༦. ཨཱ་སཱི་ས་ཝ་གྒོ
[༥༡] ༡. མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨཱ་སཱི་སེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་སྨཱ ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨོ་སྶ་ཛི, པུ་བྦེ པ་ཎྜི་ཏཱ ར་ཛྫཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱི་རི་ཡེ ཋ་ཏྭཱ་ཝ ན་ཊྛ་མྤི ཡ་སཾ པུ་ན ཨུ་པྤཱ་ད་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟོ. ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ‘‘སཱི་ལ་ཝ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀོ་ཝ ས་བྦ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི དྷ་མྨི་ཀོ དྷ་མྨ་རཱ་ཛཱ. སོ ན་ག་ར་སྶ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཙ་ཏ་སྶོ, མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཾ, ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཨེ་ཀ་ནྟི ནི་ཙྩཾ ཚ དཱ་ན་སཱ་ལཱ་ཡོ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཏི, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ངྐེ ནི་སི་ནྣཾ པུ་ཏྟཾ པ་རི་ཏོ་ས་ཡ་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ས་བྦ་ས་ཏྟེ པ་རི་ཏོ་ས་ཡ་མཱ་ནོ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ པ་དུ་བྦྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་མ་ཙྩཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་མ་ཙྩཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཏེ ཀ་ཏཾ, ན ཏྭཾ མ་མ ཝི་ཛི་ཏེ ཝ་སི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་སི, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ན་ཉྩ པུ་ཏྟ་དཱ་རེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཡཱ་ཧཱི’’ཏི ར་ཊྛཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. སོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀཱ་སི་ར་ཊྛཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ཀོ་ས་ལ་ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ར་ཉྙོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རི་ཀོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ.
སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘དེ་ཝ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ ནི་མྨ་ཀྑི་ཀ་མ་དྷུ་པ་ཊ་ལ་ས་དི་སཾ, རཱ་ཛཱ ཨ་ཏི་མུ་དུ་ཀོ, ཨ་པྤེ་ནེ་ཝ བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ནཱ་མ མ་ཧཱ, ཨ་ཡ་ཉྩ ‘ཨ་པྤེ་ནེ་ཝ བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནེ་ན ས་ཀྐཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་ཏུ’ནྟི ཨཱ་ཧ, ཀིཾ ནུ ཁོ པ་ན པ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཙོ་རོ སི་ཡཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ་སི མ་ཉྙེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ནཱ་ཧཾ, དེ་ཝ, པ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ, ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཝ་དཱ་མི. ས་ཙེ མེ ན ས་དྡ་ཧ་ཐ, མ་ནུ་སྶེ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ཧ་ནཱ་པེ་ཐ, ཏེ མ་ནུ་སྶེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ནཱི་ཏེ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སཱུ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ད་ཏི, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་སེ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ཧ་ནཱ་པེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏེ ཙོ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཏེ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀ་སྨཱ གཱ་མཾ ཧ་ན་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ནཱ་ག་མི་ཏྠ, ཨི་ཏོ་དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠཱ’’ཏི ཏེ་སཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་པི ག་ནྟུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ པུ་ན མ་ཛ྄ཛྷེ་ཛ་ན་པ་དཾ ཧ་ནཱ་པེ་སི. ཏེ་པི ཙོ་རེ རཱ་ཛཱ ཏ་ཐེ་ཝ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ནཱ་པི ཨ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཝི་ལུ་མྤཱ་པེ་སི, རཱ་ཛཱ ཏེ་ས་མྤི ཙོ་རཱ་ནཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི་ཡེ་ཝ. ཏ་དཱ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ དྷ་མྨི་ཀོ རཱ་ཛཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཡྻཱ་སི.
ཏ་དཱ པ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ མ་ཏྟ་ཝཱ་ར་ཎེ་པི ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ན་དྷ་མྨཱ ཨ་ས་ནི་ཡཱ་པི སཱི་སེ པ་ཏ་ནྟི་ཡཱ ཨ་ས་ནྟ་ས་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ རུ་ཙི་ཡཱ ས་ཏི ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཨ་བྷེ་ཛྫ་ཝ་ར་སཱུ་རཱ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ ‘‘ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཀི་ར ‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ག་ཙྪཱ་མ, ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཛྫ་སཱི་མཾ ཨ་ནོ་ཀྐ་ནྟ་མེ་ཝ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཏཱ་ཏཱ, མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀི་ལ་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ར་ཛྫ་ཏྠི་ཀོ ར་ཛྫཾ ག་ཎྷཱ་ཏུ, མཱ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི ནི་ཝཱ་རེ་སི. ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ར་ཛྫ་སཱི་མཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཛ་ན་པ་ད་མ་ཛ྄ཛྷཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་མ་ཙྩཱ པུ་ན་པི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཝ་དིཾ་སུ, རཱ་ཛཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནི་ཝཱ་རེ་སི. ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཛྫཾ ཝཱ དེ་ཏུ ཡུ་དྡྷཾ ཝཱ’’ཏི སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཏྠི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཡུ་དྡྷཾ, ར་ཛྫཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཊི་སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི. པུ་ན་པི ཨ་མ་ཙྩཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ན མ་ཡཾ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ དེ་མ, བ་ཧི་ན་ག་རེ་ཡེ་ཝ ནཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ, རཱ་ཛཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་དྭཱ་རཱ་ནི ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན མ་ཧཱ་ཏ་ལེ པ་ལླ་ངྐ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི.
ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པཱ་ཝི་སི. སོ ཨེ་ཀ་མྤི པ་ཊི་ས་ཏྟུཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨ་པཱ་རུ་ཏ་དྭཱ་རེ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ མ་ཧཱ་ཏ་ལཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ནི་སི་ནྣཾ ནི་རཱ་པ་རཱ་དྷཾ སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶེ་ན ག་ཎྷཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཨི་མཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ཁ་ནི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ཨེ་ཀོ་པི ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པཾ་སུཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ཁ་ན་ཐ, ར་ཏྟིཾ སི་ངྒཱ་ལཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ནུ་སྶཱ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་དྡྷིཾ ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི པ་ཙྪཱ་བཱ་ཧཾ གཱ་ལ༹ྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏ་སྨི་མྤི ཀཱ་ལེ སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ཨཱ་གྷཱ་ཏ་མ་ཏྟ་མྤི ནཱ་ཀཱ་སི. ཏེ་སུ་པི ཨ་མ་ཙྩེ་སུ ཨེ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནཱི་ཡ་མཱ་ནེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི ར་ཉྙོ ཝ་ཙ་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ སུ་ཝི་ནཱི་ཏཱ ཀི་ར་སྶ པ་རི་སཱ. ཨ་ཐ ཏེ རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ སཱ་མ་ཙྩཾ སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ཁ་ནི་ཏྭཱ སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ སེ་ས་ཨ་མ་ཙྩེ་ཏི ཨེ་ཝཾ ས་བྦེ་པི ཨཱ་ཝཱ་ཊེ་སུ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ པཾ་སུཾ ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ གྷ་ནཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་དཱ སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ཨུ་པ་རི ཀོ་པཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མེ་ཏྟཾ ཨེ་ཝ བྷཱ་ཝེ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི.
