཱ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི སོ་ཙ་ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝེ་ས ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་རོ་ཏི, པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀཱ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི ‘‘ཏ་དཱ ཨ་ཀྑི་བྷེ་དཾ པ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝོ ཨཱུ་རུ་བྷེ་དཾ པ་ཏྟ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, སེ་ས་མཱ་ཎ་ཝཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཝ་རུ་ཎ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.

[༧༢] ༢. སཱི་ལ་ཝ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་སྶ པོ་ས་སྶཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡ་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ, པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་ཡེ་ཝ, ན ཀ་དཱ་ཙི མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཧ་ཏྠི་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ས་བྦ་སེ་ཏོ ཨ་ཧོ་སི ར་ཛ་ཏ་པུ་ཉྫ་ས་ནྣི་བྷོ, ཨ་ཀྑཱི་ནི པ་ན་སྶ མ་ཎི་གུ་ལ༹་ས་དི་སཱ་ནི, པ་ཉྙཱ་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི པ་ཉྩ པ་སཱ་དཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, མུ་ཁཾ ར་ཏྟ་ཀ་མྦ་ལ་ས་དི་སཾ, སོ་ཎྜཱ ར་ཏྟ་སུ་ཝ་ཎྞ་བི་ནྡུ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ར་ཛ་ཏ་དཱ་མཾ ཝི་ཡ, ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དཱ ཀ་ཏ་ལཱ་ཁཱ་ར་ས་པ་རི་ཀ་མྨཱ ཝི་ཡ. ཨེ་ཝ་མ་སྶ ད་ས་ཧི པཱ་ར་མཱི་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏོ རཱུ་པ་སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟཾ ས་ཀ་ལ་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝཱ་ར་ཎཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སོ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ར་ཎ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ག་ཎེ དོ་སཾ དི་སྭཱ ག་ཎ་མྷཱ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. སཱི་ལ་ཝ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ཙ པ་ན་སྶ ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ’’ ཏྭེ་ཝ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི.

ཨ་ཐེ་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ཀོ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་བྷ་ཎྜ་ཀཾ ག་ཝེ་ས་མཱ་ནོ དི་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཏཾ བ་ལ་ཝ་པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ པུ་རི་སཾ དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན ཙོ་དི་ཏོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ བྷཱི་ཏོ པ་ལཱ་ཡི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཾ པ་ལཱ་ཡ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ པུ་རི་སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཋི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་ན ཨ་ག་མཱ་སི, སོ པུ་ན པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཝཱ་ར་ཎོ མ་མ པ་ལཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ ཏི་ཊྛ་ཏི, ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ནཱ་ཡཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་མོ, ཨི་མ་མྷཱ པ་ན མཾ དུ་ཀྑཱ མཱ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སཱུ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ བྷོ ཏྭཾ པུ་རི་ས, པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘སཱ་མི, དི་སཱ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་གྒ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ, པུ་རི་ས, མཱ བྷཱ་ཡི, ཨ་ཧཾ ཏཾ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཊྛེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ པཱ་ཡཱ་སི.

ཨ་ཐ ཁོ སོ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི པུ་རི་སོ ‘‘ས་ཙེ ཀོ་ཙི པུ་ཙྪི་སྶ་ཏི, ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛེ ནི་སི་ནྣོ་ཡེ་ཝ རུ་ཀྑ་ནི་མི་ཏྟཾ པ་བྦ་ཏ་ནི་མི་ཏྟཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ར་ཉྙཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་གཱ་མི་མ་ཧཱ་མ་གྒེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ པུ་རི་ས, ཨི་མི་ནཱ མ་གྒེ་ན ག་ཙྪ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪི་ཏོ་པི ཨ་པུ་ཙྪི་ཏོ་པི མཱ ཀ་སྶ་ཙི ཨཱ་ཙི་ཀྑཱི’’ཏི ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ སོ པུ་རི་སོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ད་ནྟ་ཀཱ་ར་ཝཱི་ཐིཾ པ་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཀཱ་རེ ད་ནྟ་ཝི་ཀ་ཏི་ཡོ ཀུ་རུ་མཱ་ནེ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ པ་ན བྷོ, ཛཱི་ཝ་ད་ནྟ་མྤི ལ་བྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘བྷོ, ཀིཾ ཝ་དེ་སི, ཛཱི་ཝ་ད་ནྟོ ནཱ་མ མ་ཏ་ཧ་ཏྠི་ད་ནྟ་ཏོ མ་ཧ་གྒྷ་ཏ་རོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨ་ཧཾ ཝོ ཛཱི་ཝ་ད་ནྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པཱ་ཐེ་ཡྻཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ར་ཀ་ཀ་ཙཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཧཾ, སཱ་མི, དུ་གྒ་ཏོ ཀ་པ་ཎོ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏུ་མྷེ ད་ནྟ་ཁ་ཎྜཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་ཙེ ད་སྶ་ཐ, ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ཏེ་ན མཱུ་ལེ་ན ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ཏོ་ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ བྷོ, ད་ནྟཾ ཏེ ད་སྶཱ་མི, ས་ཙེ ད་ནྟ་ཀ་པྤ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཀ་ཙཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་ཀ་ཙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ད་ནྟེ ཀ་ཀ་ཙེ་ན ཀ་ནྟི་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪཱ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པཱ་དེ ས་མི་ཉྫི་ཏྭཱ གོ་ནི་སི་ནྣ་ཀཾ ནི་སཱི་དི. སོ དྭེ་པི ཨ་གྒ་ད་ནྟེ ཚི་ནྡི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏེ ད་ནྟེ སོ་ཎྜཱ་ཡ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ པུ་རི་ས, ནཱ་ཧཾ ‘ཨེ་ཏེ ད་ནྟཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་པྤི་ཡཱ ཨ་མ་ནཱ་པཱ’ཏི ད་མྨི, ཨི་མེ་ཧི པ་ན མེ ད་ནྟེ་ཧི ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་བྦ་དྷ་མྨ་པ་ཊི་ཝེ་དྷ་ན་ས་མ་ཏྠཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་ད་ནྟཱ་ཝ པི་ཡ་ཏ་རཱ, ཏ་སྶ མེ ཨི་དཾ ད་ནྟ་དཱ་ནཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་རཱ་དྷ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ནྟ་ཡུ་ག་ལཾ ཨ་དཱ་སི.

སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ མཱུ་ལེ ཁཱི་ཎེ པུ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘སཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་ནྟེ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་མཱུ་ལཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་ཎ་སོ་དྷ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཝ་སེ་ས་ད་ནྟེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀ་པྤཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སེ་ས་ད་ནྟེ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏེ་པི ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘སཱ་མི, ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, མཱུ་ལ་དཱ་ཋཱ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནི་སཱི་དི. སོ པཱ་པ་པུ་རི་སོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ར་ཛ་ཏ་དཱ་མ་ས་དི་སཾ སོ་ཎྜཾ མ་དྡ་མཱ་ནོ ཀེ་ལཱ་ས་ཀཱུ་ཊ་ས་དི་སཾ ཀུ་མྦྷཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ ད་ནྟ་ཀོ་ཊི་ཡོ པ་ཎྷི་ཡཱ པ་ཧ་ར་ནྟོ མཾ་སཾ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཁ་ར་ཀ་ཀ་ཙེ་ན མཱུ་ལ་དཱ་ཋཱ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟེ་ཡེ་ཝ པ་ན ཏ་སྨིཾ པཱ་པ་པུ་རི་སེ ཙ་ཏུ་ན་ཧུ་ཏཱ་དྷི་ཀ་དྭི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་བ་ཧ་ལཱ གྷ་ན་པ་ཐ་ཝཱི སི་ནེ་རུ་ཡུ་ག་ནྡྷ་རཱ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་བྷཱ་རེ དུ་གྒ་ནྡྷ་ཛེ་གུ་ཙྪཱ་ནི གཱུ་ཐ་མུ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ཙ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་པི ཏ་སྶ ཨ་གུ་ཎ་རཱ་སིཾ དྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི ཝི་ཡ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡ་ཏོ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏཾ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི་པུ་རི་སཾ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀེ་ན ཀ་མྦ་ལེ་ན པཱ་རུ་པ་ནྟཱི ཝི་ཡ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷི.

ཨེ་ཝཾ ཏ་སྶ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལ་སྶ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི པུ་གྒ་ལོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ ད་ཏྭཱ་པི ཏོ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ཝ་ནཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༢. ‘‘ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་སྶ པོ་ས་སྶ, ནི་ཙྩཾ ཝི་ཝ་ར་ད་སྶི་ནོ;

ས་བྦཾ ཙེ པ་ཐ་ཝིཾ ད་ཛྫཱ, ནེ་ཝ ནཾ ཨ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡེ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་སྶཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་གུ་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶ. པོ་ས་སྶཱཏི པུ་རི་ས་སྶ. ཝི་ཝ་ར་ད་སྶི་ནོཏི ཚི་དྡ་མེ་ཝ ཨོ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ. ས་བྦཾ ཙེ པ་ཐ་ཝིཾ ད་ཛྫཱཏི ས་ཙེ་པི ཏཱ་དི་ས་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ས་ཀ་ལཾ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཛྫཾ, ཨི་མཾ ཝཱ པ་ན མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝོ་ཛཾ ད་དེ་ཡྻ. ནེ་ཝ ནཾ ཨ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡེཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཏ་གུ་ཎ་ཝི་དྡྷཾ་ས་ཀཾ ཀོ་ཙི པ་རི་ཏོ་སེ་ཏུཾ ཝཱ པ་སཱ་དེ་ཏུཾ ཝཱ ན ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཝཾ སཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཝ་ནཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ཨ་ག་མཱ་སི.

ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ, པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི ‘‘ཏ་དཱ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི པུ་གྒ་ལོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, སཱི་ལ་ཝ་ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

སཱི་ལ་ཝ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.

[༧༣] ༣. ས་ཙྩཾ་ཀི་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ས་ཙྩཾ ཀི་རེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྨི་ཉྷི དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ས་ཏྠུ གུ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝ་དྷཱ་ཡ་ཡེ་ཝ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏཱི’’ཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, པུ་བྦེ་པི པ་རི་ས་ཀྐི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཏ་སྶ དུ་ཊྛ་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ པ་ཧ་ཊཱ་སཱི་ཝི་སཱུ་པ་མོ, ཨ་ན་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝཱ ཀེ་ན་ཙི ས་དྡྷིཾ ན ཀ་ཐེ་ཏི. སོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ན་སྶ ཙ བ་ཧི་ཛ་ན་སྶ ཙ ཨ་ཀྑི་མྷི པ་ཏི་ཏ་ར་ཛཾ ཝི་ཡ, ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏ་པི་སཱ་ཙོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་མ་ནཱ་པོ ཨ་ཧོ་སི ཨུ་བྦེ་ཛ་ནཱི་ཡོ. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ན་དཱི་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི, དི་སཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ ཛཱ་ཏཱ. སོ དཱ་ས་པེ་སྶ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨེ་ཐ བྷ་ཎེ, མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ན་དཱི་མ་ཛ྄ཛྷཾ ནེ་ཏྭཱ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ཏཾ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནོ རཱ་ཛཱ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ཨི་མཾ པཱ་པ་པུ་རི་སཾ ཨེ་ཏྠེ་ཝ མཱ་རེ་མཱ’’ཏི མ་ནྟ་ཡི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠ ག་ཙྪ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཀེ ནཾ ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཏཱི་རེ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ‘‘ཀ་ཧཾ ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན མ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རཾ པ་སྶཱ་མ, མེ་གྷཾ ཨུ་ཊྛི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀ་ཧཾ མེ པུ་ཏྟོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ན ཛཱ་ནཱ་མ དེ་ཝ, མེ་གྷེ ཨུ་ཊྛི་ཏེ ‘‘པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་ཙི་ན་ཐཱ’’ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་ཙི་ནཱ་པེ་སི, ཀོ་ཙི ཀུ་མཱ་རཾ ནཱ་དྡ་ས.

སོ་པི ཁོ མེ་གྷ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ན་དི་ཡཱ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ སེ་ཊྛི ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ་ཝ མ་ར་ནྟོ དྷ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཡ དྷ་ན་པི་ཊྛེ ས་པྤོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་པ་རོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་དེ་སེ ཏིཾ་ས ཀོ་ཊི་ཡོ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ དྷ་ན་ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ནྡཱུ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་སཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པ་ཝི་ཊྛ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སོ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ནྟཱ ག་ནྟྭཱ ཏཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རེ་ན ཨ་བྷི་ནི་སི་ནྣཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊིཾ, ཨི་ཏ་རོ ཨི་ཏ་རཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཁ་ནྡྷ་པི་ཊྛེ་ཡེ་ཝ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཁོ པ་ན ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ ཨེ་ཀོ སི་མྦ་ལི་རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠེ་ཀོ སུ་ཝ་པོ་ཏ་ཀོ ཝ་ས་ཏི. སོ་པི རུ་ཀྑོ ཨུ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཏ་མཱུ་ལོ ན་དཱི་པི་ཊྛེ པ་ཏི, སུ་ཝ་པོ་ཏ་ཀོ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ཁ་ནྡྷ་སྶ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ ནི་ལཱི་ཡི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ག་ཙྪ་ནྟི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཁོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟོ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ན་དཱི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི. སོ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཏ་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ བ་ལ་ཝ་པ་རི་དེ་ཝ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མཱ་དི་སེ ནཱ་མ མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ས་མྤ་ནྣེ ཏཱ་པ་སེ པ་སྶ་ནྟེ ཨེ་ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ མ་ར་ཎཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏཾ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སོ་ཏཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ དཱ་རུ་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཀོ་ཊི་ཡཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ནཱ་ག་བ་ལོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ཨེ་ཀ་ཝེ་གེ་ན ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ཏེ་པི ས་པྤཱ་ད་ཡོ དི་སྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ དུ་བྦ་ལ་ཏ་རཱ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ ས་རཱི་རཾ སེ་དེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ས་རཱི་རཾ སེ་དེ་ཏྭཱ ཏ་མྤི ཨ་རོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ དེ་ནྟོ་པི པ་ཋ་མཾ ས་པྤཱ་དཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏ་སྶ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱུ་ཊ་ཏཱ་པ་སོ མཾ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི.

