༧. ཨི་ཏྠི་ཝ་གྒོ
[༦༡] ༡. ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་སཱ ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ ཨུ་མྨཱ་ད་ནྟི་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏཾ པ་ན བྷི་ཀྑུཾ ས་ཏྠཱ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་སཱ་ཏཱ ཨ་ས་ཏི་ཡོ ལཱ་མི་ཀཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ, ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ལཱ་མི་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་སྨཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཏཱི་སུ ཝེ་དེ་སུ ས་བྦ་སི་པྤེ་སུ ཙ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ པུ་ཏྟ་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨ་གྒིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་མཱ་རཾ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘པུ་ཏྟ, མ་ཡཾ ཏ་ཝ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ཨ་གྒིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋ་པ་ཡི་མྷ. ས་ཙེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ བྷ་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏྭཾ ཨ་གྒིཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ན་མ་སྶ་མཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཧོ་ཧི. ས་ཙེ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཧཱི’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ནཱ་ཧཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རི་ཏུཾ, ཀུ་ཊུ་མྦ་མེ་ཝ ས་ཎྛ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱ་གཾ ས་ཧ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མཱ་སི.
མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ན་སྶ ཨ་ན་ཏྠི་ཀཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན, ཨ་ར་ཉྙེ ཨ་གྒིཾ པ་རི་ཙ་རཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ དོ་སཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པེ་སེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ‘‘སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི མེ པུ་ཏྟ་སྶ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ དོ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏུ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, སི་པྤ’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟོ་པི ཏེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, ཡ་དི ཏེ ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟོ ན ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ, ཀིཾ ནཱ་མ ཏེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཾ, ག་ཙྪ, ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པུ་ན ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་བྷི་མུ་ཁོ པཱ་ཡཱ་སི. ཏ་སྶ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ མཱ་ཏཱ མ་ཧ་ལླི་ཀཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཱ. སོ ཏཾ ས་ཧ་ཏྠཱ ནྷཱ་པེ་ནྟོ བྷོ་ཛེ་ནྟོ པཱ་ཡེ་ནྟོ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཏི. ཨ་ཉྙེ མ་ནུ་སྶཱ ནཾ ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ནྟཾ ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི. སོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཝི་ཝི་ཏྟེ ཨ་ར་ཉྙེ ཨུ་ད་ཀ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་པྤི་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟོ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི.
སོ་པི ཁོ མཱ་ཎ་ཝོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཏི་སཱི་གྷཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན་ནུ ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟོ ནཱ་མ ན ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཀོ པ་ན ཏེ ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟེ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏ་བྦེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི? ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟོ ནཱ་མ ཀོ་ཙི ན་ཏྠི, ཨི་མ་སྶ པ་ན མཱ་ཏཱ ཨི་མཾ ཨི་ཏྠི་དོ་སེ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ད་སྶཱ་མི ཏེ ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟེ, ཏྭཾ ཨ་ཛྫ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ མ་མ ཋཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ མ་མ མཱ་ཏ་རཾ ས་ཧ་ཏྠཱ ནྷཱ་པེ་ནྟོ བྷོ་ཛེ་ནྟོ པཱ་ཡེ་ནྟོ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་ཧི, ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་སཱི་ས་པི་ཊྛི་ས་མྦཱ་ཧ་ནཱ་དཱི་ནི ཙ་སྶཱ ཀ་རོ་ནྟོ ‘ཨ་ཡྻེ ཛ་རཾ པ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ་པི ཏཱ་ཝ ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་རཱི་རཾ, ད་ཧ་ར་ཀཱ་ལེ ཀཱི་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ་དཱི་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་སི. ཡ་ཉྩ ཏེ མ་མ མཱ་ཏཱ ཀ་ཐེ་ཏི, ཏཾ ཨ་ལ་ཛྫ་ནྟོ ཨ་ནི་གུ་ཧ་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟེ ལ་ཙྪ་སི, ཨ་ཀ་རོ་ནྟོ ན ལ་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷུ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཡ་ཐཱ་ཝུ་ཏྟ་ཝི་དྷཱ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶཱ ཏ་སྨིཾ མཱ་ཎ་ཝེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་མཱ་ནེ ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནྡྷཱ་ཡ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཱ་ཡ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ལེ་སོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཾ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡྻེ, ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨི་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ན ག་རུ་ཀོ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ མཾ ཨི་ཙྪ་སི, པུ་ཏྟཾ མེ མཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་མ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀི་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་ཙེ ཏྭཾ མཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛ་སི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ནཾ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་སཱ་ཏཱ ལཱ་མི་ཀཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ནཱ་མ ཝ་ཡེ ཋི་ཏཱ རཱ་ག་ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཛཱ་ཏཱ. མཱ་ཎ་ཝོ ས་བྦཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘སུ་ཊྛུ ཏེ, མཱ་ཎ་ཝ, ཀ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟེ་ནཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མཱ་ཏུ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, མཱ་ཎ་ཝ, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ཨེ་ཀཾ ཨུ་དུ་མྦ་ར་རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་མཱ་ཎེ་ན ཀ་ཊྛ་རཱུ་པ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨུ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛྫུ་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཕ་ར་སུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ མ་མ མཱ་ཏུ ས་ཉྙཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཡ་ན་ཊྛཱ་ནེ ནི་པ་ནྣོ, ར་ཛྫུ་ས་ཉྙཱ མེ བ་དྡྷཱ, ཨི་མཾ ཕ་ར་སུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ས་ཙེ ས་ཀྐོ་སི, མཱ་རེ་ཧི ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏྭཾ པ་ན མཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི? སཱ ཕ་ར་སུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཛྫུ་ས་ཉྙཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་ཏྟོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ཊྛ་རཱུ་པ་ཀ་སྶ མུ་ཁ་ཏོ སཱ་ཊ་ཀཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ཕ་ར་སུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི གཱི་ཝཱ་ཡ་མེ་ཝ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘དྷ’’ནྟི ས་དྡེ ཨུ་པྤ་ནྣེ རུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཐ བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ན ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་སི, ཨ་མྨཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཱ ‘‘ཝ་ཉྩི་ཏཱ་མྷཱི’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་རི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏཱ. ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ར པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ནི་པ་ནྣཱ་ཡ་པི ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཏཱ་ཡ མ་རི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ.
སོ ཏ་སྶཱ མ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཾ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ན་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, པཱ་ཊི་ཡེ་ཀྐོ ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་སཱ་ཏཱ ནཱ་མ, ཏ་ཝ མཱ་ཏཱ ‘ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ’ཏི མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ དོ་སཾ ཛཱ་ན་ན་ཏྠཾ པེ་སེ་སི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏེ པ་ཙྩ་ཀྑ་མེ་ཝ མ་མ མཱ་ཏུ དོ་སོ དི་ཊྛོ, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ‘ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་སཱ་ཏཱ ལཱ་མི་ཀཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཏཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ པུ་ཙྪི ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨུ་གྒ་ཧི་ཏོ ཏེ ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་སི, པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཝཱ པ་རི་ཙ་རི་སྶ་སི, ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝཱ ཝ་སི་སྶ་སཱི’’ཏི? མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘མ་ཡཱ, ཨ་མྨ, པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ དོ་སཱ དི་ཊྛཱ, ཨ་གཱ་རེ་ན མེ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མ་ཧ’’ནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༡. ‘‘ཨ་སཱ ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ, ཝེ་ལཱ ཏཱ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
སཱ་ར་ཏྟཱ ཙ པ་ག་བྦྷཱ ཙ, སི་ཁཱི ས་བྦ་གྷ་སོ ཡ་ཐཱ;
ཏཱ ཧི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་སཱཏི ཨ་ས་ཏི་ཡོ ལཱ་མི་ཀཱ. ཨ་ཐ ཝཱ སཱ་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི སུ་ཁཾ, ཏཾ ཏཱ་སུ ན་ཏྠི. ཨ་ཏྟ་ནི པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་སཱ་ཏ་མེ་ཝ དེ་ནྟཱི་ཏི་པི ཨ་སཱ, དུ་ཀྑཱ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ –
‘‘མཱ་ཡཱ ཙེ་ཏཱ མ་རཱི་ཙཱི ཙ, སོ་ཀོ རོ་གོ ཙུ་པ་དྡ་ཝོ;
ཁ་རཱ ཙ བ་ནྡྷ་ནཱ ཙེ་ཏཱ, མ་ཙྩུ་པཱ་སཱ གུ་ཧཱ་ས་ཡཱ;
ཏཱ་སུ ཡོ ཝི་སྶ་སེ པོ་སོ, སོ ན་རེ་སུ ན་རཱ་དྷ་མོ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༡.༡༡༨);
ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོཏི ལོ་ཀེ ཨི་ཏྠི་ཡོ. ཝེ་ལཱ ཏཱ་སཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཨ་མྨ, ཏཱ་སཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཀི་ལེ་སུ་པྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཝེ་ལཱ སཾ་ཝ་རོ མ་རི་ཡཱ་དཱ པ་མཱ་ཎཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སཱ་ར་ཏྟཱ ཙ པ་ག་བྦྷཱ ཙཱཏི ཝེ་ལཱ ཙ ཨེ་ཏཱ་སཾ ན་ཏྠི, པ་ཉྩ་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ སཱ་ར་ཏྟཱ ཨ་ལླཱི་ནཱ, ཏ་ཐཱ ཀཱ་ཡ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ན, ཝཱ་ཙཱ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ན, མ་ནོ་པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ནཱ་ཏི ཏི་ཝི་དྷེ་ན པཱ་ག་བྦྷི་ཡེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ པ་ག་བྦྷཱ ཙེ་ཏཱ. ཨེ་ཏཱ་ས་ཉྷི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཱ་དཱི་ནི པ་ཏྭཱ སཾ་ཝ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ལོ་ལཱ ཀཱ་ཀ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. སི་ཁཱི ས་བྦ་གྷ་སོ ཡ་ཐཱཏི ཨ་མྨ, ཡ་ཐཱ ཛཱ་ལ་སི་ཁཱ་ཡ ‘‘སི་ཁཱི’’ཏི ས་ངྑཾ ག་ཏོ ཨ་གྒི ནཱ་མ གཱུ་ཐ་ག་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ ཨ་སུ་ཙི་མྤི, ས་པྤི་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དི་བྷེ་དཾ སུ་ཙི་མྤི, ཨི་ཊྛ་མྤི ཨ་ནི་ཊྛ་མྤི ཡཾ ཡ་དེ་ཝ ལ་བྷ་ཏི, ས་བྦཾ གྷ་ས་ཏི ཁཱ་ད་ཏི, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་བྦ་གྷ་སོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏ་ཐེ་ཝ ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ་པི ཧ་ཏྠི་མེ་ཎྜ་གོ་མེ་ཎྜཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཧཱི་ན་ཛ་ཙྩཱ ཧཱི་ན་ཀ་མྨ་ནྟཱ, ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ད་ཡོ ཝཱ ཧོ་ནྟུ ཨུ་ཏྟ་མ་ཀ་མྨ་ནྟཱ, ཧཱི་ནུ་ཀྐ་ཊྛ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ལོ་ཀ་སྶཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་ནྠ་ཝེ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཡཾ ཡཾ ལ་བྷ་ནྟི, ས་བྦ་མེ་ཝ སེ་ཝ་ནྟཱི་ཏི ས་བྦ་གྷ་ས་སི་ཁི་ས་དི་སཱ ཧོ་ནྟི. ཏ་སྨཱ སི་ཁཱི ས་བྦ་གྷ་སོ ཡ་ཐཱ, ཏ་ཐེ་ཝེ་ཏཱ་ཏི ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ཏཱ ཧི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱིཏི ཨ་ཧཾ ཏཱ ལཱ་མི་ཀཱ དུ་ཀྑ་ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི. ཝི་ཝེ་ཀ་མ་ནུ་བྲཱུ་ཧ་ཡ་ནྟི ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ ཨུ་པ་དྷི་ཝི་ཝེ་ཀོ་ཏི ཏ་ཡོ ཝི་ཝེ་ཀཱ, ཏེ་སུ ཨི་དྷ ཀཱ་ཡ་ཝི་ཝེ་ཀོ་པི ཝ་ཊྚ་ཏི ཙི་ཏྟ་ཝི་ཝེ་ཀོ་པི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཧཾ, ཨ་མྨ, པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ཎ་ཏོ ཀཱ་ཡཾ, ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཙ ཙི་ཏྟཾ ཝི་ཝེ་ཙེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཝི་ཝེ་ཀཾ བྲཱུ་ཧེ་ནྟོ ཝ་ཌྜྷེ་ནྟོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་ལཾ མེ ཨ་གཱ་རེ་ནཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཡོ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཝེ་ཀཾ བྲཱུ་ཧེ་ནྟོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་སཱ་ཏཱ ལཱ་མི་ཀཱ པ་ཙྪི་མི་ཀཱ དུ་ཀྑ་དཱ་ཡི་ཀཱ’’ཏི ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ མཱ་ཏཱ བྷ་དྡ་ཀཱ་པི་ལཱ་ནཱི, པི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༦༢] ༢. ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཝཱ་དེ་སཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་མེ་ཝཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ར་ཀྑི་ཡཱ, པུ་བྦེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨི་ཏྠིཾ ག་བྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཀྑ་ནྟཱ་པི ར་ཀྑི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ས་བྦ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. སོ པུ་རོ་ཧི་ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛཱུ་ཏཾ ཀཱི་ལ༹་ཏི. ཀཱི་ལ༹་ནྟོ པ་ན –
‘‘ས་བྦཱ ན་དཱི ཝ་ངྐ་ག་ཏཱི, ས་བྦེ ཀ་ཊྛ་མ་ཡཱ ཝ་ནཱ;
ས་བྦི་ཏྠི་ཡོ ཀ་རེ པཱ་པཾ, ལ་བྷ་མཱ་ནེ ནི་ཝཱ་ཏ་ཀེ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༡.༣༠༨) –
ཨི་མཾ ཛཱུ་ཏ་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ནྟོ ར་ཛ་ཏ་ཕ་ལ་ཀེ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ས་ཀེ ཁི་པ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟོ པ་ན རཱ་ཛཱ ནི་ཙྩཾ ཛི་ནཱ་ཏི, པུ་རོ་ཧི་ཏོ པ་རཱ་ཛཱི་ཡ་ཏི.
སོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན གྷ་རེ ཝི་བྷ་ཝེ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ས་བྦཾ ཨི་མ་སྨིཾ གྷ་རེ དྷ་ནཾ ཁཱི་ཡི་སྶ་ཏི, པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ པུ་རི་ས་ནྟ་རཾ ཨ་ག་ཏཾ ཨེ་ཀཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ གྷ་རེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཨ་ཉྙཾ པུ་རི་སཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ ཨི་ཏྠིཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ག་བྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡེ་ཀཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཾ ཝ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པུ་རི་སི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ གཱ་ལ༹ྷཾ ཨཱ་ར་ཀྑཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཙ ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ ཚེ་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཐེ་ཀཾ དུ་གྒ་ཏི་ཏྠིཾ ག་བྦྷི་ནིཾ དི་སྭཱ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་བྦ་ཡཾ ད་ཏྭཱ གྷ་རེ་ཡེ་ཝ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་སཾ པུ་རི་སཱ་ནཾ ད་ཊྛུཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ པོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཋ་པེ་སི. ཡཱ་ཝ ཙེ་སཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏཱ་ཝ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཛཱུ་ཏཾ ན ཀཱི་ལི༹. ཏཾ པ་ན ཝ་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཛཱུ་ཏཾ ཀཱི་ལཱ༹་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པུ་རི་མ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཀཱི་ལི༹. པུ་རོ་ཧི་ཏོ ར་ཉྙོ གཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་ས་ཀཾ ཁི་པ་ན་ཀཱ་ལེ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་མ མཱ་ཎ་ཝི་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཛི་ནཱ་ཏི, རཱ་ཛཱ པ་རཱ་ཛཱི་ཡ་ཏི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨི་མ་སྶ གྷ་རེ ཨེ་ཀ་པུ་རི་སི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི པ་རི་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ནྟོ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ལ་མ་སྶཱ བྷི་ནྡཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ དྷུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཀྑི་སྶ་སི པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ཨི་ཏྠི་ཡཱ སཱི་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ས་ཀྐོ་མི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ རཱ་ཛཱ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཁི་པྤཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཏཾ པ་ཧི་ཎི. སོ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཱ དྷ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྡྷ་དྷཱུ་མ་ཙུ་ཎྞ་ཀ་པྤཱུ་རཱ་དཱི་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ གྷ་ར་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་བྦ་ག་ནྡྷཱ་པ་ཎཾ པ་སཱ་རེ་སི. པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ་པི གེ་ཧཾ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མ་ཀཾ ས་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ས་བྦེ་སུ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ་སུ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་ཀྑཱ. ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཉྙོ པུ་རི་སོ གེ་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀ་ཙ་ཝ་ར་ཚ་ཌྜ་ན་པ་ཙྪི་མྤི སོ་དྷེ་ཏྭཱ་ཡེ་ཝ པ་ཝེ་སེ་ནྟི. ཏཾ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཾ པུ་རོ་ཧི་ཏོ་ཡེ་ཝ ད་ཊྛུཾ ལ་བྷ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཙ ཨེ་ཀཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཨ་ཏྠི. ཨ་ཐ་སྶཱ སཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་མཱུ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏ་སྶ དྷུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་པ་ཎ་ས་མཱི་པེ་ན ག་ཙྪ་ཏི. སོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་སྶཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ’’ཏི སུ་ཊྛུ ཉ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ ཨཱ་པ་ཎཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པཱ་དེ གཱ་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཧཾ ག་ཏཱ་སཱི’’ཏི པ་རི་དེ་ཝི, ཨ་ཝ་སེ་སཱ་པི པ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་དྷུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ཧི ཙ ཨཱ་ཀ་པྤེ་ན ཙ མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀ་ས་དི་སཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སཱ ཨི་ཏྠཱི ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀ་ཐེ་ནྟེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ པུ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་ཡ་མྤི རོ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཀ་ནྡི་ཏྭཱ རོ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨཱ་ལི་ངྒེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཨ་ཐ སོ དྷུ་ཏྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་མྨ, ཀ་ཧཾ ཝ་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀི་ནྣ་རི་ལཱི་ལཱ་ཡ ཝ་ས་མཱ་ནཱ་ཡ རཱུ་པ་སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ་ཡ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ད་ཧ་རི་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཝ་སཱ་མི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཧཾ ཡཱ་སི, ཨ་མྨཱ’’ཏི? ‘‘ཏ་སྶཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཀིཾ ཏེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཏཱ་ཡ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་མེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཱ ཧ་རཱ’’ཏི མཱུ་ལཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ བ་ཧཱུ་ནི ཏ་མྦཱུ་ལ་ཏ་ཀྐོ་ལ་ཀཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཙ ཨ་དཱ་སི. མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ བ་ཧཱུ་ནི ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ, ཨ་མྨ, ཨ་ཛྫ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ས་ནྣོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨི་མེ་སཾ བ་ཧུ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ’’ཏི. ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བ་ཧུ་མཱུ་ལཾ ཨ་དཱ་སི, མ་ཡཱ པ་ནེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ ཨཱ་བྷ་ཏ་ནྟི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན དི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི. དྷུ་ཏྟོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན གི་ལཱ་ནཱ་ལ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. སཱ ཏ་སྶ ཨཱ་པ་ཎ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ མེ པུ་ཏྟོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ ཏེ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི? སཱ ཏ་སྶ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟཱི ‘‘ཀིཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཙྪི. སོ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ཀིཾ ན ཀ་ཐེ་སི པུ་ཏྟཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་མྨ, མ་ར་ནྟེ་ནཱ་པི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་སྶ ཀ་ཐེ་ཡྻཱ་སི, ཀ་ཐེ་ཧི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཉྙཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ན་ཏྠི, ཏ་སྶཱ པ་ན མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཝ་ཎྞཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ་སྨི, ཏཾ ལ་བྷ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མི, ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཨི་དྷེ་ཝ མ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ས བྷཱ་རོ, མཱ ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙི་ནྟ་ཡཱི’’ཏི ཏཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ་ནི ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པུ་ཏྟོ མེ, ཨ་མྨ, མ་མ ས་ནྟི་ཀཱ ཏ་ཝ ཝ་ཎྞཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ, ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ས་ཙེ ཨཱ་ནེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཐ, མ་ཡཱ ཀ་ཏོ་ཀཱ་སོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི.