ཨ་ཐ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ‘‘མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སི་ངྒཱ་ལཱ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཏེ དི་སྭཱ རཱ་ཛཱ ཙ ཨ་མ་ཙྩཱ ཙ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་དྡ་མ་ཀཾ་སུ, སི་ངྒཱ་ལཱ བྷཱི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཏེ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ པ་ཙྪ་ཏོ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་མིཾ་སུ. ཨི་ཏ་རེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་དྡ་མ་ཀཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པུ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ་པི ཨ་ནཱ་ག་མ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱ ཨེ་ཏེ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི སཱུ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པུ་ན ཏེ་སུ ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟེ་སུ་པི ན པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཛེ་ཊྛ་ཀ་སི་ངྒཱ་ལོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཉྪི, སེ་སཱ སི་ངྒཱ་ལཱ སེ་སཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཌཾ་སི་ཏུཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ནྟོ ཝི་ཡ གཱི་ཝཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏཾ གཱི་ཝཱ་ཡ ཌཾ་ས་མཱ་ནཾ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཡ་ནྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཡ གཱ་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷི, ནཱ་ག་བ་ལེ་ན ར་ཉྙཱ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ གཱི་ཝཱ་ཡ གཱ་ལ༹ྷཾ ག་ཧི་ཏ་སི་ངྒཱ་ལོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ མ་ཧཱ་ཝི་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝི. ཨ་ཝ་སེ་སཱ སི་ངྒཱ་ལཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཨ་ཊྚ་སྶ་རཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀེ་ན པུ་རི་སེ་ན སུ་གྒ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་མ་ཙྩེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ ས་བྦེ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ར་ཉྙོ ཧ་ནུ་ཀ་ཊྛི་ཀེ་ན ད་ལ༹ྷཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཧི་ཏ་སི་ངྒཱ་ལེ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཉྩ་ར་ནྟེ པཾ་སུ སི་ཐི་ལཱ ཨ་ཧོ་སི. སོ་པི སི་ངྒཱ་ལོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ ཙ་ཏཱུ་ཧི པཱ་དེ་ཧི ར་ཉྙོ ཨུ་པ་རི་བྷཱ་གེ པཾ་སུཾ ཨ་པ་བྱཱུ་ཧི, རཱ་ཛཱ པཾ་སུ་ནོ སི་ཐི་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ སི་ངྒཱ་ལཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བ་ལོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ས་ཉྩ་ར་ནྟོ ཨུ་བྷོ ཧ་ཏྠེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཡཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཝཱ་ཏ་ཙྪི་ནྣ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཝི་ཡ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ ཨ་མ་ཙྩེ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པཾ་སུཾ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ས་བྦེ ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ མ་ནུ་སྶཱ ཨེ་ཀཾ མ་ཏ་མ་ནུ་སྶཾ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཚ་ཌྜེ་ནྟཱ དྭི་ནྣཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ སཱི་མ་ནྟ་རི་ཀཱ་ཡ ཚ་ཌྜེ་སུཾ. ཏེ ཡ་ཀྑཱ ཏཾ མ་ཏ་མ་ནུ་སྶཾ བྷཱ་ཛེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ‘‘ན མ་ཡཾ ཨི་མཾ བྷཱ་ཛེ་ཏུཾ ས་ཀྐོ་མ, ཨ་ཡཾ སཱི་ལ་ཝ་རཱ་ཛཱ དྷ་མྨི་ཀོ, ཨེ་ས ནོ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ མ་ཏ་མ་ནུ་སྶཾ པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཾ མ་ཏ་ཀཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘བྷོ ཡ་ཀྑཱ, ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ ད་དེ་ཡྻཾ, ཨ་པ་རི་སུ་དྡྷོ པ་ན་མྷི, ནྷཱ་ཡི་སྶཱ་མི ཏཱ་ཝཱ’’ཏི. ཡ་ཀྑཱ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ཋ་པི་ཏཾ ཝཱ་སི་ཏ་ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ནྷཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཾ་སུ. ནྷ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏེ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ སཱ་ཊ་ཀེ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ, ཏེ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷ་ས་མུ་གྒཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ, ག་ནྡྷེ ཝི་ལི་མྤི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་མུ་གྒེ མ་ཎི་ཏཱ་ལ་ཝ་ཎྚེ་སུ ཋ་པི་ཏཱ་ནི ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ. པུ་པྥཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཚཱ་ཏ་ཀཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི, ཏེ ག་ནྟྭཱ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ས་མྤཱ་དི་ཏཾ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ, རཱ་ཛཱ ནྷཱ་ཏཱ་ནུ་ལི་ཏྟོ སུ་མ་ཎྜི་ཏ་པྤ་སཱ་དྷི་ཏོ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི. ཡ་ཀྑཱ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ཋ་པི་ཏཾ ཝཱ་སི་ཏ་པཱ་ནཱི་ཡཾ སུ་ཝ་ཎྞ་བྷི་ངྐཱ་རེ་ནེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀེ་ན་པི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ས་མྤཱ་དི་ཏཾ པ་ཉྩ་སུ་ག་ནྡྷི་ཀ་སུ་པ་རི་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཏ་མྦཱུ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ. ཏཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ག་ནྟྭཱ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ཨུ་སྶཱི་ས་ཀེ ནི་ཀྑི་ཏྟཾ མ་ངྒ་ལ་ཁ་གྒཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ་ཏི. ཏ་མྤི ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཁ་གྒཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ཏ་མ་ནུ་སྶཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨ་སི་ནཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ ས་མ་ཝི་བྷ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ད་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཁ་གྒཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ཏེ ཡ་ཀྑཱ མ་ནུ་སྶ་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ སུ་ཧི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཱ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ་ན ཧི ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མཾ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ སི་རི་ག་བྦྷེ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཐ, ཨི་མེ ཙ ཨ་མ་ཙྩེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཐཱ་ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷུ དེ་ཝཱ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ.
ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙོ་ར་རཱ་ཛཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་སི་རི་ག་བྦྷེ སི་རི་ས་ཡ་ན་པི་ཊྛེ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ པ་མ་ཏྟ་སྶ ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟ་སྶ ཁ་གྒ་ཏ་ལེ་ན ཨུ་ད་རཾ པ་ཧ་རི. སོ བྷཱི་ཏོ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དཱི་པཱ་ལོ་ཀེ་ན སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཏིཾ ཨུ་པ་ཊྛ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ག་ཧི་ཏཱ་ར་ཀྑེ པི་ཧི་ཏ་དྭཱ་རེ བྷ་ཝ་ནེ ཨཱ་ར་ཀྑ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ནི་རོ་ཀཱ་སེ ཋཱ་ནེ ཁ་གྒཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ ཀ་ཐཾ ནཱ་མ ཏྭཾ ཨི་མཾ ས་ཡ་ན་པི་ཊྛཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཙོ་ར་རཱ་ཛཱ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ་པི ས་མཱ་ནོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གུ་ཎེ ན ཛཱ་ནཱ་མི, པ་རེ་སཾ ལོ་ཧི་ཏ་མཾ་ས་ཁཱ་ད་ཀེ་ཧི པ་ན ཀ་ཀྑ་ལེ༹་ཧི ཕ་རུ་སེ་ཧི ཡ་ཀྑེ་ཧི ཏ་ཝ གུ་ཎཱ ཉཱ་ཏཱ, ན དཱ་ནཱ་ཧཾ, ན་རི་ནྡ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣེ ཏ་ཡི དུ་བྦྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཁ་གྒཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་པ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཁུ་དྡ་ཀ་མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨུ་ཊྛི་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦ་སེ་ནི་ཡོ ཙ ཨ་མ་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ ཙ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་ར་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ པུ་ཎྞ་ཙ་ནྡཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱི་ལ་ཝ་ར་ཉྙོ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཡེ་ཝ པུ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣོ ཙོ་རཱུ་པ་དྡ་ཝོ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ, མ་ཡཱ ག་ཧི་ཏཱ་ར་ཀྑཱ ཏུ་མྷེ ར་ཛྫཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པེ་སུ་ཉྙ་ཀཱ་ར་ཀ་སྶ ཨཱ་ཎཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཀ་ར་ཊྛ་མེ་ཝ ག་ཏོ.
