༡༡. པ་རོ་ས་ཏ་ཝ་གྒོ

[༡༠༡] ༡. པ་རོ་ས་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

༡༠༡. ‘‘པ་རོ་ས་ཏ་ཉྩེ་པི ས་མཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻུཾ ཏེ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཨ་པ་ཉྙཱ;

ཨེ་ཀོ་ཝ སེ་ཡྻོ པུ་རི་སོ ས་པ་ཉྙོ, ཡོ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཝི་ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠ’’ནྟི. –

ཨི་དཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝ་ཏྠུ་ཏོ ཙ ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་ཏོ ཙ ས་མོ་དྷཱ་ན་ཏོ ཙ པ་རོ་ས་ཧ་སྶ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཀེ་ཝ་ལ་ཉྷེ་ཏྠ ‘‘ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻུ’’ནྟི པ་ད་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ཝི་སེ་སོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཝ་སྶ་ས་ཏ་མྤི ཨ་པ་ཉྙཱ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻུཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཝཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་པི པ་ན ཨ་ཏྠཾ ཝཱ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝཱ ན པ་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཡོ བྷཱ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཨེ་ཀོ་ཝ ས་པ་ཉྙོ སེ་ཡྻོ་ཏི.

པ་རོ་ས་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.

[༡༠༢] ༢. པ་ཎྞི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡོ དུ་ཀྑ་ཕུ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཏཱ་ཎནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ པ་ཎྞི་ཀཾ ཨུ་པཱ་ས་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཨུ་པཱ་ས་ཀོ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི མཱུ་ལ་པ་ཎྞཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ལཱ་བུ་ཀུ་མྦྷ་ཎྜཱ་དཱི་ནི ཙ ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཀེ་ཝ་ལཾ ནི་ཙྩ་པྤ་ཧ་སི་ཏ་མུ་ཁཱ. ཏ་སྶཱ ས་མཱ་ན་ཀུ་ལེ་སུ ཝཱ་རེ་ཡྻ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏེ་སུ སོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མི་སྶཱ ཝཱ་རེ་ཡྻཾ ཝ་ཏྟ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྩ ནི་ཙྩ་པྤ་ཧ་སི་ཏ་མུ་ཁཱ. ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་དྷ་མྨེ པ་ན ཨ་ས་ཏི ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ པ་ར་ཀུ་ལཾ ག་ཏཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ག་ར་ཧཱ ཧོ་ཏི, ‘ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ ཨི་མི་སྶཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་དྷ་མྨོ, ན་ཏྠཱི’ཏི ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷཱི་ཏ་རཾ པ་ཙྪིཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཀི་ལེ་ས་ས་ནྣི་སྶི་ཏོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ར་ཧ་སྶ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཎྷི. སཱ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཝ རོ་ད་ནྟཱི ཀ་ནྡ་ནྟཱི ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཏཾ, ཏཱ་ཏ, ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨ་གྒི་པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝ་ས་དི་སཾ, མཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་མྨ, མ་ཡཱ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏྭཾ ཧ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏཱ, ན ཙ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན. ཝ་དེ་ཧི, ཨ་ཏྠི དཱ་ནི ཏེ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་དྷ་མྨོ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཏྠི. མ་ཡཱ ཧི ལོ་བྷ་ཝ་སེ་ན ན ཀོ་ཙི པུ་རི་སོ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་པུ་བྦོ’’ཏི. སོ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ར་ཀུ་ལཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི, ‘‘ཙི་ར་སྶ་མཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ ཏ་མ་ཏྠཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཙི་རཾ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨཱ་ཙཱ་ར་སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཝ, ཏྭཾ པ་ན ན ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཨེ་ཝཾ ཝཱི་མཾ་ས་སི, པུ་བྦེ་པི ཝཱི་མཾ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ར་ཉྙེ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨ་ཐེ་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ པ་ཎྞི་ཀ་ཨུ་པཱ་ས་ཀོ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་ཏྠུ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཏེ་ན པ་ན སཱ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༢. ‘‘ཡོ དུ་ཀྑ་ཕུ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཏཱ་ཎཾ, སོ མེ པི་ཏཱ དུ་བྦྷི ཝ་ནེ ཀ་རོ་ཏི;

སཱ ཀ་སྶ ཀ་ནྡཱ་མི ཝ་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཡོ ཏཱ་ཡི་ཏཱ སོ ས་ཧ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡོ དུ་ཀྑ་ཕུ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཝེ་ཡྻ ཏཱ་ཎནྟི ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི ཕུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་ཡི་ཏཱ པ་རི་ཏཱ་ཡི་ཏཱ པ་ཏི་ཊྛཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. སོ མེ པི་ཏཱ དུ་བྦྷི ཝ་ནེ ཀ་རོ་ཏཱིཏི སོ མ་ཡ྄ཧཾ དུ་ཀྑ་པ་རི་ཏཱ་ཡ་ཀོ པི་ཏཱ་ཝ ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ནེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏཱ་ཡ དྷཱི་ཏ་རི ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཀཱ་ཏུཾ མ་ཉྙ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ ཀ་སྶ ཀ་ནྡཱ་མཱིཏི ཀ་སྶ རོ་དཱ་མི, ཀོ མེ པ་ཏི་ཊྛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཡོ ཏཱ་ཡི་ཏཱ སོ ས་ཧ་སཾ ཀ་རོ་ཏཱིཏི ཡོ མ་ཡ྄ཧཾ ཏཱ་ཡི་ཏཱ ར་ཀྑི་ཏཱ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི, སོ པི་ཏཱ་ཡེ་ཝ སཱ་ཧ་སི་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨ་ཐ ནཾ པི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, ར་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, ཏཱ་ཏ ར་ཀྑི་ཏོ མེ ཨ་ཏྟཱ’’ཏི. སོ ཏཾ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ མ་ཎྜེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ར་ཀུ་ལཾ པེ་སེ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.