ཏ་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་བྦེ་སུ་པི ཏེ་སུ ཐཱ་མ་བ་ལ་པྤ་ཏྟེ་སུ ན་དི་ཡཱ ཨོ་གྷེ པ་ཙྪི་ནྣེ ས་པྤོ ཏཱ་པ་སཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཧཱ་ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ད་ལི་དྡོ, ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ མེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་ཡོ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དྷ་ནེ་ན ཀི་ཙྩེ ས་ཏི ས་བྦ་མྤེ་ཏཾ དྷ་ནཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མི, ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘དཱི་གྷཱ’ཏི པ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨུ་ནྡཱུ་རོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཏཱ་པ་སཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ‘ཨུ་ནྡཱུ་རཱ’ཏི པ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སུ་ཝ་པོ་ཏ་ཀོ པ་ན ཏཱ་པ་སཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་ནཾ ན་ཏྠི, ར་ཏྟ་སཱ་ལཱི་ཧི པ་ན ཝོ ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ‘སུ་ཝཱ’ཏི པ་ཀྐོ་སེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཀ་ཊ་པཱུ་ར་མ་ཏྟཱ ར་ཏྟ་སཱ་ལི་ཡོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨི་ཏ་རོ པ་ན མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི ‘‘དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡི ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཝོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ག་ནྟྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝ ནེ’’ཏི པ་ཋ་མཾ ས་པྤ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘དཱི་གྷཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་ཡོ, ཏཱ ས་བྦཱ་པི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨེ་ཝ་མ་ཏྠུ, ཨུ་པྤ་ནྣེ ཀི་ཙྩེ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨུ་ནྡཱུ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་པ་ཛྫི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘སུ་ཝཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. སོ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ རུ་ཀྑ་གྒ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་ས་ཏོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་སཱ་ལཱི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་མཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་མྤི ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ཏྟེ་ན ན་ག་རཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སོ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི རཱ་ཛཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སོ ཀཱུ་ཊ་ཏཱ་པ་སོ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ག་ཏོ, ཡཱ་ཝ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏ་གུ་ཎཾ ན་པྤ་ཀཱ་སེ་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ སཱི་སཾ ཚི་ནྡཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་རི་སེ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨེ་ས ཀཱུ་ཊ་ཏཱ་པ་སོ མཾ ཀི་ཉྩི ཡཱ་ཙི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི མ་ཉྙེ, ཨེ་ཏ་སྶ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་ཏཱ་པ་ས་སྶ མཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ་ཝ ཨེ་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནེ སཱི་ས་མ་སྶ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ སཱུ་ལེ ཨུ་ཏྟཱ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ནི་ར་པ་རཱ་དྷཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཀྐེ ཙ་ཏུ་ཀྐེ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་ནཾ ནེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཧ་ཊ་པ་ཧ་ཊ་ཊྛཱ་ནེ ‘‘ཨ་མྨ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨ་ཀ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་བྦི་ཀཱ་རོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༣. ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་རེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ, ན་རཱ ཨེ་ཀ་ཙྩི་ཡཱ ཨི་དྷ;

ཀ་ཊྛཾ ནི་པླ་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོ, ན ཏྭེ་ཝེ་ཀ་ཙྩི་ཡོ ན་རོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་ཙྩཾ ཀི་རེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སཱུཏི ཨ་ཝི་ཏ་ཐ་མེ་ཝ ཀི་ར ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི. ན་རཱ ཨེ་ཀ་ཙྩི་ཡཱ ཨི་དྷཱཏི ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སཱ. ཀ་ཊྛཾ ནི་པླ་ཝི་ཏཾ སེ་ཡྻོཏི ན་དི་ཡཱ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ སུ་ཀྑ་དཱ་རུཾ ནི་པླ་ཝི་ཏཾ ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ཏྭཱ ཐ་ལེ ཋ་པི་ཏཾ སེ་ཡྻོ སུ་ནྡ་ར་ཏ་རོ. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཏེ པུ་རི་སཱ ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཝ་ད་ནྟི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཏ་ཉྷི ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ པ་ཙ་ན་ཏྠཱ་ཡ, སཱི་ཏཱ་ཏུ་རཱ་ནཾ ཝི་སི་བྦ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཨ་ཉྙེ་ས་མྤི ཙ པ་རི་སྶ་ཡཱ་ནཾ ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཧོ་ཏི. ན ཏྭེ་ཝེ་ཀ་ཙྩི་ཡོ ན་རོཏི ཨེ་ཀ་ཙྩོ པ་ན མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ པཱ་པ་པུ་རི་སོ ཨོ་གྷེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་རི་ཏོ ན ཏྭེ་ཝ སེ་ཡྻོ. ཏ་ཐཱ ཧི ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ པཱ་པ་པུ་རི་སཾ ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨཱ་ཧ་རི་ནྟི. ཨེ་ཝཾ པ་ཧ་ཊ་པ་ཧ་ཊ་ཊྛཱ་ནེ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཡེ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སཱ, ཏེ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷོ པ་བྦ་ཛི་ཏ, ཏ་ཡཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠི ཀོ་ཙི གུ་ཎོ ཀ་ཏོ’’ཏི? བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝ་མི་མཾ མ་ཧོ་གྷ་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ དུ་ཀྑཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ, ‘ན ཝ་ཏ མེ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཏ’ནྟི ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ‘‘སྭཱ་ཡཾ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱི རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝཾ གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ གུ་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ཏོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝུ་ཌྜྷི, ག་ཎྷ་ཐ ན’’ནྟི ཀུ་པི་ཏཱ ས་མ་ནྟ་ཏོ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་སུ་ས་ཏྟི་པཱ་སཱ་ཎ་མུ་གྒ་རཱ་དི་པྤ་ཧཱ་རེ་ཧི ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ག་ཏ་མེ་ཝ ནཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པ་རི་ཁཱ་པི་ཊྛེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨ་བྷི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སུཾ.

སོ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ པུ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་པྤཱ་ད་ཡོ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་པྤ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དཱི་གྷཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. ས་པྤོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཏེ སཱ་མི དྷ་ནཾ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩེ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ནྡཱུ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨུ་ནྡཱུ་རཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. སོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏིཾ་ས་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་མྤི ཨ་མ་ཙྩེ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘སུ་ཝཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. སོ་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པཱ་དེ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, སཱ་མི, སཱ་ལིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་ལཱི་ཧི ཨ་ཏྠེ ས་ཏི ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་སི, ཨེ་ཧི ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ས་ཏྟ་ཏི་ཡཱ ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏེ ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནེ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ པཱ་སཱ་ད་ཝ་རེ མ་ཧཱ་ཏ་ལཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧཾ དྷ་ནཾ ས་ངྒོ་པེ་ཏྭཱ ས་པྤ་སྶ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ སུ་ཝ་ཎྞ་ནཱ་ལི༹ཾ, ཨུ་ནྡཱུ་ར་སྶ ཕ་ལི་ཀ་གུ་ཧཾ, སུ་ཝ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཉྫ་རཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་པྤ་སྶ ཙ སུ་ཝ་སྶ ཙ བྷོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཏ་ཊྚ་ཀེ མ་དྷུ་ལཱ་ཛེ, ཨུ་ནྡཱུ་ར་སྶ ག་ནྡྷ་སཱ་ལི་ཏ་ཎྜུ་ལེ དཱ་པེ་སི, དཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཛ་ནཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.

ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, པུ་བྦེ་པི པ་རི་ས་ཀྐི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དུ་ཊྛ་རཱ་ཛཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ས་པྤོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཨུ་ནྡཱུ་རོ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ, སུ་ཝོ ཨཱ་ན་ནྡོ, པ་ཙྪཱ ར་ཛྫ་པྤ་ཏྟོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ས་ཙྩཾ་ཀི་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.

[༧༤] ༤. རུ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སཱ་དྷཱུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཉཱ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་ད་ཀ་ཀ་ལ་ཧེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ རོ་ཧི་ཎཱི་ན་དི་ཡཱ ཨུ་པ་རི པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནཱི་ལ་རཾ་སིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ནི་སི་ནྣོ ཏཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན ས་ཏྠཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཏུ་མྷེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ, ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི ནཱ་མ ས་མ་གྒེ་ཧི ས་མྨོ་ད་མཱ་ནེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ན་ཉྷི སཱ་མ་གྒི་ཡཱ ས་ཏི པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཏཱ་ཝ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་ཙེ་ཏ་ནཱ་ནཾ རུ་ཀྑཱ་ན་མྤི སཱ་མ་གྒིཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཨ་ཏཱི་ཏ་སྨི་ཉྷི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏོ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པ་ཧ་རི, ཏ་སྶ པ་ན སཱ་ལ་ཝ་ན་སྶ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་གུ་མྦ་ལ་ཏཱ་ཧི ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་རུ་ཀྑ་མྤི པཱ་ཏེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་ཏྠ་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ་ནེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཀཾ པ་ན ཨ་ངྒ་ཎེ ཋི་ཏཾ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ས་མྤ་ནྣ་མྤི མ་ཧཱ་རུ་ཀྑཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི རུ་ཀྑེ་ཧི ཨ་ས་མྦ་ནྡྷ་ཏྟཱ ཨུ་མྨཱུ་ལེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ པཱ་ཏེ་སི, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏུ་མྷེ་ཧི་པི ས་མ་གྒེ་ཧི ས་མྨོ་ད་མཱ་ནེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཙ་ཝི, ས་ཀྐོ ཨ་ཉྙཾ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎཾ ཋ་པེ་སི. ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཝེ་སྶ་ཝ་ཎེ པ་རི་ཝ་ཏྟེ པ་ཙྪཱ ནི་བྦ་ཏྟ་ཝེ་སྶ་ཝ་ཎོ ‘‘རུ་ཀྑ་ག་ཙྪ་གུ་མྦ་ལ་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙྩ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝི་མཱ་ནཾ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ སཱ་ལ་ཝ་ནེ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷེ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ག་ཎྷ་ནྟཱ ཨ་ངྒ་ཎེ ཋི་ཏ་རུ་ཀྑེ་སུ མཱ ག་ཎྷ་ཐ, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན སཱ་ལ་ཝ་ནེ མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏ་ཝི་མཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. ཏ་ཏྠ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རཱ པ་ཎྜི་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝི་མཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ག་ཎྷིཾ་སུ. ཨ་པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ན དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྠོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝི་མཱ་ནེ་ཧི, མ་ཡཾ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་དྭཱ་རེ་སུ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ག་ཎྷི་སྶཱ་མ. གཱ་མཱ་ད་ཡོ ཧི ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་མཱ་ནཱ དེ་ཝ་ཏཱ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ ཨ་ངྒ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟ་མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ་སུ ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ག་ཎྷིཾ་སུ.

ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ མ་ཧ་ཏཱི ཝཱ་ཏ་ཝུ་ཊྛི ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཝཱ་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་བ་ལ་ཝ་ཏཱ་ཡ ད་ལ༹ྷ་མཱུ་ལཱ ཝ་ན་ཛེ་ཊྛ་ཀ་རུ་ཀྑཱ་པི སཾ་བྷ་གྒ་སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པཱ ས་མཱུ་ལཱ ནི་པ་ཏིཾ་སུ. ཏཾ པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་མྦ་ནྡྷ་ནེ་ན ཋི་ཏཾ སཱ་ལ་ཝ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ པ་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀ་རུ་ཀྑ་མྤི པཱ་ཏེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. བྷ་གྒ་ཝི་མཱ་ནཱ དེ་ཝ་ཏཱ ནི་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ དཱ་ར་ཀེ ཧ་ཏྠེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཝ་ཏྟིཾ སཱ་ལ་ཝ་ན་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཏཱ ཏཱ་སཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ནི་པྤ་ཙྩ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༤. ‘‘སཱ་དྷཱུ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཉཱ་ཏཱི, ཨ་པི རུ་ཀྑཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཛཱ;

ཝཱ་ཏོ ཝ་ཧ་ཏི ཨེ་ཀ་ཊྛཾ, བྲ་ཧ་ནྟ་མྤི ཝ་ན་པྤ་ཏི’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཉཱ་ཏཱིཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏུ་ཏྟ་རི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ནཱ་མ, ཨེ་ཝཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་ས་ནྟཱ ཉཱ་ཏ་ཀཱ. སཱ་དྷཱུཏི སོ་བྷ་ནཱ པ་ས་ཏྠཱ, པ་རེ་ཧི ཨ་པྤ་དྷཾ་སི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པི རུ་ཀྑཱ ཨ་ར་ཉྙ་ཛཱཏི ཏི་ཊྛ་ནྟུ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨ་ར་ཉྙེ ཛཱ་ཏ་རུ་ཀྑཱ་པི ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཱུ་པ་ཏྠ་མྦྷེ་ན ཋི་ཏཱ སཱ་དྷུ་ཡེ་ཝ. རུ་ཀྑཱ་ན་མྤི ཧི ས་པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱ་ཝོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཝཱ་ཏོ ཝ་ཧ་ཏི ཨེ་ཀ་ཊྛནྟི པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དི་བྷེ་དོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་ངྒ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏཾ ཨེ་ཀ་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་ཀ་མེ་ཝ ཋི་ཏཾ བྲ་ཧ་ནྟ་མྤི ཝ་ན་པྤ་ཏིཾ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ས་མྤ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑ་མྤི ཝ་ཧ་ཏི, ཨུ་མྨཱུ་ལེ་ཏྭཱ པཱ་ཏེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡུ་ཀྑ་ཡེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ སཱ་མ་གྒི་ཡེ་ཝ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ པི་ཡ་སཾ་ཝཱ་ས་མེ་ཝ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དེ་ཝ་ཏཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, པ་ཎྜི་ཏ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

རུ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.

[༧༥] ༥. མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་བྷི་ཏྠ་ན་ཡ པ་ཛྫུ་ནྣཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝ་སྶཱ་པི་ཏ་ཝ་སྶཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀི་ར ས་མ་ཡེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ན ཝ་སྶི, ས་སྶཱ་ནི མི་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཏ་ལཱ༹་ཀ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ས་རཱ་ནི སུ་སྶ་ནྟི. ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་ས་མཱི་པེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ་པི ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ཛྫི. ཀ་ལ་ལ་ག་ཧ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣེ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པེ ཀཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ལཱ་ད་ཡོ ཀ་ཎ་ཡ་གྒ་ས་དི་སེ་ཧི ཏུ་ཎྜེ་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་པྥ་ནྡ་མཱ་ནེ ཁཱ་ད་ནྟི.

