༢༢. མ་ཧཱ་ནི་པཱ་ཏོ
[༥༤༣] ༦. བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ག་ར་ཀ་ཎྜཾ
ཡཾ ཀི་ཉྩི ར་ཏ་ནཾ ཨ་ཏྠཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀེ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཀི་ར ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ཨཱ་དཱི་སུ པ་ན ཡེ ཨཱ་ར་བྦྷ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ས་མུ་ཊྛཱ་ཏི, ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ས་ལླ་པ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཛྫ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ ཨཱ་ར་བྦྷ པུ་བྦ་ཙ་རི་ཡ་པྤ་ཊི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ ས་མུ་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཏཱི་ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ ‘‘ཨུ་པོ་ས་ཐི་ཀ་ཏྠ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ’’ཏི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ, ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝོ ཀ་ཏཾ, ཨ་པི་ཙ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ, ཡཾ ཏུ་མྷེ མཱ་དི་སཾ བུ་དྡྷཾ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ལ་བྷ་ནྟཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་ཐ. པོ་རཱ་ཎ་པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ན ཨ་ནཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་པི མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རིཾ་སུ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ར་ཛྫཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ར་ཛྫ་མྤི མེ ག་ཎྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ས་ངྐོ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཨི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ ཏེ རུ་ཙྩ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་མ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ པི་ཏ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡ་མུ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཙ ས་མུ་དྡ་སྶ ཙ པ་བྦ་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏ་དཱ ས་མུ་དྡ་སྶ ཧེ་ཊྛི་མེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཨེ་ཀཱ མ་ཏ་པ་ཏི་ཀཱ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཨ་ཉྙཱ་སཾ ས་པ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཡ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རེ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫཾ དི་སྭཱ པ་དཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་དྡ་ས. ཏ་དཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏོ ཧོ་ཏི. སཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་ར་ཎ་ཉྩེ་ཝ སེ་ས་པ་རི་ཀྑཱ་རེ ཙ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཾ ཨེ་ཀ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ, ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ནཾ ‘ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནུ ཁོ ནོ’ཏི, ས་ཙེ ཧི ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ནེ་ཀྑ་མྨཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ, ན མེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ས་ཡ་ནཾ སཱ་དི་ཡི་སྶ་ཏི. ས་ཙེ ཀཱ་མཱ་བྷི་ར་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, མ་མ ས་ཡ་ན་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ནི་པ་ཛྫི་སྶ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དི་བྦ་པུ་པྥཱ་ནི ཙེ་ཝ དི་བྦ་ག་ནྡྷེ ཙ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ དི་བྦ་པུ་པྥ་ས་ཡ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ པུ་པྥཱུ་པ་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཙུ་ཎྞཾ ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ག་ཏཱ.
རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨི་མཾ ས་ཡ་ནཾ ས་ཛྫི་ཏ’’ནྟི ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ སུ་ག་ནྡྷཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི, མ་ནཱ་པཾ ཝ་ཏ ཀ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་ཏྟ’’ནྟི ན ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ པུ་པྥ་ས་ཡ་ནེ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནེ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་ས་མྨ་ཛྫི་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ག་མཱ་སི. ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མི་ལཱ་ཏཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི དི་སྭཱ ‘‘ཀཱ་མཱ་དྷི་མུ་ཏྟོ ཨེ་ས, ན ས་དྡྷཱ་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ས་ཀྐཱ ནཾ ག་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ པུ་རཱ་ཎ་པུ་པྥཱ་ནི ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ན་ཝ་པུ་པྥ་ས་ཡ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཙ་ངྐ་མེ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ག་ཏཱ. སོ ཏཾ དི་ཝ་ས་མྤི པུ་པྥ་ས་ཡ་ནེ ས་ཡི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨི་མཾ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཨ་ལ་ངྐ་རོ་ཏཱི’’ཏི? སོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨི་ཏ་རཱ་པི བ་ཧཱུ ག་ནྡྷེ ཙེ་ཝ པུ་པྥཱ་ནི ཙ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཾ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཾ དི་སྭཱ་ཝ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ ས་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ‘‘ཀཱ་སི ཏྭ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཧཾ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ས་སཱ་མི་ཀཱ ཨ་སྶཱ་མི་ཀཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཧཾ པུ་བྦེ ས་སཱ་མི་ཀཱ, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཨ་སྶཱ་མི་ཀཱ ཝི་དྷ་ཝཱ’’. ‘‘ཏྭཾ པ་ན ཀ་ཏྠ ཝཱ་སི་ཀོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ’’. ‘‘ཏྭཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀ་སྨཱ ཨི་དྷ ཝི་ཙ་ར་སཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ས་སཱ་མི་ཀཱ་ནཾ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ནཾ ཡ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀཾ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟཱི ཝི་ཙ་རཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི བྷ་དྡེ, སཱ་དྷུ, ཨ་ཧ་མྤི ན ས་དྡྷཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, པི་ཏ་རཱ པ་ན མེ ནཱི་ཧ་རི་ཏ་ཏྟཱ ཨི་དྷ ཝ་སཱ་མི, ཏྭཾ མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཨ་ཧཾ ཏེ སཱ་མི་ཀོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, ཨུ་བྷོ་པི ཨི་དྷ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་སིཾ་སུ. སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ཧཱ་ར་ཧཾ གེ་ཧཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཧཾ པ་ལླ་ངྐཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ན ཁཱ་དི, དི་བྦ་ཨ་ནྣ་པཱ་ན་མེ་ཝ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, སཱ་ག་ར་ཏཱི་རེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ཏ་སྶ ‘‘སཱ་ག་ར་བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྶ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ཏ་སྶཱ ས་མུ་དྡ་ཏཱི་རེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘ས་མུ་དྡ་ཛཱ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སི་ཀོ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ས་ཉྫཱ་ནི་ཏྭཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་དྷ ཝ་ས་ན་བྷཱ་ཝཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ན་ག་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་རཱ་ཛ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ནཱ་མ ན ས་ཎྛཱ་ཏི, རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ ཨ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ན ཛཱ་ནཱ་མ, ཕུ་སྶ་ར་ཐཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ན་ག་རཾ པ་ཏྭཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དི་ཝ་སེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ན མ་གྒ་ནཱ་ཡ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཱ ར་ཉྙོ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ར་ཛྫཾ པ་ཊི་པ་ཛྫཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ.