ཏ་དཱ པི་ཏཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པི་ཏཱ་ཝ, དྷཱི་ཏཱ ཙ ཨེ་ཏ་ར་ཧི དྷཱི་ཏཱ་ཝ, ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ དི་ཊྛ་རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.

པ་ཎྞི་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.

[༡༠༣] ༣. ཝེ་རི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡ་ཏྠ ཝེ་རཱི ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ཀི་ར བྷོ་ག་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རེ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཝ་སི་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, སཱ་ཝ་ཏྠི་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝེ་གེ་ན གོ་ཎེ པཱ་ཛེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཏོ ས་ཏྠུ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘པུ་བྦེ་པི ག་ཧ་པ་ཏི པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རེ དི་སྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ ཨ་ཝི་ལ་མྦ་མཱ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་མིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ མ་ཧཱ་ཝི་བྷ་ཝོ སེ་ཊྛི ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ གཱ་མ་ཀཾ ནི་མ་ནྟ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཙོ་རེ དི་སྭཱ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨ་ཝ་སི་ཏྭཱ་ཝ ཝེ་གེ་ན གོ་ཎེ པཱ་ཛེ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧ་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནཱ་ན་གྒ་ར་སེ་ཧི བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཙོ་རཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ནི་བྦྷ་ཡ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༣. ‘‘ཡ་ཏྠ ཝེ་རཱི ནི་ཝི་ས་ཏི, ན ཝ་སེ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏོ;

ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ དི་ར་ཏྟཾ ཝཱ, དུ་ཀྑཾ ཝ་ས་ཏི ཝེ་རི་སཱུ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཝེ་རཱིཏི ཝེ་ར་ཙེ་ཏ་ནཱ་ས་མ་ངྒི་པུ་གྒ་ལོ. ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི. ན ཝ་སེ ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏོཏི སོ ཝེ་རཱི་པུ་གྒ་ལོ ཡ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་ས་ཏི, ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏོ པ་ཎྜི་ཙྩེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ན ཝ་སེ་ཡྻ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨེ་ཀ་ར་ཏྟཾ དི་ར་ཏྟཾ ཝཱ, དུ་ཀྑཾ ཝ་ས་ཏི ཝེ་རི་སཱུཏི, ཝེ་རཱི་ན་ཉྷི ཨ་ནྟ་རེ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མྤི དྭཱི་ཧ་མྤི དུ་ཀྑ་མེ་ཝ ཝ་ས་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཝེ་རི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.

[༡༠༤] ༤. མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཙ་ཏུ་བྦྷི ཨ་ཊྛ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཧེ་ཊྛཱ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དཾ པ་ན ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀ་སྶ་པ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལི་ཀཾ. ཏ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ ཨུ་ར་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀོ ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟོ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ནུ ཁོ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི’’ནྟི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པུ་ཙྪི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཏ་ཡཱ ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༤. ‘‘ཙ་ཏུ་བྦྷི ཨ་ཊྛ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱ, ཨ་ཊྛཱ་ཧི་པི ཙ སོ་ལ༹་ས;

སོ་ལ༹་སཱ་ཧི ཙ བཱ་ཏྟིཾ་ས, ཨ་ཏྲི་ཙྪཾ ཙ་ཀྐ་མཱ་ས་དོ;

ཨི་ཙྪཱ་ཧ་ཏ་སྶ པོ་ས་སྶ, ཙ་ཀྐཾ བྷ་མ་ཏི མ་ཏྠ་ཀེ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཙ་ཏུ་བྦྷི ཨ་ཊྛ་ཛ྄ཛྷ་ག་མཱཏི ས་མུ་དྡ་ནྟ་རེ ཙ་ཏ་སྶོ ཝི་མཱ་ན་པེ་ཏི་ཡོ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཱ་ཧི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨ་ཏྲི་ཙྪ་ཏཱ་ཡ པ་ར་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཨ་པ་རཱ ཨ་ཊྛ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. སེ་ས་པ་ད་དྭ་ཡེ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཏྲི་ཙྪཾ ཙ་ཀྐ་མཱ་ས་དོཏི ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལཱ་བྷེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ཨ་ཏྲ ཨ་ཏྲ ཨི་ཙྪ་ནྟོ པ་ར་ཏོ པ་ར་ཏོ ལཱ་བྷཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཨི་དཱ་ནི ཙ་ཀྐ་མཱ་ས་དོ ཨི་དཾ ཨུ་ར་ཙ་ཀྐཾ པ་ཏྟོ་སི. ཏ་སྶ ཏེ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ་ཧ་ཏ་སྶ པོ་ས་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཧ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཧ་ཏ་སྶ ཏ་ཝ ཙ་ཀྐཾ བྷ་མ་ཏི མ་ཏྠ་ཀེ. པཱ་སཱ་ཎ་ཙ་ཀྐཾ, ཨ་ཡ་ཙ་ཀྐ་ནྟི ཨི་མེ་སུ དྭཱི་སུ ཁུ་ར་དྷཱ་རཾ ཨ་ཡ་ཙ་ཀྐཾ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཏ་ན་ཝ་སེ་ན བྷ་མ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཝ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་མེ་ཝ ག་ཏོ. སོ་པི ནེ་ར་ཡི་ཀ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པཱ་པེ ཁཱི་ཎེ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀོ དུ་བྦ་ཙ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.