སཱ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ གེ་ཧ་སྶ ཀ་ཎྞ་ཀ་ཎྞེ་ཧི བ་ཧུཾ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑི་ཏྠི་ཡཱ ཨུ་པ་རི ཚ་ཌྜེ་སི. སཱ ཏེ་ན ཨ་ཊྚཱི་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་པེ་ཏི. ཨི་ཏ་རཱ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཡཱ ཡཱ ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན སཱ ཡཾ ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི ཝཱ ཧ་ར་ཏི ཝཱ, ཏཾ ཏཾ ན ཀཱ་ཙི སོ་དྷེ་ཏུཾ ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སཱ ཏཾ དྷུ་ཏྟཾ པུ་པྥ་པ་ཙྪི་ཡཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་བྷི་ཧ་རི. དྷུ་ཏྟོ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ སཱི་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧཾ པཱ་སཱ་དེ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. པུ་རོ་ཧི་ཏེ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟེ ཨུ་བྷོ ཨ་བྷི་ར་མ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ཏེ དྷུ་ཏྟོ ནི་ལཱི་ཡ་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཨེ་ཀཱ་ཧ་དྭཱི་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ‘‘སཱ་མི, ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཡཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ’’ཏི. སཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི དྷུ་ཏྟཾ ནི་ལཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ, ཨ་ཡྻ, ཏུ་མྷེ་སུ ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་དེ་ནྟེ་སུ ན་ཙྩི་ཏུཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་དྡེ, ན་ཙྩ་སྶཱུ’’ཏི ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་དེ་སི. ‘‘ཏུ་མྷེ་སུ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་སུ ལ་ཛྫཱ་མི, མུ་ཁཾ པ་ན ཝོ སཱ་ཊ་ཀེ་ན བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་ཙྩི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ལ་ཛྫ་སི, ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ གྷ་ན་སཱ་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི པི་ད་ཧ་མཱ་ནཱ མུ་ཁཾ བ་ནྡྷི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མུ་ཁཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་དེ་སི. སཱ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ན་ཙྩི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻ, ཨ་ཧཾ ཏེ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ སཱི་སེ པ་ཧ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏྠི་ལོ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘པ་ཧ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ དྷུ་ཏྟ་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ས་ཎི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ པི་ཊྛི་པ་སྶེ ཋ་ཏྭཱ སཱི་སེ ཀ་པྤ་རེ་ན པ་ཧ་རི, ཨ་ཀྑཱི་ནི པ་ཏ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སཱི་སེ ག་ཎྜོ ཨུ་ཊྛ་ཧི. སོ ཝེ་ད་ནཱ་ཊྚོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཧ་ར ཏེ ཧ་ཏྠ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཋ་པེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཧ་ཏྠོ མུ་དུ་ཀོ, པ་ཧཱ་རོ པ་ན ཐ་དྡྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷུ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ནི་ལཱི་ཡི. མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏ་སྨིཾ ནི་ལཱི་ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ མུ་ཁ་ཏོ སཱ་ཊ་ཀཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཏེ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱི་སཾ པ་རི་ས་མྦཱ་ཧི. བྲཱ་ཧྨ་ཎེ བ་ཧི ནི་ཀྑ་ནྟེ པུ་ན སཱ ཨི་ཏྠཱི དྷུ་ཏྟཾ པ་ཙྪི་ཡཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རི.
སོ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦཾ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཛཱུ་ཏཾ ཀཱི་ལཱ༹་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི? ‘‘སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཛཱུ་ཏ་མ་ཎྜ་ལཾ ས་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛཱུ་ཏ་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡི་ཏྭཱ པཱ་ས་ཀེ ཁི་པ་ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཏ་པ་སྶ བྷི་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་མ མཱ་ཎ་ཝི་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟོ་པི པ་རཱ་ཛི་ཏོ་ཡེ་ཝ. རཱ་ཛཱ ཛི་ནི་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀིཾ ཝ་དེ་སི, མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཏེ ཏ་པོ བྷི་ནྣོ, ཏྭཾ ‘མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ག་བྦྷ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཀྑ་ནྟོ ས་ཏྟ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཀ་རོ་ནྟོ ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’ཏི མ་ཉྙ་སི, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟེ་ནཱ་པི ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཀ་པུ་རི་སི་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་ཝ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ‘ན་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་མྷཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་དེ་ནྟ་སྶ ཏ་ཝ སཱ་ཊ་ཀེ་ན མུ་ཁཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་རཾ ཏ་ཝ སཱི་སེ ཀ་པྤ་རེ་ན པ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི, ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༢. ‘‘ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཝཱ་དེ་སི, ཝཱི་ཎཾ ས་མུ་ཁ་ཝེ་ཋི་ཏོ;
ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཱ་བྷ་ཏཱ བྷ་རི་ཡཱ, ཏཱ་སུ ཀོ ཛཱ་ཏུ ཝི་སྶ་སེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཝཱ་དེ་སི, ཝཱི་ཎཾ ས་མུ་ཁ་ཝེ་ཋི་ཏོཏི ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎོ གྷ་ན་སཱ་ཊ་ཀེ་ན ས་ཧ མུ་ཁེ་ན ཝེ་ཋི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝཱི་ཎཾ ཝཱ་དེ་སི, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཉྷི སཱ ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཏཾ ཨི་ཏྠིཾ བ་ཧུ་མཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘མཾ ཨེ་སཱ ལ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ་ས་ཉྙཱི ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཱ་བྷ་ཏཱ བྷ་རི་ཡཱཏི ཨ་ཎྜཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བཱི་ཛཾ, བཱི་ཛ་བྷཱུ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་བྷ་ཏཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ, བྷ་ཏཱཏི ཝཱ པུ་ཊྛཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀཱ སཱ? བྷ་རི་ཡཱ པ་ཛཱ་པ་ཏི པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ. སཱ ཧི བྷ་ཏྟ་ཝ་ཏྠཱ་དཱི་ཧི བྷ་རི་ཏ་བྦ་ཏཱ་ཡ, བྷི་ནྣ་སཾ་ཝ་ར་ཏཱ་ཡ, ལོ་ཀ་དྷ་མྨེ་ཧི བྷ་རི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཝཱ ‘‘བྷ་རི་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཏཱ་སུ ཀོ ཛཱ་ཏུ ཝི་སྶ་སེཏི ཛཱ་ཏཱུཏི ཨེ་ཀཾ་སཱ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ, ཏཱ་སུ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཀྑི་ཡ་མཱ་ནཱ་སུ་པི ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱི་སུ བྷ་རི་ཡཱ་སུ ཀོ ནཱ་མ པ་ཎྜི་ཏོ པུ་རི་སོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཝི་སྶ་སེ, ‘‘ནི་བྦི་ཀཱ་རཱ ཨེ་སཱ མ་ཡཱི’’ཏི ཀོ ས་དྡ་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཧི ཨཱ་མ་ནྟ་ཀེ་སུ ནི་མ་ནྟ་ཀེ་སུ ཝི་ཛྫ་མཱ་ནེ་སུ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ནཱ་མ ན ས་ཀྐཱ ར་ཀྑི་ཏུ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཡཱ ཀི་ར ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཡྻ, ཀོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ, ན ཀ་རོ་མི, ‘ཨ་ཧ་མེ་ཝ པ་ཧ་རིཾ, ན ཨ་ཉྙོ ཀོ་ཙི’. ས་ཙེ ན ས་དྡ་ཧ་ཐ, ཨ་ཧཾ ‘ཏུ་མྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་ས་མྥ་སྶཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ ས་དྡ་ཧཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི མ་ཧ་ནྟཾ དཱ་རུ་རཱ་སིཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་དྡ་ཧ་སི, ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཾ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ སི་ཀྑཱ་པེ་སི ‘‘ཨ་མྨ, ཏ་ཝ པུ་ཏྟཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ མ་མ ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠ་གྒ་ཧ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཝ་ཙ. དྷུ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་ཊྛཱ་སི. སཱ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་ས་མྥ་སྶཾ ནཱ་མ ན ཛཱ་ནཱ་མི, ཨི་མི་ནཱ ས་ཙྩེ་ན ཨ་ཡཾ ཨ་གྒི མཱ མཾ ཛྷཱ་པེ་སཱི’’ཏི ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷཱ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ དྷུ་ཏྟོ ‘‘པ་སྶ་ཐ བྷོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀ་མྨཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཨ་གྒིཾ པ་ཝེ་སཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ཏཾ མཱ་ཎ་ཝི་ཀཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷི. སཱ ཧ་ཏྠཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་རོ་ཧི་ཏཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡྻ, མ་མ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ བྷི་ནྣཱ, ན ས་ཀྐཱ ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཱ ཀ་ཏཱ ‘ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་མ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཉྙ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠ་ས་མྥ་སྶཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱི’ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཙ་མྷི ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་སེ་ན ཧ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཝ་ཉྩི་ཏོ ཨ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ནཱི་ཧ་རཱ་པེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ས་དྡྷ་མྨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཀི་རེ་ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཏཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟ་མྤི པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུཾ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི དི་ཝ་ས་མྤི ས་པ་ཐཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ནཱ་ནཱ་ཙི་ཏྟཱ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཙོ་རཱི་ནཾ བ་ཧུ་བུ་དྡྷཱི་ནཾ, ཡཱ་སུ ས་ཙྩཾ སུ་དུ་ལླ་བྷཾ;
ཐཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ དུ་རཱ་ཛཱ་ནོ, མ་ཙྪ་སྶེ་ཝོ་ད་ཀེ ག་ཏཾ. (ཛཱ. ༢.༢༡.༣༤༧);
‘‘མུ་སཱ ཏཱ་སཾ ཡ་ཐཱ ས་ཙྩཾ, ས་ཙྩཾ ཏཱ་སཾ ཡ་ཐཱ མུ་སཱ;
གཱ་ཝོ བ་ཧི ཏི་ཎ་སྶེ་ཝ, ཨོ་མ་ས་ནྟི ཝ་རཾ ཝ་རཾ.
‘‘ཙོ་རི་ཡོ ཀ་ཐི་ནཱ ཧེ་ཏཱ, ཝཱ་ལཱ༹ ཙ ལ་པ་ས་ཀྑ་རཱ;
ན ཏཱ ཀི་ཉྩི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཡཾ མ་ནུ་སྶེ་སུ ཝ་ཉྩ་ན’’ནྟི. (ཛཱ. ༢.༢༡.༣༣༢, ༣༣༤);
ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཨ་ར་ཀྑི་ཡོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ་པི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི ‘‘ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༦༣] ༣. ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀོ་དྷ་ནཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཙཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ་ཉྙེ་ཝཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷཱ, ཀ་སྨཱ ཏཱ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཨ་སྶ་མཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙེ་ཝ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏཱ དུ་ཊྛ་ཀུ་མཱ་རཱི ནཱ་མ ཙ་ཎྜཱ ཨ་ཧོ་སི ཕ་རུ་སཱ, དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རེ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི པ་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་རི་ཝཱ་ར་མ་ནུ་སྶཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ངྒཱ་ཡ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ ཛཱ་ཏཱ, མེ་གྷོ ཨུ་ཊྛ་ཧི, མ་ནུ་སྶཱ མེ་གྷཾ དི་སྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཝེ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་ཡ་པི དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཨ་མྷེ་ཧི ཨེ་ཏི་སྶཱ པི་ཊྛིཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ ཨ་ནྟོ་ཨུ་ད་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རིཾ་སུ. དེ་ཝོ པཱ་ཝ་སྶི, སཱུ་རི་ཡོ་པི ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏོ, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རོ ཛཱ་ཏོ. ཏེ ཏཱ་ཡ ཝི་ནཱ་ཝ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ སཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ག་ངྒཱ་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨུ་ཏྟི་ཎྞཱ, ཨ་ཐ ནཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ ཀ་ཧཾ ག་ཏཱ’’ཏི. ཉཱ་ཏ་ཀཱ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ་པི ན པ་སྶིཾ་སུ.