སོ ‘‘ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡ ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, པི་ཏཱ མེ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ, ཨ་མ་ཙྩཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ག་ཙྪཱ་མ, བྷ་དྡེ, ཨུ་བྷོ་པི དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མ, ཏྭཾ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘སཱ་མི, ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ག་ནྟུ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཡཾ གྷོ་ར་ཝི་སཱ ཁི་པྤ་ཀོ་པཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀེ་ན་པི ཀུ་ཛ྄ཛྷཱ་མ, ས་པ་ཏྟི་རོ་སོ ཙ ནཱ་མ བྷཱ་རི་ཡོ. ས་ཙཱ་ཧཾ ཀི་ཉྩི དི་སྭཱ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཝཱ ཀུ་དྡྷཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་སྶཱ་མི, བྷ་སྨཱ་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ཀི་རི་སྶ་ཏི. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ན ས་ཀྐཱ མ་ཡཱ ག་ནྟུ’’ནྟི. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ་པི ཡཱ་ཙ་ཏེ་ཝ. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཀེ་ན་ཙི པ་རི་ཡཱ་ཡེ་ན ན ག་མི་སྶཱ་མི, ཨི་མེ པ་ན མེ པུ་ཏྟཱ ནཱ་ག་ཀུ་མཱ་རཱ ཏ་ཝ ས་མྦྷ་ཝེ་ན ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ. ས་ཙེ ཏེ མ་ཡི སི་ནེ་ཧོ ཨ་ཏྠི, ཨི་མེ་སུ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ བྷ་ཝ. ཨི་མེ ཁོ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་བཱི་ཛ་ཀཱ སུ་ཁུ་མཱ་ལཱ མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན ཀི་ལ་མི་ཏྭཱ མ་རེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ཝཾ ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ དྭེ པུ་ཏྟ་ཀེ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལཱ༹་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རེ་པི ཨ་ནྟོ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ་ཀཱ་རེ་ཡྻཱ་སི, ཨེ་ཝཾ ཏེ ན ཀི་ལ་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.
སཱ ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་ཀེ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ཐ་ན་ནྟ་རེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་སེ ཙུ་མྦི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ་སྶ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ རོ་དི་ཏྭཱ ཀ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ་པི དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཨ་སྶུ་པུ་ཎྞེ་ཧི ནེ་ཏྟེ་ཧི ནི་ཝེ་ས་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི པུ་ཉྪི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. ཏེ ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་བྷི་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ག་རཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཏེ་ན ཧི སཱི་གྷཾ ནཱ་ཝཾ ཁ་ཎི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི ནཱ་ནཱ་པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་ར་ཐ, མ་མ པུ་ཏྟཱ ཨུ་ད་ཀ་བཱི་ཛ་ཀཱ, ཏེ ཏ་ཏྠ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ སུ་ཁཾ ག་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ་ཧི ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠཱི་ཧི ཨ་མ་ཙྩཱ་དཱི་ཧི ཙ པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་པཱ་ནཾ པི་ཝི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏེ ནི་བ་དྡྷཾ ཏ་ཏྠ ཀཱི་ལི༹ཾ་སུ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཝེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ ཨེ་ཀོ ཀ་ཙྪ་པོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཏ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ ཨུ་ད་ཀ་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ སཱི་སཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫི. ཏེ ཏཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨེ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཨ་མྷེ ཏཱ་སེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ནཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི པུ་རི་སེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏེ ཛཱ་ལཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཙྪ་པཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སུཾ. ཀུ་མཱ་རཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ས, ཏཱ་ཏ, པི་སཱ་ཙོ’’ཏི ཝི་ར་ཝིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཀ་ཙྪ་པ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ་སྶ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི. ཏ་ཏྲ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཨ་ཡཾ རཱ་ཛ་ཝེ་རི་ཀོ, ཨེ་ཏཾ ཨུ་དུ་ཀྑ་ལེ མུ་ས་ལེ་ཧི ཙུ་ཎྞ་ཝི་ཙུ་ཎྞཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཏཱི་ཧི པཱ་ཀེ་ཧི པ་ཙི་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏུཾ’’, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཨ་ངྒཱ་རེ་སུ ཨུ་ཏྟཱ་པེ་ཏུཾ,’’ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ‘‘ཨ་ནྟོ་ཀ་ཊཱ་ཧེ་ཡེ་ཝ ནཾ པ་ཙི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨེ་ཀོ པ་ན ཨུ་ད་ཀ་བྷཱི་རུ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ ‘‘ཨི་མཾ ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ ཁི་པི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, སོ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཧི་སྶ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀ་ཙྪ་པོ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྦྷོ, ཀིཾ ཏེ མ་ཡཱ ཨ་པ་རཱ་དྷོ ཀ་ཏོ, ཀེ་ན མཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་ཙཱ་རེ་སི. མ་ཡཱ ཧི ས་ཀྐཱ ཨི་ཏ་རཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ས་ཧི་ཏུཾ, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་ཏི་ཀ་ཀྑ་ལོ༹, མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙཱ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨེ་ཏ་དེ་ཝ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཨཱ་ཝ་ཊྚེ ཁི་པཱ་པེ་སི. པུ་རི་སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་གཱ་མིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧཾ པ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཝཱ་ཧེ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་ནཱ་ག་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟཱ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ དི་སྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ ནཾ དཱ་ས’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ཧ་ཏྠཱ མུ་ཙྩི་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ ཕ་རུ་སཱ་ནཾ ནཱ་གཱ་ནཾ ཧ་ཏྠཾ པ་ཏྟོ, ཀེ་ན ནུ ཁོ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མུ་ཙྩེ་ཡྻ’’ནྟི. སོ ‘‘ཨ་ཏྠེ་སོ ཨུ་པཱ་ཡོ’’ཏི མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ ནཱ་ག་ར་ཉྙོ ས་ནྟ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་སྨཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཙི་ཏྟ་ཙཱུ་ལོ༹ ནཱ་མ ཀ་ཙྪ་པོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ དཱུ་ཏོ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ དྷཱི་ཏ་རཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ མཾ པ་ཧི་ཎི, ཏ་སྶ མཾ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨཱ་ནེ་ཐ ན’’ནྟི ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ དི་སྭཱ་ཝ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ལཱ་མ་ཀ་ས་རཱི་རོ དཱུ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀ་ཙྪ་པོ ‘‘ཀིཾ པ་ན, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དཱུ་ཏེ་ཧི ནཱ་མ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ས་རཱི་ར་ཉྷི ཁུ་དྡ་ཀཾ ཝཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཝཱ ཨ་པྤ་མཱ་ཎཾ, ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཀ་མྨ་ནི་པྥཱ་ད་ན་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎཾ. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ བ་ཧཱུ དཱུ་ཏཱ. ཐ་ལེ ཀ་མྨཾ མ་ནུ་སྶཱ ཀ་རོ་ནྟི, ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑི་ནོ, ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ཧ་མེ་ཝ. ཨ་ཧ་ཉྷི ཙི་ཏྟ་ཙཱུ་ལོ༹ ནཱ་མ ཀ་ཙྪ་པོ ཋཱ་ན་ནྟ་ར་པྤ་ཏྟོ རཱ་ཛ་ཝ་ལླ་བྷོ, མཱ མཾ པ་རི་བྷཱ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ གུ་ཎཾ ཝ་ཎྞེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ པུ་ཙྪི ‘‘ཀེ་ན པ་ན་ཏྠེ་ན ར་ཉྙཱ པེ་སི་ཏོ་སཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, རཱ་ཛཱ མཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ ‘‘མ་ཡཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ རཱ་ཛཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་དྷ་མྨོ ཀ་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི དྷ་ཏ་ར་ཊྛེ་ན ནཱ་ག་ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་དྷ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ མ་མ དྷཱི་ཏ་རཾ ས་མུ་དྡ་ཛཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མཾ པ་ཧི་ཎི. ‘‘ཏུ་མྷེ པ་པ་ཉྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ་ཡེ་ཝ པུ་རི་སཾ པེ་སེ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ དཱ་རི་ཀཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི. སོ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ པེ་སེ་སི ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ར་ཉྙོ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཀ་ཙྪ་པཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཱ ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ.
ཀ་ཙྪ་པོ ཡ་མུ་ནཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀཾ པ་དུ་མ་ས་རཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ལཱ་ཡི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘བྷོ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ ཙ་སྶ མཾ ཨུ་ད་ཀེ གོ་ཙ་ར་ཏྟཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ པ་དུ་མཱ་ནི ནོ དེ་ཧི, བྷི་ས་མཱུ་ལཱ་ནི དེ་ཧཱི་ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟི. ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཏཱ་ནི ག་ཎྷི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཏྠ མཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ མཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ་པི པུ་རེ་ཏ་རཾ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཝོ ཏ་ཏྠེ་ཝ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སུཾ. སོ ཏ་ཏྠ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ནི་ལཱི་ཡི. ཨི་ཏ་རེ་པི ནཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝ་ཎྞེ་ན རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ’’ཏི? ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཾ ཏ་སྶ དཱུ་ཏཱ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཝོ ཨཱ་རོ་གྱཾ པུ་ཙྪ་ཏི. ས་ཙེ ཡཾ ཝོ ཨི་ཙྪ་ཐ, ཏཾ ནོ ཝ་དེ་ཐ. ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར དྷཱི་ཏ་རཾ ས་མུ་དྡ་ཛཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ པཱ་ད་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཐཱ’’ཏི ཨི་མ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ –
༧༨༤. ‘‘ཡཾ ཀི་ཉྩི ར་ཏ་ནཾ ཨ་ཏྠི, དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ;
ས་བྦཱ་ནི ཏེ ཨུ་པ་ཡ་ནྟུ, དྷཱི་ཏ་རཾ དེ་ཧི རཱ་ཛི་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་བྦཱ་ནི ཏེ ཨུ་པ་ཡ་ནྟཱུཏི ཏ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ ས་བྦཱ་ནི ར་ཏ་ནཱ་ནི ཏ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟུ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༨༥. ‘‘ན ནོ ཝི་ཝཱ་ཧོ ནཱ་གེ་ཧི, ཀ་ཏ་པུ་བྦོ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
ཏཾ ཝི་ཝཱ་ཧཾ ཨ་སཾ་ཡུ་ཏྟཾ, ཀ་ཐཾ ཨ་མྷེ ཀ་རོ་མ་སེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་སཾ་ཡུ་ཏྟནྟི ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཾ་ས་གྒཾ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ. ཨ་མྷེཏི ཨ་མྷེ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ ས་མཱ་ནཱ ཀ་ཐཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷཾ ཀ་རོ་མཱ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ‘‘ས་ཙེ ཏེ དྷ་ཏ་ར་ཊྛེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྦ་ནྡྷོ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཾ ཙི་ཏྟ་ཙཱུ་ལ༹ཾ ནཱ་མ ཀ་ཙྪ་པཾ ‘ས་མུ་དྡ་ཛཾ ནཱ་མ ཏེ དྷཱི་ཏ་རཾ ད་མྨཱི’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ པེ་སེ་སི? ཨེ་ཝཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་རི་བྷ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ མ་ཡཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ. མ་ཡ་ཉྷི ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏ་ཛྫེ་ནྟཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སིཾ་སུ –
༧༨༦. ‘‘ཛཱི་ཝི་ཏཾ ནཱུ་ན ཏེ ཙ་ཏྟཾ, ར་ཊྛཾ ཝཱ མ་ནུ་ཛཱ་དྷི་པ;
ན ཧི ནཱ་གེ ཀུ་པི་ཏ་མྷི, ཙི་རཾ ཛཱི་ཝ་ནྟི ཏཱ་དི་སཱ.