[༡༠༥] ༥. དུ་བྦ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

བ་ཧུ་མྤེ་ཏཾ ཝ་ནེ ཀ་ཊྛནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་སི་ཏ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ར་ཏྟི་ཊྛཱ་ན་དི་ཝཱ་ཊྛཱ་ནེ་སུ ཝཱ་ཏ་སྶ ཝཱ ཝཱི་ཛ་ནྟ་སྶ སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀ་སྶ ཝཱ པ་ཏ་ནྟ་སྶ པ་ཀྑི་ཙ་ཏུ་པྤ་དཱ་ནཾ ཝཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ར་ཝ་ནྟོ པ་ལཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྶ ཧི ‘‘མ་རི་ཏ་བྦཾ མ་ཡཱ’’ཏི ས་ཏི་མ་ཏྟ་མྤི ན་ཏྠི. ས་ཙེ ཧི སོ ‘‘ཨ་ཧཾ མ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཛཱ་ནེ་ཡྻ, ན མ་ར་ཎཾ བྷཱ་ཡེ་ཡྻ. མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་སྶ པ་ན ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཏྟཱ་ཝ བྷཱ་ཡ་ཏི. ཏ་སྶ སོ མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ.

ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སུ་ཀོ ནཱ་མ བྷི་ཀྑུ མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ མ་ར་ཎཾ བྷཱ་ཡ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ‘ཨ་ཝ་སྶཾ མ་ཡཱ མ་རི་ཏ་བྦ’ནྟི མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ བྷཱ་ཝེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ ཨེ་ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ཐ, ནཱ་ཡཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ, པུ་བྦེ་པི མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ངྒ་ལ་ཧ་ཏྠིཾ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཀཱ་ར་ཎཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏུཾ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཾ ཨཱ་ལཱ༹་ནེ ནི་ཙྩ་ལཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏོ་མ་ར་ཧ་ཏྠཱ མ་ནུ་སྶཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རེ་ནྟི. སོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨཱ་ལཱ༹་ནཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶེ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པཱ་ཝི་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. སོ ཏ་ཏྠ མ་ར་ཎ་བྷཱི་རུ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, ཝཱ་ཏ་ས་དྡཱ་ནི སུ་ཏྭཱ ཀ་མྤ་མཱ་ནོ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ སོ་ཎྜཾ ཝི་དྷུ་ནི་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ན པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཨཱ་ལཱ༹་ནེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཉྫ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ་སྶ ཧོ་ཏི, ཀཱ་ཡ་སྶཱ་དཾ ཝཱ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ཝཱ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི.

རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ཊ་པེ ཋ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༥. ‘‘བ་ཧུ་མྤེ་ཏཾ ཝ་ནེ ཀ་ཊྛཾ, ཝཱ་ཏོ བྷ་ཉྫ་ཏི དུ་བྦ་ལཾ;

ཏ་སྶ ཙེ བྷཱ་ཡ་སི ནཱ་ག, ཀི་སོ ནཱུ་ན བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠཱ་ཡཾ པི་ཎྜ་ཏྠོ – ཡཾ ཨེ་ཏཾ དུ་བྦ་ལཾ ཀ་ཊྛཾ པུ་ར་ཏྠི་མཱ་དི་བྷེ་དོ ཝཱ་ཏོ བྷ་ཉྫ་ཏི, ཏཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ནེ བ་ཧུཾ སུ་ལ་བྷཾ, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི. ས་ཙེ ཏྭཾ ཏ་སྶ བྷཱ་ཡ་སི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ནི་ཙྩཾ བྷཱི་ཏོ མཾ་ས་ལོ་ཧི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཀི་སོ ནཱུ་ན བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཝ་ནེ ཏ་ཝ བྷ་ཡཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ བྷཱ་ཡཱི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི, སོ་པི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་བྦྷ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ‘‘ཏ་དཱ ནཱ་གོ ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

དུ་བྦ་ལ་ཀ་ཊྛ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.

[༡༠༦] ༦. ཨུ་ད་ཉྩ་ནཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སུ་ཁཾ ཝ་ཏ མཾ ཛཱི་ཝ་ནྟནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་པ་ལོ་བྷ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཏེ་ར་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏེ ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ར་ད་ཀ་སྶ་པ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༣.༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏཾ པ་ན བྷི་ཀྑུཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཏྠ ཏེ ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་བ་དྡྷ’’ནྟི པུ་ཙྪི. སོ ‘‘ཨེ་ཀི་སྶཱ ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ བྷི་ཀྑུ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་རི་ཀཱ, པུ་བྦེ་པི ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱི་ལ་བྱ་ས་ནཾ པ་ཏྭཱ ཀ་མྤ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ པ་ཎྜི་ཏེ ནི་སྶཱ་ཡ སུ་ཁཾ ལ་བྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ་ཏི ཨ་ཏཱི་ཏ་ཝ་ཏྠུ་པི ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ར་ད་ཀ་སྶ་པ་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སཱ་ཡཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཙཱུ་ལ༹་ཏཱ་པ་སཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་སི, པཱ་ནཱི་ཡཾ པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་ཧ་ར་སི, ཨ་གྒིཾ ཀ་རོ་སི, ཨ་ཛྫ པ་ན ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ དུ་མྨུ་ཁོ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ནི་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏུ་མྷེ་སུ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏེ་སུ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ཨཱ་ར་བྷི, ཨ་ཧཾ པ་ན ‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ག་མི་སྶཱ་མཱི’ཏི ན ག་ཙྪིཾ, ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པ་ན ནཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷི, ཨི་དཱ་ནི ག་ཙྪཱ་མ་ཧཾ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཨེ་ཏཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏ, ག་ཙྪ, ཨེ་སཱ པ་ན ཏཾ ནེ་ཏྭཱ ཡ་དཱ མ་ཙྪ་མཾ་སཱ་དཱི་ནི ཝཱ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་པྤི་ལོ་ཎ་ཏ་ཎྜུ་ལཱ་དཱི་ཧི ཝཱ པ་ན་སྶཱ ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩཱ་ཧ་རཱ’ཏི ཏཾ ཀི་ལ་མེ་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ མ་ཡ྄ཧཾ གུ་ཎཾ ས་རི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སོ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཾ ག་མེ་ཏྭཱ ‘‘མཾ་སཾ ཨཱ་ཧ་ར, མ་ཙྪཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཡེ་ན ཡེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏི. ཏ་དཱ སོ ‘‘ཨ་ཡཾ མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དཱ་སཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ཙ ཀ་ཏྭཱ པཱི་ལེ༹་ཏཱི’’ཏི པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༦. ‘‘སུ་ཁཾ ཝ་ཏ མཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ, པ་ཙ་མཱ་ནཱ ཨུ་ད་ཉྩ་ནཱི;

ཙོ་རཱི ཛཱ་ཡ་པྤ་ཝཱ་དེ་ན, ཏེ་ལཾ ལོ་ཎ་ཉྩ ཡཱ་ཙ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཝ་ཏ མཾ ཛཱི་ཝ་ནྟནྟི ཏཱ་ཏ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ མཾ སུ་ཁཾ ཛཱི་ཝ་ནྟཾ. པ་ཙ་མཱ་ནཱཏི ཏཱ་པ་ཡ་མཱ་ནཱ པཱི་ལ༹་ཡ་མཱ་ནཱ, ཡཾ ཡཾ ཝཱ ཁཱ་དི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ པ་ཙ་མཱ་ནཱ. ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་ཉྩ་ནྟི ཨེ་ཏཱ་ཡཱ་ཏི ཨུ་ད་ཉྩ་ནཱི, ཙཱ་ཊི་ཏོ ཝཱ ཀཱུ་པ་ཏོ ཝཱ ཨུ་ད་ཀ་ཨུ་སྶི་ཉྩ་ན་གྷ་ཊི་ཀཱ་ཡེ་ཏཾ ནཱ་མཾ. སཱ པ་ན ཨུ་ད་ཉྩ་ནཱི ཝི་ཡ, ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡ གྷ་ཊི་ཀཱ, ཡེ་ན ཡེ་ན་ཏྠི་ཀཱ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཙོ་རཱི ཛཱ་ཡ་པྤ་ཝཱ་དེ་ནཱཏི ‘‘བྷ་རི་ཡཱ’’ཏི ནཱ་མེ་ན ཨེ་ཀཱ ཙོ་རཱི མཾ མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨུ་པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནེ་ཏྭཱ ཏེ་ལཾ ལོ་ཎ་ཉྩ ཡ་ཉྩ ཨ་ཉྙཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ ཡཱ་ཙ་ཏི, དཱ་སཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨ་ཀཱ་རཾ ཝི་ཡ ཙ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཏ་སྶཱ ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.

ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཧོ་ཏུ, ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཧི ཏྭཾ མེ་ཏྟཾ བྷཱ་ཝེ་ཧི, ཀ་རུ་ཎཾ བྷཱ་ཝེ་ཧཱི’’ཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ ཨཱ་ཙི་ཀྑི, ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ཝི་ཧཱ་རེ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཏ་རཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི.

‘‘ཏ་དཱ ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཝ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ. ཙཱུ་ལ༹་ཏཱ་པ་སོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, པི་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཨུ་ད་ཉྩ་ནཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཚ་ཊྛཱ.

