༢༢. མ་ཧཱ་ནི་པཱ་ཏོ
[༥༣༨] ༡. མཱུ་ག་པ་ཀྑ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
མཱ པ་ཎྜི་ཙྩ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་ཉྷི བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནེ་ཀྑ་མྨ་པཱ་ར་མིཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནི མ་མ པཱུ་རི་ཏ་པཱ་ར་མི་སྶ ར་ཛྫཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ. ཨ་ཧ་ཉྷི པུ་བྦེ ཨ་པ་རི་པ་ཀྐེ ཉཱ་ཎེ པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ནྟོ་པི ར་ཛྫཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ་སུ ཨེ་ཀཱ་པི པུ་ཏྟཾ ཝཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ ན ལ་བྷི. ནཱ་ག་རཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ ཝཾ་སཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཀོ ཨེ་ཀོ་པི པུ་ཏྟོ ན་ཏྠཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཀུ་ས་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༠.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ག་ཏ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ ‘‘དེ་ཝ, པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཐཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ‘‘ཏུ་མྷེ པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏཱ ཙ་ནྡཱ་དཱི་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་ཡཱ་ཙ་ན་ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ པ་ཏྠེ་ནྟི་ཡོ་པི པུ་ཏྟཾ ཝཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ ན ལ་བྷིཾ་སུ. ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི པ་ན་སྶ མ་དྡ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི ནཱ་མ སཱི་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘བྷ་དྡེ, ཏྭ་མྤི པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཙཱུ་ལ༹་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱི་ལཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨ་ཁ་ཎྜ་སཱི་ལཱ ཨི་མི་ནཱ མེ ས་ཙྩེ་ན པུ་ཏྟོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏཱུ’’ཏི ས་ཙྩ་ཀི་རི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི.
ཏ་སྶཱ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏི, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ པུ་ཏྟཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པ་སྶི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏ་དཱ་ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཏ་ཏྠ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏ་ཏྠཱ་པི ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཀྐོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘མཱ་རི་ས, ཏ་ཡི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣེ པཱ་ར་མི་ཡོ ཙ ཏེ པཱུ་རི་སྶ་ནྟི, མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཝུ་ཌྜྷི ཙ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཡཾ ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི ནཱ་མ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི པུ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏི, ཏ་སྶཱ ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྩ ཙ་ཝ་ན་དྷ་མྨཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ་ནཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. ཨི་ཏ་རེ པ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨ་མ་ཙྩ་བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ ཀུ་ཙྪཱི་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷིཾ་སུ.
ཏ་དཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི ཝ་ཛི་ར་པུ་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ག་བྦྷ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ག་བྦྷ་སྶ པ་རི་ཧཱ་རཾ དཱ་པེ་སི. སཱ པ་རི་པུ་ཎྞ་ག་བྦྷཱ ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན དྷ་ཉྙ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩ་གེ་ཧེ་སུ པ་ཉྩ ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཛཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘པུ་ཏྟོ, ཏེ དེ་ཝ, ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ཏྟ་པེ་མཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་ཏྭཱ ཚ་ཝི་ཡཱ་དཱི་ནི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛི་མི་ཉྫཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཧ་ད་ཡཾ སཱི་ཏ་ལཾ ཛཱ་ཏཾ. སོ ཨ་མ་ཙྩེ པུ་ཙྪི ‘‘ཏུ་ཊྛཱ ནུ ཁོ ཏུ་མྷེ, མ་མ པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཀིཾ ཀ་ཐེ་ཐ, དེ་ཝ, མ་ཡཾ པུ་བྦེ ཨ་ནཱ་ཐཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ས་ནཱ་ཐཱ ཛཱ་ཏཱ, སཱ་མི་ཀོ ནོ ལ་དྡྷོ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་སེ་ན་གུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ‘‘མ་མ པུ་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རོ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ག་ཙྪ ཏྭཾ ཨ་མ་ཙྩ་གེ་ཧེ་སུ ཨ་ཛྫ ཛཱ་ཏཱ དཱ་ར་ཀཱ ཀི་ཏྟ་ཀཱ ནཱ་མཱ་ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་གེ་ཧཱ་ནི ག་ནྟྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཉྩ ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི དི་སྭཱ པུ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.
རཱ་ཛཱ པ་ཉྩ་ནྣཾ དཱ་ར་ཀ་ས་ཏཱ་ནཾ ཀུ་མཱ་ར་པ་སཱ་དྷ་ནཱ་ནི པེ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཉྩ དྷཱ་ཏི་ས་ཏཱ་ནི ཙ དཱ་པེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨ་ཏི་དཱི་གྷཱ་དི་དོ་ས་ཝ་ཛྫི་ཏཱ ཨ་ལ་མྦ་ཏྠ་ནི་ཡོ མ་དྷུ་ར་ཐ་ཉྙཱ་ཡོ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨ་དཱ་སི. ཨ་ཏི་དཱི་གྷཱ་ཡ ཧི ཨི་ཏྠི་ཡཱ པ་སྶེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ པི་ཝ་ཏོ དཱ་ར་ཀ་སྶ གཱི་ཝཱ དཱི་གྷཱ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་ར་སྶཱ་ཡ པ་སྶེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ པི་ཝ་ནྟོ དཱ་ར་ཀོ ནི་པྤཱི་ལི༹་ཏ་ཁ་ནྡྷ་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་ཀི་སཱ་ཡ པ་སྶེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ པི་ཝ་ཏོ དཱ་ར་ཀ་སྶ ཨཱུ་རཱུ རུ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་ཏི་ཐཱུ་ལཱ་ཡ པ་སྶེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ པི་ཝ་ནྟོ དཱ་ར་ཀོ པ་ཀྑ་པཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་ཀཱ་ལི༹་ཀཱ་ཡ ཁཱི་རཾ ཨ་ཏི་སཱི་ཏ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ཏི་ཨོ་དཱ་ཏཱ་ཡ ཁཱི་རཾ ཨ་ཏི་ཨུ་ཎྷཾ ཧོ་ཏི, ལ་མྦ་ཏྠ་ནི་ཡཱ པ་སྶེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ པི་ཝ་ནྟོ དཱ་ར་ཀོ ནི་པྤཱི་ལི༹་ཏ་ནཱ་སི་ཀོ ཧོ་ཏི. ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩ པ་ན ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཁཱི་རཾ ཨ་ཏི་ཨ་མྦི་ལཾ ཧོ་ཏི, སཱ་སཱ་ན་ཉྩ པ་ན ཨི་ཏྠཱི་ནཾ ཁཱི་རཾ ཨ་ཏི་ཀ་ཊུ་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ ས་བྦེ་པི དོ་སེ ཝི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་མྦ་ཏྠ་ནི་ཡོ མ་དྷུ་ར་ཐ་ཉྙཱ་ཡོ ཙ་ཏུ་ས་ཊྛི དྷཱ་ཏི་ཡོ ད་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ་པི ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ་པི ག་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི.