སཱ མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱི ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ས་མཱི་པཾ པཱ་པུ་ཎི. སོ ཏ་སྶཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ས་དྡོ ཨེ་སོ, པ་རི་ཏྟཱ་ཎ་མ་སྶཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏི་ཎུ་ཀྐཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མཱ བྷཱ་ཡཱི’’ཏི ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བ་ལོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ན་དིཾ ཏ་ར་མཱ་ནོ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སཱི་ཏེ ཝི་ག་ཏེ མ་དྷུ་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. ཏཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཋི་ཏཾ ‘‘ཀ་ཏྠ ཝཱ་སི་ཀཱ་སི, ཀ་ཐ་ཉྩ ག་ངྒཱ་ཡ པ་ཏི་ཏཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཏྭཾ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སཱ’’ཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཝ་སཱ་པེ་ནྟོ དྭཱི་ཧ་ཏཱི་ཧཾ ས་ཡཾ ཨ་བྦྷོ་ཀཱ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ག་ཙྪཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ‘‘ཨི་མཾ ཏཱ་པ་སཾ སཱི་ལ་བྷེ་དཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠི་ལཱི་ལཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ སཱི་ལ་བྷེ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་སི. སོ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཡྻ, ཀིཾ ནོ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སེ་ན, མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི? སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཀྐ་བྷ་ཏི་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ཏཾ པོ་སེ་ཏི. ཏ་སྶ ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཏཱི་ཏི ‘‘ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ པ་རི་བྦ་ཡཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ སུ་ཡུ་ཏྟ་དུ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨེ་ཏྠ ཝ་སཱ’’ཏི གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཀུ་ཊི་ཡཾ ཝཱ་སེ་སུཾ.
ཏེ་ན ཙ ས་མ་ཡེ་ན ཙོ་རཱ པ་བྦ་ཏཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པ་ཙྩ་ནྟཾ པ་ཧ་ར་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏཾ གཱ་མཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི་ཡེ་ཝ བྷ་ཎྜི་ཀཱ ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཏ་མྤི སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སེ་ས་ཛ་ནེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སུཾ. ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ པ་ན ཏ་སྶཱ རཱུ་པེ བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨི་ཏྠ་ནྣཱ་མཱ ཀ་ཧ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ ཀ་ཏཱ’’ཏི ཙ སུ་ཏྭཱ་པི ‘‘ན སཱ ཏ་ཏྠ མ་ཡཱ ཝི་ནཱ ཝ་སི་སྶ་ཏི, པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི.
སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ་པི ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ སུ་ཁཾ ཝ་སཱ་མི, ཀ་དཱ་ཙི མཾ ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏོ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨི་ཏོ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨ་ཐ ཨེ་ཏ་སྨཱ སུ་ཁཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶཱ་མི, ཡ་ནྣཱུ་ནཱ་ཧཾ ས་མྤི་ཡཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ གྷཱ་ཏཱ་པེ་ཡྻ’’ནྟི. སཱ ཨེ་ཀཾ མ་ནུ་སྶཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ དུ་ཀྑཾ ཛཱི་ཝཱ་མི, ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. སོ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. སཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻ, ས་ཙེ མ་ཡཾ ཨི་དཱ་ནི ག་ཙྪི་སྶཱ་མ, ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་མྷེ གྷཱ་ཏེ་སྶ་ཏི, ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀོ་ཊྛ་ཀེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ སུ་རཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ‘‘སཱ་མི, ས་ཙེ ཨི་མཱ་ཡ ཝེ་ལཱ་ཡ ཏ་ཝ ས་ཏྟུཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་སི, ཀི་ནྟི ནཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི’’. ‘‘ཀིཾ པ་ན སོ དཱུ་རེ, ན་ནུ ཀོ་ཊྛ་ཀེ ནི་སི་ནྣོ’’ཏི? ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨུ་ཀྐཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏཾ དི་སྭཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ གེ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཀ་པྤ་རཱ་དཱི་ཧི ཡ་ཐཱ་རུ་ཙིཾ པོ་ཐེ་སི. སོ པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ་དྷ་ནཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཙ, པི་སུ་ཎཱ མི་ཏྟ་བྷེ་དི་ཀཱ’’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཝ་ད་ཏི. ཙོ་རོ ཏཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་མཱ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་ཡི. པ་བུ་དྡྷོ ཛི་ཎྞཱ་ཡ སུ་རཱ་ཡ པུ་ན ཏཾ པོ་ཐེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི, སོ་པི ཏཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཝ་ད་ཏི.
ཙོ་རོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཨ་ཉྙཾ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ ཙ་ཏྟཱ་རི པ་དཱ་ནི ཝ་ད་ཏི, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཏ་སྶཱ སུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྦྷོ ཏྭཾ ཨེ་ཝཾ པོ་ཐི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏཱ་ནེ་ཝ པ་དཱ་ནི ཝ་ད་སཱི’’ཏི? ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏོ ‘‘ཏེ་ན ཧི སུ་ཎཱ་ཧཱི’’ཏི ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་དི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སི. ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སི་ཀོ ཨེ་ཀོ ཏཱ་པ་སོ ཛྷཱ་ན་ལཱ་བྷཱི, སྭཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ག་ངྒཱ་ཡ ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒིཾ. ཨ་ཐ མཾ ཨེ་སཱ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་པེ་སི, སྭཱ་ཧཾ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ པོ་སེ་ནྟོ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མ་ཀེ ཝ་སཱ་མི, ཨ་ཐེ་སཱ ཙོ་རེ་ཧི ཨི་དྷཱ་ནཱི་ཏཱ ‘ཨ་ཧཾ དུ་ཀྑཾ ཝ་སཱ་མི, ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ ནེ་ཏཱུ’ཏི མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་ཝ ཧ་ཏྠེ པཱ་ཏེ་སི, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་མཱི’’ཏི. ཙོ་རོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཡཱ ཨེ་སཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀེ ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ཊི་པ་ཛྫི, སཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏ་རཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་དྡ་ཝཾ ན ཀ་རེ་ཡྻ, མཱ་རེ་ཏ་བྦཱ ཨེ་སཱ’’ཏི སོ ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཏཾ པ་བོ་དྷེ་ཏྭཱ ཁ་གྒཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མྨ ‘‘ཨེ་ཏཾ པུ་རི་སཾ གཱ་མ་དྭཱ་རེ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ བ་ཧི་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷཱ’’ཏི ཏཾ ཏཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཁ་གྒཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏཾ པ་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཏཾ དྭི་དྷཱ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ས་སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཧཾ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏོ ‘‘གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན མེ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་བྷོ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ར་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཊྛ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༣. ‘‘ཀོ་དྷ་ནཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཙ, པི་སུ་ཎཱ མི་ཏྟ་བྷེ་དི་ཀཱ;
བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར བྷི་ཀྑུ, སོ སུ་ཁཾ ན ཝི་ཧཱ་ཧི་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པི་ཎྜ་ཏྠོ – བྷི་ཀྑུ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མེ་ཏཱ ཀོ་དྷ་ནཱ, ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཀོ་དྷཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཙ, ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་མྤི ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི. པི་སུ་ཎཱ ཙ, པི་ཡ་སུ་ཉྙ་བྷཱ་ཝ་ཀ་ར་ཎ་མེ་ཝ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི. མི་ཏྟ་བྷེ་དི་ཀཱ, མི་ཏྟེ བྷི་ནྡ་ནྟི, མི་ཏྟ་བྷེ་ད་ན་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐ་ན་སཱི་ལཱ་ཡེ་ཝ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ཧི པཱ་པ་དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཨེ་ཏཱ. ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཏཱ་ཧི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཡ་ཉྷི མེ་ཐུ་ན་ཝི་ར་ཏི པ་རི་སུ་དྡྷ་ཊྛེ་ན བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཙ་ར. སོ སུ་ཁཾ ན ཝི་ཧཱ་ཧི་སཱིཏི སོ ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ མ་གྒ་སུ་ཁཾ ཕ་ལ་སུ་ཁ་ཉྩ ན ཝི་ཧཱ་ཧི་སི, ཨེ་ཏཾ སུ་ཁཾ ན ཝི་ཛ་ཧི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྨཱ སུ་ཁཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ན པ་རི་ཧཱ་ཧི་སཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཙོ་ར་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༦༤] ༤. དུ་རཱ་ཛཱ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
མཱ་སུ ན་ནྡི ཨི་ཙྪ་ཏི མནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ཏཱི་སུ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཉྩ་སུ ཙ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ བུ་དྡྷ་མཱ་མ་ཀོ, དྷ་མྨ་མཱ་མ་ཀོ, ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀོ, བྷ་རི་ཡཱ པ་ན་སྶ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ. ཡཾ དི་ཝ་སཾ མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ཏི, ཏཾ དི་ཝ་སཾ ས་ཏ་ཀཱི་ཏ་དཱ་སཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཙཱ་ར་སྶ པ་ན ཨ་ཀ་ཏ་དི་ཝ་སེ སཱ་མི་ནཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཙ་ཎྜཱ ཕ་རུ་སཱ. སོ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨ་ཐ ཏཱ་ཡ ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ བུ་དྡྷཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ག་ནྡྷ་པུ་པྥཱ་དཱི་ནི ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏྭཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ས་ཏྟ་ཊྛ དི་ཝ་སེ བུ་དྡྷཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི. གྷ་ར་ཎཱི མེ, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ ས་ཏ་ཀཱི་ཏ་དཱ་སཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྨིཾ དི་ཝ་སེ སཱ་མི་ནཱི ཝི་ཡ ཙ་ཎྜཱ ཕ་རུ་སཱ. ཨ་ཧཾ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, སྭཱ་ཧཾ ཏཱ་ཡ ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ བུ་དྡྷཱུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ག་ཙྪཱ་མཱི་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ‘མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ དུ་ཛྫཱ་ནོ’ཏི པུ་བྦེ་པི ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ཏྭཾ པ་ན ཏཾ བྷ་ཝ་ས་ངྑེ་པ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྩ མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི སི་པྤཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཏི་རོ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ བྷ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རེ ཝ་ས་ནྟོ དྭེ ཏི་སྶོ ཝེ་ལཱ་ཡོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. སཱ པ་ན་སྶ བྷ་རི་ཡཱ དུ་སྶཱི་ལཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ. མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཾ ཙི་ཎྞ་དི་ཝ་སེ དཱ་སཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨ་ཙི་ཎྞ་དི་ཝ་སེ སཱ་མི་ནཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི ཙ་ཎྜཱ ཕ་རུ་སཱ. སོ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཏཱ་ཡ ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ ཨཱ་ཀུ་ལ་ཙི་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ན ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྟ་ཊྛ དི་ཝ་སེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ‘‘ཀིཾ, མཱ་ཎ་ཝ, ན པ་ཉྙཱ་ཡ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པུ་ཙྪི. སོ ‘‘བྷ་རི་ཡཱ མཾ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨི་ཙྪ་ཏི པ་ཏྠེ་ཏི, དཱ་སཱི ཝི་ཡ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ནཱ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ་མི་ནཱི ཝི་ཡ ཐ་དྡྷཱ ཙ་ཎྜཱ ཕ་རུ་སཱ, ཨ་ཧཾ ཏ་སྶཱ བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཏཱ་ཡ ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷོ ཨཱ་ཀུ་ལ་ཙི་ཏྟོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ, མཱ་ཎ་ཝ, ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཙི་ཎྞ་དི་ཝ་སེ སཱ་མི་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ནྟི, དཱ་སཱི ཝི་ཡ ནི་ཧ་ཏ་མཱ་ནཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ནཱ་ཙི་ཎྞ་དི་ཝ་སེ པ་ན མཱ་ན་ཏྠ་དྡྷཱ ཧུ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀཾ ན ག་ཎེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མེ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱ དུ་སྶཱི་ལཱ, ཏཱ་སཾ བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ དུ་ཛྫཱ་ནོ, ཏཱ་སུ ཨི་ཙྪ་ནྟཱི་སུ་པི ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟཱི་སུ་པི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༤. ‘‘མཱ སུ ན་ནྡི ཨི་ཙྪ་ཏི མཾ, མཱ སུ སོ་ཙི ན མི་ཙྪ་ཏི;
ཐཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ དུ་རཱ་ཛཱ་ནོ, མ་ཙྪ་སྶེ་ཝོ་ད་ཀེ ག་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ མཱ སུ ན་ནྡི ཨི་ཙྪ་ཏི མནྟི སུ-ཀཱ་རོ ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་ཏྠཱི མཾ ཨི་ཙྪ་ཏི པ་ཏྠེ་ཏི, མ་ཡི སི་ནེ་ཧཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི མཱ ཏུ་སྶི. མཱ སུ སོ་ཙི ན མི་ཙྪ་ཏཱིཏི ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི་པི མཱ སོ་ཙི, ཏ་སྶཱ ཨི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ན་ནྡིཾ, ན ཨི་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ ཙ སོ་ཀཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཝ ཧོ་ཧཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཐཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ དུ་རཱ་ཛཱ་ནོཏི ཨི་ཏྠཱི་ནཾ བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཨི་ཏྠི་མཱ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ དུ་རཱ་ཛཱ་ནོ. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? མ་ཙྪ་སྶེ་ཝོ་ད་ཀེ ག་ཏནྟི ཡ་ཐཱ མ་ཙྪ་སྶ ག་མ་ནཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ དུ་ཛྫཱ་ནཾ, ཏེ་ནེ་ཝ སོ ཀེ་ཝ་ཊྚེ ཨཱ་ག་ཏེ ཨུ་ད་ཀེ་ན ག་མ་ནཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ཡོ མ་ཧ་ནྟ་མྤི དུ་སྶཱི་ལ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ན ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨི་ཏྠི་མཱ་ཡཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀེ ཝ་ཉྩེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མེ་ཏཱ པཱ་པ་དྷ་མྨཱ དུ་རཱ་ཛཱ་ནཱ, ཏཱ་སུ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ སུ་ཁི་ཏོ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. སཱ་པི་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀི་ར མེ དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝོ ཉཱ་ཏོ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཾ ཙ་རི. སཱ་པི ཏ་སྶ ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ ཨི་ཏྠཱི ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཀི་ར མ་ཡ྄ཧཾ དུ་རཱ་ཙཱ་ར་བྷཱ་ཝོ ཉཱ་ཏོ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ན ཨ་ཀཱ་སི.
ས་ཏྠཱ་པི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི, ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ཡེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
དུ་རཱ་ཛཱ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༦༥] ༥. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་ཐཱ ན་དཱི ཙ པ་ནྠོ ཙཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ་ཡེ་ཝ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ པ་ན པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏ་སྶཱ དུ་སྶཱི་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཏོ ཙི་ཏྟ་བྱཱ་ཀུ་ལ་ཏཱ་ཡ ས་ཏྟ་ཊྛ དི་ཝ་སེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་ག་མཱ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཀ་སྨཱ ས་ཏྟ་ཊྛ དི་ཝ་སཱ་ནི ནཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷ་རི་ཡཱ མེ, བྷ་ནྟེ, དུ་སྶཱི་ལཱ, ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་རི བྱཱ་ཀུ་ལ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་ཏྠཱི་སུ ‘ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱ ཨེ་ཏཱ’ཏི ཀོ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟེ་ནེ་ཝ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི་ཏི པུ་བྦེ་པི ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ, ཏྭཾ པ་ན བྷ་ཝ་ནྟ་རེ་ན པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཏྟཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན ས་ལླ་ཀྑེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ དོ་སཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀུ་ལ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན པུ་ཙྪི་ཏོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ནི་ཝེ་དེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ཏཱ་སུ ‘དུ་སྶཱི་ལཱ ཨེ་ཏཱ’ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ ཀོ་པཾ ན ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༥. ‘‘ཡ་ཐཱ ན་དཱི ཙ པ་ནྟོ ཙ, པཱ་ནཱ་གཱ་རཾ ས་བྷཱ པ་པཱ;
ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ, ནཱ་སཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ན་དཱིཏི ཡ་ཐཱ ཨ་ནེ་ཀ་ཏི་ཏྠཱ ན་དཱི ནྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་མྤ་ཏྟ་ས་མྤ་ཏྟཱ་ནཾ ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་དཱི་ན་མྤི ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་ན་མྤི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ན ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི ནྷཱ་ཡི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི ནཱ་མ. ‘‘པ་ནྠོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་སུ་པི ཡ་ཐཱ མ་ཧཱ་མ་གྒོ་པི ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ, ན ཀོ་ཙི ཏེ་ན ག་ནྟུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. པཱ་ནཱ་གཱ་རམྤི སུ་རཱ་གེ་ཧཾ ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཾ, ཡོ ཡོ པཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ས་བྦོ ཏ་ཏྠ པ་ཝི་ས་ཏེ་ཝ. པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ས་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏཱ ས་བྷཱཔི སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ན ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. མ་ཧཱ་མ་གྒེ པཱ་ནཱི་ཡ་ཙཱ་ཊི་ཡོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ པ་པཱཔི ས་བྦེ་སཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, ན ཏ་ཏྠ ཀོ་ཙི པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏུཾ ན ལ་བྷ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མཱཏི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏཱ་ཏ མཱ་ཎ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཨི་ཏྠི་ཡོ་པི ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ་ཝ, ཏེ་ནེ་ཝ ཙ སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་ཊྛེ་ན ན་དཱི་པ་ནྠ་པཱ་ནཱ་གཱ་ར་ས་བྷཱ་པ་པཱ་ས་དི་སཱ. ཏ་སྨཱ ནཱ་སཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ, ཨེ་ཏཱ་སཾ ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ‘‘ལཱ་མི་ཀཱ ཨེ་ཏཱ ཨ་ནཱ་ཙཱ་རཱ དུ་སྶཱི་ལཱ ས་བྦ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཎྜི་ཏཱ ཚེ་ཀཱ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཱ ན ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི, སོ ཏཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. བྷ་རི་ཡཱ་པི་སྶ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཀི་ར་མྷི ཉཱ་ཏཱ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ་པི ཨུ་པཱ་ས་ཀ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཱ ཀི་ར་མྷི ཉཱ་ཏཱ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ན ཨ་ཀཱ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ་པི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.
[༦༦] ༦. མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ པུ་རེ ཨཱ་སཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སཾ་ཀི་ལེ་སཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཊི་པ་ནྣ་ཀོ ཡོ་གཱ་ཝ་ཙ་རོ ཨ་ཝི་སྶ་ཊྛ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ སུ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ལེ་སོ ཙ་ལི, ཝཱ་སི་ཡཱ ཨཱ་ཀོ་ཊི་ཏ་ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ནེ་ཝ ཀཱ་ཡ་སྶཱ་དཾ ན ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ལ་བྷ་ཏི, བྷ་ནྟ་མི་ག་ས་པྤ་ཊི་བྷཱ་གོ སཱ་ས་ནེ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ པ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀེ་ས་ལོ་མ་ན་ཁོ ཀི་ལི་ཊྛ་ཙཱི་ཝ་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨི་ནྡྲི་ཡ་ཝི་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན ཡ་ཐཱ པོ་རཱ་ཎཱ་ནི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ་སྨི, ཨཱ་ཝུ་སོ་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཏེ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ན་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཀིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ’’ཏི? ‘‘ས་ཙྩཾ བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. ‘‘ས་ཙྩཾ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ཏཾ ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་པེ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ དི་སྭཱ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སིཾ, ཨ་ཐ མེ ཀི་ལེ་སོ ཙ་ལི, ཏེ་ན་མྷི ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡ་མེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ, ཡཾ ཏྭཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎཾ སུ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཀ་མྤི་ཏོ, པུ་བྦེ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཛྷཱ་ན་བ་ལེ་ན ཀི་ལེ་སེ ཝི་ཀྑ་མྦྷེ་ཏྭཱ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ ག་ག་ན་ཏ་ལ་ཙ་རཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་པི ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི ཀ་མྤི་ཏཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སུ. ན ཧི སི་ནེ་རུ་ཨུ་པྤཱ་ཊ་ན་ཀ་ཝཱ་ཏོ ཧ་ཏྠི་མ་ཏྟཾ མུ་ཎྜ་པ་བྦ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ཛ་མྦུ་ཨུ་མྨཱུ་ལ་ཀ་ཝཱ་ཏོ ཚི་ནྣ་ཏ་ཊེ ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་ག་ཙྪ་ཀཾ, མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཝཱ པ་ན སོ་ས་ན་ཀ་ཝཱ་ཏོ ཁུ་དྡ་ཀ་ཏ་ལཱ༹་ཀཾ ཀི་སྨི་ཉྩི་དེ་ཝ ག་ཎེ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨུ་ཏྟ་མ་བུ་དྡྷཱི་ནཾ ནཱ་མ ཝི་སུ་དྡྷ་ཙི་ཏྟཱ་ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་བྷཱ་ཝ་ཀ་རཱ ཀི་ལེ་སཱ ཏ་ཡི ཀིཾ ལ་ཛྫི་སྶ་ནྟི, ཝི་སུ་དྡྷཱ་པི ས་ཏྟཱ སཾ་ཀི་ལི་སྶ་ནྟི, ཨུ་ཏྟ་མ་ཡ་ས་ས་མ་ངྒི་ནོ་པི ཨཱ་ཡ་ས་ཀྱཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ ཨེ་ཀ་སྶ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝ་སྶ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ པཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཀ་ཏ་ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནོ ར་ཏྟ་ཝཱ་ཀ་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ས་ཎྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨཾ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཛ་ཊཱ་མ་ཎྜ་ལཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ན་མཱ་དཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ར་ཉྙོ གྷ་ར་དྭཱ་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཡེ་ཝ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཧེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ཀ་ཏཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ཙི. སོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་གེ་ཧེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ཨོ་ཝ་ད་མཱ་ནོ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཝ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ ཀུ་པི་ཏཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏུཾ ག་ཙྪ་ནྟོ མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སིཾ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཡྻ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ར་ཉྙོ ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙྩ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ རཱ་ཛ་གེ་ཧཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཛྫ ཨ་ཡྻོ ཙི་རཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ཙཱུ་ལ༹་ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་པ་ཛྫི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་ར་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཡྻོ, ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝེ་གེ་ན ཨུ་ཊྛ་ཧི, ཏ་སྶཱ ཝེ་གེ་ན ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི་ཡཱ མ་ཊྛ་སཱ་ཊ་ཀོ བྷ་སྶི. ཏཱ་པ་སོ་པི སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ་ན པ་ཝི་ས་ནྟོ དེ་ཝི་ཡཱ ཝི་ས་བྷཱ་ག་རཱུ་པཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི བྷི་ནྡི་ཏྭཱ སུ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ལེ་སོ ཙ་ལི, ཝཱ་སི་ཡཱ པ་ཧ་ཊ་ཁཱི་ར་རུ་ཀྑོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ཚི་ནྣ་པ་ཀྑོ ཀཱ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ་ཝ ཀི་ལེ་ས་ཀ་མྤི་ཏོ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎ་ས་ཡ་ན་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝི་ས་བྷཱ་གཱ་ར་མྨ་ཎེ་ན བ་དྡྷོ ཀི་ལེ་ས་གྒི་ནཱ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ནི་རཱ་ཧཱ་ར་ཏཱ་ཡ སུ་སྶ་མཱ་ནོ ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ཕ་ལ་ཀ་ཏྠ་ར་ཎེ ནི་པ་ཛྫི.
ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཡྻཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཾ ནི་པ་ནྣ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཀཾ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ མ་ཉྙེ’’ཏི པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ སོ་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དེ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ ‘‘ཀིཾ, ཨ་ཡྻ, ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཨ་ཉྙཾ མེ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀཾ ན་ཏྠི, ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན པ་ན་མྷི པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཧཾ པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཏེ, ཨ་ཡྻ, ཙི་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ ཨ་ཡྻ, ཨ་ཧཾ མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཏཱ་པ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དེ་ཝིཾ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨ་དཱ་སི. ད་ད་མཱ་ནོ་ཡེ་ཝ ཙ མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཱ་ཡ ས་ཉྙ་མ་དཱ་སི ‘‘ཏ་ཡཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ཨ་ཡྻཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མི་ཏ་བྦ’’ནྟི. ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝ, ར་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏཱ་པ་སོ དེ་ཝིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཱ ཨོ་ཏ་རི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་དྭཱ་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཡྻ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ཀཾ གེ་ཧཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ག་ཙྪ, རཱ་ཛཱ་ནཾ གེ་ཧཾ ཡཱ་ཙཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ་པ་སོ ག་ནྟྭཱ གེ་ཧཾ ཡཱ་ཙི. རཱ་ཛཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཀི་ཙྩཾ སཱ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་གེ་ཧཾ དཱ་པེ་སི. སོ དེ་ཝིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཱ་སི, སཱ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ན པ་ཝི་ས་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་སུ་ཙི་བྷཱ་ཝེ་ནཱ’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ‘‘པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་ཧི ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ, ཀུ་དྡཱ་ལཾ ཨཱ་ཧ་ར, པ་ཙྪིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཙི་ཉྩ ས་ངྐཱ་ར་ཉྩ ཚ་ཌྜཱ་པེ་ཏྭཱ གཱ་མ་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ལི་མྤཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་པི ‘‘ག་ཙྪ, མ་ཉྩཾ ཨཱ་ཧ་ར, པཱི་ཋཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཨ་ཏྠ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་ར, ཙཱ་ཊིཾ ཨཱ་ཧ་ར, གྷ་ཊཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་ད་ཀཱ་ཧ་ར་ཎཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སོ གྷ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཙཱ་ཊིཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ནྷཱ་ནོ་ད་ཀཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཏྠ་རི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཡ་ནེ ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་སི་ནྣཾ དཱ་ཋི་ཀཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཝ ས་མ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི ཨོ་ཎ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི. སོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎཱ ཀི་ལེ་སཱ ནཱ་མ. ‘‘ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་ནཱི་ཝ་ར་ཎཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྡྷ་ཀ་ར་ཎཾ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཎ’’ནྟི་ཨཱ་དི (སཾ. ནི. ༥.༢༢༡) ཙེ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་བྦཾ.
སོ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་ཎྷཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ མ་མ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་པཱ་ཡེ་ཧི སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ཏི, ཨ་ཛྫེ་ཝ མ་ཡཱ ཨི་མཾ ར་ཉྙོ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཝ དེ་ཝི་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ མེ ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་ཎྷཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༦. ‘‘ཨེ་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ པུ་རེ ཨཱ་སི, ཨ་ལ་དྡྷཱ མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ;
ཡ་ཏོ ལ་དྡྷཱ ཨ་ལཱ༹་ར་ཀྑཱི, ཨི་ཙྪཱ ཨི་ཙྪཾ ཝི་ཛཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པི་ཎྜ་ཏྠོ – མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མཾ ཏ་ཝ དེ་ཝིཾ མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་རེ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི ཨེ་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ ཨཱ་སི, ཨེ་ཀཱ་ཝ ཏ་ཎྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཡ་ཏོ པ་ན མེ ཨ་ཡཾ ཨ་ལཱ༹་ར་ཀྑཱི ཝི་སཱ་ལ་ནེ་ཏྟཱ སོ་བྷ་ན་ལོ་ཙ་ནཱ ལ་དྡྷཱ, ཨ་ཐ མེ སཱ པུ་རི་མི་ཀཱ ཨི་ཙྪཱ གེ་ཧ་ཏ་ཎྷཾ ཨུ་པ་ཀ་ར་ཎ་ཏ་ཎྷཾ ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཏ་ཎྷ་ནྟི ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཨ་ཉྙཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཾ ཨི་ཙྪཾ ཝི་ཛཱ་ཡ་ཐ ཛ་ནེ་སི ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. སཱ ཁོ པ་ན མེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ ཨི་ཙྪཱ ཨ་པཱ་ཡ་ཏོ སཱི་སཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ཏི, ཨ་ལཾ མེ ཨི་མཱ་ཡ, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཏ་ཝ བྷ་རི་ཡཾ ག་ཎྷ, ཨ་ཧཾ པ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ན་ཊྛཾ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནེ་ཝ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ན མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ནཱ་མ ནཱ་ག་མཱ་སི, བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ པ་ན བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ་པི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ, ཨི་སི པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.
[༦༧] ༧. ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨུ་ཙྪ་ངྒེ དེ་ཝ མེ པུ་ཏྟོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཛཱ་ན་པ་དི་ཏྠིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ ཀ་ས་ནྟི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་ནྟོ་ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཙོ་རཱ མ་ནུ་སྶེ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ཏེ ཙོ་རེ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མྨ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཝི་ལུ་མྤི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་སྶ་ཀཱ ཝི་ཡ ཧོ་ཐཱ’’ཏི ‘‘ཏེ ཙོ་རཱ ཨི་མེ’’ཏི བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་དཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ མེ དེ་ཐ, ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱི པུ་ན་པྤུ་ནཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་རི་ཡཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, དེ་ཐ ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཙྪཱ་ད་ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ སཱ་ཊ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ. སཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་མི, སཱ་མི་ཀ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཡཱ་ཙཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ ‘‘ན ཀི་རེ་སཱ ཨི་དཾ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏི, སཱ་མི་ཀ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཀི་ར སཱ་མི་ཀ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ཡཱ་ཙ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨཱ་མ, དེ་ཝ, ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཧི སཱ་མི་ཀོ ཨ་ཙྪཱ་ད་ནཾ ནཱ་མ, སཱ་མི་ཀེ ཧི ཨ་ས་ཏི ས་ཧ་སྶ་མཱུ་ལ་མྤི སཱ་ཊ་ཀཾ ནི་ཝ་ཏྠཱ ཨི་ཏྠཱི ན་གྒཱ་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ སཱ་དྷ་ན་ཏྠཾ –
‘‘ན་གྒཱ ན་དཱི ཨ་ནཱུ་ད་ཀཱ, ན་གྒཾ ར་ཊྛཾ ཨ་རཱ་ཛ་ཀཾ;
ཨི་ཏྠཱི་པི ཝི་དྷ་ཝཱ ན་གྒཱ, ཡ་སྶཱ་པི ད་ས བྷཱ་ཏ་རོ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༨༤༠) –
ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ.
རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ པ་ས་ནྣོ ‘‘ཨི་མེ ཏེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ཀེ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨེ་ཀོ མེ, དེ་ཝ, སཱ་མི་ཀོ, ཨེ་ཀོ བྷཱ་ཏཱ, ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏེ ཏུ་ཊྛོ, ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ ཨེ་ཀཾ དེ་མི, ཀ་ཏ་རཾ ཨི་ཙྪ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨ་ཧཾ, དེ་ཝ, ཛཱི་ཝ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀཾ སཱ་མི་ཀཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མི, པུ་ཏྟ་མྤི ལ་བྷི་སྶཱ་མི་ཡེ་ཝ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པ་ན མེ མ་ཏ་ཏྟཱ བྷཱ་ཏཱ་ཝ དུ་ལླ་བྷོ, བྷཱ་ཏ་རཾ མེ དེ་ཧི, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་ཡོ་པི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨེ་ཀི་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཏྟཱ. ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པཱ་ཀ་ཊཾ ཛཱ་ཏཾ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ དུ་ཀྑ་ཏོ མུ་ཏྟཱ’’ཏི ཏ་སྶཱ གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་སཱ ཨི་ཏྠཱི ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏེ ཏ་ཡོ ཛ་ནེ དུ་ཀྑཱ མོ་ཙེ་ཏི, པུ་བྦེ་པི མོ་ཙེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཏ་ཡོ ཛ་ནཱ ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ ཀ་ས་ནྟཱི་ཏི ས་བྦཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏ་དཱ པ་ན ར་ཉྙཱ ‘‘ཏཱི་སུ ཛ་ནེ་སུ ཀཾ ཨི་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ སཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏ་ཡོ་པི དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, དེ་ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏ་ཡོ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཐ, བྷཱ་ཏ་རཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་མི་ཀཾ ཝཱ ག་ཎྷ, ཀིཾ ཏེ བྷཱ་ཏ་རཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཨེ་ཏེ ནཱ་མ དེ་ཝ སུ་ལ་བྷཱ, བྷཱ་ཏཱ པ་ན དུ་ལླ་བྷོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༧. ‘‘ཨུ་ཙྪ་ངྒེ དེ་ཝ མེ པུ་ཏྟོ, པ་ཐེ དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡཱ པ་ཏི;
ཏ་ཉྩ དེ་སཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཡ་ཏོ སོ་ད་རི་ཡ་མཱ་ན་ཡེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ, དེ་ཝ, མེ པུ་ཏྟོཏི དེ་ཝ, མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ་ཡེ་ཝ. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ཀ་ཏྭཱ ཌཱ་ཀཾ ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཀྑི་པ་ནྟི་ཡཱ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ཌཱ་ཀཾ ནཱ་མ སུ་ལ་བྷཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་ཏྟོ་པི སུ་ལ་བྷོ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ཌཱ་ཀ་ས་དི་སོ་ཝ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘ཨུ་ཙྪ་ངྒེ, དེ་ཝ, མེ པུ་ཏྟོ’’ཏི. པ་ཐེ དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡཱ པ་ཏཱིཏི མ་གྒཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཡ ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི ཧི ཨི་ཏྠི་ཡཱ པ་ཏི ནཱ་མ སུ་ལ་བྷོ, དི་ཊྛ་དི་ཊྛོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ ‘‘པ་ཐེ དྷཱ་ཝ་ནྟི་ཡཱ པ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཉྩ དེ་སཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཡ་ཏོ སོ་ད་རི་ཡ་མཱ་ན་ཡེཏི ཡ་སྨཱ པ་ན མེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨི་དཱ་ནི ཏཾ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙཾ དེ་སཾ ན པ་སྶཱ་མི. ཡ་ཏོ ཨ་ཧཾ ས་མཱ་ནེ ཨུ་ད་རེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ས་ཨུ་ད་རི་ཡ་ས་ངྑཱ་ཏཾ བྷཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཡྻཾ, ཏ་སྨཱ བྷཱ་ཏ་རཾ་ཡེ་ཝ མེ དེ་ཐཱ་ཏི.