༧༨༧. ‘‘ཡོ ཏྭཾ དེ་ཝ མ་ནུ་སྶོ་སི, ཨི་དྡྷི་མ་ནྟཾ ཨ་ནི་དྡྷི་མཱ;
ཝ་རུ་ཎ་སྶ ནི་ཡཾ པུ་ཏྟཾ, ཡཱ་མུ་ནཾ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ར་ཊྛཾ ཝཱཏི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན ཏ་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝཱ ར་ཊྛཾ ཝཱ ཙ་ཏྟཾ. ཏཱ་དི་སཱཏི ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ ནཱ་གེ ཀུ་པི་ཏེ ཙི་རཾ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ནྟི. ཡོ ཏྭཾ, དེ་ཝ, མ་ནུ་སྶོ་སཱིཏི དེ་ཝ, ཡོ ཏྭཾ མ་ནུ་སྶོ ས་མཱ་ནོ. ཝ་རུ་ཎ་སྶཱཏི ཝ་རུ་ཎ་ནཱ་ག་རཱ་ཛ་སྶ. ནི་ཡཾ པུ་ཏྟནྟི ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟི་ཀ་པུ་ཏྟཾ. ཡཱ་མུ་ནནྟི ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཧེ་ཊྛཱ ཛཱ་ཏཾ.
ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༧༨༨. ‘‘ནཱ་ཏི་མ་ཉྙཱ་མི རཱ་ཛཱ་ནཾ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛཾ ཡ་ས་སྶི་ནཾ;
དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཧི ནཱ་གཱ་ནཾ, བ་ཧཱུ་ན་མ་པི ཨི་སྶ་རོ.
༧༨༩. ‘‘ཨ་ཧི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་པི, ན མེ དྷཱི་ཏ་ར་མཱ་ར་ཧོ;
ཁ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ, ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱ ས་མུ་དྡ་ཛཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ བ་ཧཱུ་ན་མ་པཱིཏི པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀ་སྶ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་སྶ ཨི་སྶ་ར་བྷཱ་ཝཾ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ན མེ དྷཱི་ཏ་ར་མཱ་ར་ཧོཏི ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ་པི པ་ན སོ ཨ་ཧི་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏྟཱ མ་མ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་ར་ཧོ ན ཧོ་ཏི. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ ཙ ཝི་དེ་ཧཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ མཱ་ཏི་པ་ཀྑེ ཉཱ་ཏ་ཀེ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ས་མུ་དྡ་ཛཱཏི སོ ཙ ཝི་དེ་ཧ་རཱ་ཛ་པུ་ཏྟོ མ་མ དྷཱི་ཏཱ ས་མུ་དྡ་ཛཱ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷོ་པི ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏཱ. ཏེ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ སཾ་ཝཱ་སཾ ཨ་ར་ཧ་ནྟི. ན ཧེ་སཱ མ་ཎྜཱུ་ཀ་བྷ་ཀྑ་སྶ ས་པྤ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ཏི ཨཱ་ཧ.
ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ཏཾ ཏ་ཏྠེ་ཝ ནཱ་སཱ་ཝཱ་ཏེ་ན མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ་པི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ དི་ཝ་སཾ ཝ་ཝ་ཏྠཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ པེ་སི་ཏཱ, ཨི་མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ནྟུཾ ན ཡུ་ཏྟཾ, ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏ་ཏྠེ་ཝ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏཱ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ལ་དྡྷཱ ཝོ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ར་ཉྙཱ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ, དེ་ཝ, ཨ་མྷེ ཨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཡ་ཏྠ ཝཱ ཏ་ཏྠ ཝཱ པེ་སེ་སི. ས་ཙེ་པི མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཨི་དྷེ་ཝ ནོ མཱ་རེ་ཧི. སོ ཏུ་མྷེ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷཱི་ཏ་རཾ ཛཱ་ཏི་མཱ་ནེ་ན ཨུ་ཀྑི་པ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཨ་ཝུ་ཏྟ་ཉྩ ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཀོ་དྷཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡིཾ་སུ. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཏུཾ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༧༩༠. ‘‘ཀ་མྦ་ལ་སྶ་ཏ་རཱ ཨུ་ཊྛེ་ནྟུ, ས་བྦེ ནཱ་གེ ནི་ཝེ་ད་ཡ;
བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝ་ཛྫ་ནྟུ, མཱ ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋ་ཡུ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀ་མྦ་ལ་སྶ་ཏ་རཱ ཨུ་ཊྛེ་ནྟཱུཏི ཀ་མྦ་ལ་སྶ་ཏ་རཱ ནཱ་མ ཏ་སྶ མཱ་ཏུ་པ་ཀྑི་ཀཱ སི་ནེ་རུ་པཱ་དེ ཝ་ས་ན་ནཱ་གཱ, ཏེ ཙ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟུ. ཨ་ཉྙེ ཙ ཙ་ཏཱུ་སུ དི་སཱ་སུ ཨ་ནུ་དི་སཱ་སུ ཡ་ཏྟ་ཀཱ ཝཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཙ་ན་ཀ་རཱ, ཏེ ས་བྦེ ནཱ་གེ ནི་ཝེ་ད་ཡ, ག་ནྟྭཱ ཛཱ་ནཱ་པེ་ཐ, ཁི་པྤཾ ཀི་ར ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཐཱ་ཏི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏོ ས་བྦེ་ཧེ་ཝ སཱི་གྷཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏེ་ཧི ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ས་བྦེ་པི ཏེ ནཱ་གཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝ་ཛྫ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ, དེ་ཝ, ཏཾ ནཱ་སཱ་ཝཱ་ཏ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན བྷ་སྨཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི ཙ ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རི པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཏ་སྶཱ ཝི་ནཱ་སཾ ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟོ ‘‘མཱ ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋ་ཡུ’’ནྟི ཨཱ་ཧ, ཏུ་མྷེ་སུ ཀོ་ཙི ཀ་ཉྩི མཱ ཝི་ཧེ་ཋ་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ཨ་ཐ ནཾ ནཱ་གཱ ‘‘ས་ཙེ ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶོ ན ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏ་བྦོ, ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ‘‘ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་ཧ་མྤི ཨི་དཾ ནཱ་མ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
༧༩༡. ‘‘ནི་ཝེ་ས་ནེ་སུ སོ་བྦྷེ་སུ, ར་ཐི་ཡཱ ཙ་ཙྩ་རེ་སུ ཙ;
རུ་ཀྑ་གྒེ་སུ ཙ ལ་མྦ་ནྟུ, ཝི་ཏ་ཏཱ ཏོ་ར་ཎེ་སུ ཙ.