རཱ་ཛཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་ཋ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ་བྷཱ་ཝཾ པུ་ཙྪི. ཏེ ཏ་སྶ ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་ཉྙ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ, ཏི་ཊྛ་ཏུ ཨེ་ཀ་དཱི་པོ, དྭི་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣ་མྤི མ་ཧཱ་དཱི་པཱ་ནཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཧོ་ཏི, ནཱ་སྶ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཡ་སྨཱ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཛཱ་ཏ་དི་ཝ་སེ ས་ཀ་ལ་ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ དེ་ཝོ ཝ་སྶི, ཡ་སྨཱ ཙ ར་ཉྙོ ཙེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩཱ་ན་ཉྩ ཧ་ད་ཡཾ སཱི་ཏ་ལཾ ཛཱ་ཏཾ, ཡ་སྨཱ ཙ ཏེ་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཛཱ་ཏོ, ཏ་སྨཱ ‘‘ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨེ་ཀ་མཱ་སི་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པི་ཡ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཙུ་མྦི་ཏྭཱ ཨ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ར་མ་ཡ་མཱ་ནོ ནི་སཱི་དི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཙོ་རཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ. རཱ་ཛཱ ཏེ དི་སྭཱ ‘‘ཏེ་སུ ཨེ་ཀ་སྶ ཙོ་ར་སྶ ས་ཀ་ཎྚ་ཀཱ་ཧི ཀ་སཱ་ཧི པ་ཧཱ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨེ་ཀ་སྶ ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་ར་པ་ཝེ་ས་ནཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨེ་ཀ་སྶ ས་རཱི་རེ ས་ཏྟི་པ་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨེ་ཀ་སྶ སཱུ་ལཱ་རོ་པ་ནཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པི་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ མ་མ པི་ཏཱ ར་ཛྫཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་བྷཱ་རི་ཡཾ ནི་ར་ཡ་གཱ་མི་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ན ཏཾ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. སོ ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་དྡྷོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟཾ སི་རི་ཝི་བྷ་ཝཾ པ་སྶི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏ་སྶ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ‘‘ཀུ་ཏོ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ ཙོ་ར་གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཛཱ་ཏི་སྶ་ར་ཉཱ་ཎེ་ན དེ་ཝ་ལོ་ཀ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡེ པ་ཀྐ་བྷཱ་ཝཾ པ་སྶི, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ན་ག་རེ རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཉྙཱ་སི.
ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶཱ་ནི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨུ་སྶ་ད་ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩིཾ, ཨི་དཱ་ནི པུ་ན་པི ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཙོ་ར་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟོ་མྷི, པི་ཏཱ མེ ཧི་ཡྻོ ཙ་ཏཱུ་སུ ཙོ་རེ་སུ ཨཱ་ནཱི་ཏེ་སུ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཕ་རུ་སཾ ནི་ར་ཡ་སཾ་ཝ་ཏྟ་ནི་ཀཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, ས་ཙཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མི, པུ་ན་པི ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་ཉྩ་ན་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ ཧ་ཏྠེ་ན པ་རི་མ་དྡི་ཏཾ པ་དུ་མཾ ཝི་ཡ མི་ལཱ་ཏཾ དུ་བྦ་ཎྞཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ ཁོ ཨི་མ་མྷཱ ཙོ་ར་གེ་ཧཱ མུ་ཙྩེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཱ ཚ་ཏྟེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, མཱ བྷཱ་ཡི, མཱ སོ་ཙི, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི. ས་ཙེ ཨི་ཏོ མུ་ཙྩི་ཏུ་ཀཱ་མོ་སི, ཏྭཾ ཨ་པཱི་ཋ་ས་པྤཱི་པི པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཝི་ཡ ཧོ་ཧི, ཨ་བ་དྷི་རོ་པི བ་དྷི་རོ ཝི་ཡ ཧོ་ཧི, ཨ་མཱུ་གོ་པི མཱུ་གོ ཝི་ཡ ཧོ་ཧི, ཨི་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ མཱ པ་ཀཱ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡. ‘‘མཱ པ་ཎྜི་ཙྩ་ཡཾ ཝི་བྷཱ་ཝ་ཡ, བཱ་ལ་མ་ཏོ བྷ་ཝ ས་བྦ་པཱ་ཎི་ནཾ;
ས་བྦོ ཏཾ ཛ་ནོ ཨོ་ཙི་ནཱ་ཡ་ཏུ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཝ ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཙྩ་ཡནྟི པ་ཎྜི་ཙྩཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. བཱ་ལ་མ་ཏོཏི བཱ་ལོ ཨི་ཏི ས་མྨ་ཏོ. ས་བྦོ ཛ་ནོཏི ས་ཀ་ལོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ ཙེ་ཝ བ་ཧི་ཛ་ནོ ཙ. ཨོ་ཙི་ནཱ་ཡ་ཏཱུཏི ‘‘ནཱི་ཧ་ར་ཐེ་ཏཾ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི’’ནྟི ཨ་ཝ་མ་ཉྙ་ཏུ, ཨ་ཝ་ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་སྶཱ་སཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ –
༢. ‘‘ཀ་རོ་མི ཏེ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ, ཡཾ མཾ བྷ་ཎ་སི དེ་ཝ་ཏེ;
ཨ་ཏྠ་ཀཱ་མཱ་སི མེ ཨ་མྨ, ཧི་ཏ་ཀཱ་མཱ་སི དེ་ཝ་ཏེ’’ཏི. –
ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ངྒཱ་ནི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་སི. སཱ ཙ དེ་ཝ་དྷཱི་ཏཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ཋ་པེ་སི. ཏེ དཱ་ར་ཀཱ ཐ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ རོ་ད་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ‘‘ར་ཛྫ་ཏོ མེ སུ་སྶི་ཏྭཱ མ་ཏ་མེ་ཝ སེ་ཡྻོ’’ཏི ན རོ་ད་ཏི ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ དྷཱ་ཏི་ཡོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝི་ཡཱ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. སཱ་པི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ནེ་མི་ཏྟ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘དེ་ཝ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ སོ རོ་ད་མཱ་ནོ ཐ་ནཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ པི་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷཱ་ཏི་ཡོ ཀུ་མཱ་ར་སྶ པ་ཀ་ཏི་ཝེ་ལཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ དེ་ནྟི. ད་ད་མཱ་ནཱ ཙ ཀ་དཱ་ཙི ཨེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཀ་དཱ་ཙི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཁཱི་རཾ ན དེ་ནྟི.
ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཀ་ཎྜཾ
སོ ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ སུ་སྶ་ནྟོ་པི ཐ་ཉྙ་ཏྠཱ་ཡ ན རོ་ད་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་རོ་ད་ནྟ་མྤི དི་སྭཱ ‘‘པུ་ཏྟོ མེ ཚཱ་ཏོ’’ཏི མཱ་ཏཱ ཝཱ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡེ་ཏི, ཀ་དཱ་ཙི དྷཱ་ཏི་ཡོ ཝཱ པཱ་ཡེ་ནྟི. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཐ་ཉྙཾ ཨ་ལ་དྡྷ་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ རོ་ད་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ན རོ་ད་ཏི, ན པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ན ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, ན ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ས་མི་ཉྫ་ཏི, ན ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ དྷཱ་ཏི་ཡོ ‘‘པཱི་ཋ་ས་པྤཱི་ནཾ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ནཱ་མ ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧོ་ནྟི, མཱུ་གཱ་ནཾ ཧ་ནུ་ཀ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ ནཱ་མ ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཧོ་ཏི, བ་དྷི་རཱ་ནཾ ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཱ་ནི ནཱ་མ ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཧོ་ནྟི, བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་མེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎེ་ན, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱི་རེ་ན ཏཱ་ཝ ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཀ་ལ་དི་ཝ་སཾ ཁཱི་རཾ ན དེ་ནྟི. སོ སུ་སྶ་ནྟོ་པི ཁཱི་ར་ཏྠཱ་ཡ ས་དྡཾ ན ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘པུ་ཏྟོ མེ ཚཱ་ཏོ’’ཏི ས་ཡ་མེ་ཝ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡེ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཁཱི་རཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ཨ་ནྟ་རཾ ན པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ཨ་མ་ཙྩཱ་ད་ཡོ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ ‘‘ཨེ་ཀ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཉྩ ཀུ་མཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱ་ནཱ་པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཏཱ་ནི པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཊྛཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ནྟི. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཏཾ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཾ ཨི་ཙྪ་ནྟོ པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨི་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨེ་ཝཾ པཱུ་ཝ་ཁ་ཛྫ་ཀེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘དྭི་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱི་མཾ་སིཾ་སུ. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ ཏཾ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་ད་ནྟི. སོ ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ཏ་མྤི ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘ཏི་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ཀཱི་ལ༹་ན་བྷ་ཎྜ་ཀཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཱ་ནི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནི ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋ་པེ་སུཾ. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ལུ་མྤ་ནྟཱ ག་ཎྷིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ན ཀི་ཉྩི ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨེ་ཝཾ ཀཱི་ལ༹་ན་བྷ་ཎྜ་ཀེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘ཙ་ཏུ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ བྷོ་ཛ་ནཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནཱ་ནཱ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སུཾ. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཏཾ པི་ཎྜཾ པི་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, ཨ་ལ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཱ་ནཾ ཏེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཱ་ནཾ ག་ཎ་ནཱ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ཏ་མྤི ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཧ་ད་ཡེ་ན བྷི་ཛྫ་མཱ་ནེ་ན ཝི་ཡ ཨ་ས་ཧ་ནྟེ་ན ས་ཧ་ཏྠེ་ན བྷོ་ཛ་ནཾ བྷོ་ཛེ་སི. ཨེ་ཝཾ བྷོ་ཛ་ནེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘པ་ཉྩ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་གྒི་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཨ་ནེ་ཀ་དྭཱ་ར་ཡུ་ཏྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ གེ་ཧཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་པ་ཎྞེ་ཧི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཏཾ སེ་ས་དཱ་ར་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཾ ཏ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ དེ་ནྟི. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཨ་གྒིཾ དི་སྭཱ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ནི་ར་ཡ་ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ན་ཏོ ཨི་ད་མེ་ཝ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ནཾ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ཝ་ར་ཏ་ར’’ནྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་གྒི་མྷི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་པ་ནེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨ་གྒི་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘ཚ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠི་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠིཾ སུ་སི་ཀྑི་ཏཾ སི་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ སེ་ས་དཱ་ར་ཀེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཧ་ཏྠིཾ མུ་ཉྩ་ནྟི. སོ ཀོ་ཉྩ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟོ སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཾ པོ་ཐེ་ནྟོ བྷ་ཡཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཏཾ དི་སྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏཱ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་སུ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན མ་ཏྟ་ཧ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཙ་ཎྜ་ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩ་ན་ཏོ ཙ་ཎྜ་ཧ་ཏྠི་ནོ ཧ་ཏྠེ མ་ར་ཎ་མེ་ཝ སེ་ཡྻོ’’ཏི ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནི་སཱི་དི. སུ་སི་ཀྑི་ཏོ ཧ་ཏྠཱི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པུ་པྥ་ཀ་ལཱ་པཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཀི་ལ་མེ་ཏྭཱ་ཝ ག་ཙྪ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཧ་ཏྠི་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ས་པྤ་སྶ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ སེ་ས་དཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཊ་དཱ་ཋེ ཀ་ཏ་མུ་ཁ་བ་ནྡྷེ ས་པྤེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སུཾ. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཏེ དི་སྭཱ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཎྜ་ས་པྤ་སྶ མུ་ཁེ ཝི་ནཱ་ས་མེ་ཝ ཝ་ར་ཏ་ར’’ནྟི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་པྤོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀེ ཕ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཙྪི. ཏ་དཱ་པི སོ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ས་པྤེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘ཨ་ཊྛ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ན་ཊ་ས་མ་ཛྫཾ པི་ཡཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ པ་ཉྩ་དཱ་ར་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ཊ་ས་མ་ཛྫཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སུཾ. སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ ཏཾ ན་ཊ་ས་མ་ཛྫཾ དི་སྭཱ ‘‘སཱ་དྷུ སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ མ་ཧཱ་ཧ་སི་ཏཾ ཧ་ས་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ‘‘ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཝ ཁ་ཎ་མ་ཏྟ་མྤི ཧཱ་སོ ཝཱ སོ་མ་ན་སྶཾ ཝཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, ཏཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཨེ་ཝཾ ན་ཊ་ས་མ་ཛྫེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ‘‘ན་ཝ་ཝ་སྶི་ཀ་དཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་སི་ནོ བྷཱ་ཡ་ནྟི, ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ པ་ཉྩ་དཱ་ར་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཕ་ལི་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ཨ་སིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་བྦྷ་མ་ནྟོ ན་ད་ནྟོ ཝ་གྒ་ནྟོ ཏཱ་སེ་ནྟོ ལ་ངྒྷ་ནྟོ ཨ་པྥོ་ཊེ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཀི་ར ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི ཨེ་ཀོ པུ་ཏྟོ ཨ་ཏྠི, སོ ཀུ་ཧིཾ, སཱི་ས་མ་སྶ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་བྷི་དྷཱ་ཝ་ཏི. ཏཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ སེ་ས་དཱ་ར་ཀཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ དི་སཱ་ཝི་དི་སཱ་སུ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ན ནི་ར་ཡ་བྷ་ཡཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ སོ པུ་རི་སོ ཨ་སི་ནཱ སཱི་སེ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ ‘‘སཱི་སཾ ཏེ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཱ་སེ་ནྟོ་པི ཏཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་པ་ག་མི. ཨེ་ཝཾ ཁ་གྒེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ད་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་ན་སྶ བ་དྷི་ར་བྷཱ་ཝ་ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཾ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་ཡཱ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ཚི་དྡཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ་ས་ཡ་ནེ ས་ངྑ་དྷ་མ་ཀེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ས་ངྑེ དྷ་མཱ་པེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ནི་ནྣཱ་དཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཙ་ཏཱུ་སུ པ་སྶེ་སུ ཋ་ཏྭཱ སཱ་ཎི་ཡཱ ཚི་དྡེ་ཧི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ་པི མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མྤི ས་ཏི་ས་མྨོ་སཾ ཝཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཝི་ཀཱ་རཾ ཝཱ ཕ་ནྡ་ན་མ་ཏྟཾ ཝཱ ན པ་སྶིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ས་ངྑ་ས་དྡེ་ན་པི ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཏ་ཐེ་ཝ བྷེ་རི་ས་དྡེ་ན ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘དཱི་པེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ‘‘ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ ཕ་ནྡཱ་པེ་ཏི ནུ ཁོ, ནོ’’ཏི གྷ་ཊེ་སུ དཱི་པེ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ སེ་ས་དཱི་པེ ནི་བྦཱ་པེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རེ ས་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ གྷ་ཊེ་ཧི དཱི་པེ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དཱི་པེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ཀི་ཉྩི ཕ་ནྡ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ ཏེ་ར་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན མ་ཀྑེ་ཏྭཱ བ་ཧུ་མ་ཀྑི་ཀེ ཋཱ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. མ་ཀྑི་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཏཱ ཏ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ སཱུ་ཙཱི་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ ཝི་ཡ ཁཱ་ད་ནྟི. སོ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ནྣོ མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝི་ཡ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཕཱ་ཎི་ཏེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ཀི་ཉྩི ཕ་ནྡ་ན་མ་ཏྟ་མྤི ན པ་སྶིཾ་སུ.