རཱ་ཛཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཨེ་སཱ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནེ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་ཏོ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, སཱ ཏ་ཡོ་པི ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏཱ.
ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་སཱ ཨི་མེ ཏ་ཡོ ཛ་ནེ དུ་ཀྑ་ཏོ མོ་ཙེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཨ་ཏཱི་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ་ཏྟཱ་རོ, རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཏྟ་མཱ.
[༦༨] ༨. སཱ་ཀེ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་སྨིཾ མ་ནོ ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཀེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཀི་ར བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏ་སྶ སཱ་ཀེ་ཏཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ སཱ་ཀེ་ཏ་ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ན་ག་ར་ཏོ བ་ཧི ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་ར་དྭཱ་རེ ད་ས་བ་ལཾ དི་སྭཱ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ གོ་པྥ་ཀེ་སུ གཱ་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ན་ནུ ནཱ་མ པུ་ཏྟེ་ཧི ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏ་བྦཱ, ཀ་སྨཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ན ད་སྶེ་སི? མ་ཡཱ ཏཱ་ཝ དི་ཊྛོ་སི, མཱ་ཏ་རཾ པ་ན པ་སྶི་ཏུཾ ཨེ་ཧཱི’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི་པི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཧཾ ག་ཏོ་སི, ན་ནུ ནཱ་མ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦཱ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝི. པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ་པི ‘‘ཨེ་ཐ, བྷཱ་ཏ་རཾ ཝ་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ནྡཱ་པེ་སི. ཨུ་བྷོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཛ་ནཱ་ནཾ ཛ་རཱ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༨༡༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨ་ཉྫ་ན་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པི་ཏཱ སུ་དྡྷོ་ད་ནོ, མཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ’ཏི ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ ས་དྡྷིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ པུ་ཏྟོ’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་ཏྠཱ་པི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི? ས་ཏྠཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་བྷོ་པི ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟ་མེ་ཝ ‘པུ་ཏྟོ’ཏི ཝ་ད་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏཱི་ཏེ ནི་ར་ནྟ་རཾ པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཙཱུ་ལ༹་པི་ཏཱ, པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་པི་ཏཱ. ཨེ་སཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི མཱ་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཙཱུ་ལ༹་མཱ་ཏཱ, པ་ཉྩ ཛཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་མཱ་ཏཱ. ཨེ་ཝཱ་ཧཾ དི་ཡ་ཌྜྷ་ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཧ་ཏྠེ སཾ་ཝ་ཌྜྷོ, དི་ཡ་ཌྜྷ་ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཧ་ཏྠེ སཾ་ཝ་ཌྜྷོ་ཏི ཏཱི་ཎི ཛཱ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༨. ‘‘ཡ་སྨིཾ མ་ནོ ནི་ཝི་ས་ཏི, ཙི་ཏྟ་ཉྩཱ་པི པ་སཱི་ད་ཏི;
ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཀེ པོ་སེ, ཀཱ་མཾ ཏ་སྨི་མྤི ཝི་སྶ་སེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྨིཾ མ་ནོ ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ ཙི་ཏྟཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ཙི་ཏྟ་ཉྩཱ་པི པ་སཱི་ད་ཏཱིཏི ཡ་སྨིཾ དི་ཊྛ་མ་ཏྟེ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱི་ད་ཏི, མུ་དུ་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཀེ པོ་སེཏི པ་ཀ་ཏི་ཡཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦེ་པི པུ་གྒ་ལེ. ཀཱ་མཾ ཏ་སྨི་མྤི ཝི་སྶ་སེཏི ཨ་ནུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦ་སི་ནེ་ཧེ་ནེ་ཝ ཏ་སྨི་མྤི པུ་གྒ་ལེ ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཝི་སྶ་སེ, ཝི་སྶཱ་སཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱི ཙ ཨེ་ཏེ ཨེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ, པུ་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
སཱ་ཀེ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཊྛ་མཱ.
[༦༩] ༩. ཝི་ས་ཝ་ནྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྷི་ར་ཏྠུ ཏཾ ཝི་སཾ ཝ་ནྟནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཐེ་ར་སྶ ཀི་ར པི་ཊྛ་ཁ་ཛྫ་ཀ་ཁཱ་ད་ན་ཀཱ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ ས་ངྒྷ་སྶ བ་ཧུཾ པི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ག་ཧི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཾ བ་ཧུ ཨ་ཏི་རི་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ག་ཏཱ་ན་མྤི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཐེ་ར་སྶ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀོ ད་ཧ་རོ ཨ་ནྟོ་གཱ་མེ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ‘‘ཨ་ཏི་དི་ཝཱ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཐེ་ར་སྶ ཨ་དཾ་སུ. ཐེ་རེ་ན ཏ་སྨིཾ པ་རི་བྷུ་ཏྟེ ད་ཧ་རོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཐེ་རོ ‘‘མ་ཡཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཋ་པི་ཏ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་མྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘མ་དྷུ་རཾ ནཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཀ་སྶ ཨ་པྤི་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ཐེ་ར་སྶ སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘པི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ན ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀི་ར སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རེ་ན པི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ནཱ་མ ན ཁཱ་དི་ཏ་པུ་བྦཾ. ཏ་སྶ པི་ཊྛ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཁཱ་ད་ན་བྷཱ་ཝོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ. བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཛ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ་པི པུ་ན ན ག་ཎྷཱ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝི་ས་ཝེ་ཛྫ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀཾ ཛ་ན་པ་ད་མ་ནུ་སྶཾ ས་པྤོ ཌཾ་སི, ཏ་སྶ ཉཱ་ཏ་ཀཱ པ་མཱ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཁི་པྤཾ ཝེ་ཛྫཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ཝེ་ཛྫོ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ ཏཱ་ཝ ཨོ་ས་དྷེ་ན, པ་རི་བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཝི་སཾ ཧ་རཱ་མི, ད་ཊྛ་ས་པྤཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏེ་ནེ་ཝ ཝི་སཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་པྤཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་སཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ས་པྤཾ ཨཱ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཡཱ ཨ་ཡཾ ད་ཊྛོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཡཱ ད་ཊྛ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཏྭ་ཉྙེ་ཝ མུ་ཁེ་ན ཝི་སཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཛ་ཧི་ཏ་ཀཾ པུ་ན ན ག་ཧི་ཏ་པུ་བྦཾ, ནཱ་ཧཾ མ་ཡཱ ཛ་ཧི་ཏ་ཝི་སཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སཾ ནཱ་ཀ་ཌྜྷ་སི, ཨི་མཾ ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སཱ’’ཏི. ས་པྤོ ‘‘ཨ་པི ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ནེ་ཝ་ཏྟ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཛ་ཧི་ཏ་ཝི་སཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༩. ‘‘དྷི་ར་ཏྠུ ཏཾ ཝི་སཾ ཝ་ནྟཾ, ཡ་མ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ;
ཝ་ནྟཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི, མ་ཏཾ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝ་ར’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ དྷི་ར་ཏྠཱུཏི ག་ར་ཧ་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཏཾ ཝི་སནྟི ཡ་མ་ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཝ་ནྟཾ ཝི་སཾ པ་ཙྩཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི, ཏཾ ཝ་ནྟཾ ཝི་སཾ དྷི་ར་ཏྠུ. མ་ཏཾ མེ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝ་རནྟི ཏ་སྶ ཝི་ས་སྶ ཨ་པ་ཙྩཱ་ཧ་ར་ཎ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡཾ ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ར་ཎཾ, ཏཾ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཏོ ཝ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ པཱ་ཡཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཝེ་ཛྫོ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨོ་ས་དྷེ་ཧི ཙ མ་ནྟེ་ཧི ཙ ནི་བྦི་སཾ ཨ་རོ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ས་པྤ་སྶ སཱི་ལཱ་ནི ད་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི.
ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཛ་ཧི་ཏ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མྤི པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟོ པུ་ན ག་ཎྷཱ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི ‘‘ཏ་དཱ ས་པྤོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ཝེ་ཛྫོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཝི་ས་ཝ་ནྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ན་ཝ་མཱ.
[༧༠] ༡༠. ཀུ་དྡཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན ཏཾ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ ཛི་ཏནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཙི་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་དཱ་ར་ཀོ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཧཱ་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ཐེ་ར་སྶ པ་ཏྟ་ཏོ སི་ནི་དྡྷཾ མ་དྷུ་རཾ པ་ཎཱི་ཏ་བྷོ་ཛ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡཾ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ས་ཧ་ཏྠེ་ན ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨཱ་ནི ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མ་དྷུ་རཱ་ཧཱ་རཾ ན ལ་བྷཱ་མ, མ་ཡཱ་པི ས་མ་ཎེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི. སོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མཱ་ས་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི་ཀ་རོ་ནྟོ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ པུ་ན བྷ་ཏྟེ་ན ཀི་ལ་མ་ནྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་དྷ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི. ཨི་མི་ནཱ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཚ ཝཱ་རེ ཝི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཏ་ཏོ ས་ཏྟ་མེ བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ ས་ཏྟ་པྤ་ཀ་ར་ཎི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ ཝཱ་ཙེ་ནྟོ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཙི་ཏྟ་ཧ་ཏྠ, པུ་བྦེ ཝི་ཡ ཏེ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀི་ལེ་སཱ ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟཱི’’ཏི པ་རི་ཧཱ་སཾ ཀ་རིཾ་སུ. ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་བྷ་བྦོ དཱ་ནི ཨ་ཧཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱ་ཡཱ’’ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཏ་སྨིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟེ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཱ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ནཱ་མ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡེ ས་ཏི ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཙི་ཏྟ་ཧ་ཏྠ་སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་ཧོ མ་ཧཱ་དོ་སོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷཱ་ཝོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ལ་ཧུ་ཀཾ དུ་ནྣི་གྒ་ཧཾ, ཨཱ་ར་མྨ་ཎ་ཝ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཨ་ལླཱི་ནཾ ན ས་ཀྐཱ ཧོ་ཏི ཁི་པྤཾ མོ་ཙེ་ཏུཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ ད་མ་ཐོ སཱ་དྷུ. ད་ནྟ་མེ་ཝ ཧི ཏཾ སུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི.