༧༩༢. ‘‘ཨ་ཧ་མྤི ས་བྦ་སེ་ཏེ་ན, མ་ཧ་ཏཱ སུ་མ་ཧཾ པུ་རཾ;
པ་རི་ཀྑི་པི་སྶཾ བྷོ་གེ་ཧི, ཀཱ་སཱི་ནཾ ཛ་ན་ཡཾ བྷ་ཡ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ སོ་བྦྷེ་སཱུཏི པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་སུ. ར་ཐི་ཡཱཏི ར་ཐི་ཀཱ་ཡ. ཝི་ཏ་ཏཱཏི ཝི་ཏ་ཏ་ས་རཱི་རཱ མ་ཧཱ་ས་རཱི་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སུ ཙེ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནཱ་དཱི་སུ དྭཱ་ར་ཏོ་ར་ཎེ་སུ ཙ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟུ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་གཱ ཀ་རོ་ནྟུ, ཀ་རོ་ནྟཱ ཙ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཏཱ་ཝ མ་ཉྩ་པཱི་ཋཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཙ ཨུ་པ་རི ཙ ཨ་ནྟོ་ག་བྦྷ་བ་ཧི་ག་བྦྷཱ་དཱི་སུ ཙ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛེ ར་ཐི་ཀཱ་དཱི་ནཾ པ་སྶེ་སུ ཙེ་ཝ ཐ་ལེ་སུ ཙ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ས་རཱི་རཱ་ནི མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ ཕ་ཎེ ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ར་ག་གྒ་རཱི ཝི་ཡ དྷ་མ་མཱ་ནཱ ‘‘སུ་སཱུ’’ཏི ས་དྡཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨོ་ལ་མྦ་ཐ ཙ ནི་པ་ཛྫ་ཐ ཙ. ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ན ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཱ་ནཾ ག་བྦྷི་ནི་ཏྠཱི་ནཾ ས་མུ་དྡ་ཛཱ་ཡ ཙཱ་ཏི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མཱ ད་སྶ་ཡི་ཏྠ. ཨ་ཧ་མྤི ས་བྦ་སེ་ཏེ་ན མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་རཱི་རེ་ན ག་ནྟྭཱ སུ་མ་ཧ་ནྟཾ ཀཱ་སི་པུ་རཾ ས་ཏྟ་ཀྑ་ཏྟུཾ བྷོ་གེ་ཧི པ་རི་ཀྑི་པི་སྶཾ, མ་ཧ་ནྟེ་ན ཕ་ཎེ་ན ནཾ ཚཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱི་ནཾ བྷ་ཡཾ ཛ་ན་ཡ་ནྟོ ‘‘སུ་སཱུ’’ཏི ས་དྡཾ མུ་ཉྩི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཨ་ཐ ས་བྦེ ནཱ་གཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༧༩༣. ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཨུ་ར་གཱ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞི་ནོ;
བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཝ་ཛྫིཾ་སུ, ན ཙ ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋ་ཡུཾ.
༧༩༤. ‘‘ནི་ཝེ་ས་ནེ་སུ སོ་བྦྷེ་སུ, ར་ཐི་ཡཱ ཙ་ཙྩ་རེ་སུ ཙ;
རུ་ཀྑ་གྒེ་སུ ཙ ལ་མྦིཾ་སུ, ཝི་ཏ་ཏཱ ཏོ་ར་ཎེ་སུ ཙ.
༧༩༥. ‘‘ཏེ་སུ དི་སྭཱ་ན ལ་མྦ་ནྟེ, པུ་ཐཱུ ཀ་ནྡིཾ་སུ ནཱ་རི་ཡོ;
ནཱ་གེ སོ་ཎྜི་ཀ་ཏེ དི་སྭཱ, པ་སྶ་ས་ནྟེ མུ་ཧུཾ མུ་ཧུཾ.
༧༩༦. ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སཱི པ་བྱ་ཐི་ཏཱ, ཨཱ་ཏུ་རཱ ས་མ་པ་ཛྫ་ཐ;
བཱ་ཧཱ པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་ཀྐ་ནྡུཾ, དྷཱི་ཏ་རཾ དེ་ཧི རཱ་ཛི་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞི་ནོཏི ནཱི་ལཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཝ་ཎྞཱ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ཧི ཏེ རཱུ་པཱ་ནི མཱ་པ་ཡིཾ་སུ. པ་ཝ་ཛྫིཾ་སཱུཏི ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ལ་མྦིཾ་སཱུཏི དྷ་ཏ་ར་ཊྛེ་ན ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཏེ ས་བྦེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ས་ཉྩཱ་རཾ པ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦིཾ་སུ. དཱུ་ཏཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ར་ཉོ ས་ཡ་ན་སྶ ཙ་ཏྟཱ་རོ པཱ་དེ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་སཱི་སེ མ་ཧ་ནྟེ ཕ་ཎེ ཀ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྜེ་ཧི སཱི་སཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཝི་ཡ དཱ་ཋཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་སྶ་ས་ནྟཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་སི. པ་བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནཱ པུ་རི་སཱ ཡ་ཏོ ཡ་ཏོ ཧ་ཏྠཾ ཝཱ པཱ་དཾ ཝཱ པ་སཱ་རེ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ས་པྤེ ཚུ་པི་ཏྭཱ ‘‘ས་པྤོ, ས་པྤོ’’ཏི ཝི་ར་ཝ་ནྟི. པུ་ཐཱུ ཀ་ནྡིཾ་སཱུཏི ཡེ་སུ གེ་ཧེ་སུ དཱི་པཱ ཛ་ལ་ནྟི, ཏེ་སུ ཨི་ཏྠི་ཡོ པ་བུ་དྡྷཱ དྭཱ་ར་ཏོ་ར་ཎ་གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟེ ནཱ་གེ དི་སྭཱ བ་ཧཱུ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཀ་ནྡིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ་ཎྜི་ཀ་ཏེཏི ཀ་ཏ་ཕ་ཎེ.