ཨ་ཐ་སྶ ཙུ་དྡ་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ས མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཛཱ་ཏོ སུ་ཙི་ཀཱ་མོ ཨ་སུ་ཙི་ཛི་གུ་ཙྪ་ཀོ, ཨ་སུ་ཙི་ནཱ ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནཾ ནེ་ཝ ནྷཱ་པེ་ནྟི ན ཙ ཨཱ་ཙ་མཱ་པེ་ནྟི. སོ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་ལི་པ་ནྣོ ས་ཡ་ཏི. དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་ན་སྶ ཨ་ནྟ་རུ་དྷཱི་ནཾ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་སུ་ཙི་ག་ནྡྷེ་ན མ་ཀྑི་ཀཱ ཁཱ་ད་ནྟི. སོ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ དྷཱ་ཏི་ཡོ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, ཏྭཾ མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཛཱ་ཏོ, ཀོ ཏཾ ས་བྦ་དཱ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ན ལ་ཛྫ་སི, ཀ་སྨཱ ནི་པ་ནྣོ་སི, ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒཱ་ཧཱི’’ཏི ཨ་ཀྐོ་ས་ནྟི པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟི. སོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ པ་ཊི་ཀཱུ་ལེ གཱུ་ཐ་རཱ་སི་མྷི ནི་མུ་གྒོ་པི དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝེ་ན ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏཱ་ན་མྤི ཧ་ད་ཡུ་པྤ་ཏ་ན་ས་མ་ཏྠ་སྶ གཱུ་ཐ་ནི་ར་ཡ་སྶ དུ་གྒ་ནྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ ཨ་སུ་ཙི་ནཱ་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཏ་ཏོ པ་ནྣ་ར་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ངྒཱ་རེ་ན ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཐ་སྶ ཧེ་ཊྛཱ་མ་ཉྩ་ཀེ ཨ་གྒི་ཀ་པ་ལླཱ་ནི ཋ་པ་ཡིཾ་སུ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨུ་ཎྷེ་ན པཱི་ལི༹་ཏོ དུ་ཀྑ་ཝེ་ད་ནཾ ཨ་ས་ཧ་ནྟོ ཝི་པྥ་ནྡ་ནཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་ཡྻཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ས་རཱི་རེ ཕོ་ཊཱ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཝཱི་ཙི་ནི་ར་ཡ་ས་ནྟཱ་པོ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕ་ར་ཏི, ཏ་མྷཱ དུ་ཀྑ་ཏོ ཨི་དཾ དུ་ཀྑཾ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ཝ་ར་ཏ་ར’’ནྟི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷི་ཛྫ་མཱ་ན་ཧ་ད་ཡཱ ཝི་ཡ མ་ནུ་སྶེ པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཏ་ཏོ ཨ་གྒི་ས་ནྟཱ་པ་ན་ཏོ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, མ་ཡཾ ཏ་ཝ ཨ་པཱི་ཋ་ས་པྤི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མ. ན ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཧ་ཏྠ་པཱ་ད་ཀ་ཎྞ་སོ་ཏཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཏྭཾ ཨ་མྷེ་ཧི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་པུ་ཏྟ་ཀོ, མཱ ནོ ནཱ་སེ་ཧི, ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ག་ར་ཧ་ཏོ ནོ མོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སོ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ་པི ཨ་སུ་ཎ་ནྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཙྩ་ལོ་ཝ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ རོ་ད་མཱ་ནཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ པ་ཊི་ཀྐ་མ་ནྟི. ཨེ་ཀ་དཱ མཱ་ཏཱ ཨེ་ཀི་ཀཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ཏི, ཨེ་ཀ་དཱ པི་ཏཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཨ་ཐ་སྶ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་མ་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ ‘‘པཱི་ཋ་ས་པྤཱི ཝཱ ཧོ་ཏུ, མཱུ་གོ ཝཱ བ་དྷི་རོ ཝཱ ཧོ་ཏུ, ཝ་ཡེ པ་རི་ཎ་ཏེ ར་ཛ་ནཱི་ཡེ ཨ་ར་ཛྫ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, དུ་སྶ་ནཱི་ཡེ ཨ་དུ་སྶ་ནྟཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་མ་ཡེ ས་མྤ་ཏྟེ པུ་པྥ་ཝི་ཀ་ས་ནཾ ཝི་ཡ ཧི དྷ་མྨ་ཏཱ ཨེ་སཱ, ནཱ་ཊ་ཀཱ་ན་མྤི་སྶ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཧི ནཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཱ དེ་ཝ་ཀ་ཉྙཱ་ཡོ ཝི་ཡ ཝི་ལཱ་ས་ས་མྤ་ནྣཱ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཧ་སཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧི བ་ནྡྷི་ཏུཾ ཝཱ ས་ཀྐོ་ཏི, སཱ ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཝི་མཱ་ན་ས་དི་སེ སི་རི་ག་བྦྷེ སུ་པ་ཉྙ་ཏྟེ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་དཱ་མ་པུ་པྥ་དཱ་མ་དྷཱུ་མ་ཝཱ་ས་ཙུ་ཎྞཱ་དཱི་ཧི ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷཾ ཨེ་ཀ་ག་ནྡྷ་ས་མོ་ད་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ན་ཙྩ་གཱི་ཏེ་ཧི ཙེ་ཝ མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ནཱ་དཱི་ཧི ཙ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཨ་བྷི་ར་མཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མིཾ་སུ. སོ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣ་ཏཱ་ཡ ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ མ་མ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶཾ མཱ ཝི་ནྡ་ནྟཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་ས་པ་སྶཱ་སེ ས་ནྣི་རུ་མྦྷི, ཨ་ཐ་སྶ ས་རཱི་རཾ ཐ་དྡྷཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ས་མྥ་སྶཾ ཨ་ཝི་ནྡ་ནྟི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཐ་དྡྷ་ས་རཱི་རོ ཨེ་ས, ནཱ་ཡཾ མ་ནུ་སྶོ, ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟི་ཡོ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ནཱ་ཊ་ཀེ་ན་པི ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ཨ་ནྟ་ར་ནྟ་རཱ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟཱ་པི་སྶ ནེ་ཝ ཨ་ནྟ་རཾ པ་སྶིཾ་སུ.
ཨེ་ཝཾ སོ་ལ༹་ས སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི སོ་ལ༹་ས་ཧི མ་ཧཱ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ཧི ཙེ་ཝ ཨ་ནེ་ཀཱ་ཧི ཁུ་དྡ་ཀ་ཝཱི་མཾ་སཱ་ཧི ཙ ཝཱི་མཾ་ས་མཱ་ནཱ་པི ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ.
ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ར་ཛྫ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཎྜཾ
ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཧུ་ཏྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་པཱ་ཋ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ལེ ‘དྷ་ཉྙ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎ་ས་མྤ་ནྣོ ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རོ, ནཱ་སྶ ཀོ་ཙི ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’ཏི མེ ཀ་ཐ་ཡི་ཏྠ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན སོ པཱི་ཋ་ས་པྤཱི མཱུ་ག་བ་དྷི་རོ ཛཱ་ཏོ, ཀ་ཐཱ ཝོ ན ས་མེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝ་དིཾ་སུ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་དི་ཊྛ་ཀཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན, དེ་ཝ, ‘རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་ཧི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ལ་དྡྷ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དོ་མ་ན་སྶཾ སི་ཡཱ’ཏི ན ཀ་ཐ་ཡི་མྷཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནེ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཀིཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མ་སྨིཾ ཀུ་མཱ་རེ ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧེ ཝ་ས་ནྟེ ཏ་ཡོ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ནྟི – ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ, ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཝཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ’’ཏི. ‘‘ཏ་སྨཱ, དེ་ཝ, པ་པ་ཉྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ར་ཐེ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ཨ་སྶེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནཾ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་བྦྷི་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ནི་ཁ་ཎི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་བྷ་ཡེ་ན བྷཱི་ཏོ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
ཏ་དཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་རི་ཏ་ཏུ་རི་ཏཱ་ཝ ཨེ་ཀི་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་རོ དི་ནྣོ, མ་ཡཱ ཙ ག་ཧི་ཏ་ཀོ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི ཏཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙི. ‘‘ག་ཎྷཱ་ཧི, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘དེ་ཝ, པུ་ཏྟ་སྶ མེ ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘པུ་ཏྟོ, ཏེ དེ་ཝི, ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ཨ་ད་ད་ནྟཱ་པི ས་ཏྟ ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཚ ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, པ་ཉྩ ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཏཱི་ཎི ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, དྭེ ཝ་སྶཱ་ནི དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཨེ་ཀ་ཝ་སྶཾ ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ས་ཏྟ མཱ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཚ མཱ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, པ་ཉྩ མཱ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཙ་ཏྟཱ་རི མཱ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཏཱི་ཎི མཱ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, དྭེ མཱ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཨེ་ཀ་མཱ་སཾ ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ, དེ་ཝཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ས་ཏྟ དི་ཝ་སཱ་ནི ར་ཛྫཾ དེ་ཐཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝི, ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ པུ་ཏྟཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨི་དཾ ར་ཛྫ’’ནྟི ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་ན་ག་རཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ཏཾ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཡ་པུ་ཏྟཾ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཡཱ་ཙི ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ནི་དྡཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ་ཡ མེ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པ་ཀྐཱ་ནི, སོ་ཀེ་ན མེ ཧ་ད་ཡཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ ཨ་པཱི་ཋ་ས་པྤི་ཨཱ་དི་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་མི, མཱ མཾ ཨ་ནཱ་ཐཾ ཀ་རཱི’’ཏི. སཱ ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ནེ་ཝ པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པཱི་ཏི པ་ཉྩ དི་ཝ་སཱ་ནི ཡཱ་ཙི.
ར་ཛྫ་ཡཱ་ཙ་ན་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨ་ཐ ཚ་ཊྛེ དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ སུ་ན་ནྡཾ ནཱ་མ སཱ་ར་ཐིཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, སུ་ན་ནྡ་སཱ་ར་ཐི སྭེ པཱ་ཏོ་ཝ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ར་ཐེ ཨ་ཝ་མ་ངྒ་ལ་ཨ་སྶེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རེ་ན ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་བྦྷི་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ནཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀུ་དྡཱ་ལ་པི་ཊྛེ་ན མ་ཏྠ་ཀཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི པཾ་སུཾ ད་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ ཨེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཨ་ཐ ཚ་ཊྛ་མྤི ར་ཏྟིཾ དེ་ཝཱི ཀུ་མཱ་རཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཝ པི་ཏཱ ཀཱ་སི་རཱ་ཛཱ ཏཾ སྭེ པཱ་ཏོ་ཝ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནེ ནི་ཁ་ཎི་ཏུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, སྭེ པཱ་ཏོ་ཝ མ་ར་ཎཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་སི པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ‘‘ཏཱ་ཏ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར, སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཏ་ཡཱ ཀ་ཏོ ཝཱ་ཡཱ་མོ ཨི་དཱ་ནི མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཀྐོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟ་སྶ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི. མཱ་ཏུ་ཡཱ པ་ན་སྶ ཧ་ད་ཡཾ བྷི་ཛྫ་མཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ‘‘མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ཏུ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ནཱ་ལ་པི.
ཨ་ཐ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པཱ་ཏོ་ཝ སུ་ན་ནྡོ སཱ་ར་ཐི ར་ཐཾ ཡོ་ཛེ་ནྟོ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཙ མ་ངྒ་ལ་ར་ཐེ མ་ངྒ་ལ་ཨ་སྶེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ དེ་ཝིཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘དེ་ཝི, མ་ཡ྄ཧཾ མཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷ, ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣཾ དེ་ཝིཾ པི་ཊྛི་ཧ་ཏྠེ་ན ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ པུ་པྥ་ཀ་ལཱ་པཾ ཝི་ཡ ཀུ་མཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པཱ་སཱ་དཱ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་དཱ ཙ་ནྡཱ་དེ་ཝཱི ཨུ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་དྡེ་ན པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ཨོ་ཧཱི་ཡི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡི ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟེ མཱ་ཏཱ ཧ་ད་ཡེ་ན ཕ་ལི་ཏེ་ན མ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་ཐེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ་པི ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཧཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མི, སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཀ་ཏོ ཝཱ་ཡཱ་མོ མེ མོ་གྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཙ པ་ཙྩ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ སཱ་ར་ཐི ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྪི་མ་དྭཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ར་ཐཾ པེ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ པེ་སེ་སི. ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པཱ་ར་མི་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན དེ་ཝ་ཏཱ་ཝི་གྒ་ཧི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ར་ཐཾ པེ་སེ་སི, ཨ་ཐ ར་ཐ་ཙ་ཀྐཾ ཨུ་མྨཱ་རེ པ་ཏི་ཧ་ཉྙི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཏ་སྶ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ནོ་ར་ཐོ མེ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ’’ཏི སུ་ཊྛུ་ཏ་རཾ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ར་ཐོ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏི་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏོ. ཏ་ཏྠ ཝ་ན་གྷ་ཊཾ སཱ་ར་ཐི་སྶ ཨཱ་མ་ཀ་སུ་སཱ་ནཾ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛཱ་སི. སོ ‘‘ཨི་དཾ ཋཱ་ནཾ ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ར་ཐཾ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་གྒ་པ་སྶེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ར་ཐཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་བྷ་ར་ཎ་བྷ་ཎྜཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀུ་དྡཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཐ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཙ་ཏུ་བྦྷི་ཏྟི་ཀཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི.
ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ མེ ཝཱ་ཡཱ་མ་ཀཱ་ལོ, ཨ་ཧ་ཉྷི སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ན ཙཱ་ལེ་སིཾ, ཀིཾ ནུ ཁོ མེ བ་ལཾ ཨ་ཏྠི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི. སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ, ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠཾ པ་རཱ་མ་ས་ནྟོ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི པཱ་དེ ས་མྦཱ་ཧི་ཏྭཱ ར་ཐཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏུཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ པཱ་ད་པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱ་ཏ་པུ་ཎྞ་བྷ་སྟ་ཙ་མྨཾ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ར་ཐ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ནྟཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཊྛཱ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ར་ཐཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པ་ཡེ ཝཱ་རེ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཙ་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་མྤི མེ ག་ནྟུཾ བ་ལཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ, སཱ་ར་ཐི, མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻ, ཨ་ཏྠི ནུ ཁོ མེ ཏེ་ན ས་ཧ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ བ་ལ’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ར་ཐ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ནྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀུ་མཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཡཱ་ན་ཀཾ ཝི་ཡ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ར་ཐཾ པ་རི་བྦྷ་མེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨ་ཏྠི མེ ཏེ་ན ས་ཧ པ་ཊི་ཝི་རུ་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ བ་ལ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི.