སཱི་ལ་ཝ་རཱ་ཛཱ་པི ཁོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ས་ར་བྷ་པཱ་ད་ཀེ ཀ་ཉྩ་ན་པ་ལླ་ངྐེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ས་མྤ་ཏྟི ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ མ་ཡི ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ཀ་རོ་ནྟེ ན ཀི་ཉྩི ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལེ་ན པ་ནཱ་ཧཾ ན་ཊྛ་ཉྩ ཨི་མཾ ཡ་སཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ, ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཙ ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སིཾ, ཨཱ་ས་ཙྪེ་དཾ ཝ་ཏ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཾ. ཀ་ཏ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཧི ཕ་ལཾ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༡. ‘‘ཨཱ་སཱི་སེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;
པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪིཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་སཱི་སེ་ཐེ་ཝཱཏི ‘‘ཨེ་ཝཱ་ཧཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྷ་ནྟོ ཨི་མ་མྷཱ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝཱི་རི་ཡ་བ་ལེ་ན ཨཱ་སཾ ཀ་རོ་ཐེ་ཝ. ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོཏི པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཕ་ལཾ ན ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛེ་ཡྻ, ཨཱ་ས་ཙྪེ་དཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནནྟི ཨེ་ཏྠ ཝོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཛྫ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཨི་ཙྪིཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧཱུཏི ཨ་ཧ་ཉྷི ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ནི་ཁཱ་ཏོ ཏ་མྷཱ དུ་ཀྑཱ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཛྫ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨི་ཙྪིཾ, སོ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶཱ་མི. ཡ་ཐེ་ཝཱ་ཧཾ པུ་བྦེ ཨི་ཙྪིཾ, ཏ་ཐེ་ཝ མེ ཨ་ཏྟཱ ཛཱ་ཏོ་ཏི. ཨེ་ཝཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ བྷོ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཝཱི་རི་ཡ་ཕ་ལཾ ནཱ་མ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ་པི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ པ་དུ་ཊྛཱ་མ་ཙྩོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་མ་ཙྩ་ས་ཧ་སྶཾ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, སཱི་ལ་ཝ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༥༢] ༢. ཙཱུ་ལ༹་ཛ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡ་མེ་ཝཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཏྠ ཡཾ ཝ་ཏྟ་བྦཾ, ཏཾ ས་བྦཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༢༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཛ་ན་ཀ་རཱ་ཛཱ པ་ན སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ནི་སི་ནྣོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༢. ‘‘ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝ པུ་རི་སོ, ན ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ;
པ་སྶཱ་མི ཝོ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལ་མུ་བྦྷ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཝཱ་ཡ་མེ་ཐེ་ཝཱཏི ཝཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་རོ་ཐེ་ཝ. ཨུ་ད་ཀཱ ཐ་ལ་མུ་བྦྷ་ཏནྟི ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཐ་ལ་མུ་ཏྟི་ཎྞཾ ཐ་ལེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི. ཨི་དྷཱ་པི ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ, ཛ་ན་ཀ་རཱ་ཛཱ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ་ཝ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཙཱུ་ལ༹་ཛ་ན་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༥༣] ༣. པུ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཎྞཱ པཱ་ཏི་ཡོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ས་ཝཱ་རུ་ཎིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ སུ་རཱ་དྷུ་ཏྟཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘སུ་རཱ་མཱུ་ལཾ ནོ ཁཱི་ཎཾ, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཀ་ཀྑ་ལ༹་དྷུ་ཏྟོ ཨཱ་ཧ ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཏྠེ་ཀོ ཨུ་པཱ་ཡོ’’ཏི. ‘‘ཀ་ཏ་རོ ཨུ་པཱ་ཡོ ནཱ་མཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་ཊྛ་སཱ་ཊ་ཀ་ནི་ཝ་ཏྠོ རཱ་ཛུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, མ་ཡཾ སུ་རཱ་པཱ་ཏི་ཡཾ ཝི་ས་ཉྙཱི་ཀ་ར་ཎཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་པཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ‘ཨི་ཏོ ཨེ་ཧི མ་ཧཱ་སེ་ཊྛཱི’ཏི པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏཾ སུ་རཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཉྙཱི་བྷཱུ་ཏ་སྶ ཨ་ངྒུ་ལི་མུ་དྡི་ཀཱ ཙ སཱ་ཊ་ཀེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ སུ་རཱ་མཱུ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘སཱ་མི, ཨི་ཏོ ཏཱ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ཏི་མ་ནཱ་པཱ སུ་རཱ, ཐོ་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀོ ཀིཾ སུ་རཾ པི་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ ས་མཱ་ནོ་པི པ་ན ‘‘ཨི་མེ དྷུ་ཏྟེ པ་རི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ཨཱ་པཱ་ན་བྷཱུ་མིཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ཀི་རི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་རཱ ཨི་མེ་ཧི ཨི་མི་ནཱ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཡོ་ཛི་ཏཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མེ ཨི་ཏོ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཧ་རེ དུ་ཊྛ་དྷུ་ཏྟཱ, ཏུ་མྷེ ‘སུ་རཱ་པཱ་ཏི་ཡཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏེ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཉྙཱི ཀ་ཏྭཱ ཝི་ལུ་མྤི་སྶཱ་མཱ’ཏི ཨཱ་པཱ་ན་མ་ཎྜ་ལཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ཨི་མཾ སུ་རཾ ཝ་ཎྞེ་ཐ, ཨེ་ཀོ་པི ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏུཾ ན ཨུ་སྶ་ཧ་ཏི. ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཨ་ཡོ་ཛི་ཏཱ ཨ་སྶ, ཨི་མཾ ཏུ་མྷེ་ཝ པི་ཝེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཏེ དྷུ་ཏྟེ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དྷུ་ཏྟེ་ཧི ཀ་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏཱ་ཝ ག་ཧ་པ་ཏི ཏེ དྷུ་ཏྟཱ ཏཾ ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཛཱ་ཏཱ, པུ་བྦེ པ་ན པ་ཎྜི་ཏེ་པི ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ་པེ་ཏེ དྷུ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ས་མྨ་ནྟེ་ཏྭཱ སུ་རཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཊི་མ་གྒཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སེ་ཊྛི ཨ་ན་ཏྠི་ཀོ་པི ཧུ་ཏྭཱ ཏེ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏུ་ཀཱ་མོ ག་ནྟྭཱ ཏེ་སཾ ཀི་རི་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མེ་ཏེ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མི ནེ ཨི་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘བྷོ་ནྟོ, དྷུ་ཏྟཱ སུ་རཾ པི་ཝི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟུཾ ནཱ་མ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ ཨི་དྷེ་ཝ ནི་སཱི་ད་ཐཱ’’ཏི རཱ་ཛུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཉྪི. དྷུ་ཏྟཱ ‘‘ཨི་ཏོ ཨེ་ཐ, སཱ་མཱི’’ཏི. སོ་པི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ བྷེ་ས་ཛྫེ་ན སཾ་ཡོ་ཛི་ཏཱ སུ་རཱ་པཱ་ཏི་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘བྷོ་ནྟོ དྷུ་ཏྟཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་རི་ཡཱ མ་ཡ྄ཧཾ ན རུ་ཙྩ་ཏི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སུ་རཱ་པཱ་ཏི་ཡོ ཡ་ཐཱ་པཱུ་རི་ཏཱ་ཝ ཋི་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཀེ་ཝ་ལཾ སུ་རཾ ཝ་ཎྞེ་ཐ, ན པ་ན པི་ཝ་ཐ. ས་ཙཱ་ཡཾ མ་ནཱ་པཱ ཨ་སྶ, ཏུ་མྷེ་པི པི་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨི་མཱ་ཡ པ་ན ཝི་ས་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཏེ་སཾ མ་ནོ་ར་ཐཾ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༣. ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཎྞཱ པཱ་ཏི་ཡོ, ཨ་ཉྙཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏེ ཀ་ཐཱ;
ཨཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་མི, ན ཙཱ་ཡཾ བྷ་དྡི་ཀཱ སུ་རཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ མ་ཡཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ དི་ཊྛཱ, ཨི་དཱ་ནི་པི ཨི་མཱ སུ་རཱ་པཱ་ཏི་ཡོ ཏ་ཐེ་ཝ པུ་ཎྞཱ. ཨ་ཉྙཱ་ཡཾ ཝ་ཏྟ་ཏེ ཀ་ཐཱཏི ཡཱ ཨ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སུ་རཱ་ཝ་ཎྞ་ན་ཀ་ཐཱ ཝ་ཏྟ་ཏི, སཱ ཨ་ཉྙཱ་ཝ ཨ་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཏ་ཙྪཱ. ཡ་དི ཧི ཨེ་སཱ སུ་རཱ མ་ནཱ་པཱ ཨ་སྶ, ཏུ་མྷེ་པི པི་ཝེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨུ་པ་ཌྜྷ་པཱ་ཏི་ཡོ ཨ་ཝ་སི་སྶེ་ཡྻུཾ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ན ཨེ་ཀེ་ནཱ་པི སུ་རཱ ན པཱི་ཏཱ. ཨཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཏ་སྨཱ ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་མི. ན ཙཱ་ཡཾ བྷ་དྡི་ཀཱ སུ་རཱཏི ‘‘ནེ་ཝཱ་ཡཾ བྷ་དྡི་ཀཱ སུ་རཱ, ཝི་ས་སཾ་ཡོ་ཛི་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི དྷུ་ཏྟེ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ ན པུ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏེ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སོ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དྷུ་ཏྟཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི དྷུ་ཏྟཱ, བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