ས་ཏྠཱ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ་ནཾ ཏཾ བྱ་ས་ནཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཨུ་སྶཱ་ཧི་ཏ་ཧ་ད་ཡོ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ་ཡ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ སོ་པཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན་ནུ, བྷ་ནྟེ, ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ནྣཾ, ཀ་ལ་ལ་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, བུ་དྡྷ་བ་ལཾ ནཱ་མ མ་ཧ་ནྟཾ, ཨཱ་ཧ་ར ཏྭཾ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀ’’ནྟི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀེ་ན་ནྟེ་ན ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན་ནྟེ་ན ས་རཱི་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ‘‘ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ་པཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་སྶ པ་ཎྜུ་ཀ་མྦ་ལ་སི་ལཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. སོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ས་ཏྠཱ ‘ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’ཏི དྷུ་ར་སོ་པཱ་ནེ ཋི་ཏོ, ཁི་པྤཾ ས་ཀ་ལ་ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཾ ཨེ་ཀ་མེ་གྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝ་སྶཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝ་ལཱ་ཧ་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མེ་གྷ་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ནྟོ པཱ་ཙཱི་ན་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཨ་བྷི་མུ་ཁོ པ་ཀྑ་ནྡི. པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཁ་ལ་མ་ཎྜ་ལ་མ་ཏྟཾ ཨེ་ཀཾ མེ་གྷ་པ་ཊ་ལཾ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏ་པ་ཊ་ལཾ ས་ཧ་སྶ་པ་ཊ་ལཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཏྠ་ན་ནྟཾ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟཾ ཨ་དྷོ་མུ་ཁཾ ཋ་པི་ཏ་ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷཱ་ཀཱ་རེ་ན ཝ་སྶ་མཱ་ནཾ ས་ཀ་ལ་ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཾ མ་ཧོ་གྷེ་ན ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི. དེ་ཝོ ཨ་ཙྪི་ནྣ་དྷཱ་རཾ ཝ་སྶ་ནྟོ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ པཱུ་རེ་སི, དྷུ་ར་སོ་པཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཊྛཱ་སི.

ས་ཏྠཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ སུ་ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏ་མ་ཧཱ་ཙཱི་ཝ་རཾ ཨེ་ཀཾ་སཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ག་ནྟྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་པ་རི་ཝེ་ཎེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ཝ་ཏྟེ ད་སྶི་ཏེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཎི་སོ་པཱ་ན་ཕ་ལ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ སུ་ར་བྷི་ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎེ་ན པ་སྶེ་ན སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ‘‘པ་སྶ་ཐཱ་ཝུ་སོ, ད་ས་བ་ལ་སྶ ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ, ཝི་ཝི་དྷ་ས་སྶེ་སུ མི་ལཱ་ཡ་ནྟེ་སུ ནཱ་ནཱ་ཛ་ལཱ་ས་ཡེ་སུ སུ་སྶ་ནྟེ་སུ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པེ་སུ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟེ་སུ ཀཱ་རུ་ཉྙཾ པ་ཊི་ཙྩ ‘མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ དྷུ་ར་སོ་པཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ན ས་ཀ་ལ་ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཾ མ་ཧོ་གྷེ་ན ཨོ་པི་ལཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་དུ་ཀྑ་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ’’ཏི ཀ་ཐཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ཀི་ལ་མ་ནྟེ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, པུ་བྦེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཙྪ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་པི ཝ་སྶཱ་པེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ ཨི་མི་སྶཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཱ ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཊྛཱ་ནེ ཨེ་ཀཱ ཝ་ལླི་ག་ཧ་ན་པ་རི་ཀྑི་ཏྟཱ ཀ་ནྡ་རཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཙྪ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཙྪ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏ་ཏྠ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཡ་ཐཱ པ་ན ཨི་དཱ་ནི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏ་དཱ་པི ཏ་སྨིཾ ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ན ཝ་སྶི, མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་སྶཱ་ནི མི་ལཱ་ཡིཾ་སུ, ཝཱ་པི་ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཀ་ནྡ་རཱ་དཱི་སུ ཨུ་ད་ཀཾ ཚི་ཛྫི, མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ ཀ་ལ་ལ་ག་ཧ་ནཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ཨི་མི་སྶཱ་པི ཀ་ནྡ་རཱ་ཡ མ་ཙྪ་ཀ་ཙྪ་པཱ ཀ་ལ་ལ་ག་ཧ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ནི་ལཱི་ཡིཾ་སུ. ཀཱ་ཀཱ་ད་ཡོ ཏུ་ཎྜེ་ན ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷ་སྶ ཏཾ བྱ་ས་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཏེ་སཾ དུ་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མཾ ཨ་ཉྙོ མོ་ཙེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀཱ་ལ༹་ཝ་ཎྞཾ ཀ་དྡ་མཾ དྭི་དྷཱ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ན་རུ་ཀྑ་སཱ་ར་གྷ་ཊི་ཀ་ཝ་ཎྞོ མ་ཧཱ་མ་ཙྪོ སུ་དྷོ་ཏ་ལོ་ཧི་ཏ་ངྒ་མ་ཎི་གུ་ལ༹་ས་དི་སཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཛྫུ་ནྣ་དེ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ ས་དྡཾ ད་ཏྭཱ ‘‘བྷོ པ་ཛྫུ་ནྣ, ཨ་ཧཾ ཉཱ་ཏ་ཀེ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཀྑི་ཏོ, ཏྭཾ མ་ཡི སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ ཀི་ལ་མ་ནྟེ ཀ་སྨཱ དེ་ཝཾ ན ཝ་སྶཱ་པེ་སི? མ་ཡཱ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཁཱ་ད་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཎྜུ་ལ་པྤ་མཱ་ཎ་མྤི མ་ཙྪཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙོ་པི མེ པཱ་ཎོ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ན ཝོ་རོ་པི་ཏ་པུ་བྦོ, ཨི་མི་ནཱ ས་ཙྩེ་ན དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷཾ མེ དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་ཙེ་ཊ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཛྫུ་ནྣ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༥. ‘‘ཨ་བྷི་ཏྠ་ན་ཡ པ་ཛྫུ་ནྣ, ནི་དྷིཾ ཀཱ་ཀ་སྶ ནཱ་ས་ཡ;

ཀཱ་ཀཾ སོ་ཀཱ་ཡ ར་ནྡྷེ་ཧི, མ་ཉྩ སོ་ཀཱ པ་མོ་ཙ་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཏྠ་ན་ཡ པ་ཛྫུ་ནྣཱཏི པ་ཛྫུ་ནྣོ ཝུ་ཙྩ་ཏི མེ་གྷོ, ཨ་ཡཾ པ་ན མེ་གྷ་ཝ་སེ་ན ལ་དྡྷ་ནཱ་མཾ ཝ་སྶ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཀི་ར་སྶ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ – དེ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ན་བྷི་ཏྠ་ན་ནྟོ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཨ་ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟོ ཝ་སྶ་ནྟོ་པི ན སོ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ ཨ་བྷི་ཏྠ་ན་ནྟོ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪཱ་རེ་ནྟོ ཝ་སྶཱ་པེ་ཧཱི་ཏི. ནི་དྷིཾ ཀཱ་ཀ་སྶ ནཱ་ས་ཡཱཏི ཀཱ་ཀཱ ཀ་ལ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཋི་ཏེ མ་ཙྪེ ཏུ་ཎྜེ་ན ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨ་ནྟོ་ཀ་ལ་ལེ མ་ཙྪཱ ‘‘ནི་དྷཱི’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟི, ཏཾ ཀཱ་ཀ་ས་ངྒྷ་སྶ ནི་དྷིཾ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ནྟོ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ནཱ་སེ་ཧཱི་ཏི. ཀཱ་ཀཾ སོ་ཀཱ་ཡ ར་ནྡྷེ་ཧཱིཏི ཀཱ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཨི་མི་སྶཱ ཀ་ནྡ་རཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀེ་ན པུ་ཎྞཱ་ཡ མ་ཙྪེ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནོ སོ་ཙི་སྶ་ཏི, ཏཾ ཀཱ་ཀ་ག་ཎཾ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཀ་ནྡ་རཾ པཱུ་རེ་ནྟོ སོ་ཀཱ་ཡ ར་ནྡྷེ་ཧི, སོ་ཀ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ མ་ཙྪ་སྶ ཨ་སྶཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཧི. ཡ་ཐཱ ཨ་ནྟོ་ནི་ཛ྄ཛྷཱ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ སོ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ, མ་ཉྩ སོ་ཀཱ པ་མོ་ཙ་ཡཱཏི ཨེ་ཏྠ ཙ-ཀཱ་རོ ས་མྤི་ཎྜ་ན་ཏྠོ, མ་ཉྩ མ་མ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཙ ས་བྦེ་ཝ ཨི་མ་མྷཱ མ་ར་ཎ་སོ་ཀཱ མོ་ཙེ་ཧཱི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀ་ཙེ་ཊ་ཀཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ པ་ཛྫུ་ནྣཾ ཨཱ་ལ་པི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, པུ་བྦེ མ་ཙྪ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ་པི ཝ་སྶཱ་པེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ མ་ཙྪ་ག་ཎཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, པ་ཛྫུ་ནྣ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, མ་ཙྪ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

མ་ཙྪ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.

[༧༦] ༦. ཨ་ས་ངྐི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨ་ས་ངྐི་ཡོ་མྷི གཱ་མ་མྷཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སིཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཀེ་ན་ཙི་དེ་ཝ ཀ་ར་ཎཱི་ཡེ་ན ཨེ་ཀེ་ན ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཀ་ཊཱ་ནི མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་བ་ནྡྷེ ཀ་ཏེ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཙ་ངྐ་མ་ཏི. ཨ་ཐ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཙོ་རཱ ‘‘ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ཝི་ལུ་མྤི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དྷ་ནུ་མུ་གྒ་རཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ཙ་ངྐ་མ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཙོ་རཱ ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨེ་ས ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་ར་ར་ཀྑ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མ་སྶ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལེ ཝི་ལུ་མྤི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ. སོ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ་པི མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ་པི པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ་པི ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ཛཱ་ཏེ ཙོ་རཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ག་ཧི་ཏེ པཱ་སཱ་ཎ་མུ་གྒ་རཱ་ད་ཡོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ.

ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་མཱ་ནཱ པ་ར་ར་ཀྑ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟོ པ་ར་མྤི ར་ཀྑ་ཏི, པ་རཾ ར་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ན་མྤི ར་ཀྑ་ཏཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཡཱ་ཝ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་ཉྩི་དཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏཱ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཀེ་ན ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ‘མཾ ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’ཏི ས་ཀ་ལ་ས་ཏྠཾ ར་ཀྑི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, པུ་བྦེ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟཱ པ་རཾ ར་ཀྑིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟོ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཛ་ན་པ་དཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཛ་ན་པ་ད་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀེ་ན ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཊྛཱ་ནེ ས་ཏྠེ ནི་ཝི་ཊྛེ ས་ཏྠ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཁོ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཙོ་རཱ ‘‘སཱ་ཡ་མཱ་ས་བྷ་ཏྟ་སྶ བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཏཾ ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠཾ ཝི་ལུ་མྤི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. ཏེ ཏཾ ཏཱ་པ་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཨ་མྷེ པ་སྶི་སྶ་ཏི, ས་ཏྠ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཝི་ལུ་མྤི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཏཱ་པ་སོ ས་ཀ་ལ་མྤི ར་ཏྟིཾ ཙ་ངྐ་མི་ཡེ་ཝ. ཙོ་རཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏེ མུ་གྒ་ར་པཱ་སཱ་ཎེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊ་ས་ཏྠ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ས་དྡཾ ད་ཏྭཱ ‘‘བྷོ་ནྟོ, ས་ཏྠ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཙེ ཨེ་ས རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀ་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ཛྫ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶ, ས་བྦེ མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་པཾ པ་ཏྟཱ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ་ཐ, སྭེ ཏཱ་པ་ས་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.

ཏེ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཙོ་རེ་ཧི ཚ་ཌྜི་ཏེ མུ་གྒ་ར་པཱ་སཱ་ཎཱ་ད་ཡོ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, དི་ཊྛཱ ཝོ ཙོ་རཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, དི་ཊྛཱ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཝོ ཙོ་རེ དི་སྭཱ བྷ་ཡཾ ཝཱ སཱ་ར་ཛྫཾ ཝཱ ན ཨུ་པྤ་ཛྫཱི’’ཏི? བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཙོ་རེ དི་སྭཱ བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ས་དྷ་ན་སྶ ཧོ་ཏི, ཨ་ཧཾ པ་ན ནི་དྡྷ་ནོ, སྭཱ་ཧཾ ཀིཾ བྷཱ་ཡི་སྶཱ་མི. མ་ཡ྄ཧ་ཉྷི གཱ་མེ་པི ཨ་ར་ཉྙེ་པི ཝ་ས་ནྟ་སྶ བྷ་ཡཾ ཝཱ སཱ་ར་ཛྫཾ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༦. ‘‘ཨ་ས་ངྐི་ཡོ་མྷི གཱ་མ་མྷི, ཨ་ར་ཉྙེ ན་ཏྠི མེ བྷ་ཡཾ;

ཨུ་ཛུ་མ་གྒཾ ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོ, མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་ས་ངྐི་ཡོ་མྷི གཱ་མ་མྷཱིཏི ས་ངྐཱ་ཡ ནི་ཡུ་ཏྟོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཏི ས་ངྐི་ཡོ, ན ས་ངྐི་ཡོ ཨ་ས་ངྐི་ཡོ. ཨ་ཧཾ གཱ་མེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ས་ངྐཱ་ཡ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ས་ངྐི་ཡོ ནི་བྦྷ་ཡོ ནི་རཱ་ས་ངྐོ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེཏི གཱ་མ་གཱ་མཱུ་པ་ཙཱ་ར་ཝི་ནི་མུ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ. ཨུ་ཛུ་མ་གྒཾ ས་མཱ་རུ་ལ༹ྷོ, མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙཱཏི ཨ་ཧཾ ཏི་ཀ་ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཛ྄ཛྷཱ་ནི་ཀཱ་ཧི མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ཧི ཀཱ་ཡ་ཝ་ངྐཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨུ་ཛུཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་གཱ་མི་མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་སཱི་ལ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་ཝ་ཙཱི་མ་ནོ་ཝ་ངྐ་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨུ་ཛུཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ་མྷཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི མེ་ཏྟཱ་ཡ ཀ་རུ་ཎཱ་ཡ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏྟཱ ཨུ་ཛུཾ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་མ་གྒ་མྤི ཨཱ་རུ་ལ༹ྷོ་མྷཱི་ཏི་པི ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ན་སྶ ཧི ཨེ་ཀ་ནྟེ་ན བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎ་ཏྟཱ མེ་ཏྟཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཛུ་མ་གྒཱ ནཱ་མ.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟེ་ཧི ཏེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ས་ཀྐ་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ས་ཏྠ་ཝཱ་སི་ནོ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཱ་པ་སོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཨ་ས་ངྐི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.