ཏཾ་ཁ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ, ཨི་དཱ་ནི པ་སཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཀིཾ ཨེ་ཏ་སྶ མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན པ་སཱ་དྷ་ནེ་ནཱ’’ཏི དི་བྦ་པ་སཱ་དྷ་ནཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ ཝི་སྶ་ཀ་མྨ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ, ཏྭཾ ག་ཙྪ, ཀཱ་སི་རཱ་ཛ་སྶ པུ་ཏྟཾ ཏེ་མི་ཡ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ན་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ད་ས་ཧི དུ་སྶ་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཝེ་ཋ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ དི་བྦེ་ཧི ཙེ་ཝ མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ཧི ཙ ཨ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ས་ཀྐཾ ཝི་ཡ ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. སོ དེ་ཝ་རཱ་ཛ་ལཱི་ལཱ་ཡ སཱ་ར་ཐི་སྶ ཁ་ཎ་ནོ་ཀཱ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཏཱི་རེ ཋ་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣. ‘‘ཀིཾ ནུ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝ, ཀཱ་སུཾ ཁ་ཎ་སི སཱ་ར་ཐི;
པུ་ཊྛོ མེ ས་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཀིཾ ཀཱ་སུ་ཡཱ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་སུནྟི ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ར་ཐི ཨཱ་ཝཱ་ཊཾ ཁ་ཎ་ནྟོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ་ཝ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐཱ་མཱ་ཧ –
༤. ‘‘ར་ཉྙོ མཱུ་གོ ཙ པ་ཀྑོ ཙ, པུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ ཨ་ཙེ་ཏ་སོ;
སོ་མྷི ར་ཉྙཱ ས་མ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོ, པུ་ཏྟཾ མེ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཀྑོཏི པཱི་ཋ་ས་པྤཱི. ‘‘མཱུ་གོ’’ཏི ཝ་ཙ་ནེ་ནེ་ཝ པ་ན་སྶ བ་དྷི་ར་བྷཱ་ཝོ་པི སི་ཛ྄ཛྷ་ཏི བ་དྷི་ར་སྶ ཧི པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ. ཨ་ཙེ་ཏ་སོཏི ཨ་ཙི་ཏྟ་ཀོ ཝི་ཡ ཛཱ་ཏོ. སོ་ལ༹་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ཀ་ཐི་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ས་མ་ཛ྄ཛྷི་ཊྛོཏི ཨཱ་ཎ་ཏྟོ, པེ་སི་ཏོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེཏི ཝ་ནེ ནི་ཁ་ཎེ་ཡྻཱ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༥. ‘‘ན བ་དྷི་རོ ན མཱུ་གོ་སྨི, ན པ་ཀྑོ ན ཙ ཝཱི་ཀ་ལོ;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ.
༦. ‘‘ཨཱུ་རཱུ བཱ་ཧུ་ཉྩ མེ པ་སྶ, བྷཱ་སི་ཏ་ཉྩ སུ་ཎོ་ཧི མེ;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ན བ་དྷི་རོཏི ས་མྨ སཱ་ར་ཐི, ས་ཙེ ཏཾ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པུ་ཏྟཾ མཱ་རཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ན བྷ་ཝཱ་མཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེཏི ས་ཙེ བ་དྷི་ར་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཝི་ར་ཧི་ཏཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ མཾ ཝ་ནེ ནི་ཁ་ཎེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་དྷ་མྨཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ‘‘ཨཱུ་རཱུ’’ཏི ཨི་དཾ སོ པུ་རི་མ་གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ་པི ནཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་མེ་ཝ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ས་རཱི་ར་མ་སྶ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་མྨ སཱ་ར་ཐི, ཨི་མེ ཀ་ཉྩ་ན་ཀ་ད་ལི་ཀྑ་ནྡྷ་ས་དི་སེ ཨཱུ་རཱུ, ཀ་ན་ཀ་ཙྪ་ཝིཾ བཱ་ཧུ་ཉྩ མེ པ་སྶ, མ་དྷུ་ར་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ མེ སུ་ཎཱ་ཧཱི་ཏི.
ཏ་ཏོ སཱ་ར་ཐི ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་ས, ཨཱ་ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཁ་ཎ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་དྡྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶ རཱུ་པ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ཀོ ནུ ཁོ, མ་ནུ་སྶོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧. ‘‘དེ་ཝ་ཏཱ ནུ་སི ག་ནྡྷ་བྦོ, ཨ་དུ ས་ཀྐོ པུ་རི་ནྡ་དོ;
ཀོ ཝཱ ཏྭཾ ཀ་སྶ ཝཱ པུ་ཏྟོ, ཀ་ཐཾ ཛཱ་ནེ་མུ ཏཾ མ་ཡ’’ནྟི.
ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༨. ‘‘ན་མྷི དེ་ཝོ ན ག་ནྡྷ་བྦོ, ན་མྷི ས་ཀྐོ པུ་རི་ནྡ་དོ;
ཀཱ་སི་ར་ཉྙོ ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟོ, ཡཾ ཀཱ་སུ་ཡཱ ནི་ཧ་ཉྙ་སི.
༩. ‘‘ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ཧཾ པུ་ཏྟོ, ཡཾ ཏྭཾ ས་མྨཱུ་པ་ཛཱི་ཝ་སི;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ.
༡༠. ‘‘ཡ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ, ནི་སཱི་དེ་ཡྻ ས་ཡེ་ཡྻ ཝཱ;
ན ཏ་སྶ སཱ་ཁཾ བྷ་ཉྫེ་ཡྻ, མི་ཏྟ་དུ་བྦྷོ ཧི པཱ་པ་ཀོ.
༡༡. ‘‘ཡ་ཐཱ རུ་ཀྑོ ཏ་ཐཱ རཱ་ཛཱ, ཡ་ཐཱ སཱ་ཁཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཧཾ;
ཡ་ཐཱ ཚཱ་ཡཱུ་པ་གོ པོ་སོ, ཨེ་ཝཾ ཏྭ་མ་སི སཱ་ར་ཐི;
ཨ་དྷ་མྨཾ སཱ་ར་ཐི ཀ་ཡི་རཱ, མཾ ཙེ ཏྭཾ ནི་ཁ་ཎཾ ཝ་ནེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ནི་ཧ་ཉྙ་སཱིཏི ནི་ཧ་ནི་སྶ་སི. ཡཾ ཏྭཾ ཨེ་ཏྠ ནི་ཧ་ནི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཀཱ་སུཾ ཁ་ཎ་སི, སོ ཨ་ཧ་ནྟི དཱི་པེ་ཏི. སོ ‘‘རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཧ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ་པི ན ས་དྡ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ, མ་དྷུ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡ པ་ན་སྶ བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ སུ་ཎ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. མི་ཏྟ་དུ་བྦྷོཏི པ་རི་བྷུ་ཏྟ་ཚཱ་ཡ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཏྟཾ ཝཱ སཱ་ཁཾ ཝཱ ཨ་ངྐུ་རཾ ཝཱ བྷ་ཉྫ་ནྟོ མི་ཏྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཧོ་ཏི ལཱ་མ་ཀ་པུ་རི་སོ, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན སཱ་མི་པུ་ཏྟ་གྷཱ་ཏ་ཀོ. ཚཱ་ཡཱུ་པ་གོཏི པ་རི་བྷོ་ག་ཏྠཱ་ཡ ཚཱ་ཡཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ པུ་རི་སོ ཝི་ཡ རཱ་ཛཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནོ ཏྭ་ནྟི ཝ་ད་ཏི.