པུ་ཎྞ་པཱ་ཏི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༥༤] ༤. ཀིཾ་ཕ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ནཱ་ཡཾ རུ་ཀྑོ དུ་རཱ་རུ་ཧཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཕ་ལ་ཀུ་ས་ལཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་རཱ་མེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཡྻཱ་ནཾ ཨ་མྦཱ་དཱི་ནི ནཱ་ནཱ་ཕ་ལཱ་ནི དེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ས་ངྒྷ་མཱ་དཱ་ཡ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ རུ་ཀྑཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨེ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཨཱ་མཾ, ཨེ་ཏཾ ན སུ་པ་ཀྐཾ, ཨེ་ཏཾ སུ་པ་ཀྐ’’ནྟི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ སོ ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལོ ཕ་ལ་ཀུ་ས་ལོ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋི་ཏོ་ཝ རུ་ཀྑཾ ཨུ་ལློ་ཀེ་ཏྭཱ ‘ཨེ་ཏཾ ཕ་ལཾ ཨཱ་མཾ, ཨེ་ཏཾ ན སུ་པ་ཀྐཾ, ཨེ་ཏཾ སུ་པ་ཀྐ’ནྟི ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཡཾ སོ ཝ་ད་ཏི, ཏཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལོ ཕ་ལ་ཀུ་ས་ལོ, པུ་བྦེ པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ཕ་ལ་ཀུ་ས་ལཱ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ པ་ཉྩ་ཧི ས་ཀ་ཊ་ས་ཏེ་ཧི ཝ་ཎི་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ ཋ་ཏྭཱ ས་བྦེ མ་ནུ་སྶེ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཱ ཝི་ས་རུ་ཀྑཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ཝི་ས་པ་ཏྟཱ་ནི, ཝི་ས་པུ་པྥཱ་ནི, ཝི་ས་ཕ་ལཱ་ནི, ཝི་ས་མ་དྷཱུ་ནི ཧོ་ནྟི་ཡེ་ཝ, པུ་བྦེ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་པ་རི་བྷུ་ཏྟཾ, ཡཾ ཀི་ཉྩི པ་ཏྟཾ ཝཱ པུ་པྥཾ ཝཱ ཕ་ལཾ ཝཱ པ་ལླ་ཝཾ ཝཱ མཾ ཨ་པ་རི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ མཱ ཁཱ་ད་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝིཾ ཨོ་ཏ་རིཾ་སུ. ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ ཙ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཀིཾ་ཕ་ལ་རུ་ཀྑོ ནཱ་མ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶ ཁ་ནྡྷ་སཱ་ཁཱ་པ་ལཱ་ས་པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི ཨ་མྦ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ ཝ་ཎྞ་ས་ཎྛཱ་ན་ཏོ་ཝ, ག་ནྡྷ་ར་སེ་ཧི་པི་སྶ ཨཱ་མ་པ་ཀྐཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཨ་མྦ་ཕ་ལ་ས་དི་སཱ་ནེ་ཝ, ཁཱ་དི་ཏཱ་ནི པ་ན ཧ་ལཱ་ཧ་ལ་ཝི་སཾ ཝི་ཡ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ནྟི. པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ལོ་ལ་པུ་རི་སཱ ‘‘ཨ་མྦུ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཡ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་ཡ ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་དིཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ་ཝ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཏེ ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧེ ཨཱ་ག་ཏེ ‘‘ཨ་ཡྻ, ཨི་མཱ་ནི ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་དཱ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཕ་ལ་རུ་ཀྑོ ནཱ་མེ་ས, ནཱ་ཡཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ, མཱ ཁཱ་དི་ཏྠཱ’’ཏི ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཡེ ཁཱ་དིཾ་སུ. ཏེ་པི ཝ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་མ་དྷུ་རཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ནི་རོ་གེ ཨ་ཀཱ་སི.
པུ་བྦེ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ མ་ནུ་སྶཱ ནི་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནཱི’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨི་མཱ་ནི ཝི་ས་ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཏ་མ་ནུ་སྶེ དི་སྭཱ པཱ་དེ ག་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ས་བྦཾ ཏེ་སཾ ས་ནྟ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ ཏཾ དི་ཝ་ས་མྤི ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ བ་ལི་བ་དྡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཀ་ཊཾ, མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཎྜ’’ནྟི ཝེ་གེ་ན ཏཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ མ་ནུ་སྶེ ནི་རོ་གེ དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཐཾ ཏུ་མྷེ ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ‘ནཱ་ཡཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ’ཏི ཛཱ་ནི་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ཏེ ‘‘མ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ, ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧ་ཛེ་ཊྛ་ཀོ ནོ ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ ‘‘པ་ཎྜི་ཏ, ཀི་ནྟི ཀ་ཏྭཱ ཏྭཾ ཨི་མ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ན་མྦ་རུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སཱི’’ཏི? སོ ‘‘དྭཱི་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ཉྙཱ་སི’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༤. ‘‘ནཱ་ཡཾ རུ་ཀྑོ དུ་རཱ་རུ་ཧོ, ན་པི གཱ་མ་ཏོ ཨཱ་ར་ཀཱ;
ཨཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་མི, ནཱ་ཡཾ སཱ་དུ་ཕ་ལོ དུ་མོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་ཡཾ རུ་ཀྑོ དུ་རཱ་རུ་ཧོཏི ཨ་ཡཾ ཝི་ས་རུ་ཀྑོ ན དུ་ཀྑཱ་རུ་ཧོ, ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏ་ནི་སྶེ་ཎཱི ཝི་ཡ སུ་ཁེ་ནཱ་རོ་ཧི་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ན་པི གཱ་མ་ཏོ ཨཱ་ར་ཀཱཏི གཱ་མ་ཏོ དཱུ་རེ ཋི་ཏོ་པི ན ཧོ་ཏི, གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛཱ་ནཱ་མཱིཏི ཨི་མི་ནཱ དུ་ཝི་དྷེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཛཱ་ནཱ་མི. ཀི་ནྟི? ནཱ་ཡཾ སཱ་དུ་ཕ་ལོ དུ་མོཏི. ས་ཙེ ཧི ཨ་ཡཾ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལོ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨེ་ཝཾ སུ་ཁཱ་རུ་ལ༹ྷེ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏེ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་མྤི ཕ་ལཾ ན ཏི་ཊྛེ་ཡྻ, ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ཀ་མ་ནུ་སྶེ་ཧི ནི་ཙྩཾ པ་རི་ཝུ་ཏོ་ཝ ཨ་སྶ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎེ་ན པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྶ ཝི་ས་རུ་ཀྑ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི་ནྟི མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ སོ་ཏྠི་ག་མ་ནཾ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ཕ་ལ་ཀུ་ས་ལཱ ཨ་ཧེ་སུ’’ནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ པ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་ཏྠ་ཝཱ་ཧོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀིཾ་ཕ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༥༥] ༥. པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ ཨ་ལཱི་ནེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི བྷི་ཀྑུཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨོ་སྶ་ཊྛ་ཝཱི་རི་ཡོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑུ པུ་བྦེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛྫ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཊྛ་ས་ཏེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ས་བྦ་ཀཱ་མེ་ཧི ས་ནྟ་པྤེ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ལ་ཀྑ་ཎ་ཀུ་ས་ལཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ནྣོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀུ་མཱ་རོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཀ་མྨེ པ་ཉྙཱ་ཏོ པཱ་ཀ་ཊོ ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཨ་གྒ་པུ་རི་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་རིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ‘‘པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སེ ཋི་ཏཾ རཱ་ཛཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་མི, དེ་ཝཱ’’ཏི? ‘‘ག་ཙྪ, ཏཱ་ཏ, ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ན་ག་རེ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་གྒ་ཎྷ, ཨི་ད་ཉྩ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱ་གཾ ད་ཛྫེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ས་ཧ་སྶཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སི་པྤཾ སི་ཀྑི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན དི་ནྣཾ པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ན་ག་ར་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་ནྣ་དྡྷ་པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་མ་གྒཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི.
སོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ སི་ལེ་ས་ལོ་མ་ཡ་ཀྑེ་ན ནཱ་མ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ‘‘བྷོ མཱ་ཎ་ཝ, མཱ ཨི་མཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་ས, སི་ལེ་ས་ལོ་མ་ཡ་ཀྑོ ནཱ་མེ་ཏྠ ཨ་ཏྠི, སོ དི་ཊྛ་དི་ཊྛེ མ་ནུ་སྶེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏཱི’’ཏི ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཀྐེ་ནྟོ ཨ་ས་མྦྷཱི་ཏ་ཀེ་ས་ར་སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཨ་ཊ་ཝིཾ པཱ་ཝི་སི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྨིཾ ཨ་ཊ་ཝི་མ་ཛ྄ཛྷཾ ས་མྤ་ཏྟེ སོ ཡ་ཀྑོ ཏཱ་ལ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་མ་ཏྟཾ སཱི་སཾ པ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི, ད་ཀ་ལི་མ་ཀུ་ལ༹་མ་ཏྟཱ དྭེ དཱ་ཋཱ ཙ མཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་མུ་ཁོ ཀ་བ་ར་ཀུ་ཙྪི ནཱི་ལ་ཧ་ཏྠ་པཱ་དོ ཧུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ཡཱ་སི, ཏི་ཊྛ བྷ་ཀྑོ་སི མེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཡ་ཀྑ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ཨི་དྷ པ་ཝི་ཊྛོ, ཏྭཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ མཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི. ཝི་ས་པཱི་ཏེ་ན ཧི ས་རེ་ན ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཏྠེ་ཝ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ནྟ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཧ་ལཱ་ཧ་ལ་ཝི་ས་པཱི་ཏཾ ས་རཾ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ མུ་ཉྩི, སོ ཡ་ཀྑ་སྶ ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙཾ, ཏ་ཏོ ཨ་ཉྙ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙཱ་ས ས་རེ མུ་ཉྩི, ས་བྦེ ཏ་སྶ ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡིཾ་སུ. ཡ་ཀྑོ ས་བྦེ་པི ཏེ ས་རེ ཕོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་ན་པི ཏཾ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཁ་གྒཾ ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པ་ཧ་རི, ཏེ་ཏྟིཾ་ས་ངྒུ་ལཱ་ཡ་ཏོ ཁ་གྒོ ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. ཨ་ཐ ནཾ ཀ་ཎ་ཡེ་ན པ་ཧ་རི, སོ་པི ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. ཏ་སྶ ཨ་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ མུ་གྒ་རེ་ན པ་ཧ་རི, སོ་པི ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. ཏ་སྶ ཨ་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀུ་ནྟེ་ན པ་ཧ་རི, སོ་པི ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. ཏ་སྶ ཨ་ལླཱི་ན་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ ཡ་ཀྑ་ན, ཏེ ཨ་ཧཾ ‘པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མཱ’ཏི སུ་ཏ་པུ་བྦོ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཡཱ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏཾ ཨ་ཊ་ཝིཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ན དྷ་ནུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ པ་ཝི་ཊྛོ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ པ་ཝི་ཊྛོ, ཨ་ཛྫ ཏཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཀྐེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ཡ་ཀྑཾ པ་ཧ་རི, ཧ་ཏྠོ ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན པ་ཧ་རི, སོ་པི ཨ་ལླཱི་ཡི. ད་ཀྑི་ཎ་པཱ་དེ་ན པ་ཧ་རི, སོ་པི ཨ་ལླཱི་ཡི. ཝཱ་མ་པཱ་དེ་ན པ་ཧ་རི, སོ་པི ཨ་ལླཱི་ཡི. ‘‘སཱི་སེ་ན ཏཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱི་སེ་ན པ་ཧ་རི, ཏ་མྤི ལོ་མེ་སུ་ཡེ་ཝ ཨ་ལླཱི་ཡི. སོ པ་ཉྩོ་ཌྜི་ཏོ པ་ཉྩ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ བ་དྡྷོ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟོ་པི ནི་བྦྷ་ཡོ ནི་སྶཱ་ར་ཛྫོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི.
ཡ་ཀྑོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ པུ་རི་ས་སཱི་ཧོ པུ་རི་སཱ་ཛཱ་ནཱི་ཡོ, ན པུ་རི་ས་མ་ཏྟོ་ཝ, མཱ་དི་སེ་ན ནཱ་མ་སྶ ཡ་ཀྑེ་ན ག་ཧི་ཏ་སྶ ས་ནྟཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཡཱ ཨི་མཾ མ་གྒཾ ཧ་ན་ནྟེ་ན ཨེ་ཀོ་པི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པུ་རི་སོ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཀ་སྨཱ ནུ ཁོ ཨེ་ས ན བྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ ‘‘ཀ་སྨཱ ནུ ཁོ, ཏྭཾ མཱ་ཎ་ཝ, མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཾ ན བྷཱ་ཡ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ, ཡ་ཀྑ, བྷཱ་ཡི་སྶཱ་མི. ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྷི ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཨེ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ནི་ཡ་ཏ་མེ་ཝ, ཨ་པི་ཙ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཝ་ཛི་རཱ་ཝུ་དྷཾ ཨ་ཏྠི. ས་ཙེ མཾ ཁཱ་དི་སྶ་སི, ཏཾ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ ཛཱི་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་སི, ཏཾ ཏེ ཨ་ནྟཱ་ནི ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སྶ་ཏི. ཨི་ཏི ཨུ་བྷོ་པི ན་སྶི་སྶཱ་མ, ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཧཾ ན བྷཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་དཾ ཀི་ར བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཉཱ་ཎཱ་ཝུ་དྷཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཡ་ཀྑོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ མཱ་ཎ་ཝོ ས་ཙྩ་མེ་ཝ བྷ་ཎ་ཏི, ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སཱི་ཧ་སྶ ས་རཱི་ར་ཏོ མུ་གྒ་བཱི་ཛ་མ་ཏྟ་མྤི མཾ་ས་ཁ་ཎྜཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཙྪི ཛཱི་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ཎ་ཝ, པུ་རི་ས་སཱི་ཧོ ཏྭཾ, ན ཏེ ཨ་ཧཾ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ཨ་ཛྫ རཱ་ཧུ་མུ་ཁཱ མུ་ཏྟ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ མ་མ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཉཱ་ཏི་སུ་ཧ་ཛྫ་མ་ཎྜ་ལཾ ཏོ་སེ་ནྟོ ཡཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཡ་ཀྑ, ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ག་ཙྪི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ པ་ན པུ་བྦེ་པི ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ལུ་དྡོ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎི པ་ར་རུ་ཧི་ར་མཾ་ས་བྷ་ཀྑོ ཡ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟོ. ས་ཙེ ཨི་དྷཱ་པི ཋ་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཀ་རི་སྶ་སི, ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཱ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་ར་མེ་ཝ ག་མི་སྶ་སི, མཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་ན ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཡཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཀཱ་ཏུཾ, པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏ་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ནི་ར་ཡེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡེ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏི, མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ནི་བྦ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་པྤཱ་ཡུ་ཀ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན པ་ཉྩ་ནྣཾ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ, པ་ཉྩ་ནྣཾ སཱི་ལཱ་ནཾ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཡ་ཀྑཾ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ད་མེ་ཏྭཱ ནི་བྦི་སེ་ཝ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ་ཡེ་ཝ ནཾ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཱ བ་ལི་པ་ཊི་གྒཱ་ཧ་ཀཾ དེ་ཝ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཊ་ཝི་མུ་ཁེ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ནྣ་དྡྷ་པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ དི་སྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ་པི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༥. ‘‘ཡོ ཨ་ལཱི་ནེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, ཨ་ལཱི་ན་མ་ན་སོ ན་རོ;
བྷཱ་ཝེ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ;
པཱ་པུ་ཎེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡ’’ནྟི.
ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ པི་ཎྜ་ཏྠོ – ཡོ པུ་རི་སོ ཨ་ལཱི་ནེ་ན ཨ་སཾ་ཀུ་ཊི་ཏེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཨ་ལཱི་ན་མ་ནོ ཨ་ལཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཝ་ཛྫ་ཊྛེ་ན ཀུ་ས་ལཾ ས་ཏྟ་ཏིཾ ས་བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་བྷེ་དཾ དྷ་མྨཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི ཝ་ཌྜྷེ་ཏི, ཝི་སཱ་ལེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཨ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མ་སྶ ནི་བྦཱ་ན་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ, སོ ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་རེ་སུ ‘‘ཨ་ནི་ཙྩཾ དུ་ཀྑཾ ཨ་ན་ཏྟཱ’’ཏི ཏི་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཏ་རུ་ཎ་ཝི་པ་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣེ བོ་དྷི་པ་ཀྑི་ཡ་དྷ་མྨེ བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཨེ་ཀ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡ་ཀ་ར་སྶ ཙ་ཏུ་ཏྠ་མ་གྒ་སྶ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཏྟཱ ‘‘ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡོ’’ཏི ས་ངྑྱཾ ག་ཏཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻཱ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཀཱུ་ཊཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རི ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཡ་ཀྑོ ཨ་ངྒུ་ལི་མཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཀུ་མཱ་རོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.