[༡༠༧] ༧. སཱ་ལི་ཏྟ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སཱ་དྷཱུ ཁོ སི་པྤ་ཀཾ ནཱ་མཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཧཾ་ས་པ་ཧ་ར་ན་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་རེ་ཀོ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ སཱ་ལི་ཏྟ་ཀ་སི་པྤེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ. ‘‘སཱ་ལི་ཏྟ་ཀ་སི་པྤ’’ནྟི ས་ཀྑ་རཱ་ཁི་པ་ན་སི་པྤཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི, ན པ་ན སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མོ, ན པ་ཊི་པ་ཏྟི་སཱ་དྷ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀཾ ད་ཧ་ར་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏིཾ ག་ནྟྭཱ ནྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ དྭེ སེ་ཏ་ཧཾ་སཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟི. སོ ཏཾ ད་ཧ་རཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ པ་ཙྪི་མ་ཧཾ་སཾ ས་ཀྑ་རཱ་ཡ ཨ་ཀྑི་མྷི པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པཱ་ཏེ་མཱི’’ཏི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཀ་ཐཾ པཱ་ཏེ་སྶ་སི, ན ས་ཀྑི་སྶ་སི པ་ཧ་རི་ཏུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨི་ཏ་རོ ‘‘ཏི་ཊྛ་ཏུ ཏཱ་ཝ་སྶ ཨོ་ར་ཏོ ཨ་ཀྑི, པ་ར་ཏོ ཨ་ཀྑི་མྷི ཏཾ པ་ཧ་རཱ་མཱི’’ཏི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཏྭཾ ཨ་ས་ནྟཾ ཀ་ཐེ་སཱི་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཏི་ཁི་ཎ་ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ པ་རི་ཡ་ནྟེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཧཾ་ས་སྶ པ་ཙྪ་ཏོ ཁི་པི. སཱ ‘‘རུ’’ནྟི ས་དྡཾ ཨ་ཀཱ་སི, ཧཾ་སོ ‘‘པ་རི་སྶ་ཡེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་དྡཾ སོ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨི་ཏ་རོ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཊྚ་ས་ཀྑ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཀྑིཾ པ་ཧ་རི. ས་ཀྑ་རཱ ཨི་ཏ་ར་མྤི ཨ་ཀྑིཾ ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ག་ཏཱ. ཧཾ་སོ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ར་ཝ་ནྟོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ་ཡེ་ཝ པ་ཏི. ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཏེ ཀ་ཏ’’ནྟི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་ཏ’’ནྟི ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ག་ར་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝེ་ས ཨེ་ཏ་སྨིཾ སི་པྤེ ཀུ་ས་ལོ, པུ་བྦེ་པི ཀུ་ས་ལོ་ཡེ་ཝ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་མ་ཙྩོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ར་ཉྙོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཏི་མུ་ཁ་རོ ཧོ་ཏི བ་ཧུ་བྷཱ་ཎཱི, ཏ་སྨིཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷེ ཨ་ཉྙེ ཨོ་ཀཱ་ས་མེ་ཝ ན ལ་བྷ་ནྟི. རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཀ་དཱ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནུ་པ་ཙྪེ་ད་ཀཾ ཀ་ཉྩི ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨེ་ཀཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨེ་ཀོ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ས་ཀྑ་རཱ་ཁི་པ་ན་སི་པྤེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. གཱ་མ་དཱ་ར་ཀཱ ཏཾ ར་ཐ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་དྭཱ་ར་མཱུ་ལེ ཨེ་ཀོ ཝི་ཊ་པ་ས་མྤ་ནྣོ མ་ཧཱ་ནི་གྲོ་དྷོ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཀ་ཎི་ཀཱ་དཱི་ནི ད་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ཏྠི་རཱུ་པ་ཀཾ ཀ་ར, ཨ་སྶ་རཱུ་པ་ཀཾ ཀ་རཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ ས་ཀྑ་རཱ ཁི་པི་ཏྭཱ ཁི་པི་ཏྭཱ ནི་གྲོ་དྷ་པ་ཎྞེ་སུ ནཱ་ནཱ་རཱུ་པཱ་ནི ད་སྶེ་ཏི, ས་བྦཱ་ནི པ་ཎྞཱ་ནི ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ.