སོ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟེ ན ས་དྡ་ཧ་ཏི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ས་དྡ་ཧཱ་པེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རེ་ན ཙེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷོ་སེ་ན ཙ ཝ་ན་གྷ་ཊཾ ཨུ་ནྣཱ་དེ་ནྟོ ད་ས མི་ཏྟ་པཱུ་ཛ་གཱ་ཐཱ ནཱ་མ ཨཱ་ར་བྷི –
༡༢. ‘‘པ་ཧཱུ་ཏ་བྷ་ཀྑོ བྷ་ཝ་ཏི, ཝི་པྤ་ཝུ་ཊྛོ ས་ཀཾ་གྷ་རཱ;
བ་ཧཱུ ནཾ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝ་ནྟི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༣. ‘‘ཡཾ ཡཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཡཱ་ཏི, ནི་ག་མེ རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ;
ས་བྦ་ཏྠ པཱུ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༤. ‘‘ནཱ་སྶ ཙོ་རཱ པ་སཱ་ཧ་ནྟི, ནཱ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟི ཁ་ཏྟི་ཡཱ;
ས་བྦེ ཨ་མི་ཏྟེ ཏ་ར་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༥. ‘‘ཨ་ཀྐུ་དྡྷོ ས་གྷ་རཾ ཨེ་ཏི, ས་བྷཱ་ཡཾ པ་ཊི་ན་ནྡི་ཏོ;
ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མོ ཧོ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༦. ‘‘ས་ཀྐ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏི, ག་རུ ཧོ་ཏི ས་གཱ་ར་ཝོ;
ཝ་ཎྞ་ཀི་ཏྟི་བྷ་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༧. ‘‘པཱུ་ཛ་ཀོ ལ་བྷ་ཏེ པཱུ་ཛཾ, ཝ་ནྡ་ཀོ པ་ཊི་ཝ་ནྡ་ནཾ;
ཡ་སོ་ཀི་ཏྟི་ཉྩ པ་པྤོ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༨. ‘‘ཨ་གྒི ཡ་ཐཱ པ་ཛྫ་ལ་ཏི, དེ་ཝ་ཏཱ་ཝ ཝི་རོ་ཙ་ཏི;
སི་རི་ཡཱ ཨ་ཛ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༡༩. ‘‘གཱ་ཝོ ཏ་སྶ པ་ཛཱ་ཡ་ནྟི, ཁེ་ཏྟེ ཝུ་ཏྟཾ ཝི་རཱུ་ཧ་ཏི;
ཝུ་ཏྟཱ་ནཾ ཕ་ལ་མ་སྣཱ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༢༠. ‘‘ད་རི་ཏོ པ་བྦ་ཏཱ་ཏོ ཝཱ, རུ་ཀྑ་ཏོ པ་ཏི་ཏོ ན་རོ;
ཙུ་ཏོ པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ཏི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི.
༢༡. ‘‘ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ནཾ, ནི་གྲོ་དྷ་མི་ཝ མཱ་ལུ་ཏོ;
ཨ་མི་ཏྟཱ ན་པྤ་སཱ་ཧ་ནྟི, ཡོ མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཀཾ གྷ་རཱཏི ས་ཀ་གྷ་རཱ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ན དུ་བྦྷ་ཏཱིཏི ན དུ་སྶ་ཏི. མི་ཏྟཱ་ནནྟི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ན དུ་བྦྷ་ཏི. ‘‘ས་བྦ་ཏྠ པཱུ་ཛི་ཏོ ཧོ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ སཱི་ཝ་ལི་ཝ་ཏྠུ་ནཱ ཝ་ཎྞེ་ཏ་བྦཾ. ན པ་སཱ་ཧ་ནྟཱིཏི པ་ས་ཡ྄ཧ་ཀཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཨི་དཾ སཾ་ཀི་ཙྩ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ‘‘ནཱ་ཏི་མ་ཉྙ་ནྟི ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཛོ་ཏི་ཀ་སེ་ཊྛི་ཝ་ཏྠུ་ནཱ དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཏ་ར་ཏཱིཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི. ས་གྷ་རནྟི ཨ་ཏྟ་གྷ་རཾ. མི་ཏྟཱ་ནཾ དུ་བྦྷ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི གྷ་ཊྚི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཀུ་དྡྷོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཀུ་དྡྷོ་ཝ ས་ཀ་གྷ་རཾ ཨེ་ཏི. པ་ཊི་ན་ནྡི་ཏོཏི བ་ཧཱུ་ནཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི་ནོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟི, ཏཱ་ཡ སོ པ་ཊི་ན་ནྡི་ཏོ ཧོ་ཏི པ་མུ་དི་ཏ་ཙི་ཏྟོ.
ས་ཀྐ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི པ་རཾ ས་ཀྐ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི པ་རེ་ཧི ས་ཀྐ་ཏོ ཧོ་ཏི. ག་རུ ཧོ་ཏི ས་གཱ་ར་ཝོཏི པ་རེ་སུ ས་གཱ་ར་ཝོ ས་ཡ་མྤི པ་རེ་ཧི ག་རུ་ཀོ ཧོ་ཏི. ཝ་ཎྞ་ཀི་ཏྟི་བྷ་ཏོཏི བྷ་ཏ་ཝ་ཎྞ་ཀི་ཏྟི, གུ་ཎ་ཉྩེ་ཝ ཀི་ཏྟི་ས་དྡ་ཉྩ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. པཱུ་ཛ་ཀོཏི མི་ཏྟཱ་ནཾ པཱུ་ཛ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི པཱུ་ཛཾ ལ་བྷ་ཏི. ཝ་ནྡ་ཀོཏི བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ནྡ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ པུ་ན་བྦྷ་ཝེ པ་ཊི་ཝ་ནྡ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི. ཡ་སོ་ཀི་ཏྟི་ཉྩཱཏི ཨི་སྶ་རི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་ར་ཉྩེ་ཝ གུ་ཎ་ཀི་ཏྟི་ཉྩ པ་པྤོ་ཏི. ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ག་ཧ་པ་ཏི་ནོ ཝ་ཏྠུ (དྷ. པ. ༧༣-༧༤) ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
པ་ཛྫ་ལ་ཏཱིཏི ཨི་སྶ་རི་ཡ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན པ་ཛྫ་ལ་ཏི. སི་རི་ཡཱ ཨ་ཛ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཝ་ཏྠུ (དྷ. པ. ༡༡༩-༡༢༠) ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་སྣཱ་ཏཱིཏི པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. ‘‘པ་ཏི་ཊྛཾ ལ་བྷ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཙཱུ་ལ༹་པ་དུ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན (ཛཱ. ༡.༢.༨༥-༨༦) དཱི་པེ་ཏ་བྦཾ. ཝི་རཱུ་ལ༹ྷ་མཱུ་ལ་ས་ནྟཱ་ནནྟི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་མཱུ་ལ་པཱ་རོ་ཧཾ. ཨ་མི་ཏྟཱ ན་པྤ་སཱ་ཧ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏྠ ཀུ་ར་ར་གྷ་རི་ཡ་སོ་ཎ་ཏྠེ་ར་སྶ མཱ་ཏུ གེ་ཧཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཙོ་ར་ཝ་ཏྠུ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
སུ་ན་ནྡོ སཱ་ར་ཐི ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟ་མྤི ཏཾ ཨ་ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཨཱ་ཝཱ་ཊ་ཁ་ཎ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ར་ཐ་ས་མཱི་པཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཉྩ པ་སཱ་དྷ་ན་བྷ་ཎྜ་ཉྩ ཨུ་བྷ་ཡཾ ཨ་དི་སྭཱ པུ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཡཱ་ཙ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༢. ‘‘ཨེ་ཧི ཏཾ པ་ཊི་ནེ་སྶཱ་མི, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ས་ཀཾ གྷ་རཾ;
ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཧི བྷ་དྡ་ནྟེ, ཀིཾ ཨ་ར་ཉྙེ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༢༣. ‘‘ཨ་ལཾ མེ ཏེ་ན ར་ཛྫེ་ན, ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི དྷ་ནེ་ན ཝཱ;
ཡཾ མེ ཨ་དྷ་མྨ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ, ར་ཛྫཾ ལ་བྦྷེ་ཐ སཱ་ར་ཐཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ལནྟི པ་ཊི་ཀྑེ་པ་ཝ་ཙ་ནཾ.
སཱ་ར་ཐི ཨཱ་ཧ –
༢༤. ‘‘པུ་ཎྞ་པ་ཏྟཾ མཾ ལཱ་བྷེ་ཧི, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཨི་ཏོ ག་ཏོ;
པི་ཏཱ མཱ་ཏཱ ཙ མེ ད་ཛྫུཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཡཱི ག་ཏེ.