[༥༦] ༦. ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ པ་ཧ་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟེ་ནཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཏ་ན་སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི. ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨེ་ཀ་ཝི་དྷེ་ན སཱི་ལཾ ནཱ་མ, དུ་ཝི་དྷེ་ན, ཏི་ཝི་དྷེ་ན, ཙ་ཏུ་བྦི་དྷེ་ན, པ་ཉྩ་ཝི་དྷེ་ན, ཚ་བྦི་དྷེ་ན, ས་ཏྟ་ཝི་དྷེ་ན, ཨ་ཊྛ་ཝི་དྷེ་ན, ན་ཝ་ཝི་དྷེ་ན, ད་ས་ཝི་དྷེ་ན, བ་ཧུ་ཝི་དྷེ་ན སཱི་ལཾ ནཱ་མ. ཨི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་སཱི་ལཾ ནཱ་མ, ཨི་དཾ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ, ཨི་དཾ མ་ཧཱ་སཱི་ལཾ ནཱ་མ. ཨི་དཾ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ནཱ་མ, ཨི་དཾ ཨི་ནྡྲི་ཡ་སཾ་ཝ་ར་སཱི་ལཾ ནཱ་མ, ཨི་དཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་པཱ་རི་སུ་དྡྷི་སཱི་ལཾ ནཱ་མ, ཨི་དཾ པ་ཙྩ་ཡ་པ་ཊི་སེ་ཝ་ན་སཱི་ལཾ ནཱ་མཱ’’ཏི སཱི་ལཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟི. སོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཾ སཱི་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཏི་བ་ཧུ, ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, སཱི་ལཾ པཱུ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཙ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཧཾ གི་ཧཱི ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཙ ཀ་རི་སྶཱ་མི, པུ་ཏྟ་དཱ་ར་ཉྩ པོ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧཾ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟ་སྶ ཙ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཀོ ཨ་ཏྠོ, ཨ་ཧཾ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ་ཝ ཡཱ་ཧཱི’’ཏི ཏེ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ས་ཏྠཱ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ཀིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ན་ཏྠི་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ‘‘ཨ་ཧཾ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏི, ཨ་ཐ ནཾ མ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མྷཱ་ཏི. ‘‘ཀ་སྨཱ པ་ན ཏུ་མྷེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ བ་ཧུཾ སཱི་ལཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐ. ཡ་ཏྟ་ཀཾ ཨེ་ས ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, ཏ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ར་ཀྑི་སྶ་ཏི. ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏཾ མཱ ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙུ་ཏྠ, ཨ་ཧ་མེ་ཏྠ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཧི ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ, ཀིཾ ཏེ བ་ཧུ་ནཱ སཱི་ལེ་ན, ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ར་ཀྑི་སྶཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀཱ་ཡ་དྭཱ་རཾ ཝ་ཙཱི་དྭཱ་རཾ མ་ནོ་དྭཱ་ར་ནྟི ཏཱི་ཎི དྭཱ་རཱ་ནི ར་ཀྑ, མཱ ཀཱ་ཡེ་ན པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི, མཱ ཝཱ་ཙཱ་ཡ, མཱ མ་ན་སཱ. ‘‘ག་ཙྪ མཱ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི, ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི་ཡེ་ཝ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑཱ’’ཏི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ སོ བྷི་ཀྑུ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ར་ཀྑི་སྶཱ་མི ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི སཱི་ལཱ་ནཱི’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི སཱི་ལཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཉྙཱ་སི ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏཾ སཱི་ལ་མྤི ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ, ཏེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན མཾ བུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་སུ་བུ་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཏྟ་ར་དྷ་མྨ་རཱ་ཛ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ སཱི་ལཾ ཏཱི་སུ་ཡེ་ཝ དྭཱ་རེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི, ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ ཝ་ཏ མེ ས་ཏྠཱ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི.
ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏཾ ཀི་ར བྷི་ཀྑུཾ ‘བ་ཧུ་སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མཱི’ཏི ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ནྟཾ ས་བྦཱ་ནི སཱི་ལཱ་ནི ཏཱི་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི ས་ངྑི་པི་ཏྭཱ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་སི, ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ་ནཾ བ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ’’ནྟི བུ་དྡྷ་གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏི་ག་རུ་ཀོ་པི བྷཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་ས་ཝ་སེ་ན བྷཱ་ཛེ་ཏྭཱ དི་ནྣོ ལ་ཧུ་ཀོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, པུ་བྦེ་པི པ་ཎྜི་ཏཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཝི་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ག་མཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ ཀ་སྶ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ ཚ་ཌྜི་ཏ་གཱ་མ་ཀེ ཁེ་ཏྟེ ཀ་སིཾ ཀ་ས་ཏི. པུ་བྦེ ཙ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ ཨེ་ཀོ ཝི་བྷ་ཝ་ས་མྤ་ནྣོ སེ་ཊྛི ཨཱུ་རུ་མ་ཏྟ་པ་རི་ཎཱ་ཧཾ ཙ་ཏུ་ཧ་ཏྠཱ་ཡཱ་མཾ ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷཾ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཏ་སྨིཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ན་ངྒ་ལཾ ལ་གི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ‘‘མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ན་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པཾ་སུཾ ཝི་ཡཱུ་ཧ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ པཾ་སུ་ནཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཀ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡེ ཡུ་ག་ན་ངྒ་ལཱ་དཱི་ནི ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ག་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀུ་ཙྪི་བྷ་ར་ཎཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཋ་པེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཀ་མྨ་ནྟེ པ་ཡོ་ཛེ་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ དཱ་ནཱ་དི་པུ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཝི་བྷ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ སོ ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷོ ས་ལླ་ཧུ་ཀོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་དྷཱ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.
ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༦. ‘‘ཡོ པ་ཧ་ཊྛེ་ན ཙི་ཏྟེ་ན, པ་ཧ་ཊྛ་མ་ན་སོ ན་རོ;
བྷཱ་ཝེ་ཏི ཀུ་ས་ལཾ དྷ་མྨཾ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མ་སྶ པ་ཏྟི་ཡཱ;
པཱ་པུ་ཎེ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན, ས་བྦ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་ཀྑ་ཡ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ པ་ཧ་ཊྛེ་ནཱཏི ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎེ་ན. པ་ཧ་ཊྛ་མ་ན་སོཏི ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཝི་ནཱི་ཝ་ར་ཎ་ཏཱ་ཡ པ་ཧ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ, སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝི་ཡ པ་ཧཾ་སི་ཏྭཱ ས་མུ་ཛྫོ་ཏི་ཏ་ས་པྤ་བྷཱ་ས་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་ཀཱུ་ཊེ་ན དེ་ས་ནཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ལ་དྡྷ་པུ་རི་སོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.