[༧༧] ༧. མ་ཧཱ་སུ་པི་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ལཱ་བཱུ་ནི སཱི་ད་ནྟཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སོ་ལ༹་ས མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀི་ར ཀོ་ས་ལ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ར་ཏྟིཾ ནི་དྡཱུ་པ་ག་ཏོ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ སོ་ལ༹་ས མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སཾ སུ་པི་ནཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཏྟཱ ཀིཾ ནུ ཁོ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ས་ཡ་ན་པི་ཊྛེ ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི.

ཨ་ཐ ནཾ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་པུ་རོ་ཧི་ཏཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘སུ་ཁཾ ས་ཡི་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཀུ་ཏོ མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ སུ་ཁཾ, ཨ་ཛྫཱ་ཧཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ སོ་ལ༹་ས མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ པ་སྶིཾ, སོ་མྷི ཏེ་སཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཡ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘ཝ་དེ་ཐ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དི་ཊྛ་སུ་པི་ནེ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མེ ཨི་མེ་སཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ར་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཧ་ཏྠེ ཝི་དྷུ་ནིཾ་སུ. ‘‘ཀ་སྨཱ ཧ་ཏྠེ ཝི་དྷུ་ན་ཐཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཀྑ་ལཱ༹, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀཱ ཏེ་སཾ ནི་པྥ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ར་ཛྫ་ནྟ་རཱ་ཡོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ བྷོ་ག་ནྟ་རཱ་ཡོ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི. ‘‘ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱ, ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘ཀཱ་མཾ ཨེ་ཏེ སུ་པི་ནཱ ཨ་ཏི་ཕ་རུ་ས་ཏྟཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཀ་མྨཱ, མ་ཡཾ པ་ན ཏེ ས་པྤ་ཊི་ཀ་མྨེ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ཨེ་ཏེ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ས་བྦ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་སྶཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ཧོ་ཏུ, ཁི་པྤཾ མེ སོ་ཏྠིཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མ, བ་ཧུཾ ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཧ་ཊྛ་ཏུ་ཊྛཱ ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཡ་ཉྙཱ་ཝཱ་ཊཾ ཀ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ཙ་ཏུ་པྤ་ད་ག་ཎེ ཐཱུ་ཎཱུ་པ་ནཱི་ཏེ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྑི་ག་ཎེ ས་མཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ཉྩ་ར་ནྟི.

ཨ་ཐ ཁོ མ་ལླི་ཀཱ དེ་ཝཱི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ཉྩ་ར་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘སུ་ཁི་ཏཱ, ཏྭཾ བྷ་དྡེ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཎྞ་མཱུ་ལེ ཨཱ་སཱི་ཝི་སཾ ཙ་ར་ནྟཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི? མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དུ་སྶུ་པི་ནཱ དི་ཊྛཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཏི་ཎྞཾ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘‘ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ཉྩ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སུ་པི་ན་པ་ཊི་ཀ་མྨཾ པུ་ཙྪི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཀ་ཏ་རོ པ་ནེ་ས, བྷ་དྡེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ’’ཏི. ‘‘ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལཾ ས་བྦ་ཉྙུཾ ཝི་སུ་དྡྷཾ ནི་ཀྐི་ལེ་སཾ མ་ཧཱ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི. སོ ཧི བྷ་ག་ཝཱ སུ་པི་ན་ནྟ་རཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ག་ཙྪ ཏྭཾ པུ་ཙྪ ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.

ས་ཏྠཱ མ་དྷུ་ར་སྶ་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏི་པྤ་གོ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ སོ་ལ༹་ས མ་ཧཱ་སུ་པི་ནེ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སིཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཀ་ཀྑ་ལཱ༹, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སུ་པི་ནཱ, ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ས་བྦ་ཙ་ཏུ་ཀྐེ་ན ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡ་ཉྙཾ ས་ཛྫེ་ནྟི, བ་ཧཱུ པཱ་ཎཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཙ ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ཨ་གྒ་པུ་གྒ་ལཱ, ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཱ་ག་ཏ་པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ན་ཏྠི སོ ཉེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ, ཡོ ཝོ ཉཱ་ཎ་མུ་ཁེ ཨཱ་པཱ་ཐཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨེ་ཏེ་སཾ མེ སུ་པི་ནཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཏེ་སཾ སུ་པི་ནཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཝཱ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཧཾ ཏེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཏྭཾ དི་ཊྛ་དི་ཊྛ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ སུ་པི་ནེ ཀ་ཐེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི རཱ་ཛཱ དི་ཊྛ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཀ་ཐེ་ནྟོ –

‘‘ཨུ་ས་བྷཱ རུ་ཀྑཱ གཱ་ཝི་ཡོ ག་ཝཱ ཙ,

ཨ་སྶོ ཀཾ་སོ སི་ངྒཱ་ལཱི ཙ ཀུ་མྦྷོ;

པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ.

‘‘ལཱ་བཱུ་ནི སཱི་ད་ནྟི སི་ལཱ པླ་ཝ་ནྟི, མ་ཎྜཱུ་ཀི་ཡོ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ གི་ལ་ནྟི;

ཀཱ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡ་ནྟི, ཏ་སཱ ཝ་ཀཱ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ ཧཱི’’ཏི. –

ཨི་མཾ མཱ་ཏི་ཀཾ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སི.

(༡) ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ ཏཱ་ཝ སུ་པི་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡ་སཾ – ཙ་ཏྟཱ་རོ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ཎྞཱ ཀཱ་ལ༹་ཨུ་ས་བྷཱ ‘‘ཡུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨུ་ས་བྷ་ཡུ་དྡྷཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ན་དི་ཏྭཱ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ. ཨི་མཾ པ་ཋ་མཾ སུ་པི་ནཾ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ ནེ་ཝ ཏ་ཝ, ན མ་མ ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ན ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ནཾ ཀ་པ་ཎ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ་ན་ཉྩ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཀཱ་ལེ ལོ་ཀེ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཀུ་ས་ལེ ཨོ་སྶ་ནྣེ, ཨ་ཀུ་ས་ལེ ཨུ་སྶ་ནྣེ, ལོ་ཀ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ དེ་ཝོ ན ས་མྨཱ ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, མེ་གྷ་པཱ་དཱ པ་ཙྪི་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ས་སྶཱ་ནི མི་ལཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, དུ་བྦྷི་ཀྑཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཝི་ཡ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི མེ་གྷཱ ཨུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨི་ཏྠི་ཀཱ་ཧི ཨཱ་ཏ་པེ པ་ཏྠ་ཊཱ་ནཾ ཝཱི་ཧི་ཨཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་མ་ན་བྷ་ཡེ་ན ཨ་ནྟོ་པ་ཝེ་སི་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་རི་སེ་སུ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊ་ཀ་ཧ་ཏྠེ་སུ ཨཱ་ལི༹་བ་ནྡྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟེ་སུ ཝ་སྶ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ག་ཛྫི་ཏྭཱ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ ཨུ་ས་བྷཱ ཝི་ཡ ཨ་ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་སྶི་ཏྭཱ་ཝ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀོ. ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན་ཏྠི, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ དི་ཊྛོ སུ་པི་ནོ ཨེ་ས, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ སུ་པི་ན་སྶ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘དུ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི.

(༢) དུ་ཏི་ཡཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝཾ ཨ་དྡ་སཾ – ཁུ་དྡ་ཀཱ རུ་ཀྑཱ ཙེ་ཝ ག་ཙྪཱ ཙ པ་ཐ་ཝིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ད་ཏྠི་མ་ཏྟ་མྤི ར་ཏ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ནུ་གྒ་ནྟྭཱ་ཝ པུ་པྥ་ནྟི ཙེ་ཝ ཕ་ལ་ནྟི ཙ. ཨི་མཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མ་སྶཱ་པི ཝི་པཱ་ཀོ ལོ་ཀ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ པ་རི་ཏྟཱ་ཡུ་ཀ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ས་ཏྟཱ ཏི་བྦ་རཱ་གཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨ་ས་མྤ་ཏྟ་ཝ་ཡཱ་ཝ ཀུ་མཱ་རི་ཡོ པུ་རི་ས་ནྟ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཏུ་ནི་ཡོ ཙེ་ཝ ག་བྦྷི་ནི་ཡོ ཙ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་ཧི ཝ་ཌྜྷི་སྶ་ནྟི. ཁུ་དྡ་ཀ་རུ་ཀྑཱ་ནཾ པུ་པྥཾ ཝི་ཡ ཧི ཏཱ་སཾ ཨུ་ཏུ་ནི་བྷཱ་ཝོ, ཕ་ལཾ ཝི་ཡ ཙ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཏ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི.

(༣) གཱ་ཝི་ཡོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ ཁཱི་རཾ པི་ཝ་ནྟི་ཡོ ཨ་དྡ་སཾ. ཨ་ཡཾ མེ ཏ་ཏི་ཡོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ཀ་ཀ་མྨ་སྶ ན་ཊྛ་ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ས་ཏྟཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཝཱ ས་སྶུ་ས་སུ་རེ་སུ ཝཱ ལ་ཛྫཾ ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཀུ་ཊུ་མྦཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟཱ་ཝ གྷཱ་ས་ཙྪཱ་ད་ན་མ་ཏྟ་མྤི མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ད་སྶ་ནྟི, ཨ་དཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ན ད་སྶ་ནྟི. མ་ཧ་ལླ་ཀཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ ཨ་ས་ཡཾ་ཝ་སཱི དཱ་ར་ཀེ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་སྶ་ནྟི ཏ་ད་ཧུ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙྪ་ཀཱ་ནཾ ཁཱི་རཾ པི་ཝ་ནྟི་ཡོ མ་ཧཱ་གཱ་ཝི་ཡོ ཝི་ཡ. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི.

(༤) དྷུ་ར་ཝཱ་ཧེ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣེ མ་ཧཱ་གོ་ཎེ་ཡུ་ག་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎེ གོ་ད་མྨེ དྷུ་རེ ཡོ་ཛེ་ནྟེ ཨ་དྡ་སཾ. ཏེ དྷུ་རཾ ཝ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ས་ཀ་ཊཱ་ནི ན་པྤ་ཝ་ཊྚིཾ་སུ. ཨ་ཡཾ མེ ཙ་ཏུ་ཏྠོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་ཀ་པ་ཎ་རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎི་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ ཀ་མྨཾ ནི་ཏྠ་ར་ཎ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་སཾ ན ད་སྶ་ནྟི. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་པི པ་ཎྜི་ཏེ ཝོ་ཧཱ་ར་ཀུ་ས་ལེ མ་ཧ་ལླ་ཀེ ཨ་མ་ཙྩེ ན ཋ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏ་བྦི་པ་རཱི་ཏཱ་ནཾ པ་ན ཏ་རུ་ཎ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཡ་སཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏེ རཱ་ཛ་ཀ་མྨཱ་ནི ཙེ་ཝ ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ནེ་ཝ ཏཾ ཡ་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ན རཱ་ཛ་ཀ་མྨཱ་ནི ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ. ཏེ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཀ་མྨ་དྷུ་རཾ ཚ་ཌྜེ་སྶ་ནྟི, མ་ཧ་ལླ་ཀཱ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ་མ་ཙྩཱ ཡ་སཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཀི་ཙྩཱ་ནི ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ་པི ‘‘ཀིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཏེ་ཧི, མ་ཡཾ བཱ་ཧི་ར་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་ཀཱ ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀཱ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ན ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཏེ་སཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཧཱ་ནི་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དྷུ་རཾ ཝ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ་ནཾ ཝ་ཙྪ་ད་མྨཱ་ནཾ དྷུ་རེ ཡོ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ, དྷུ་ར་ཝཱ་ཧཱ་ན་ཉྩ མ་ཧཱ་གོ་ཎཱ་ནཾ ཡུ་ག་པ་ར་མྤ་རཱ་ཡ ཨ་ཡོ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, པ་ཉྩ་མཾ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི.

(༥) བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ ཨུ་བྷ་ཏོ་མུ་ཁཾ ཨ་སྶཾ ཨ་དྡ་སཾ, ཏ་སྶ དྭཱི་སུ པ་སྶེ་སུ ཡ་ཝ་སཾ དེ་ནྟི, སོ དྭཱི་ཧི མུ་ཁེ་ཧི ཁཱ་ད་ཏི. ཨ་ཡཾ མེ པ་ཉྩ་མོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བཱ་ལ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ ལོ་ལ་མ་ནུ་སྶེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋ་པེ་སྶ་ནྟི, ཏེ པཱ་པ་པུ་ཉྙེ་སུ ཨ་ནཱ་ད་རཱ བཱ་ལཱ ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ དེ་ནྟཱ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི ཨ་ཏྠ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶ་ནྟི ཨ་སྶོ ཝི་ཡ དྭཱི་ཧི མུ་ཁེ་ཧི ཡ་ཝ་སཾ. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཚ་ཊྛཾ ཀ་ཐེ་ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ཏི.