༢༥. ‘‘ཨོ་རོ་དྷཱ ཙ ཀུ་མཱ་རཱ ཙ, ཝེ་སི་ཡཱ་ནཱ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ;
ཏེ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ད་ཛྫུཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཡཱི ག་ཏེ.
༢༦. ‘‘ཧ་ཏྠཱ་རོ་ཧཱ ཨ་ནཱི་ཀ་ཊྛཱ, ར་ཐི་ཀཱ པ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཀཱ;
ཏེ་པི ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ད་ཛྫུཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཡཱི ག་ཏེ.
༢༧. ‘‘བ་ཧུ་དྷ་ཉྙཱ ཛཱ་ན་པ་དཱ, ནེ་ག་མཱ ཙ ས་མཱ་ག་ཏཱ;
ཨུ་པཱ་ཡ་ནཱ་ནི མེ ད་ཛྫུཾ, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཡཱི ག་ཏེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་ཎྞ་པ་ཏྟནྟི ཏུ་ཊྛི་དཱ་ཡཾ. ད་ཛྫུནྟི ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཡ མ་མ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་པཱུ་ར་ཎཾ ཏུ་ཊྛི་དཱ་ཡཾ ད་དེ་ཡྻུཾ. ཨི་དཾ སོ ‘‘ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ མ་ཡི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ག་ཙྪེ་ཡྻཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ. ཝེ་སི་ཡཱ་ནཱ ཙཱཏི ཝེ་སྶཱ ཙ. ཨུ་པཱ་ཡ་ནཱ་ནཱིཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཱ་ནི.
ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༢༨. ‘‘པི་ཏུ མཱ་ཏུ ཙ་ཧཾ ཙ་ཏྟོ, ར་ཊྛ་སྶ ནི་ག་མ་སྶ ཙ;
ཨ་ཐོ ས་བྦ་ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ, ན་ཏྠི མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཀཾ གྷ་རཾ.
༢༩. ‘‘ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨ་ཧཾ མ་ཏྱཱ, ས་ཉྩ་ཏྟོ པི་ཏ་རཱ མ་ཧཾ;
ཨེ་ཀོ་ར་ཉྙེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ན ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པི་ཏུ མཱ་ཏུ ཙཱཏི པི་ཏ་རཱ ཙ མཱ་ཏ་རཱ ཙ ཨ་ཧཾ ཙ་ཏྟོ. ཨི་ཏ་རེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. མ་ཏྱཱཏི ས་མྨ སཱ་ར་ཐི, ཨ་ཧཾ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ར་ཛྫཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཝ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི་ཡཱ མཱ་ཏ་རཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ནཱ་མ. ས་ཉྪ་ཏྟོཏི སུ་ཊྛུ ཙ་ཏྟོ. པ་བྦ་ཛི་ཏོཏི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟོ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎེ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ པཱི་ཏི ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏ་ཏོ པཱི་ཏི་ཝེ་གེ་ན ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༣༠. ‘‘ཨ་པི ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཕ་ལཱ་སཱ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཝི་པ་ཀྐ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ་སྨི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི སཱ་ར་ཐི.
༣༡. ‘‘ཨ་པི ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ས་མྨ་ད་ཏྠོ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི;
ཝི་པ་ཀྐ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ་སྨི, ནི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ཀུ་ཏོ་བྷ་ཡོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་སཱ་ཝཱཏི ཨ་ཏ་ར་མཱ་ན་སྶ མ་མ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶེ་ཧི ཀ་ཏ་ཝཱ་ཡཱ་མ་སྶ ས་མི་དྡྷཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཕ་ལཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཝི་པ་ཀྐ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ་སྨཱིཏི ནི་ཊྛ་པྤ་ཏྟ་མ་ནོ་ར་ཐོ. ས་མྨ་ད་ཏྠོ ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་མྨཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི.
སཱ་ར་ཐི ཨཱ་ཧ –
༣༢. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཝ་གྒུ་ཀ་ཐོ ས་ནྟོ, ཝི་ས་ཊྛ་ཝ་ཙ་ནོ ཙ་སི;
ཀ་སྨཱ པི་ཏུ ཙ མཱ་ཏུ་ཙྩ, ས་ནྟི་ཀེ ན བྷ་ཎཱི ཏ་དཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་གྒུ་ཀ་ཐོཏི ས་ཁི་ལ་ཀ་ཐོ.
ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༣༣. ‘‘ནཱ་ཧཾ ཨ་ས་ནྡྷི་ཏཱ པ་ཀྑོ, ན བ་དྷི་རོ ཨ་སོ་ཏ་ཏཱ;
ནཱ་ཧཾ ཨ་ཛི་ཝ྄ཧ་ཏཱ མཱུ་གོ, མཱ མཾ མཱུ་ག་མ་དྷཱ་ར་ཡི.
༣༤. ‘‘པུ་རི་མཾ ས་རཱ་མ་ཧཾ ཛཱ་ཏིཾ, ཡ་ཏྠ ར་ཛྫ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ;
ཀཱ་ར་ཡི་ཏྭཱ ཏ་ཧིཾ ར་ཛྫཾ, པཱ་པ་ཏྠཾ ནི་ར་ཡཾ བྷུ་སཾ.
༣༥. ‘‘ཝཱི་ས་ཏི་ཉྩེ་ཝ ཝ་སྶཱ་ནི, ཏ་ཧིཾ ར་ཛྫ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ;
ཨ་སཱི་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ནི་ར་ཡ་མྷི ཨ་པ་ཙྩི་སཾ.
༣༦. ‘‘ཏ་སྶ ར་ཛྫ་སྶ་ཧཾ བྷཱི་ཏོ, མཱ མཾ ར་ཛྫཱ་བྷི་སེ་ཙ་ཡུཾ;
ཏ་སྨཱ པི་ཏུ ཙ མཱ་ཏུ་ཙྩ, ས་ནྟི་ཀེ ན བྷ་ཎིཾ ཏ་དཱ.
༣༧. ‘‘ཨུ་ཙྪ་ངྒེ མཾ ནི་སཱ་དེ་ཏྭཱ, པི་ཏཱ ཨ་ཏྠཱ་ནུ་སཱ་ས་ཏི;
ཨེ་ཀཾ ཧ་ན་ཐ བ་ནྡྷ་ཐ, ཨེ་ཀཾ ཁཱ་རཱ་པ་ཏ་ཙྪི་ཀཾ;
ཨེ་ཀཾ སཱུ་ལ་སྨིཾ ཨུ་པྤེ་ཐ, ཨི་ཙྩ་སྶ མ་ནུ་སཱ་ས་ཏི.
༣༨. ‘‘ཏཱ་ཡཱ་ཧཾ ཕ་རུ་སཾ སུ་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡོ ས་མུ་དཱི་རི་ཏཱ;
ཨ་མཱུ་གོ མཱུ་ག་ཝ་ཎྞེ་ན, ཨ་པ་ཀྑོ པ་ཀྑ་ས་མྨ་ཏོ;
ས་ཀེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་ས་སྨིཾ, ཨ་ཙྪཱ་ཧཾ ས་མྤ་རི་པླུ་ཏོ.
༣༩. ‘‘ཀ་སི་ར་ཉྩ པ་རི་ཏྟ་ཉྩ, ཏ་ཉྩ དུ་ཀྑེ་ན སཾ་ཡུ་ཏཾ;
ཀོ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ག་མྨ, ཝེ་རཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ ཀེ་ན་ཙི.
༤༠. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཙ ཨ་ལཱ་བྷེ་ན, དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཨ་ད་སྶ་ནཱ;
ཀོ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་མཱ་ག་མྨ, ཝེ་རཾ ཀ་ཡི་རཱ་ཐ ཀེ་ན་ཙི.
༤༡. ‘‘ཨ་པི ཨ་ཏ་ར་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཕ་ལཱ་སཱ་ཝ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;