པ་ཀྐ་ནྡུནྟི ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་གཱ་ནཾ ཨ་སྶཱ་ས་ཝཱ་ཏེ་ན ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཙ ཨུ་པྤཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ནེ ཝི་ཡ བྷཱི་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ ཀི་སྶ ནོ ཝི་ཧེ་ཋ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ དཱུ་ཏཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པུ་ན ཏ་སྶ དཱུ་ཏེ་ཧི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘དེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ དྷཱི་ཏ་རཾ ན ད་སྶ་ཏི, ས་ཀ་ལ་ན་ག་ར་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི ནོ, སཱ་མི, ཨོ་ཀཱ་སཾ དེ་ཐ, མ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟཱ ཨོ་ཀཱ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན ར་ཝེ་ན པ་ཀྐ་ནྟིཾ་སུ. བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་བྦྷེ་སུ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ཝ ‘‘དེ་ཝ, དྷཱི་ཏ་རཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་ར་ཉྙོ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ན ཀ་ནྡིཾ་སུ. ཏེ་པི ཙ་ཏྟཱ་རོ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀཱ ‘‘དེ་ཧཱི’’ཏི ཏུ་ཎྷེ་ཧི སཱི་སཾ པ་ཧ་ར་ནྟཱ ཝི་ཡ དཱ་ཋཱ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ པ་སྶ་ས་ནྟཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
སོ ནི་པ་ནྣ་ཀོ་ཝ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ན་ཉྩ ཨ་ཏྟ་ནོ ཙ བྷ་རི་ཡཱ་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཙ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ་ཧི ཏ་ཛྫི་ཏ་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ ‘‘མ་མ དྷཱི་ཏ་རཾ ས་མུ་དྡ་ཛཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ ད་མྨཱི’’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨ་ཝ་ཙ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏ་མ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཀཾ ན་ག་རཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ ཀི་ར ནོ པེ་སེ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏེ་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ཧཾ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ པ་ཧི་ཎི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏེ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ དྷཱི་ཏ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, པ་སྶེ་ཏཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ན་ག་རཾ, ཏྭཾ ཨེ་ཏྠ ཨེ་ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི བྷ་ཝི་སྶ་སི, ན དཱུ་རེ ཨི་ཏོ ཏཾ ན་ག་རཾ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ས་ཀྐཱ, ཨེ་ཏྠ ག་ནྟ་བྦ’’ནྟི ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་སཾ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་ཡོ་གྒེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཧ་ཏྠེ ད་ཏྭཱ པཱ་ཧེ་སི. ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་མ་ཙྩཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཾ ཏ་སྶ ད་ཏྭཱ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ པཱ་སཱ་དཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དི་བྦ་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་སུཾ. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ནཾ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཁུ་ཛྫཱ་དི་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ཝི་ཡ པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. སཱ དི་བྦ་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣ་མ་ཏྟཱ་ཝ དི་བྦ་ཕ་སྶཾ ཕུ་སི་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི.
དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་དྡྷིཾ ནཱ་ག་པ་རི་སཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དི་བྦ་ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཉྙེ ཙ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་སཱ་ད་མ་ཎི་པཱ་སཱ་དཱ་ད་ཡོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་དེ་ཝ་ན་ག་རཾ ཝི་ཡ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ དི་སྭཱ ཁུ་ཛྫཱ་དི་པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ་ཡོ པུ་ཙྪི ‘‘ཨི་དཾ ན་ག་རཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་ཏཾ, ན ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན་ག་རཾ ཝི་ཡ, ཀ་སྶེ་ཏ’’ནྟི. ‘‘སཱ་མི་ཀ་སྶ ཏེ ས་ནྟ་ཀཾ, དེ་ཝི, ན ཨ་པྤ་པུ་ཉྙཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ལ་བྷ་ནྟི, མ་ཧཱ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཏེ ཨ་ཡཾ ལ་དྡྷཱ’’ཏི. དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ་པི པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི ‘‘ཡོ ས་མུ་དྡ་ཛཱ་ཡ ས་པྤ་ཝ་ཎྞཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་སྶ རཱ་ཛ་ད་ཎྜོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀོ་པི ཏ་སྶཱ ས་པྤ་ཝ་ཎྞཾ ད་སྶེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ནཱ་མ ནཱ་ཧོ་སི. སཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཏ་ཏྠ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ པི་ཡ་སཾ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི.
ན་ག་ར་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་ཎྜཾ
སཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དྷ་ཏ་ར་ཊྛཾ པ་ཊི་ཙྩ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ཏ་སྶ པི་ཡ་ད་སྶ་ན་ཏྟཱ ‘‘སུ་ད་སྶ་ནོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. པུ་ནཱ་པ་རཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ཏ་སྶ ‘‘ད་ཏྟོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཾ་སུ. སོ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ. པུ་ནེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ཏ་སྶ ‘‘སུ་བྷོ་གོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་པ་ར་མྤི པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ཏ་སྶ ‘‘ཨ་རི་ཊྛོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨི་ཏི སཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ པུ་ཏྟེ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་རུ་ཎ་ནཱ་གཱ ཨ་རི་ཊྛ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ ‘‘ཏ་ཝ མཱ་ཏཱ མ་ནུ་སྶི་ཏྠཱི, ན ནཱ་གི་ནཱི’’ཏི. ཨ་རི་ཊྛོ ‘‘ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཐ་ནཾ པི་ཝ་ནྟོ་ཝ ས་པྤ་ས་རཱི་རཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ངྒུ་ཊྛ་ཁ་ཎྜེ་ན མཱ་ཏུ པི་ཊྛི་པཱ་དེ གྷ་ཊྚེ་སི. སཱ ཏ་སྶ ས་པྤ་ས་རཱི་རཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏཱ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ར་ཝི་ཏྭཱ ཏཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཁི་པ་ནྟཱི ན་ཁེ་ན ཏ་སྶ ཨ་ཀྑིཾ བྷི་ནྡི. ཏ་ཏོ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་རི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་སྶེ་སཱ ཝི་ར་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་རི་ཊྛེ་ན ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཎྷ་ཐ, ནཾ དཱ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཏ་ཛྫེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ཙྪི. རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཏ་སྶ ཀུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧེ་ན ‘‘དེ་ཝ, པུ་ཏྟ་སྶ མེ ཨ་ཀྑི བྷི་ནྣཾ, ཁ་མ་ཐེ་ཏ་སྶཱ་པ་རཱ་དྷ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ནྟི་ཡཱ ‘‘ཀིཾ ས་ཀྐཱ ཀཱ་ཏུ’’ནྟི ཁ་མི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ སཱ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན’’ནྟི ཨ་ཉྙཱ་སི. ཏ་ཏོ ཙ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་རི་ཊྛོ ཀཱ་ཎཱ་རི་ཊྛོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི པུ་ཏྟཱ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ནེ་སཾ པི་ཏཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛྫ་མ་དཱ་སི, མ་ཧ་ནྟོ ཡ་སོ ཨ་ཧོ་སི. སོ་ལ༹་ས སོ་ལ༹་ས ནཱ་ག་ཀ་ཉྙཱ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་ར་ཡིཾ་སུ. པི་ཏུ ཨེ་ཀ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀ་མེ་ཝ ར་ཛྫཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཡོ པུ་ཏྟཱ མཱ་སེ མཱ་སེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པ་སྶི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ན ཨ་ནྭ་དྡྷ་མཱ་སཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྷཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. པི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཝི་རཱུ་པ་ཀྑ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ་པི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ པ་ཉྷ་མྤི སོ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་རཱུ་པ་ཀྑེ ནཱ་ག་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཏི་ད་ས་པུ་རཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཀྐཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཉྷོ ས་མུ་ཊྛཱ་སི. ཏཾ ཀོ་ཙི ཀ་ཐེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, པ་ལླ་ངྐ་ཝ་ར་ག་ཏོ པ་ན ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ དི་བྦ་ག་ནྡྷ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ‘‘ད་ཏྟ, ཏྭཾ པ་ཐ་ཝི་ས་མཱ་ཡ ཝི་པུ་ལཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟོ ནཱ་མ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ‘‘བྷཱུ་རི་ད་ཏྟོ’’ ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཀྐ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཾ དེ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞཾ ཨ་ཏི་མ་ནོ་ཧ་རཾ ས་ཀྐ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ པི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ མ་ཎྜཱུ་ཀ་བྷ་ཀྑེ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན, ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཏྟི་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨཱ་པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏ, ཀ་རོ་ཧི, ཀ་རོ་ནྟོ པ་ན བ་ཧི ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་མ་སྨི་ཉྙེ་ཝ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ སུ་ཉྙ་ཝི་མཱ་ནེ ཀ་རོ་ཧི, བ་ཧི་ག་ཏཱ་ནཾ པ་ན ནཱ་གཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟཾ བྷ་ཡ’’ནྟི.
སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ སུ་ཉྙ་ཝི་མཱ་ནེ རཱ་ཛུ་ཡྻཱ་ནེ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ནཱ་ནཱ་ཏཱུ་རི་ཡ་ཧ་ཏྠཱ ནཱ་ག་ཀ་ཉྙཱ པ་རི་ཝཱ་རེ་ནྟི. སོ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏི, མ་ནུ་སྶ་པ་ཐཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡོ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, ཨ་ཧཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཡ་མུ་ནཱ་ཏཱི་རེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ ཝ་མྨི་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ བྷོ་གེ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. མ་ཡཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ ཀ་ཏེ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཏུ་མྷེ ད་ས ད་ས ཨི་ཏྠི་ཡོ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝཱ་རེ་ན ཝཱ་རེ་ན ཏཱུ་རི་ཡ་ཧ་ཏྠཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མཾ ག་ནྡྷེ་ཧི ཙ པུ་པྥེ་ཧི ཙ པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ གཱ་ཡི་ཏྭཱ ན་ཙྩི་ཏྭཱ མཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝ་མྨི་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ བྷོ་གེ ཨཱ་བྷུ་ཛི་ཏྭཱ ‘‘ཡོ མ་མ ཙ་མྨཾ ཝཱ ནྷཱ་རུཾ ཝཱ ཨ་ཊྛིཾ ཝཱ རུ་ཧི་རཾ ཝཱ ཨི་ཙྪ་ཏི, སོ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཙ་ཏུ་ར་ངྒ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཾ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ན་ངྒ་ལ་སཱི་ས་པྤ་མཱ་ཎཾ ས་རཱི་རཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་མ་ཀཱ་སི. ཨ་རུ་ཎེ ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཏཾ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨི་མི་ནཱ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ དཱི་གྷོ ཨ་དྡྷཱ ཝཱི་ཏི་ཝ་ཏྟོ.
ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཁ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ག་རུ་ལ༹་ཁ་ཎྜཾ
ཏ་དཱ ཨེ་ཀོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་དྭཱ་ར་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ་མ་ད་ཏྟེ་ན ནཱ་མ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ སཱུ་ལ་ཡ་ནྟ་པཱ་ས་ཝཱ་གུ་རཱ་དཱི་ཧི ཨོ་ཌྜེ་ཏྭཱ མི་གེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཀཱ་ཛེ་ནཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ནྟ་མ་སོ གོ་དྷཱ་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ སོ་མ་ད་ཏྟ, ས་ཙེ ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠཱ ག་མི་སྶཱ་མ, མཱ་ཏཱ ཏེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, ཡཾ ཀི་ཉྩི ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ནི་པ་ནྣ་ཝ་མྨི་ཀ་ཊྛཱ་ནཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ནྟྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུཾ ཡ་མུ་ནཾ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ་ནཾ མི་གཱ་ནཾ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, མི་ག་མ་གྒོ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཏྭཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛཱ་ཧི, ཨ་ཧཾ པཱ་ནཱི་ཡ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཾ མི་གཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི དྷ་ནུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མི་གཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐེ་ཀོ མི་གོ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ པཱ་ནཱི་ཡཾ པཱ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ. སོ ཏཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི. མི་གོ ཏ་ཏྠ ཨ་པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ར་ཝེ་གེ་ན ཏ་ཛྫི་ཏོ ལོ་ཧི་ཏེ་ན པ་གྒྷ་ར་ནྟེ་ན པ་ལཱ་ཡི. པི་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ ནཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ མཾ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡ་ཏྠ་ངྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཏཾ ནི་གྲོ་དྷཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཀཱ་ལོ, ན ས་ཀྐཱ ག་ནྟུཾ, ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མཾ་སཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝི་ཊ་པ་ནྟ་རེ ནི་པ་ཛྫིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མི་ག་ས་དྡ་ས་ཝ་ནཱ་ཡ སོ་ཏཾ ཨོ་ད་ཧི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ. སོ ཨ་ཧི་ས་རཱི་རཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ དི་བྦ་ས་རཱི་རཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ལཱི་ལཱ་ཡ པུ་པྥཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ་པི ནཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ དི་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ན་ཙྩ་གཱི་ཏཾ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་ས, ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟ, པུ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི པུ་ཏྟཾ པ་བོ་དྷེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ས་ཡ་ཏུ ཨེ་ས, ཀི་ལ་ནྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རུ་ཀྑཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏཾ དི་སྭཱ ས་དྡྷིཾ ཏཱུ་རི་ཡེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ག་ཏཱ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
༧༩༧. ‘‘པུ་པྥཱ་བྷི་ཧཱ་ར་སྶ ཝ་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཀོ ལོ་ཧི་ཏ་ཀྑོ ཝི་ཏ་ཏ་ནྟ་རཾ་སོ;
ཀཱ ཀ་མྦུ་ཀཱ་ཡཱུ་ར་དྷ་རཱ སུ་ཝ་ཏྠཱ, ཏི་ཊྛ་ནྟི ནཱ་རི་ཡོ ད་ས ཝ་ནྡ་མཱ་ནཱ.