(༦) བྷ་ནྟེ, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་སྶ ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི, ཏཾ ཏ་ཏྠ པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཨ་ཡཾ མེ ཚ་ཊྛོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཝི་པཱ་ཀོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཝི་ཛཱ་ཏི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ས་ངྐཱ་ཡ ཡ་སཾ ན ད་སྶ་ནྟི, ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ཀུ་ལཱ་ནི དུ་གྒ་ཏཱ་ནི བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ལཱ་མ་ཀ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨི་སྶ་རཱ་ནི. ཏེ ཙ ཀུ་ལཱི་ན་པུ་རི་སཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ‘‘ཨི་མེ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ དྷཱི་ཏ་རོ ད་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏི ཏཱ་སཾ ཀུ་ལ་དྷཱི་ཏཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སོ ཛ་ར་སི་ངྒཱ་ལ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཡཾ པ་སྶཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་ས་དི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ས་ཏྟ་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༧) བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ར་ཛྫུཾ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་ཀྑི་པ་ཏི, ཏེ་ན ནི་སི་ནྣ་པཱི་ཋ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་ཡི་ཏཱ ཨེ་ཀཱ ཚཱ་ཏ་སི་ངྒཱ་ལཱི ཏ་སྶ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏཾ ཁཱ་ད་ཏི, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཨ་ཡཾ མེ ས་ཏྟ་མོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ཨི་ཏྠི་ཡོ པུ་རི་ས་ལོ་ལཱ སུ་རཱ་ལོ་ལཱ ཨ་ལ་ངྐཱ་ར་ལོ་ལཱ ཝི་སི་ཁཱ་ལོ་ལཱ ཨཱ་མི་ས་ལོ་ལཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དུ་སྶཱི་ལཱ དུ་རཱ་ཙཱ་རཱ, ཏཱ སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཀི་ཙྪེ་ན ཀ་སི་རེ་ན ས་མྦྷ་ཏཾ དྷ་ནཾ ཛཱ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སུ་རཾ པི་ཝ་ནྟི་ཡོ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཨ་ཙྩཱ་ཡི་ཀ་མྤི ཀི་ཙྩཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ གེ་ཧེ པ་རི་ཀྑེ་པ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ་ན་པི ཚི་དྡ་ཊྛཱ་ནེ་ཧི་པི ཛཱ་རེ ཨུ་པ་དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ སྭེ ཝ་པི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ བཱི་ཛ་མྤི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་དཱི་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ལུ་མྤི་སྶ་ནྟི ཧེ་ཊྛཱ་པཱི་ཋ་ཀེ ནི་པ་ནྣ་ཚཱ་ཏ་སི་ངྒཱ་ལཱི ཝི་ཡ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་ཀྑི་ཏྟ་ར་ཛྫུཾ. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཊྛ་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༨) བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ བ་ཧཱུ་ཧི ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷེ་ཧི པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ མ་ཧ་ནྟཾ པཱུ་རི་ཏ་ཀུ་མྦྷཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པ་ན ཝ་ཎྞཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི དི་སཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ནུ་དི་སཱ་ཧི ཙ གྷ་ཊེ་ཧི ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་ཀུ་མྦྷ་མེ་ཝ པཱུ་རེ་ནྟི, པཱུ་རི་ཏ་པཱུ་རི་ཏཾ ཨུ་ད་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏེ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩ་ནྟི, ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷེ པ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་པི ན་ཏྠི. ཨ་ཡཾ མེ ཨ་ཊྛ་མོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི ལོ་ཀོ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ར་ཊྛཾ ནི་རོ་ཛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, རཱ་ཛཱ་ནོ དུ་གྒ་ཏཱ ཀ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཡོ ཨི་སྶ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རེ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨེ་ཝཾ དུ་གྒ་ཏཱ ས་བྦེ ཛཱ་ན་པ་དེ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཀ་མྨེ ཀཱ་རེ་སྶ་ནྟི, ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ཀེ ཀ་མྨ་ནྟེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྙེ་ཝ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པུ་བྦ་ཎྞཱ་པ་ར་ཎྞཱ་ནི ཝ་པ་ནྟཱ ར་ཀྑ་ནྟཱ ལཱ་ཡ་ནྟཱ མ་དྡ་ནྟཱ པ་ཝེ་སེ་ནྟཱ ཨུ་ཙྪུ་ཁེ་ཏྟཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཡ་ནྟཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཡ་ནྟཱ་ནི ཝཱ་ཧེ་ནྟཱ ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི པ་ཙ་ནྟཱ པུ་པྥཱ་རཱ་མེ ཙ ཕ་ལཱ་རཱ་མེ ཙ ཀ་རོ་ནྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་པྥ་ནྣཱ་ནི པུ་བྦ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་ར་མེ་ཝ པཱུ་རེ་སྶ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་སུ ཏུ་ཙྪ་ཀོ་ཊྛེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་པི ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏུ་ཙྪ་ཀུ་མྦྷེ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པཱུ་རི་ཏ་ཀུ་མྦྷེ པཱུ་ར་ཎ་ས་དི་ས་མེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ན་ཝ་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༩) བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀཾ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ས་བྦ་ཏོ ཏི་ཏྠཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨ་དྡ་སཾ. ས་མ་ནྟ་ཏོ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝ་ནྟི. ཏ་སྶཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ག་མྦྷཱི་ར་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཝི་ལཾ, ཏཱི་ར་པྤ་དེ་སེ་སུ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཨ་ཀྐ་མ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཙྪཾ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ ཨ་ནཱ་ཝི་ལཾ. ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཨ་ཡཾ མེ ན་ཝ་མོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ག་ཏིཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སྶ་ནྟི, དྷ་མྨེ་ན ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ནཱ་མ ན ད་སྶ་ནྟི, ལ་ཉྫ་ཝི་ཏྟ་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་ན་ལོ་ལཱ, ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ནེ་སཾ ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡཱ ནཱ་མ ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀ་ཀྑ་ལཱ༹ ཕ་རུ་སཱ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ནྟེ ཨུ་ཙྪུ་ག་ཎྛི་ཀཱ ཝི་ཡ མ་ནུ་སྶེ པཱི་ལེ༹་ནྟཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ན བ་ལིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ནྟཱ དྷ་ནཾ ག་ཎྷི་སྶ་ནྟི. མ་ནུ་སྶཱ བ་ལི་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཀི་ཉྩི དཱ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ གཱ་མ་ནི་ག་མཱ་ད་ཡོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སྶ་ནྟི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཛ་ན་པ་དོ སུ་ཉྙོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པ་ཙྩ་ནྟོ གྷ་ན་ཝཱ་སོ སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཝི་ལཾ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཝི་པྤ་ས་ནྣཾ. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ད་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༠) བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡེ་ཝ ཀུ་མྦྷི་ཡཱ པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ ཨོ་ད་ནཾ ཨ་པཱ་ཀཾ ཨ་དྡ་སཾ ‘‘ཨ་པཱ་ཀ’’ནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཝི་ཡ ཏཱི་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ པ་སྶེ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལོ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ སུ་པ་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཡཾ མེ ད་ས་མོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨ་དྷ་མྨི་ཀེ་སུ རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་པི ནེ་ག་མ་ཛཱ་ན་པ་དཱ་པཱི་ཏི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏ་ཏོ ཏེ་སཾ ཨཱ་ར་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ, བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧི་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ, རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ, ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ན་ཉྩ ར་ཛྫེ ཝཱ་ཏཱ ཝི་ས་མཱ ཁ་རཱ ཝཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛ་ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྤེ་སྶ་ནྟི, ཏེ་སུ ཀ་མྤི་ཏེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ ཀུ་པི་ཏཱ དེ་ཝཾ ཝ་སྶི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ནྟི, ཝ་སྶ་མཱ་ནོ་པི ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཝ་སྶ་མཱ་ནོ་པི ས་བྦ་ཏྠ ཀ་སི་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ཝ་པྤ་ཀ་མྨ་སྶ ཝཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ ར་ཊྛེ, ཨེ་ཝཾ ཛ་ན་པ་དེ་པི གཱ་མེ་པི ཨེ་ཀ་ཏ་ལཱ༹་ཀེ་པི ཨེ་ཀ་ས་རེ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཏ་ལཱ༹་ཀ་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཝ་སྶ་ནྟོ ཧེ་ཊྛཱ་བྷཱ་གེ ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི, ཧེ་ཊྛཱ ཝ་སྶ་ནྟོ ཨུ་པ་རི ན ཝ་སྶི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྷཱ་གེ ས་སྶཾ ཨ་ཏི་ཝ་སྶེ་ན ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཝ་སྶ་ནེ་ན མི་ལཱ་ཡི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མྨཱ ཝ་སྶ་མཱ་ནོ ས་མྤཱ་དེ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ར་ཛྫེ ཝུ་ཏྟ་ས་སྶཱ ཏི་པྤ་ཀཱ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི ཨེ་ཀ་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ ཨོ་ད་ནོ ཝི་ཡ. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༡) བྷ་ནྟེ, ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ནི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ པཱུ་ཏི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟེ ཨ་དྡ་སཾ. ཨ་ཡཾ མེ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ སུ་པི་ནོ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི པ་ཙྩ་ཡ་ལོ་ལཱ ཨ་ལ་ཛྫཱི བྷི་ཀྑཱུ བ་ཧཱུ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ མ་ཡཱ པ་ཙྩ་ཡ་ལོ་ལུ་པྤཾ ནི་མྨ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་ཐི་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཙཱི་ཝ་རཱ་དི་ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཧེ་ཏུ པ་རེ་སཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟི, པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི མུ་ཙྪི་ཏཱ ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཀྑེ ཋི་ཏཱ ནི་བྦཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ ‘‘པ་ད་བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ཏྟི་ཉྩེ་ཝ མ་དྷུ་ར་ས་དྡ་ཉྩ སུ་ཏྭཱ མ་ཧ་གྒྷཱ་ནི ཙཱི་ཝ་རཱ་དཱི་ནི ད་སྶ་ནྟི’’ ཨི་ཙྩེ་ཝཾ དེ་སེ་སྶ་ནྟི. ཨ་པ་རེ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཙ་ཏུ་ཀྐ་རཱ་ཛ་དྭཱ་རཱ་དཱི་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཨ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་པཱ་ད་མཱ་ས་ཀ་རཱུ་པཱ་དཱི་ནི་པི ནི་སྶཱ་ཡ དེ་སེ་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏི མ་ཡཱ ནི་བྦཱ་ན་གྒྷ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨཾ ཙ་ཏུ་པ་ཙྩ་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ཌྜྷ་ཀ་ཧཱ་པ་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ དེ་སེ་ནྟཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གྒྷ་ན་ཀཾ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཾ པཱུ་ཏི་ཏ་ཀྐེ་ན ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟཱ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, དྭཱ་ད་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༢) བྷ་ནྟེ, ཏུ་ཙྪ་ལཱ་བཱུ་ནི ཨུ་ད་ཀེ སཱི་ད་ནྟཱ་ནི ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀེ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཡ་སཾ ན ད་སྶ་ནྟི, ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ད་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨི་སྶ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ ད་ལི་དྡཱ. རཱ་ཛ་ས་མྨུ་ཁེ་པི རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ་པི ཨ་མ་ཙྩ་ས་མྨུ་ཁེ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་པི ཏུ་ཙྪ་ལཱ་བུ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཱ ཨོ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལཱ སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ངྒྷ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སུ་པི ས་ངྒྷ་ཀ་མྨ་ག་ཎ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙེ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་པ་རི་ཝེ་ཎཱ་དི་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཙ དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ པཱ་པ་པུ་གྒ་ལཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐཱ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ལ་ཛྫི་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ཐཱ་པི ཏུ་ཙྪ་ལཱ་བུ་སཱི་ད་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཏེ་ར་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༣) བྷ་ནྟེ, མ་ཧ་ནྟ་མ་ཧ་ནྟཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་པྤ་མཱ་ཎཱ གྷ་ན་སི་ལཱ ནཱ་ཝཱ ཝི་ཡ ཨུ་ད་ཀེ པླ་ཝ་མཱ་ནཱ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶ་པི ཏཱ་དི་སེ་ཡེ་ཝ ཀཱ་ལེ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ ཡ་སཾ ད་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨི་སྶ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀུ་ལཱི་ནཱ དུ་གྒ་ཏཱ. ཏེ་སུ ན ཀེ་ཙི གཱ་ར་ཝཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏ་རེ་སུ་ཡེ་ཝ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. རཱ་ཛ་ས་མྨུ་ཁེ ཝཱ ཨ་མ་ཙྩ་ས་མྨུ་ཁེ ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀུ་ས་ལཱ་ནཾ གྷ་ན་སི་ལཱ་ས་དི་སཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཐཱ ན ཨོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི. ཏེ་སུ ཀ་ཐེ་ནྟེ་སུ ‘‘ཀིཾ ཨི་མེ ཀ་ཐེ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་ཏ་རེ པ་རི་ཧཱ་ས་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སུ་པི ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ནེ་ཝ པེ་ས་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ག་རུ་ཀཱ་ཏ་བྦེ མ་ཉྙི་སྶ་ནྟི, ནཱ་པི ཏེ་སཾ ཀ་ཐཱ པ་རི་ཡོ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏི, སི་ལཱ་ནཾ པླ་ཝ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཙུ་དྡ་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༤) བྷ་ནྟེ, ཁུ་དྡ་ཀ་མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་པྤ་མཱ་ཎཱ མ་ཎྜཱུ་ཀི་ཡོ མ་ཧ་ནྟ་མ་ཧ་ནྟེ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ ཝེ་གེ་ན ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ལ་ནཱ་ལེ༹ ཝི་ཡ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ གི་ལ་ནྟི་ཡོ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶ་པི ལོ་ཀེ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཏི་བྦ་རཱ་ག་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ཀི་ལེ་སཱ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ཏ་རུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ ཝ་སེ ཝ་ཏྟི་སྶ་ནྟི, གེ་ཧེ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་ད་ཡོ་པི གོ་མ་ཧིཾ་སཱ་ད་ཡོ་པི ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞ་མྤི ས་བྦཾ ཏཱ་ས་ཉྙེ་ཝ ཨཱ་ཡ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ‘‘ཨ་སུ་ཀཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ པ་རི་ཙྪ་དཱ་དི་ཛཱ་ཏཾ ཝཱ ཀ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཀིཾ ཏུ་ཡ྄ཧི་མི་ནཱ བྱཱ་པཱ་རེ་ན, ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ གྷ་རེ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཛཱ་ནི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ དཱ་ས་ཙེ་ཊ་ཀེ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་ཀ་པུ་པྥ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནཾ མ་ཎྜཱུ་ཀ་པོ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་སཱི་ཝི་སེ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ གི་ལ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, པ་ནྣ་ར་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༥) བྷ་ནྟེ, ད་ས་ཧི ཨ་ས་དྡྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ གཱ་མ་གོ་ཙ་རཾ ཀཱ་ཀཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ ‘‘སུ་ཝ་ཎྞཱ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛ་ཧཾ་སེ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟེ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶཱ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ དུ་བྦ་ལ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨ་ནཱ་ག་ཏ་སྨི་ཉྷི རཱ་ཛཱ་ནོ ཧ་ཏྠི་སི་པྤཱ་དཱི་སུ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཡུ་དྡྷེ་སུ ཨ་ཝི་སཱ་ར་དཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫ་ཝི་པ་ཏྟིཾ ཨཱ་ས་ངྐ་མཱ་ནཱ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་མཱུ་ལི་ཀ་ནྷཱ་པ་ཀ་ཀ་པྤ་ཀཱ་དཱི་ནཾ ད་སྶ་ནྟི, ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣཱ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་སྶ་རི་ཡེ ཋི་ཏེ ཛཱ་ཏི་གོ་ཏྟ་ཧཱི་ནེ ཨ་ཀུ་ལཱི་ནེ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རི་སྶ་ནྟི, སུ་ཝ་ཎྞ་རཱ་ཛ་ཧཾ་སེ་ཧི ཀཱ་ཀ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, སོ་ལ༹་ས་མཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.