[༥༧] ༧. ཝཱ་ན་རི་ནྡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་སྶེ་ཏེ ཙ་ཏུ་རོ དྷ་མྨཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ ས་ཏྠཱ ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, པུ་བྦེ་པི པ་རི་ས་ཀྐི་ཡེ་ཝ, ཏཱ་ས་མ་ཏྟ་མྤི པ་ན ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀ་པི་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཨ་སྶ་པོ་ཏ་ཀ་པྤ་མཱ་ཎོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ཨེ་ཀ་ཙ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་སྶཱ པ་ན ན་དི་ཡཱ ཝེ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀོ དཱི་པ་ཀོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་མྦ་པ་ན་སཱ་དཱི་ཧི ཕ་ལ་རུ་ཀྑེ་ཧི ས་མྤ་ནྣོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ནཱ་ག་བ་ལོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ན་དི་ཡཱ ཨོ་རི་མ་ཏཱི་ར་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ ན་དཱི་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ ནི་པ་ཏ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ དཱི་པ་ཀེ པ་ཏ་ཏི. ཏ་ཏྠ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཏ་ཏྠ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ པ་ན ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ ཀུ་མྦྷཱི་ལོ ས་པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཀོ ཏ་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སེ དོ་ཧ་ལ༹ཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷཱི་ལཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ, ཨ་ཡྻ, ཨི་མ་སྶ ཝཱ་ན་རི་ནྡ་སྶ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སེ དོ་ཧ་ལོ༹ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི. ཀུ་མྦྷཱི་ལོ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་དྡེ, ལ་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཏཾ སཱ་ཡཾ དཱི་པ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ནི་པ་ཛྫི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དི་ཝ་སཾ ཙ་རི་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ དཱི་པ་ཀེ ཋི་ཏོ་ཝ པཱ་སཱ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ – ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ ཨི་དཱ་ནི ཨུ་ཙྩ་ཏ་རོ ཁཱ་ཡ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་སི. ཏ་སྶ ཀི་ར ཨུ་ད་ཀ་པྤ་མཱ་ཎ་ཉྩ པཱ་སཱ་ཎ་པྤ་མཱ་ཎ་ཉྩ སུ་ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏེ་ན་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཨ་ཛྫ ཨི་མི་སྶཱ ན་དི་ཡཱ ཨུ་ད་ཀཾ ནེ་ཝ ཧཱ་ཡ་ཏི, ན ཙ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨ་ཐ ཙ པ་ནཱ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ མ་ཧཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ ཨེ་ཏྠ མ་ཡ྄ཧཾ ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་མྦྷཱི་ལོ ནི་པ་ནྣོ’’ཏི. སོ ‘‘ཝཱི་མཾ་སཱ་མི ཏཱ་ཝ ན’’ནྟི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཋ་ཏྭཱ པཱ་སཱ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘བྷོ པཱ་སཱ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ‘‘བྷོ པཱ་སཱ་ཎཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. པཱ་སཱ་ཎོ ཀིཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ད་སྶ་ཏི. པུ་ན་པི ཝཱ་ན་རོ ‘‘ཀིཾ བྷོ པཱ་སཱ་ཎ, ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ན དེ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་མྦྷཱི་ལོ ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཨ་ཡཾ པཱ་སཱ་ཎོ ཝཱ་ན་རི་ནྡ་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་དཱ་སི, ད་སྶཱ་མི དཱ་ནི་སྶ པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྷོ ཝཱ་ན་རི་ནྡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཀུ་མྦྷཱི་ལོ’’ཏི. ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ཨེ་ཏྠ ནི་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏ་ཝ ཧ་ད་ཡ་མཾ་སཾ པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ནོ’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཉྙོ མེ ག་མ་ན་མ་གྒོ ན་ཏྠི, ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཨེ་ས ཀུ་མྦྷཱི་ལོ ཝ་ཉྩེ་ཏ་བྦོ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ས་མྨ ཀུ་མྦྷཱི་ལ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ མཾ ཏ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི. ཀུ་མྦྷཱི་ལཱ་ན་ཉྷི མུ་ཁེ ཝི་ཝ་ཊེ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མྨཱི་ལ་ནྟི. སོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི པི་ཐཱི་ཡིཾ་སུ. སོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཐཱ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཀུ་མྦྷཱི་ལ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏོ ཝི་ཛྫུ་ལ་ཏཱ ཝི་ཡ ཝི་ཛྫོ་ཏ་མཱ་ནོ པ་ར་ཏཱི་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཀུ་མྦྷཱི་ལོ ཏཾ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཝཱ་ན་རི་ནྡེ་ན ཨ་ཏི་ཨ་ཙྪེ་ར་ཀཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ ཝཱ་ན་རི་ནྡ, ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཙ་ཏཱུ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟེ ཨ་དྷི་བྷ་ཝ་ཏི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྠི མ་ཉྙེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༧. ‘‘ཡ་སྶེ་ཏེ ཙ་ཏུ་རོ དྷ་མྨཱ, ཝཱ་ན་རི་ནྡ ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ;
ས་ཙྩཾ དྷ་མྨོ དྷི་ཏི ཙཱ་གོ, དི་ཊྛཾ སོ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་སྶཱཏི ཡ་སྶ ཀ་སྶ་ཙི པུ་གྒ་ལ་སྶ. ཨེ་ཏེཏི ཨི་དཱ་ནི ཝ་ཏྟ་བྦེ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ནི་དྡི་ས་ཏི. ཙ་ཏུ་རོ དྷ་མྨཱཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ གུ་ཎཱ. ས་ཙྩནྟི ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩཾ, ‘‘མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨེ་ཏཾ ཏེ ཝ་ཙཱི་ས་ཙྩཾ. དྷ་མྨོཏི ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ, ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏེ ཨི་དཾ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨེ་སཱ ཏེ ཝི་ཙཱ་ར་ཎ་པ་ཉྙཱ ཨ་ཏྠི. དྷི་ཏཱིཏི ཨ་བྦོ་ཙྪི་ནྣཾ ཝཱི་རི་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཏ་མྤི ཏེ ཨ་ཏྠི. ཙཱ་གོཏི ཨ་ཏྟ་པ་རི་ཙྩཱ་གོ, ཏྭཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཡཾ པ་ནཱ་ཧཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝེ་ས དོ་སོ. དི་ཊྛནྟི པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཾ. སོ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱིཏི ཡ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ, ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠི, སོ ཡ་ཐཱ མཾ ཨ་ཛྫ ཏྭཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟོ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏཱི་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཀུ་མྦྷཱི་ལོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་སཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ་པི ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ཏི, པུ་བྦེ་པི པ་རི་ས་ཀྐི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཀུ་མྦྷཱི་ལོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, བྷ་རི་ཡཱ་སྶ ཙི་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ, ཝཱ་ན་རི་ནྡོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཝཱ་ན་རི་ནྡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཏྟ་མཱ.
[༥༨] ༨. ཏ་ཡོ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་དྷཱ་ཡ པ་རི་ས་ཀྐ་ན་མེ་ཝཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཝཱ་ན་ར་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ ཡཱུ་ཐཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ་ན་ར་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ‘‘ཝུ་ཌྜྷི་པྤ་ཏྟཱ ཨི་མེ ཡཱུ་ཐཾ པ་རི་ཧ་རེ་ཡྻུ’’ནྟི བྷ་ཡེ་ན ད་ནྟེ་ཧི ཌཾ་སི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ བཱི་ཛཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏ་ཉྙེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀི་སྶཱ ཝཱ་ན་རི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཨ་ཐ སཱ ཝཱ་ན་རཱི ག་བྦྷ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་བྦྷཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་མཱ་ནཱ ཨ་ཉྙཾ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ པ་རི་པ་ཀྐ་ག་བྦྷཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. སོ ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མཱ་ཏ་རཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ, མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ ཀ་ཧ’’ནྟི? ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ ཡཱུ་ཐཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ཏ་སྶ མཾ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏ, ན ས་ཀྐཱ ཏ་ཡཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟུཾ. པི་ཏཱ ཧི ཏེ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཏཱ་ནཾ ཝཱ་ན་ར་པོ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཡཱུ་ཐ་པ་རི་ཧ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ད་ནྟེ་ཧི ཌཾ་སི་ཏྭཱ བཱི་ཛཱ་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, ནེ་ཧི མཾ ཏ་ཏྠ, ཨ་ཧཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
སོ ཝཱ་ན་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཏྟཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཡཱུ་ཐཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏུཾ ན ད་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མཱ་རེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ‘‘ཨེ་ཏཾ ཨཱ་ལི་ངྒ་ནྟོ ཝི་ཡ གཱ་ལ༹ྷཾ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཧཾ ག་ཏོ་སཱི’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒ་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་པྤཱི་ལེ༹་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན ནཱ་ག་བ་ལོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ, སོ་པི ནཾ ནི་པྤཱི་ལེ༹་སི, ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ཛྫ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ མཾ མཱ་རེ་སྶ་ཏི, ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པུ་རེ་ཏ་ར་ཉྙེ་ཝ མཱ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཏ་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ར་ཀྑ་ས་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ ས་རོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ནཾ ར་ཀྑ་སེ་ན ཁཱ་དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧཾ མ་ཧ་ལླ་ཀོ, ཨི་མཾ ཡཱུ་ཐཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་མི, ཨ་ཛྫེ་ཝ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀ་རོ་མི, ཨ་སུ་ཀ་སྨིཾ ནཱ་མ ཋཱ་ནེ ས་རོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ དྭེ ཀུ་མུ་དི་ནི་ཡོ, ཏི་སྶོ ཨུ་པྤ་ལི་ནི་ཡོ, པ་ཉྩ པ་དུ་མི་ནི་ཡོ ཙ པུ་པྥ་ནྟི, ག་ཙྪ, ཏ་ཏོ པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ ས་ཧ་སཱ ཨ་ནོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ པ་དཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡ་ནྟོ ཨོ་ཏི་ཎྞ་པ་ད་ཉྙེ་ཝ ཨ་དྡ་ས, ན ཨུ་ཏྟི་ཎྞ་པ་དཾ. སོ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ས་རེ་ན ར་ཀྑ་ས་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, མ་ཡ྄ཧཾ པི་ཏཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ མཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ར་ཀྑ་སེ་ན མཾ ཁཱ་དཱ་པེ་ཏུ་ཀཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ ཨི་མ་ཉྩ ས་རཾ ན ཨོ་ཏ་རི་སྶཱ་མི, པུ་པྥཱ་ནི ཙ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་རུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཝེ་གཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ ནི་རུ་ད་ཀེ ཨོ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏཱ་ནེ་ཝ དྭེ པུ་པྥཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ར་ཏཱི་རེ པ་ཏི. པ་ར་ཏཱི་ར་ཏོ་པི ཨོ་རི་མ་ཏཱི་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཏེ་ནེ་ཝུ་པཱ་ཡེ་ན དྭེ ག་ཎྷི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟོ པུ་པྥཱ་ནི ཙ ག་ཎྷི, ར་ཀྑ་ས་སྶ ཙ ཨཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཨོ་ཏ་རི.
ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ རཱ་སིཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ སོ ར་ཀྑ་སོ ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་ཉྙ་ཝཱ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་པུ་རི་སོ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, པུ་པྥཱ་ནི ཙ ནཱ་མ ཡཱ་ཝ་དི་ཙྪ་ཀཾ ག་ཧི་ཏཱ་ནི, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨཱ་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཨོ་ཏ་རཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཀཾ དྭི་དྷཱ བྷི་ནྡ་ནྟོ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཝཱ་ན་རི་ནྡ, ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཡ་སྶ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ ཨ་ཏྠི, སོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཏེ ས་བྦེ་པི ཏ་ཝ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཏྠི མ་ཉྙེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཐུ་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༨. ‘‘ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨཱ, ཝཱ་ན་རི་ནྡ ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ;
ད་ཀྑི་ཡཾ སཱུ་རི་ཡཾ པ་ཉྙཱ, དི་ཊྛཾ སོ ཨ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ད་ཀྑི་ཡནྟི ད་ཀྑ་བྷཱ་ཝོ, ས་མྤ་ཏྟ་བྷ་ཡཾ ཝི་དྷ་མི་ཏུཾ ཛཱ་ན་ན་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མྤ་ཡུ་ཏྟ་ཨུ་ཏྟ་མ་ཝཱི་རི་ཡ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སཱུ་རི་ཡནྟི སཱུ་ར་བྷཱ་ཝོ, ནི་བྦྷ་ཡ་བྷཱ་ཝ་སྶེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. པ་ཉྙཱཏི པ་ཉྙཱ་པ་ད་ཊྛཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པཱ་ཡ་པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ.
ཨེ་ཝཾ སོ ད་ཀ་ར་ཀྑ་སོ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཐུ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཀི་མ་ཏྠཾ ཧ་ར་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘པི་ཏཱ མཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཏཱ་དི་སེ་ན ཨུ་ཏྟ་མ་པུ་རི་སེ་ན པུ་པྥཱ་ནི ཝ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ཧཾ ཝ་ཧི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ པ་ཙྪ་ཏོ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ‘ར་ཀྑ་ས་བྷ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་ཧི་ཎིཾ, སོ དཱ་ནེ་ས ར་ཀྑ་སཾ པུ་པྥཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི་མྷི ན་ཊྛོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ས་ཏྟ་དྷཱ ཧ་ད་ཡ་ཕཱ་ལ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ. སེ་ས་ཝཱ་ན་རཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཀཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཡཱུ་ཐ་པ་ཏི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ཡཱུ་ཐ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཏ་ཡོ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཊྛ་མཱ.
[༥༩] ༩. བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྷ་མེ དྷ་མེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི བྷི་ཀྑུཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ དུ་བྦ་ཙོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དུ་བྦ་ཙོ, པུ་བྦེ་པི དུ་བྦ་ཙོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ཀ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ གཱ་མ་ཀེ ཝ་ས་ཏི. སོ ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ན་ཀྑ་ཏྟཾ གྷུ་ཊྛ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ‘‘ས་མ་ཛྫ་མ་ཎྜ་ལེ བྷེ་རིཾ ཝཱ་དེ་ཏྭཱ དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ བྷེ་རིཾ ཝཱ་དེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་དྷ་ནཾ ལ་བྷི. སོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཙོ་རཱ་ཊ་ཝིཾ པ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ བྷེ་རིཾ ཝཱ་དེ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི ‘‘ཏཱ་ཏ, ནི་ར་ནྟ་རཾ ཨ་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་ཊི་པ་ནྣ་སྶ ཨི་སྶ་ར་སྶ བྷེ་རིཾ ཝི་ཡ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱ་དེ་ཧཱི’’ཏི སོ པི་ཏ་རཱ ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ‘‘བྷེ་རི་ས་དྡེ་ནེ་ཝ ཙོ་རེ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཝཱ་དེ་སི. ཙོ་རཱ པ་ཋ་མ་ཉྙེ་ཝ བྷེ་རི་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་སྶ་ར་བྷེ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཏི ཝི་ཡ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཨི་སྶ་ར་བྷེ་རཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱ དྭེ་ཡེ་ཝ ཛ་ནེ དི་སྭཱ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཝི་ལུ་མྤིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཀི་ཙྪེ་ན ཝ་ཏ ནོ ལ་དྡྷཾ དྷ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་བ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་དེ་ནྟོ ནཱ་སེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥༩. ‘‘དྷ་མེ དྷ་མེ ནཱ་ཏི་དྷ་མེ, ཨ་ཏི་དྷ་ནྟ་ཉྷི པཱ་པ་ཀཾ;
དྷ་ནྟེ་ན ཧི ས་ཏཾ ལ་དྡྷཾ, ཨ་ཏི་དྷ་ནྟེ་ན ནཱ་སི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མེ དྷ་མེཏི དྷ་མེ་ཡྻ ནོ ན དྷ་མེ་ཡྻ, བྷེ་རིཾ ཝཱ་དེ་ཡྻ ནོ ན ཝཱ་དེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནཱ་ཏི་དྷ་མེཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ན ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ན ཝཱ་དེ་ཡྻ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཏི་དྷ་ནྟ་ཉྷི པཱ་པ་ཀཾ, ནི་ར་ནྟ་རཾ བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ནཾ ཨི་དཱ་ནི ཨ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་པ་ཀཾ ལཱ་མ་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ. དྷ་ནྟེ་ན ཧི ས་ཏཾ ལ་དྡྷནྟི ན་ག་རེ དྷ་མ་ནྟེ་ན བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ནེ་ན ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཏཾ ལ་དྡྷཾ. ཨ་ཏི་དྷ་ནྟེ་ན ནཱ་སི་ཏནྟི ཨི་དཱ་ནི པ་ན མེ པུ་ཏྟེ་ན ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཡ་དི་དཾ ཨ་ཊ་ཝི་ཡཾ ཨ་ཏི་དྷ་ནྟཾ, ཏེ་ན ཨ་ཏི་དྷ་ནྟེ་ན ས་བྦཾ ནཱ་སི་ཏ་ནྟི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ པུ་ཏྟོ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, པི་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ན་ཝ་མཱ.
[༦༠] ༡༠. ས་ངྑ་དྷ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
དྷ་མེ དྷ་མེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དུ་བྦ་ཙ་མེ་ཝཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ས་ངྑ་དྷ་མ་ཀ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ན་ཀྑ་ཏྟེ གྷུ་ཊྛེ པི་ཏ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ངྑ་དྷ་མ་ན་ཀ་མྨེ་ན དྷ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཙོ་རཱ་ཊ་ཝི་ཡཾ པི་ཏ་རཾ ནི་ར་ནྟ་རཾ ས་ངྑཾ དྷ་མ་ནྟཾ ཝཱ་རེ་སི. སོ ‘‘ས་ངྑ་ས་དྡེ་ན ཙོ་རེ པ་ལཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ དྷ་མི, ཙོ་རཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ལུ་མྤིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
༦༠. ‘‘དྷ་མེ དྷ་མེ ནཱ་ཏི་དྷ་མེ, ཨ་ཏི་དྷ་ནྟ་ཉྷི པཱ་པ་ཀཾ;
དྷ་ནྟེ་ནཱ་དྷི་ག་ཏཱ བྷོ་གཱ, ཏེ ཏཱ་ཏོ ཝི་དྷ་མཱི དྷ་མ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏེ ཏཱ་ཏོ ཝི་དྷ་མཱི དྷ་མནྟི ཏེ ས་ངྑཾ དྷ་མི་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་བྷོ་གེ མ་མ པི་ཏཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ དྷ་མ་ནྟོ ཝི་དྷ་མི ཝི་དྡྷཾ་སེ་སི ཝི་ནཱ་སེ་སཱི་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ པི་ཏཱ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, པུ་ཏྟོ པ་ན་སྶ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ས་ངྑ་དྷ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ད་ས་མཱ.
ཨཱ་སཱི་ས་ཝ་གྒོ ཚ་ཊྛོ.
ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –
མ་ཧཱ་སཱི་ལ་ཝ་ཛ་ན་ཀཾ, པུ་ཎྞ་པཱ་ཏི ཙ ཀིཾ་ཕ་ལཾ;
པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷ་ཀ་ཉྩ་ན་ཀྑ་ནྡྷཾ, ཝཱ་ན་རི་ནྡཾ ཏ་ཡོ་དྷ་མྨཾ;
བྷེ་རི་ཝཱ་ད་ས་ངྑ་དྷ་མ་ནྟི.