‘‘དུ་ནྣི་གྒ་ཧ་སྶ ལ་ཧུ་ནོ, ཡ་ཏྠ་ཀཱ་མ་ནི་པཱ་ཏི་ནོ;
ཙི་ཏྟ་སྶ ད་མ་ཐོ སཱ་དྷུ, ཙི་ཏྟཾ ད་ནྟཾ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧཾ’’. (དྷ. པ. ༣༥);
ཏ་སྶ པ་ན དུ་ནྣི་གྒ་ཧ་ཏཱ་ཡ པུ་བྦེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨེ་ཀཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ ཛ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ཚ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་པྤ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝེ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ ལོ་བྷཾ ནི་གྒ་ཎྷིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཎྞི་ཀ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎི, ‘‘ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀེ་ན བྷཱུ་མི་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཌཱ་ཀ་ཉྩེ་ཝ ཨ་ལཱ་བུ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜ་ཨེ་ལཱ༹་ལུ་ཀཱ་དཱི་ནི ཙ ཝ་པི་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ ཀ་པ་ཎ་ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་ཉྷི་སྶ ཨེ་ཀཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ དྷ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཀིཾ མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན, ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཏཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ལོ་བྷཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཀུ་ཎྛ་ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་པྤ་བྦ་ཛི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡ་མྤི, ཏ་ཏི་ཡ་མྤཱི་ཏི ཚ ཝཱ་རེ ཏཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཙེ་ཝ ཨུ་པྤ་བྦ་ཛི་ཏོ ཙ.
ས་ཏྟ་མེ པ་ན ཝཱ་རེ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཀུ་ཎྛ་ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨུ་པྤ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི ནཾ མ་ཧཱ་ན་དི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན་དཱི་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ས་ཙ་སྶ པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མི, པུ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི ཏཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀཾ ད་ཎྜེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བ་ལོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ སཱི་ས་སྶ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ན་དཱི་མ་ཛ྄ཛྷེ ཁི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཛི་ཏཾ མེ ཛི་ཏཾ མེ’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ ན་དི་ཡཱ སཱི་སཾ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷེ་ན ག་ཙྪ་མཱ་ནོ ཏཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ‘ཛི་ཏཾ མེ ཛི་ཏཾ མེ’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་ཏེ་ན ཛི་ཏོ, པ་ཀྐོ་ས་ཐ ན’’ནྟི པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ པུ་རི་ས, ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཝི་ཛི་ཏ་ས་ངྒཱ་མོ ཨི་དཱ་ནི ཛ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪཱ་མི, ཏ་ཡཱ པ་ན ཀོ ཛི་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་ཡཱ ས་ངྒཱ་མ་ས་ཏ་མྤི ས་ངྒཱ་མ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ས་ངྒཱ་མ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཛི་ན་ནྟེ་ན དུ་ཛྫི་ཏ་མེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ. ཨ་ཧཾ པ་ན མ་མ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ལོ་བྷཾ ནི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཀི་ལེ་སེ ཛི་ནི’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ན་དིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་པོ་ཀ་སི་ཎཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་མྤ་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༠. ‘‘ན ཏཾ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ ཛི་ཏཾ, ཡཾ ཛི་ཏཾ ཨ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ཏི;
ཏཾ ཁོ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ ཛི་ཏཾ, ཡཾ ཛི་ཏཾ ནཱ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ན ཏཾ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ ཛི་ཏཾ, ཡཾ ཛི་ཏཾ ཨ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཡཾ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ པ་རཱ་ཛི་ནི་ཏྭཱ ར་ཊྛཾ ཛི་ཏཾ པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ པུ་ན་པི ཏེ་ཧི པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་ཧི ཨ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ཏི, ཏཾ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ་ཛི་ཏཾ ནཱ་མ ན ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པུ་ན ཨ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ན་ཏོ. ཨ་པ་རོ ན་ཡོ – ཛི་ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ཛ་ཡོ. ཡོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཡུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་དྷི་ག་ཏོ ཛ་ཡོ པུ་ན ཏེ་སུ ཛི་ན་ནྟེ་སུ, པ་རཱ་ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི, སོ ན སཱ་དྷུ ན སོ་བྷ་ནོ. ཀ་སྨཱ? ཡ་སྨཱ པུ་ན པ་རཱ་ཛ་ཡོ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ ཁོ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ ཛི་ཏཾ, ཡཾ ཛི་ཏཾ ནཱ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ཏཱིཏི ཡཾ ཁོ པ་ན པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ ནི་མྨ་ཐེ་ཏྭཱ ཛི་ཏཾ པུ་ན ཏེ་ཧི ནཱ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ཏི, ཡོ ཝཱ ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ལ་དྡྷོ ཛ་ཡོ ན པུ་ན པ་རཱ་ཛ་ཡོ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཛི་ཏཾ སཱ་དྷུ ཛི་ཏཾ སོ་བྷ་ནཾ, སོ ཛ་ཡོ སཱ་དྷུ སོ་བྷ་ནོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པུ་ན ནཱ་ཝ་ཛཱི་ཡ་ན་ཏོ. ཏ་སྨཱ, ཏྭཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཏ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀྑ་ཏྟུ་མྤི ས་ངྒཱ་མ་སཱི་སཾ ཛི་ནི་ཏྭཱ་པི ས་ངྒཱ་མ་ཡོ་དྷོ ནཱ་མ ན ཧོ་སི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཨ་ཛི་ཏ་ཏྟཱ. ཡོ པ་ན ཨེ་ཀ་ཝཱ་ར་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཀི་ལེ་སེ ཛི་ནཱ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མོ ས་ངྒཱ་མ་སཱི་ས་ཡོ་དྷོ་ཏི ཨཱ་ཀཱ་སེ ནི་སི་ནྣ་ཀོ་ཝ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ་ཡ ར་ཉྙོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. ཨུ་ཏྟ་མ་ས་ངྒཱ་མ་ཡོ་དྷ་བྷཱ་ཝོ པ་ནེ་ཏྠ –
‘‘ཡོ ས་ཧ་སྶཾ ས་ཧ་སྶེ་ན, ས་ངྒཱ་མེ མཱ་ནུ་སེ ཛི་ནེ;
ཨེ་ཀ་ཉྩ ཛེ་ཡྻ་མ་ཏྟཱ་ནཾ, ས ཝེ ས་ངྒཱ་མ་ཛུ་ཏྟ་མོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༡༠༣) –
ཨི་དཾ སུ་ཏྟཾ སཱ་དྷ་ཀཾ.
ར་ཉྙོ པ་ན དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཏ་ད་ངྒ་པྤ་ཧཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ནཱ, པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ན་མི. རཱ་ཛ་བ་ལ་སྶ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀི་ལེ་སཱ པ་ཧཱི་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏུ་མྷེ ཀ་ཧཾ ག་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པུ་ཙྪི. ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་མི, བ་ལ་ཀཱ་ཡོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ ས་བྦཱ སེ་ནི་ཡོ་ཏི ས་བྦོ་པི ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀཱ་ཡོ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ནི་ཀྑ་མི. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ནོ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར རཱ་ཛཱ ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཧུ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ བ་ལ་ཀཱ་ཡེ་ན ནི་ཀྑ་ནྟོ, མ་ཡཾ ཨི་དྷ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ པ་རི་སཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པཱ་ཝི་སི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. སོ ཨཱ་ཝ་ཛྫ་མཱ་ནོ ‘‘ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ’’ཏི དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མཱ་ག་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏྭཾ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ ས་མེ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ དཱི་གྷ་ཏོ ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ པ་ནྣ་ར་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ མཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཡ་མེ་ཏྠ ས་ངྑེ་པོ, ཝི་ཏྠཱ་རོ པ་ན ཧ་ཏྠི་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་ད་ཉྩ ཧི ཏ་ཉྩ ཨེ་ཀ་པ་རི་ཙྪེ་ད་མེ་ཝ. ཝི་སྶ་ཀ་མྨོ་པི ཨ་སྶ་མ་པ་དེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ དུ་སྶ་དྡེ མི་གེ ཙ ས་ཀུ་ཎེ ཙ ཨ་མ་ནུ་སྶེ ཙ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཏེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན ཨེ་ཀ་པ་དི་ཀ་མ་གྒཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏོ་པི ཏཾ པ་རི་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ད་ཏྟི་ཡཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨེ་ན མཱ་པི་ཏཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་པ་རི་ཀྑཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ པ་རི་སཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྟ རཱ་ཛཱ་ནོ ས་ཏྟ ར་ཛྫཱ་ནི ཚ་ཌྜ་ཡིཾ་སུ. ཏིཾ་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པཱུ་རི. ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏོ སེ་ས་ཀ་སི་ཎེ་སུ་པི པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ས་བྦེ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ ཧུ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཡེ པ་ན ཏེ་སཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཀཾ་སུ, ཏེ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མེ་ཏཾ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨ་ལླཱི་ནཾ དུ་མྨོ་ཙ་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་པྤ་ནྣཱ ལོ་བྷ་དྷ་མྨཱ དུ་པྤ་ཛ་ཧཱ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་པི པ་ཎྜི་ཏེ ཨ་ཉྙཱ་ཎེ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀེ་ཙི སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཀེ་ཙི ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ནོ, ཀེ་ཙི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ་པི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, པ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, ཀུ་དྡཱ་ལ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀུ་དྡཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ད་ས་མཱ.
ཨི་ཏྠི་ཝ་གྒོ ས་ཏྟ་མོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
ཨ་སཱ་ཏ་མ་ནྟ་ཎྜ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་ཀྐ་པ་ཎྜི དུ་རཱ་ཛཱ་ནཾ;
ཨ་ན་བྷི་ར་ཏི མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, ཨུ་ཙྪ་ངྒ་མྤི ཙ སཱ་ཀེ་ཏཾ;
ཝི་ས་ཝ་ནྟཾ ཀུ་དྡཱ་ལ་ཀ་ནྟི.