(༡༦) བྷ་ནྟེ, པུ་བྦེ དཱི་པི་ནོ ཨེ་ལ༹་ཀེ ཁཱ་ད་ནྟི, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ལ༹་ཀེ དཱི་པི་ནོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མུ་རུ་མུ་རཱུ་ཏི ཁཱ་ད་ནྟེ ཨ་དྡ་སཾ. ཨ་ཐ་ཉྙེ ཏ་སཱ ཝ་ཀཱ ཨེ་ལ༹་ཀེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ ཏ་སི་ཏཱ ཏཱ་ས་པྤ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ་པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ གུ་མྦ་ག་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ལཱི་ཡིཾ་སུ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཨ་དྡ་སཾ, ཨི་མ་སྶ ཀོ ཝི་པཱ་ཀོ་ཏི? ཨི་མ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཝི་པཱ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ ཧི ཨ་ཀུ་ལཱི་ནཱ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ ཨི་སྶ་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཀུ་ལཱི་ནཱ ཨ་པ་ཉྙཱ་ཏཱ དུ་གྒ་ཏཱ. ཏེ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ལཱི་ནཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཁེ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ནི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ཨེ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་བྷི་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཏེ་སུ ‘‘ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ, ཨ་མྷཱ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་སུ ཝི་ཝ་ད་ནྟེ་སུ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་དཱི་ཧི པ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཝ་ད་ཐ, ཨི་དཱ་ནི ཝོ ར་ཉྙོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཙྪེ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ནྟ་ཛྫེ་སྶ་ནྟི. ཏེ ཏེ་སཾ བྷ་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཱ་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ་ཡེ་ཝེ་ཏཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཱ་ནི པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷཱི་ཏཱ ནི་པ་ཛྫི་སྶ་ནྟི. པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ་པི པེ་ས་ལེ བྷི་ཀྑཱུ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཝི་ཧེ་ཋེ་སྶ་ནྟི, ཏེ པེ་ས་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ག་ཧ་ན་ཊྛཱ་ནེ་སུ ནི་ལཱི་ཡི་སྶ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩེ་ཧི ཙེ་ཝ པཱ་པ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཙ ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ་ནཾ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟ་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ་ན་ཉྩེ་ཝ པེ་ས་ལ་བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡེ་ན ཏ་ས་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ལཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ན་མྤི ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི. ཨ་ཡ་མྤི ཧི སུ་པི་ནོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་བྦྷ དི་ཊྛོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ པ་ན ན དྷ་མྨ་སུ་དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཏ་ཡི སི་ནེ་ཧེ་ན ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ‘‘བ་ཧུ་དྷ་ནཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་མི་སཱ་པེ་ཀྑ་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཝུ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སཱུ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ མ་ཧཱ་སུ་པི་ནཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ན ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཨི་མེ སུ་པི་ནེ ཨ་དྡ་ས, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ་པི ཨ་དྡ་སཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་པི ནེ་སཾ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མེ སུ་པི་ནེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་ཉྙ་མ་ཏྠ་ཀེ ཁི་པིཾ་སུ, ཏ་ཏོ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི དི་ནྣ་ན་ཡེ་ན ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. པོ་རཱ་ཎ་ཀཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ནེ་སཾ ཨི་མེ སུ་པི་ནེ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཀ་ཐེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙེ་ཝ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཛྷཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨི་མེ སུ་པི་ནེ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པུ་ཙྪི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ. ཏེ་སུ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་མཱ་ཎ་ཝོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡཾ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པི་ཏཱ, ན་ནུ ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ སོ་ཏྠི་ཀ་མྨ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཏཱ་ཏ, ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏྭཾ པ་ན ར་ཉྙོ དྷ་ནཾ ར་ཀྑི་ཏུ་ཀཱ་མོ མ་ཉྙེ་ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏུ་མྷེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ར་ཉྙོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.

ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡི མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ཏེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་ཏ་ལེ ནི་སཱི་དི. མཱ་ཎ་ཝོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་མ་ཀཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, མཱ་ཎ་ཝ, རཱ་ཛཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘བྷ་ནྟེ, རཱ་ཛཱ ནཱ་མ དྷ་མྨི་ཀོ, ཨ་པི་ཙ ཁོ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏི་ཏྠེ པ་ཀྑ་ནྡཱ་པེ’’ནྟི. རཱ་ཛཱ སོ་ལ༹་ས སུ་པི་ནེ དི་སྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཡ་ཉྙཾ ཡ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨི་མེ་སཾ སུ་པི་ནཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ བྷ་ཡཱ མོ་ཙེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི. མ་ཡཾ ཁོ, མཱ་ཎ་ཝ, རཱ་ཛཱ་ནཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ, རཱ་ཛཱ་པི ཨ་མྷེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ས་ཙེ པ་ན ཨི་དྷཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻ, ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་མ་སྶ མ་ཡ་ནྟི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ མ་མཱ་ག་མ་ནཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ནྟཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་ཊི་ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཀོ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཙཱ་རི་ཀོ ཏཱ་པ་སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ‘ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་སུ་པི་ནཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’ཏི ཏུ་མྷེ པ་ཀྐོ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.

རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་པ་སཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ པུ་ཙྪི ‘‘ཏུ་མྷེ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཱ དི་ཊྛ་སུ་པི་ནཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཀ་ཐེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཐེ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་ཐཱ་དི་ཊྛེ ཏཱ་ཝ སུ་པི་ནེ མཾ སཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི རཱ་ཛཱ –

༧༧. ‘‘ཨུ་ས་བྷཱ རུ་ཀྑཱ གཱ་ཝི་ཡོ ག་ཝཱ ཙ,

ཨ་སྶོ ཀཾ་སོ སི་ངྒཱ་ལཱི ཙ ཀུ་མྦྷོ;

པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཙ ཨ་པཱ་ཀ་ཙ་ནྡ་ནཾ.

‘‘ལཱ་བཱུ་ནི སཱི་ད་ནྟི སི་ལཱ པླ་ཝ་ནྟི, མ་ཎྜཱུ་ཀི་ཡོ ཀ་ཎྷ་ས་པྤེ གི་ལ་ནྟི;

ཀཱ་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡ་ནྟི, ཏ་སཱ ཝ་ཀཱ ཨེ་ལ༹་ཀཱ་ནཾ བྷ་ཡཱ ཧཱི’’ཏི. –

ཝ་ཏྭཱ པ་སེ་ན་དི་ར་ཉྙཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ སུ་པི་ནེ ཀ་ཐེ་སི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏེ་སཾ ཨི་དཱ་ནི ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ནི་པྥ་ཏྟིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ས་ཡཾ ཨི་དཾ ཀ་ཐེ་སི –

‘‘ཝི་པ་རི་ཡཱ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏི ན་ཡི་དྷ མ་ཏྠཱི’’ཏི;

ཏ་ཏྲཱ་ཡ་མ་ཏྠོ – ཨ་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ་སཾ སུ་པི་ནཱ་ནཾ ནི་པྥ་ཏྟི. ཡཾ པ་ནེ་ཏཾ ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏ་ཏྠཱ་ཡ ཡ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏཾ ཝི་པ་རི་ཡཱ་སོ ཝ་ཏྟ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ཏོ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨི་མེ་ས་ཉྷི ནི་པྥ་ཏྟི ནཱ་མ ལོ་ཀ་སྶ ཝི་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལེ, ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ, ཀཱ་ར་ཎ་སྶ ཨ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི ཚ་ཌྜ་ན་ཀཱ་ལེ, ཨ་བྷཱུ་ཏ་སྶ བྷཱུ་ཏ་ནྟི ག་ཧ་ཎ་ཀཱ་ལེ, བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱུ་ཏ་ནྟི ཛ་ཧ་ན་ཀཱ་ལེ, ཨ་ལ་ཛྫཱི་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣ་ཀཱ་ལེ, ལ་ཛྫཱི་ན་ཉྩ པ་རི་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ན་ཡི་དྷ མ་ཏྠཱིཏི ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏ་ཝ ཝཱ མ་མ ཝཱ ཀཱ་ལེ ཨི་དྷ ཨི་མ་སྨིཾ པུ་རི་ས་ཡུ་གེ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་པྥ་ཏྟི ན་ཏྠི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ཊི་གྷཱ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཾ ཡ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ལླཱ་སེ་ན ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ལཾ ཏེ་ན. ན་ཏྠི ཏེ ཨི་ཏོ་ནི་དཱ་ནཾ བྷ་ཡཾ ཝཱ ཚ་མྦྷི་ཏ་ཏྟཾ ཝཱ་ཏི མ་ཧཱ་པུ་རི་སོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ བ་ནྡྷ་ནཱ མོ་ཙེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་སུ་གྷཱ་ཏ་ཡ་ཉྙཾ མཱ ཡ་ཛཱི’’ཏི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ་པི ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋི་ཏོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘སུ་པི་ན་པ་ཙྩ་ཡཱ ཏེ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, ཧ་རེ་ཏཾ ཡ་ཉྙ’’ནྟི ཡ་ཉྙཾ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, མཱ་ཎ་ཝོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, ཏཱ་པ་སོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

པ་རི་ནི་བྦུ་ཏེ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ཏི ས་ངྒཱི་ཏི་ཀཱ་ར་ཀཱ ‘‘ཨུ་ས་བྷཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི པ་དཱ་ནི ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ལཱ་བཱུ་ནཱི’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཨེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀ་ནི་པཱ་ཏ་པཱ་ལི༹ཾ ཨཱ་རོ་པེ་སུ་ནྟི.

མ་ཧཱ་སུ་པི་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཏྟ་མཱ.

[༧༨] ༨. ཨི་ལླི་ས་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨུ་བྷོ ཁ་ཉྫཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀོ་སི་ཡ་སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་ར་སྶ ཀི་ར ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་ཀྐཱ་རཾ ནཱ་མ ནི་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཏྠེ་ཀོ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀོ་སི་ཡོ ནཱ་མ སེ་ཊྛི ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. སོ ཏི་ཎ་གྒེ་ན ཏེ་ལ་བི་ནྡུ་མ་ཏྟ་མྤི ནེ་ཝ པ་རེ་སཾ དེ་ཏི, ན ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨི་ཏི ཏ་སྶ ཏཾ ཝི་བྷ་ཝ་ཛཱ་ཏཾ ནེ་ཝ པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ་དཱི་ནཾ, ན ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ཏི, ར་ཀྑ་ས་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ ཨ་པ་རི་བྷོ་གཾ ཏི་ཊྛ་ཏི.

ས་ཏྠཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀ་ལ་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ་ཡཾ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་བ་ནྡྷ་ཝེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཏ་སྶ སེ་ཊྛི་ནོ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་ཏོ པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེ པ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཛ་ན་པ་ད་མ་ནུ་སྶཾ ཀུ་མྨཱ་ས་པཱུ་རཾ ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝཾ ཁཱ་ད་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏ་ཏྠ པི་པཱ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ‘ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, བ་ཧཱུ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མེ བ་ཧཱུ་ནི ཏ་ཎྜུ་ལ་ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་མི་སྶ་ནྟི, ན ཀ་སྶ་ཙི ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཎྷཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. སོ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཎྜུ་པ་ཎྜུ་ཀ་ཛཱ་ཏོ དྷ་མ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་ཏོ ཏ་ཎྷཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པ་གཱུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཨེ་ཝཾ་ག་ཏོ་པི དྷ་ན་ཧཱ་ནི་བྷ་ཡེ་ན ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ན ཀ་ཐེ་སི.

ཨ་ཐ ནཾ བྷ་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ པ་རི་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཏེ སཱ་མི, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ན མེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ རཱ་ཛཱ ཀུ་པི་ཏོ’’ཏི? ‘‘རཱ་ཛཱ་པི མེ ན ཀུ་པྤ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀིཾ ཏེ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་ཧི ཝཱ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ་དཱི་ཧི ཝཱ ཀི་ཉྩི ཨ་མ་ནཱ་པཾ ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་མྤི ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཀི་སྨི་ཉྩི པ་ན ཏེ ཏ་ཎྷཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི? ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ་པི དྷ་ན་ཧཱ་ནི་བྷ་ཡེ་ན ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ནི་སྶ་དྡོ་ཝ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་རི་ཡཱ ‘‘ཀ་ཐེ་ཧི, སཱ་མི, ཀི་སྨིཾ ཏེ ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཝ་ཙ་ནཾ པ་རི་གི་ལ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཨ་ཏྠི མེ ཨེ་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ ཏ་ཎྷཱ, སཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝཾ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀི་མ་ཏྠཾ ན ཀ་ཐེ་སི, ཀིཾ ཏྭཾ ད་ལི་དྡོ, ཨི་དཱ་ནི ས་ཀ་ལ་ས་ཀྐཱ་ར་ནི་ག་མ་ཝཱ་སཱི་ནཾ པ་ཧོ་ན་ཀེ ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝེ པ་ཙི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཏེ་ཧི, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཀ་ར་ཙྪ་ཝཱ་སཱི་ནཾ པ་ཧོ་ན་ཀེ པ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ ཏ་ཝ མ་ཧ་དྡྷ་ན་བྷཱ་ཝ་ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧ་མ་ཏྟེ ས་བྦེ་སཾ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་མ་ཧཾ ཏ་ཝ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་བྷཱ་ཝ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏེ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མ་ཏྟ་སྶེ་ཝ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ ཨེ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏྭཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏེ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཙྩ་མཱ་ནཾ བ་ཧཱུ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི, ས་ཀ་ལ་ཏ་ཎྜུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ནྣ་ཏ་ཎྜུ་ལེ ཙ ཨུ་དྡྷ་ན་ཀ་པ་ལླཱ་དཱི་ནི ཙ ཨཱ་དཱ་ཡ ཐོ་ཀཾ ཁཱི་ར་ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་ཉྩ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ ཨུ་པ་རི་མ་ཏ་ལཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ཙ, ཏ་ཏྠཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏ་བྦཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ དཱ་སི་ཡོ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ སེ་ཊྛིཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི. སོ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྭཱ་རཱ་ནི པི་ད་ཧ་ནྟོ ས་བྦ་དྭཱ་རེ་སུ སཱུ་ཙི་གྷ་ཊི་ཀཱ་ནི ད་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མ་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ་པི དྭཱ་རཾ པི་ད་ཧི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. བྷ་རི་ཡཱ་པི་སྶ ཨུ་དྡྷ་ནེ ཨ་གྒིཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ལླ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པཱུ་ཝེ པ་ཙི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི.

ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ པཱ་ཏོ་ཝ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི, ‘‘ཨེ་སོ, མོ་གྒ་ལླཱ་ན, རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་ར་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་ཀྐཱ་ར་ནི་ག་མེ མ་ཙྪ་རི་ཡ་ཀོ་སི་ཡ་སེ་ཊྛི ‘ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝེ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ ད་སྶ་ན་བྷ་ཡེ་ན ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝེ པ་ཙཱ་པེ་ཏི. ཏྭཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏཾ སེ་ཊྛིཾ ད་མེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་པི ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀེ པཱུ་ཝེ ཙ ཁཱི་ར་ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཙ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཧི. ཨ་ཛྫཱ་ཧཾ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི་སྶཱ་མི, པཱུ་ཝེ་ཧེ་ཝ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ཏཾ ནི་ག་མཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པཱ་སཱ་ད་སྶ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་དྭཱ་རེ སུ་ནི་ཝ་ཏྠོ སུ་པཱ་རུ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ཡེ་ཝ མ་ཎི་རཱུ་པ་ཀཾ ཝི་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི.

མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི་ནོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ ཀ་མྤི. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ན་ཉྙེ་ཝ བྷ་ཡེ་ན ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ’’ཏི ག་ཧེ་ཏ་བྦ་ག་ཧ་ཎཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟ་ལོ་ཎ་ས་ཀྑ་རཱ ཝི་ཡ དོ་སེ་ན ཏ་ཊ་ཏ་ཊཱ་ཡ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ས་མ་ཎ, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཏྭཾ ཀིཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་པ་དེ པ་དཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ་པི ནེ་ཝ ལ་བྷི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ངྐ་མི. སེ་ཊྛི ‘‘ཙ་ངྐ་མ་ནྟོ ཀིཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་ད་མཱ་ནོ་པི ན ལ་བྷི་སྶ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ནི་སི་ནྣོ ཀིཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ན་ཨུ་མྨཱ་རེ ཋི་ཏོ་པི ན ལ་བྷི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ཐེ་རོ ཨུ་མྨཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨུ་མྨཱ་རེ ཋི་ཏོ ཀིཾ ལ་བྷི་སྶ་སི, དྷཱུ་མཱ་ཡ་ནྟོ་པི ན ལ་བྷི་སྶ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ དྷཱུ་མཱ་ཡི, ས་ཀ་ལ་པཱ་སཱ་དོ ཨེ་ཀ་དྷཱུ་མོ ཨ་ཧོ་སི, སེ་ཊྛི་ནོ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ སཱུ་ཙི་ཡཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏོ. གེ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ན་བྷ་ཡེ་ན པ་ན ནཾ ‘‘པ་ཛྫ་ལ་ནྟོ་པི ན ལ་བྷི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎོ སུ་ཊྛུ ལ་གྒོ, ཨ་ལ་དྡྷཱ ན ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཀ་མ་སྶ པཱུ་ཝཾ དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཨེ་ཀཾ ཁུ་དྡ་ཀ་པཱུ་ཝཾ པ་ཙི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཧི ན’’ནྟི. སཱ ཐོ་ཀ་ཉྙེ་ཝ པི་ཊྛཾ ཀ་པ་ལླ་པཱ་ཏི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི, མ་ཧཱ་པཱུ་ཝོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་པཱ་ཏིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི.

སེ་ཊྛི ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘བ་ཧུ ཏ་ཡཱ པི་ཊྛཾ ག་ཧི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཡ་མེ་ཝ ད་བྦི་ཀ་ཎྞེ་ན ཐོ་ཀ་ཏ་རཾ པི་ཊྛཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྑི་པི, པཱུ་ཝོ པུ་རི་མ་པཱུ་ཝ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ཛཱ་ཏོ. ཨེ་ཝཾ ཡཾ ཡཾ པ་ཙ་ཏི, སོ སོ མ་ཧ་ནྟ་མ་ཧ་ནྟོ་ཝ ཧོ་ཏི. སོ ནི་བྦི་ནྣོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་དྡེ, ཨི་མ་སྶ ཨེ་ཀཾ པཱུ་ཝཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་སྶཱ པ་ཙྪི་ཏོ ཨེ་ཀཾ པཱུ་ཝཾ ག་ཎྷ་ནྟི་ཡཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཱ ཨ་ལླཱི་ཡིཾ་སུ. སཱ སེ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་མི, ས་བྦེ པཱུ་ཝཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ལ་གྒཱ, ཝི་སུཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སོ་པི ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨུ་བྷོ ཛ་ནཱ ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ་པི ཝི་ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ་སྶ པཱུ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་རཱི་ར་ཏོ སེ་དཱ མུ་ཙྩིཾ་སུ, པི་པཱ་སཱ ཙ པ་ཙྪི་ཛྫི. ཏ་ཏོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ ‘‘བྷ་དྡེ, ན མེ པཱུ་ཝེ་ཧི ཨ་ཏྠོ, པ་ཙྪི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་སྶ དེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ པ་ཙྪིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཐེ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་བྦེ པཱུ་ཝེ ཐེ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཐེ་རོ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, ཏི་ཎྞཾ ར་ཏ་ནཱ་ནཾ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་སི, ‘‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛ’’ནྟི དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ ཕ་ལཾ ག་ག་ན་ཏ་ལེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ཝི་ཡ ད་སྶེ་སི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ སེ་ཊྛི ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ པ་ལླ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པཱུ་ཝེ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ‘པཱུ་ཝེ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’ཏི པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ཧཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙི་ཡཱ ས་ཏི སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཾ པཱུ་ཝེ ཙ ཁཱི་རཱ་དཱི་ནི ཙ ག་ཎྷཱ་པེ་ཐ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ས་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཉྩ་ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྠ་ཀེ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀཱ་ལཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙི་ཡཱ ས་ཏི ཨ་ཧཾ ཝོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ནེ་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་སཱ་དེ སོ་པཱ་ན་སཱི་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ནེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ་པཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ པ་ན ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དཱ ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་མ་ཏྟེ་ན ཝོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཐེ་རོ སོ་པཱ་ན་སཱི་སཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ‘‘སོ་པཱ་ན་པཱ་ད་མཱུ་ལཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི, ཏ་ཐེ་ཝཱ་ཧོ་སི.

ཨི་ཏི ཐེ་རོ སེ་ཊྛི་ཉྩ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡ་ཉྩ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དཱ ཧེ་ཊྛཱ་ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཀཱ་ལ་ཏོ ཁི་པྤ་ཏ་རཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ས་མྤཱ་པེ་སི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་གྒཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི, སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཏྟེ པཱུ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཡཱ་པ་ན་མ་ཏྟཾ ག་ཎྷི, པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཎྷིཾ་སུ. སེ་ཊྛི ཁཱི་ར་ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་ནི ད་ད་མཱ་ནོ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི་པི ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཁཱ་དི, པཱུ་ཝཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མེ་ཝ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ས་ཀ་ལ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཝི་གྷཱ་སཱ་དཱ་ན་ཉྩ དི་ནྣེ་པི ན པ་རི་ཡ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, པཱུ་ཝཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ན ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏེ་ན ཧི ཛེ་ཏ་ཝ་ན་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ཚ་ཌྜེ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ཐ ནེ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པ་བྦྷཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཛྫ་ཏ་ནཱ་པི ཏཾ ཋཱ་ནཾ ‘‘ཀ་པ་ལླ་པཱུ་ཝ་པ་བྦྷཱ་རོ’’ཏྭེ་ཝ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ས་དྡྷིཾ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་པི སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ སོ་པཱ་ནཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་སཱ་དེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ་ཡེ་ཝ ཝི་ཀི་རི.

པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཊི་ས་ལླཱི་ནེ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘པ་སྶ་ཐཱ་ཝུ་སོ, མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏྠེ་ར་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ, ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ ས་དྡྷཾ ཨ་ནུ་པ་ཧ་ཙྩ བྷོ་གེ མ་ཙྪ་རི་ཡ་སེ་ཊྛིཾ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ད་མེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པཱུ་ཝེ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་མྨུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི, ཨ་ཧོ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཐེ་རོ’’ཏི ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་ལ་ད་མ་ཀེ་ན ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ་ནཱ ཀུ་ལེ ཨ་ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏྭཱ ཨ་ཀི་ལ་མེ་ཏྭཱ པུ་པྥ་ཏོ རེ་ཎུཾ ག་ཎྷ་ནྟེ་ན བྷ་མ་རེ་ན ཝི་ཡ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ –

‘‘ཡ་ཐཱ་པི བྷ་མ་རོ པུ་པྥཾ, ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་མ་ཧེ་ཋ་ཡཾ;

པ་ལེ་ཏི ར་ས་མཱ་དཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ གཱ་མེ མུ་ནཱི ཙ་རེ’’ཏི. (དྷ. པ. ༤༩) –

ཨི་མཾ དྷ་མྨ་པ་དེ གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི་པི ཐེ་ར་སྶ གུ་ཎཾ པ་ཀཱ་སེ་ཏུཾ ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མོ་གྒ་ལླཱ་ནེ་ན མ་ཙྪ་རི་ཡ་སེ་ཊྛི ད་མི་ཏོ, པུ་བྦེ་པི ཏཾ ད་མེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨི་ལླི་སོ ནཱ་མ སེ་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་ཝི་བྷ་ཝོ པུ་རི་ས་དོ་ས་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ཁ་ཉྫོ ཀུ་ཎཱི ཝི་ས་མ་ཀྑི་མ་ཎྜ་ལོ ཨ་སྶ་དྡྷོ ཨ་པྤ་ས་ནྣོ མ་ཙྪ་རཱི, ནེ་ཝ ཨ་ཉྙེ་སཾ དེ་ཏི, ན ས་ཡཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ར་ཀྑ་ས་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི ཝི་ཡ་སྶ གེ་ཧཾ ཨ་ཧོ་སི. མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ན་སྶ ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ དཱ་ཡ་ཀཱ དཱ་ན་པ་ཏི་ནོ. སོ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ དཱ་ན་སཱ་ལཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ཀེ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ དྷ་ན་མེ་ཝ ས་ཎྛཱ་པེ་སི.

སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཀཾ མ་གྒ་ཀི་ལ་ནྟཾ ཛཱ་ན་པ་ད་མ་ནུ་སྶཾ, ཨེ་ཀཾ སུ་རཱ་ཝཱ་ར་ཀཾ, ཨཱ་དཱ་ཡ པཱི་ཋ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་མྦི་ལ་སུ་རཱ་ཡ ཀོ་ས་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པཱུ་རེ་ཏྭཱ པཱུ་ཏི་མ་ཙྪ་ཀེ་ན ཨུ་ཏྟ་རི་བྷ་ངྒེ་ན པི་ཝ་ནྟཾ དི་སྭཱ སུ་རཾ པཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ སུ་རཾ པི་ཝི་སྶཱ་མི, མ་ཡི པི་ཝ་ནྟེ བ་ཧཱུ པི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མེ དྷ་ན་པ་རི་ཀྑ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཎྷཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཝི་ཧ་ཏ་ཀ་པྤཱ་སོ ཝི་ཡ པ་ཎྜུ་ས་རཱི་རོ ཨ་ཧོ་སི དྷ་མྨ་ནི་ས་ནྠ་ཏ་ག་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨུ་པ་གཱུ་ཧི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. ཏ་མེ་ནཾ བྷ་རི་ཡཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ པ་རི་མ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཏེ, སཱ་མི, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ས་བྦཾ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཏེ པ་ཧོ་ན་ཀཾ སུ་རཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི པ་ན ཝུ་ཏྟེ ‘‘གེ་ཧེ སུ་རཱ་ཡ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ བ་ཧཱུ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ནྟི, ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎ་ཏོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ་པི ན ས་ཀྐཱ ཨི་དྷ ནི་སི་ནྣེ་ན པི་ཝི་ཏུ’’ནྟི མཱ་ས་ཀ་མ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་པ་ཎ་ཏོ སུ་རཱ་ཝཱ་ར་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙེ་ཊ་ཀེ་ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་མ་གྒ་ས་མཱི་པེ ཨེ་ཀཾ གུ་མྦཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སུ་རཱ་ཝཱ་ར་ཀཾ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ ཏྭ’’ནྟི ཙེ་ཊ་ཀཾ དཱུ་རེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀོ་ས་ཀཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ སུ་རཾ པཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི.

པི་ཏཱ པ་ན་སྶ དཱ་ནཱ་དཱི་ནཾ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ཏྟཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ས་ཀྐོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ‘‘པ་ཝ་ཏྟ་ཏི ནུ ཁོ མེ དཱ་ན་གྒཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ, པུ་ཏྟ་སྶ ཀུ་ལ་ཝཾ་སཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ དཱ་ན་སཱ་ལཾ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ཀེ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ མ་ཙྪ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷ་ཡེ་ན གུ་མྦཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀ་སྶེ་ཝ སུ་རཾ པི་ཝ་ན་བྷཱ་ཝ་ཉྩ དི་སྭཱ ‘‘ག་ཙྪཱ་མི, ནཾ ས་ངྑོ་བྷེ་ཏྭཱ ད་མེ་ཏྭཱ ཀ་མྨ་ཕ་ལ་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནཱ་ར་ཧཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛི་ནཱ ས་དི་སཾ ཁ་ཉྫཾ ཀུ་ཎིཾ ཝི་ས་མ་ཙ་ཀྑུ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཝི་ས་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, ཨ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི, དེ་ཝ གྷ་རེ མེ ཨ་སཱི་ཏི་ཀོ་ཊི་མ་ཏྟཾ དྷ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ དེ་ཝོ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རཾ པཱུ་རཱ་པེ་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ཨ་ལཾ མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི, ཏ་ཝ དྷ་ན་ཏོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧེ བ་ཧུ་ཏ་རཾ དྷ་ན’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ, དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་མྨཾ ན་ཏྠི, ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི. ‘‘དེ་ཧི, མ་ཧཱ་སེ་ཊྛཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛི་ནོ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ས་བྦེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་མ་ནུ་སྶཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་སུཾ, ཨེ་ཀོ་པི ‘‘ནཱ་ཡཾ, ཨི་ལླི་སོ’’ཏི ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ན་ཏྠི.