ཨ་ཐ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི. ཨུ་སྶཱ་ར་ཎཱ་བྷ་ཡེ་ན ས་བྦེ དཱ་ར་ཀཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ, པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་པ་ཛྫི. རཱ་ཛཱ ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལཾ པ་ཏྭཱ ར་ཐེ ནི་སི་ནྣོ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཚི་དྡ་ཏཱ་ཡ ཚཱ་ཡཾ ཀ་བ་ར་ཀ་བ་རཾ དི་སྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་བྦེ་སཾ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཚི་དྡ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ་ནེ་ཏཱ་ནི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘པཱི་ཋ་ས་པྤི་ནཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝ་ཙ་ནུ་པ་ཙྪེ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ཎེ, པཱི་ཋ་ས་པྤཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཝི་ཙི་ན་ནྟཱ མཱུ་ལ་ནྟ་རེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ནཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་རི་སཾ ཨུ་སྶཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨེ་ཀོ མུ་ཁ་ར་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཏྠི, ས་ཀྑི་སྶ་སི ཏཾ ནི་སྶ་དྡཾ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི. ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ ཨ་ཛ་ལ་ཎྜི་ཀཱ ལ་བྷ་ནྟོ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, དེ་ཝཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ པཱི་ཋ་ས་པྤིཾ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཡཾ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་ཡཾ ཚི་དྡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཚི་དྡཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ སུ་ཀྑཱ ཨ་ཛ་ལ་ཎྜི་ཀཱ པཱི་ཋ་ས་པྤི་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལེ ཨཱ་ག་ཏཾ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཨ་ཐ་སྶ སོ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི སཱ་ཎི་ཙྪི་དྡེ་ན ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཨ་ཛ་ལ་ཎྜི་ཀཾ པ་ཙྪི་ཡཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཏཱ་ལུ་ཏ་ལ་མྷི་ཡེ་ཝ པཱ་ཏེ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཾ ནཱ་ལི༹་ཡཾ ཏེ་ལཾ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ ཝི་ཡ གི་ལ་ཏི, ས་བྦཱ པ་རི་ཀྑ་ཡཾ ག་མིཾ་སུ. ཏ་སྶེ་ཏཱ ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ ཨ་ཛ་ལ་ཎྜི་ཀཱ ཀུ་ཙྪིཾ པ་ཝི་ཊྛཱ ཨ་ཌྜྷཱ་ལ༹ྷ་ཀ་མ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.

རཱ་ཛཱ ཏཱ་སཾ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏུ་མྷེ ཨ་ཏི་མུ་ཁ་ར་ཏཱ་ཡ ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟཱ ཨ་ཛ་ལ་ཎྜི་ཀཱ གི་ལ་ནྟཱ ཀི་ཉྩི ན ཛཱ་ནི་ཏྠ, ཨི་ཏོ དཱ་ནི ཨུ་ཏྟ་རི ཛཱི་རཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཐ. ག་ཙྪ་ཐ, པི་ཡ་ངྒུ་ད་ཀཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་རོ་གཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པི་ཧི་ཏ་མུ་ཁོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ནཱ་པི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཀ་ཐ་ན་སཱི་ལོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཾ ཀ་ཏ’’ནྟི པཱི་ཋ་ས་པྤི་སྶ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་ཊྛཱ་ན་ཀེ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཙ་ཏྟཱ་རོ གཱ་མེ ཨ་དཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, སི་པྤཾ ནཱ་མ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་བྦཾ, པཱི་ཋ་ས་པྤི་ནཱ སཱ་ལི་ཏྟ་ཀ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཨ་ཡཾ ས་མྤ་ཏྟི ལ་དྡྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༧. ‘‘སཱ་དྷུཾ ཁོ སི་པྤ་ཀཾ ནཱ་མ, ཨ་པི ཡཱ་དི་ས ཀཱི་དི་སཾ;

པ་སྶ ཁ་ཉྫ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན, ལ་དྡྷཱ གཱ་མཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ པ་སྶ ཁ་ཉྫ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནཱཏི པ་སྶ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མི་ནཱ ཁ་ཉྫ་པཱི་ཋ་ས་པྤི་ནཱ ཨ་ཛ་ལ་ཎྜི་ཀཱ་པ་ཧཱ་རེ་ན ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ གཱ་མཱ ལ་དྡྷཱ, ཨ་ཉྙེ་སཾ སི་པྤཱ་ནཾ ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་པ་རི་ཙྪེ་དོ་ཏི སི་པྤ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨ་ཧོ་སི, རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, པ་ཎྜི་ཏཱ་མ་ཙྩོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

སཱ་ལི་ཏྟ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ས་ཏྟ་མཱ.

[༡༠༨] ༨. བཱ་ཧི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

སི་ཀྑེ་ཡྻ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་སཱ་ལིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝ་ནེ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་ར་སཱ་ལཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ལི་ཙྪ་ཝིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ ས་དྡྷོ པ་ས་ནྣོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. བྷ་རི་ཡཱ པ་ན་སྶ ཐཱུ་ལ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀ་ནི་མི་ཏྟ་ས་དི་སཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི. བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཏ་སྶ ནཱ་མ ལི་ཙྪ་ཝི་ར་ཉྙོ ཏཱ་ཝ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་སྶ ཏཱ་དི་སཱ བྷ་རི་ཡཱ ཐཱུ་ལ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ, ཀ་ཐཾ སོ ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ས ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་མ་ཙྩོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཀཱ ཛ་ན་པ་དི་ཏྠཱི ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རཱ ཨ་ནཱ་ཀ་པྤ་ས་མྤ་ནྣཱ བྷ་ཏིཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ་ན ག་ཙྪ་མཱ་ནཱ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ༹་ཉྫ་པཱི་ལི༹་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠ་སཱ་ཊ་ཀེ་ན ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ༹་ཉྫཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ་ན རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཨ་ངྒ་ཎ་ཊྛཱ་ནེ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ༹་ཉྫཾ མུ་ཉྩ་མཱ་ནཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ ནི་ཝཱ་ས་ནེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཧུ་ཏྭཱ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ༹་ཉྫཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ཁི་པྤཾ ཨུ་ཊྛི་ཏཱ, ཨི་མཱ་ཡ ནི་རོ་གཱ་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨེ་ཏི་སྶཱ ཝ་ཏྠུ ཝི་ས་དཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཝི་ས་དེ པ་ན ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ ལ་བྦྷ་མཱ་ནོ ཝི་ས་དོ པུ་ཉྙ་ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མཾ མ་ཡཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ཨ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ ཏ་སྶ པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི མ་ནཱ་པཱ, ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. སོ པ་ན་སྶཱ པུ་ཏྟོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི.

བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཝ་ཙ་ནོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ སི་པྤཾ ཀ་སྨཱ ན སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ, ཡ་ཏྲ ཧི ནཱ་མཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་པུ་ཉྙཱ ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ཀཱ་རེ་ན ས་རཱི་ར་ཝ་ལ༹་ཉྫཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ ཏུ་མྷེ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ སི་པྤཱ་ནཾ ཝ་ཎྞཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༨. ‘‘སི་ཀྑེ་ཡྻ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ་ནི, ས་ནྟི ས་ཙྪ་ནྡི་ནོ ཛ་ནཱ;

བཱ་ཧི་ཡཱ ཧི སུ་ཧ་ནྣེ་ན, རཱ་ཛཱ་ན་མ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་ནྟི ས་ཙྪ་ནྡི་ནོ ཛ་ནཱཏི ཏེ་སུ ཏེ་སུ སི་པྤེ་སུ ས་ཙྪ་ནྡཱ ཛ་ནཱ ཨ་ཏྠི་ཡེ་ཝ. བཱ་ཧི་ཡཱཏི བ་ཧི་ཛ་ན་པ་དེ ཛཱ་ཏཱ སཾ་ཝ་ཌྜྷཱ ཨི་ཏྠཱི. སུ་ཧ་ནྣེ་ནཱཏི ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨ་པྤ་ཧཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ནཱ་ཀཱ་རེ་ན ཧ་ནྣཾ སུ་ཧ་ནྣཾ ནཱ་མ, ཏེ་ན སུ་ཧ་ནྣེ་ན. རཱ་ཛཱ་ན་མ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡཱིཏི དེ་ཝཾ ཨ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡི་ཏྭཱ ཨི་མཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ སི་ཀྑི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ སི་པྤཱ་ནཾ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་སི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི་པི ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ་ཝ, པ་ཎྜི་ཏཱ་མ་ཙྩོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

བཱ་ཧི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཨ་ཊྛ་མཱ.

[༡༠༩] ༩. ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཡ་ཐ་ནྣོ པུ་རི་སོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཧཱ་དུ་གྒ་ཏཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡ་ཉྷི ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་མེ་ཝ ཀུ་ལཾ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ དེ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ, ཀ་དཱ་ཙི ག་ཎ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན, ཀ་དཱ་ཙི ཝཱི་ཐི་ས་བྷཱ་གེ་ན, ཀ་དཱ་ཙི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཚ་ནྡ་ཀཾ སཾ་ཧ་རི་ཏྭཱ. ཏ་དཱ པ་ན ཝཱི་ཐི་བྷ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ མ་ནུ་སྶཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཡཱ་གུཾ ད་ཏྭཱ ‘‘ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏ་དཱ པ་ནེ་ཀོ པ་རེ་སཾ བྷ་ཏི་ཀཱ་ར་ཀོ དུ་གྒ་ཏ་མ་ནུ་སྶོ ཏ་སྶཾ ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཝ་ས་མཱ་ནོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ཡཱ་གུཾ དཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཁ་ཛྫ་ཀཾ པ་ན ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཎྷ་ས་ཎྷཾ ཀུ་ཎྜ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྐ་པ་ཎྞེ་ན ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ལེ༹ པ་ཙི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ བུ་དྡྷ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ ཋི་ཏོ ‘‘ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་ཙ་ནེ ཝུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ པཱུ་ཝཾ ས་ཏྠུ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི, ས་ཏྠཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི.

ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པ་ན ཁ་ཎེ ‘‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ་ན ཀི་ར མ་ཧཱ་དུ་གྒ་ཏ་སྶ ཀུ་ཎྜ་ཀ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཾ ཝི་ཡ པ་རི་བྷུ་ཏྟ’’ནྟི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛ་རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟཱ་ད་ཡོ ཨ་ནྟ་མ་སོ དོ་ཝཱ་རི་ཀེ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ས་བྦེ་ཝ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དུ་གྒ་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ནྡ བྷོ, ས་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ, དྭེ ས་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ, པ་ཉྩ ས་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟིཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. སོ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ ས་བྦ་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏྟིཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ དྷ་ནཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. མ་ནུ་སྶཱ དི་གུ་ཎ་ཙ་ཏུ་གྒུ་ཎ་ཨ་ཊྛ་གུ་ཎཱ་དི་ཝ་སེ་ན ད་ད་ནྟཱ ན་ཝ ཧི་ར་ཉྙ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་དཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཝ་ཏྟེ ད་སྶི་ཏེ སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི. རཱ་ཛཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་དུ་གྒ་ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནེ་ན པཱུ་ཛེ་སི.

བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་དུ་གྒ་ཏེ་ན དི་ནྣཾ ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝཾ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་མ་ཏཾ ཝི་ཡ པ་རི་བྷུ་ཉྫི, མ་ཧཱ་དུ་གྒ་ཏོ་པི བ་ཧུ་དྷ་ན་ཉྩ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ན་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྟོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཡཱ ཨ་ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟེ་ན ཏ་སྶ ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝོ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ, པུ་བྦེ་པི རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟོ་ཡེ་ཝ, ཏ་དཱ་པི ཙེ་ས མཾ ནི་སྶཱ་ཡ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ལ་ཏྠེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨེ་ར་ཎྜ་རུ་ཀྑེ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་དཱ ཏ་སྨིཾ གཱ་མ་ཀེ མ་ནུ་སྶཱ དེ་ཝ་ཏཱ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ ཚ་ཎེ ས་མྤ་ཏྟེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀོ དུ་གྒ་ཏ་མ་ནུ་སྶོ ཏེ མ་ནུ་སྶེ རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟེ དི་སྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨེ་ར་ཎྜ་རུ་ཀྑཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི. ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རཱ་ནི མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཱ་དཱི་ནི ཙེ་ཝ ཁ་ཛྫ་བྷོ་ཛྫཱ་ནི ཙ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪིཾ་སུ. སོ པ་ན ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ལུ༹་ངྐེ་ན ཙ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ར་ཎྜ་རུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ དི་བྦ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི, མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཝ་ཏཱ ཨི་མཾ ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝཾ ན ཁཱ་དི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ཨི་མཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནཱ་སེ་མི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ནཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་ཏོ་ཝ ནི་ཝ་ཏྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཁ་ནྡྷ་ཝི་ཊ་པེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘བྷོ པུ་རི་ས, ས་ཙེ ཏྭཾ ཨི་སྶ་རོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སི, མ་ཡ྄ཧཾ མ་དྷུ་ར་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ད་དེ་ཡྻཱ་སི. ཏྭཾ པ་ན དུ་གྒ་ཏོ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ པཱུ་ཝཾ ན ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཀིཾ ཁཱ་དི་སྶཱ་མི, མཱ མེ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ནཱ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠༩. ‘‘ཡ་ཐ་ནྣོ པུ་རི་སོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཐ་ནྣཱ ཏ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ;

ཨཱ་ཧ་རེ་ཏཾ ཀུ་ཎྜ་པཱུ་ཝཾ, མཱ མེ བྷཱ་གཾ ཝི་ནཱ་ས་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡ་ཐ་ནྣོཏི ཡ་ཐཱ་རཱུ་པ་བྷོ་ཛ་ནོ ཧོ་ཏི. ཏ་ཐ་ནྣཱཏི ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨཱ་ཧ་རེ་ཏཾ ཀུ་ཎྜ་པཱུ་ཝནྟི ཨེ་ཏཾ ཀུ་ཎྜ་ཀེ་ན པ་ཀྐ་པཱུ་ཝཾ ཨཱ་ནེ་ཧི, མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་གཾ མཱ ཝི་ནཱ་སེ་ཧཱི་ཏི.

སོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བ་ལི་ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཏོ ཨོ་ཛཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘པུ་རི་ས, ཏྭཾ ཀི་མ་ཏྠཾ མཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘དུ་གྒ་ཏོ་མྷི, སཱ་མི, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏ་བྷཱ་ཝ་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཱ་ཡ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘བྷོ པུ་རི་ས, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཏ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཉྙུ་སྶ ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ནོ པཱུ་ཛཱ ཀ་ཏཱ, ཨི་མཾ ཨེ་ར་ཎྜཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ གཱི་ཝཱ་ཡ གཱི་ཝཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ་ཋི་ཏཱ. ཏྭཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊེ་ཧི དྷ་ནཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ རཱ་སིཾ ཀཱ་རེ་ཧི, རཱ་ཛཱ ཏེ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ་པི ཏ་སྶ སེ་ཊྛི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཨི་ཏི སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ཀ་མྨཾ ག་ཏོ.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དུ་གྒ་ཏོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི དུ་གྒ་ཏོ་ཝ, ཨེ་ར་ཎྜ་རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.

ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ན་ཝ་མཱ.

[༡༡༠] ༡༠. ས་བྦ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀ་པ་ཉྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ས་བྦ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀོ ན་ཏྠཱིཏི ཨ་ཡཾ ས་བྦ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀ་པ་ཉྷོ ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན ཨུ་མ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.

ས་བྦ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀ་པ་ཉྷ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ད་ས་མཱ.

པ་རོ་ས་ཏ་ཝ་གྒོ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མོ.

ཏ་སྶུ་དྡཱ་ནཾ –

པ་རོ་ས་ཏ་མྤི པ་ཎྞི་ཀཾ, ཝེ་རཱི ཙ མི་ཏྟ་ཝི་ནྡ་ཀཾ;

དུ་བྦ་ལ་ཉྩ ཨུ་ད་ཉྩ་ནཱི, སཱ་ལི་ཏྟ་མྤི ཙ བཱ་ཧི་ཡཾ;

ཀུ་ཎྜ་ཀ་པཱུ་ཝ་ས་བྦ་སཾ་ཧཱ་ར་ཀ་ནྟི.