སོ གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཨུ་མྨཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ དོ་ཝཱ་རི་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡོ ཨ་ཉྙོ མ་ཡཱ ས་མཱ་ན་རཱུ་པོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘མ་མེ་ཏཾ གེ་ཧ’ནྟི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཾ པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ར་ཧེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ སི་ཏཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, དཱ་ནཾ དེ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ ཙ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཙ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ཙ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཙི་ཏྟ་མེ་ཝ ན་ཏྠི, ཨ་ཛྫ པ་ན སུ་རཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མུ་དུ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ སེ་ཊྛི་བྷ་རི་ཡཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཡཱ དེ་ཐ, སཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཧི བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ཀཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘‘སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛི་སྶ གྷ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཱུ’ནྟི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ཙ ཏ་ཐཱ ཀཱ་རེ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ པ་ཙྪི་པ་སི་བྦ་ཀཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏི. ས་ཀྐོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པཱུ་རེ ག་བྦྷེ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་མྨི, ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ དྷ་ནཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་བྷ་ཏ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི.

ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཛ་ན་པ་ད་མ་ནུ་སྶོ ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛི་ནོ གོ་ཎེ ཏ་སྶེ་ཝ ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ཧི ར་ཏ་ནེ་ཧི པཱུ་རེ་ཏྭཱ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ མ་ཧཱ་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཏ་སྶ གུ་མྦ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ན ར་ཐཾ པེ་སེ་ནྟོ ‘‘ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཛཱི་ཝ, སཱ་མི, ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛི, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་དཱ་ནི མེ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་བྦཾ ཛཱ་ཏཾ, ཏ་ཝེ་ཝ ར་ཐོ, ཏ་ཝེ་ཝ གོ་ཎཱ, ཏ་ཝེ་ཝ གེ་ཧེ ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི, ནེ་ཝ མཱ་ཏ་རཱ དི་ནྣཱ་ནི, ན པི་ཏ་རཱ, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ལ་དྡྷཱ་ནི, སཱ་མཱི’’ཏི སེ་ཊྛི་ནོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ མ་མ ནཱ་མཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཝ་ད་ཏི, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མ་མ དྷ་ནཾ ར་ཉྙཱ ལོ་ཀ་སྶ དི་ནྣ’’ནྟི གུ་མྦཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ གོ་ཎེ ཙ ར་ཐ་ཉྩ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་རེ, ཙེ་ཊ་ཀ, མ་ཡ྄ཧཾ གོ་ཎཱ, མ་ཡ྄ཧཾ ར་ཐོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ གོ་ཎེ ནཱ་སཱ་ར་ཛྫུ་ཡཾ ག་ཎྷི, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ར་ཐཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘ཨ་རེ, དུ་ཊྛ་ཙེ་ཊ་ཀ, ཨི་ལླི་ས་མ་ཧཱ་སེ་ཊྛི ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏྭཾ ཀིཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ས་ནིཾ པཱ་ཏེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཁ་ནྡྷེ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ པུ་ན ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པཾ་སུཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ར་ཐཾ ག་ཎྷི, ག་ཧ་པ་ཏི་ཀོ ར་ཐཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཀེ་སེ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨོ་ཎཱ་མེ་ཏྭཱ ཀ་པྤ་ར་པ་ཧཱ་རེ་ཧི ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཁི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ་སྶ སུ་རཱ་མ་དོ ཚི་ཛྫི. སོ ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཝེ་གེ་ན ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟེ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྦྷོ ཀིཾ ནཱ་མེ་ཏཾ, ཀིཾ རཱ་ཛཱ མ་མ དྷ་ནཾ ཝི་ལུ་མྤཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ཏཾ ག་ནྟྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི, ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏེ་ནྟི. སོ ཝེ་ད་ནཱ་པྤ་ཏྟོ གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. དྭཱ་ར་པཱ་ལཱ ‘‘ཨ་རེ, དུ་ཊྛ་ག་ཧ་པ་ཏི, ཀ་ཧཾ པ་ཝི་ས་སཱི’’ཏི ཝཾ་ས་པེ་སི་ཀཱ་ཧི པོ་ཐེ་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ.

སོ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི རཱ་ཛཱ་ནཾ ན་ཏྠི མེ ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི པ་ཊི་ས་ར་ཎོ’’ཏི ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དེ་ཝ, མ་མ གེ་ཧཾ ཏུ་མྷེ ཝི་ལུ་མྤཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནཱ་ཧཾ སེ་ཊྛི ཝི་ལུ་མྤཱ་པེ་མི, ན་ནུ ཏྭ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཏུ་མྷེ ན ག་ཎྷ་ཐ, ཨ་ཧཾ མ་མ དྷ་ནཾ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སཱི་ཏི. ནཱ་ཧཾ, དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཀིཾ ཏུ་མྷེ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ཙྪ་རི་ཡ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏི་ཎ་གྒེ་ན ཏེ་ལ་བི་ནྡུ་མྤི ན ཀ་སྶ་ཙི དེ་མི. ཡོ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་ས་ཐ, དེ་ཝཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ ས་ཀྐཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི, དྭི་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཝི་སེ་སཾ ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ན ཨ་མ་ཙྩཱ. མ་ཙྪ་རི་ཡ་སེ་ཊྛི ‘‘ཀིཾ, དེ་ཝ, ཨ་ཡཾ སེ་ཊྛི, ཨ་ཧཾ སེ་ཊྛཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘མ་ཡཾ ན ས་ཉྫཱ་ནཱ་མ, ཨ་ཏྠི ཏེ ཀོ་ཙི ས་ཉྫཱ་ན་ན་ཀོ’’ཏི? ‘‘བྷ་རི་ཡཱ མེ, དེ་ཝཱ’’ཏི. བྷ་རི་ཡཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཏེ སཱ་མི་ཀོ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སཱ ‘‘ཨ་ཡ’’ནྟི ས་ཀྐ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཊྛཱ་སི. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རེ ཙ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪིཾ་སུ, ས་བྦེ་པི ས་ཀྐ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ ཏི་ཊྛ་ནྟི.

པུ་ན སེ་ཊྛི ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སཱི་སེ པི་ལ༹་ཀཱ ཨ་ཏྠི, ཀེ་སེ་ཧི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ, ཏཾ ཁོ པ་ན ཀ་པྤ་ཀོ ཨེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཀ་པྤ་ཀོ མཾ, དེ་ཝ, ས་ཉྫཱ་ནཱ་ཏི, ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཀ་པྤ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛིཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘སཱི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི དྭི་ནྣ་མྤི སཱི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ སཱི་སེ པི་ལ༹་ཀཾ མཱ་པེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དྭི་ནྣ་མྤི སཱི་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པི་ལ༹་ཀཱ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྭི་ནྣ་མྤི སཱི་སེ པི་ལ༹་ཀཱ ཨ་ཏྠེ་ཝ, ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཨི་ལླི་ས་བྷཱ་ཝཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༨. ‘‘ཨུ་བྷོ ཁ་ཉྫཱ ཨུ་བྷོ ཀུ་ཎཱི, ཨུ་བྷོ ཝི་ས་མ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ;

ཨུ་བྷི་ནྣཾ པི་ལ༹་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ, ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མི ཨི་ལླི་ས’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷོཏི དྭེ་པི ཛ་ནཱ. ཁ་ཉྫཱཏི ཀུ་ཎྛ་པཱ་དཱ. ཀུ་ཎཱིཏི ཀུ་ཎྛ་ཧ་ཏྠཱ. ཝི་ས་མ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱཏི ཝི་ས་མ་ཀྑི་མ་ཎྜ་ལཱ ཀེ་ཀ་རཱ. པི་ལ༹་ཀཱཏི དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ སཱི་ས་པ་དེ་སེ ཨེ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནཱ་ཝ པི་ལ༹་ཀཱ ཛཱ་ཏཱ. ནཱ་ཧཾ པ་སྶཱ་མཱིཏི ཨ་ཧཾ ‘‘ཨི་མེ་སུ ཨ་ཡཾ ནཱ་མ ཨི་ལླི་སོ’’ཏི ན པ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཨི་ལླི་ས་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཝོ་ཙ.

བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི ཀ་མྤ་མཱ་ནོ དྷ་ན་སོ་ཀེ་ན ས་ཏིཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ ‘‘ནཱ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ལླི་སོ, ས་ཀྐོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ ས་ཀྐ་ལཱི་ལཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨི་ལླི་ས་སྶ མུ་ཁཾ པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན སི་ཉྩིཾ་སུ, སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀྐཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀྐོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་ལླི་ས, ཨི་དཾ དྷ་ནཾ མ་མ ས་ནྟ་ཀཾ, ན ཏ་ཝ. ཨ་ཧ་ཉྷི ཏེ པི་ཏཱ, ཏྭཾ མ་མ པུ་ཏྟོ. ཨ་ཧཾ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ, ཏྭཾ པ་ན མེ ཝཾ་སཾ ཨུ་པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་ན་སཱི་ལོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཙྪ་རི་ཡེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ཀེ ནི་ཀྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ དྷ་ན་མེ་ཝ ས་ཎྛཱ་པེ་སི. ཏཾ ནེ་ཝ ཏྭཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་སི, ན ཨ་ཉྙེ་སཾ དེ་སི, ར་ཀྑ་ས་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏཾ ཝི་ཡ ཏི་ཊྛ་ཏི. ས་ཙེ མེ དཱ་ན་སཱ་ལཱ པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ད་སྶ་སི, ཨི་ཙྩེ་ཏཾ ཀུ་ས་ལཾ. ནོ ཙེ ད་སྶ་སི, ས་བྦཾ ཏེ དྷ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མི་ནཱ ཨི་ནྡ་ཝ་ཛི་རེ་ན ཏེ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་ལླི་ས་སེ་ཊྛི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ས་ནྟ་ཛྫི་ཏོ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཀྐོ ཏ་སྶ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ་ཝ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཏཾ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་ལླི་སོ་པི དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ མ་ཙྪ་རི་ཡ་སེ་ཊྛིཾ ད་མེ་ཏི, པུ་བྦེ་པེ་ས ཨི་མི་ནཱ ད་མི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཨི་ལླི་སོ མ་ཙྪ་རི་ཡ་སེ་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ, རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཀ་པྤ་ཀོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཨི་ལླི་ས་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཊྛ་མཱ.

[༧༩] ༩. ཁ་ར་སྶ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡ་ཏོ ཝི་ལུ་ཏྟཱ ཙ ཧ་ཏཱ ཙ གཱ་ཝོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཀི་ར ཨེ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མེ རཱ་ཛ་བ་ལིཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙོ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ གཱ་མཾ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ མ་ཡ྄ཧཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་གེ་ཝ མ་ནུ་སྶེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ཙོ་རེ་སུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ གཱ་ཝི་ཡོ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ གཱ་མཾ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ག་ཏེ་སུ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཏ་སྶ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཏཾ ཀ་མྨཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཛཱ་ཏཾ. མ་ནུ་སྶཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ དོ་སཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ནི་གྒ་ཧི་ཏཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལོ, པུ་བྦེ་པི ཨེ་ཝཾ་སཱི་ལོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཨེ་ཀ་སྶ ཨ་མ་ཙྩ་སྶ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ཨ་དཱ་སི. ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏ་དཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝ་ཎི་ཛྫཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནྟེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ ནི་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. སོ ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀེ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན བྷེ་རི་ཡཱ ཝ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ‘‘ཨ་ཡཾ དུ་ཊྛ་གཱ་མ་བྷོ་ཛ་ཀོ ཙོ་རེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ གཱ་མཾ ཝི་ལུ་མྤཱ་པེ་ཏྭཱ ཙོ་རེ་སུ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛེ་སུ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་ས་ནྟཱུ་པ་ས་ནྟོ ཝི་ཡ བྷེ་རི་ཡཱ ཝ་ཛྫ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧༩. ‘‘ཡ་ཏོ ཝི་ལུ་ཏྟཱ ཙ ཧ་ཏཱ ཙ གཱ་ཝོ, ད་ཌྜྷཱ་ནི གེ་ཧཱ་ནི ཛ་ནོ ཙ ནཱི་ཏོ;

ཨ་ཐཱ་ག་མཱ པུ་ཏྟ་ཧ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟོ, ཁ་ར་སྶ་རཾ ཌི་ཎྜི་མཾ ཝཱ་ད་ཡ་ནྟོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡ་ཏོཏི ཡ་དཱ. ཝི་ལུ་ཏྟཱ ཙ ཧ་ཏཱ ཙཱཏི ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཙ ནཱི་ཏཱ, མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཧ་ཏཱ. གཱ་ཝོཏི གོ་རཱུ་པཱ་ནི. ད་ཌྜྷཱ་ནཱིཏི ཨ་གྒིཾ ད་ཏྭཱ ཛྷཱ་པི་ཏཱ་ནི. ཛ་ནོ ཙ ནཱི་ཏོཏི ཀ་ར་མ་ར་གྒཱ་ཧཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱི་ཏོ. པུ་ཏྟ་ཧ་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟོཏི ཧ་ཏ་པུ་ཏྟཱ་ཡ པུ་ཏྟོ, ནི་ལླ་ཛྫོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཚི་ནྣ་ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་སྶ ཧི མཱ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་ཏི སོ ཏ་སྶཱ ཛཱི་ཝ་ནྟོ་པི ཧ་ཏ་པུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ཏཱི་ཏི ཧ་ཏ་པུ་ཏྟཱ་ཡ པུ་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཁ་ར་སྶ་རནྟི ཐ་དྡྷ་ས་དྡཾ. ཌི་ཎྜི་མནྟི པ་ཊ་ཧ་བྷེ་རིཾ.

ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཾ པ་རི་བྷཱ་སི. ན ཙི་རེ་ནེ་ཝ ཙ ཏ་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཐ་སྶ རཱ་ཛཱ དོ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ནི་གྒ་ཧཾ ཨ་ཀཱ་སི.