༧༩༨. ‘‘ཀོ ཏྭཾ བྲ་ཧཱ་བཱ་ཧུ ཝ་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཝི་རོ་ཙ་སི གྷ་ཏ་སི་ཏྟོ་ཝ ཨ་གྒི;
མ་ཧེ་ས་ཀྑོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་སི ཡ་ཀྑོ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནཱ་གོ་སི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་པྥཱ་བྷི་ཧཱ་ར་སྶཱཏི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པཱུ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་བྷ་ཏེ་ན དི་བྦ་པུ་པྥཱ་བྷི་ཧཱ་རེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ. ཀོཏི ཀོ ནཱ་མ ཏྭཾ. ལོ་ཧི་ཏ་ཀྑོཏི ར་ཏྟ་ཀྑོ. ཝི་ཏ་ཏ་ནྟ་རཾ་སོཏི པུ་ཐུ་ལ་ཨ་ནྟ་རཾ་སོ. ཀ་མྦུ་ཀཱ་ཡཱུ་ར་དྷ་རཱཏི སུ་ཝ་ཎྞཱ་ལ་ངྐཱ་ར་དྷ་རཱ. བྲ་ཧཱ་བཱ་ཧཱུཏི མ་ཧཱ་བཱ་ཧུ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ས་ཙེ་པི ‘ས་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ་ཧ་མ་སྨཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, ས་དྡ་ཧི་སྶ་ཏེ་ཝཱ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ, ཨ་ཛྫ པ་ན མ་ཡཱ ས་ཙྩ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནཱ་ག་རཱ་ཛ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༧༩༩. ‘‘ནཱ་གོ་ཧ་མ་སྨི ཨི་དྡྷི་མཱ, ཏེ་ཛ་སྶཱི དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མོ;
ཌཾ་སེ་ཡྻཾ ཏེ་ཛ་སཱ ཀུ་དྡྷོ, ཕཱི་ཏཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་པི.
༨༠༠. ‘‘ས་མུ་དྡ་ཛཱ ཧི མེ མཱ་ཏཱ, དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཙ མེ པི་ཏཱ;
སུ་ད་སྶ་ན་ཀ་ནི་ཊྛོ་སྨི, བྷཱུ་རི་ད་ཏྟོ་ཏི མཾ ཝི་དཱུ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏེ་ཛ་སྶཱིཏི ཝི་ས་ཏེ་ཛེ་ན ཏེ་ཛ་ཝཱ. དུ་ར་ཏི་ཀྐ་མོཏི ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻོ. ཌཾ་སེ་ཡྻནྟི ས་ཙཱ་ཧཾ ཀུ་དྡྷོ ཕཱི་ཏཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་པི ཌཾ་སེ་ཡྻཾ, པ་ཐ་ཝི་ཡཾ མ་མ དཱ་ཋཱ་ཡ པ་ཏི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ མ་མ ཏེ་ཛེ་ན སོ ས་བྦོ ཛ་ན་པ་དོ བྷ་སྨཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. སུ་ད་སྶ་ན་ཀ་ནི་ཊྛོ་སྨཱིཏི ཨ་ཧཾ མ་མ བྷཱ་ཏུ སུ་ད་སྶ་ན་སྶ ཀ་ནི་ཊྛོ ཨ་སྨི. ཝི་དཱུཏི ཨེ་ཝཾ མ་མཾ པ་ཉྩ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཛཱ་ན་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙ་ཎྜོ ཕ་རུ་སོ, ཨ་ཧི་ཏུ་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨ་སྶ མེ ཨ་ནྟ་རཱ་ཡ་མྤི ཀ་རེ་ཡྻ, ཡཾ ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཨ་དྡྷ་ནི་ཡཾ ཀ་རེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, མ་ཧ་ནྟཾ ཏེ ཡ་སཾ ད་སྶཱ་མི, ར་མ་ཎཱི་ཡཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ, ཨེ་ཧི ཏ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་མི, པུ་ཏྟོ མེ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྨིཾ ག་ཙྪ་ནྟེ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ག་ཙྪ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨཱ་ནེ་ཧི ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཝཱ་སཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༠༡. ‘‘ཡཾ ག་མྦྷཱི་རཾ ས་དཱ་ཝ་ཊྚཾ, ར་ཧ་དཾ བྷེ་སྨཾ པེ་ཀྑ་སི;
ཨེ་ས དི་བྱོ མ་མཱ་ཝཱ་སོ, ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏ་པོ་རི་སོ.
༨༠༢. ‘‘མ་ཡཱུ་ར་ཀོ་ཉྩཱ་བྷི་རུ་དཾ, ནཱི་ལོ་དཾ ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོ;
ཡ་མུ་ནཾ པ་ཝི་ས མཱ བྷཱི་ཏོ, ཁེ་མཾ ཝ་ཏྟ་ཝ་ཏཾ སི་ཝ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ས་དཱ་ཝ་ཊྚནྟི ས་དཱ པ་ཝ་ཏྟཾ ཨཱ་ཝ་ཊྚཾ. བྷེ་སྨནྟི བྷ་ཡཱ་ན་ཀཾ. པེ་ཀྑ་སཱིཏི ཡཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ར་ཧ་དཾ པ་སྶ་སི. མ་ཡཱུ་ར་ཀོ་ཉྩཱ་བྷི་རུ་དནྟི ཨུ་བྷོ་སུ ཏཱི་རེ་སུ ཝ་ན་གྷ་ཊཱ་ཡཾ ཝ་ས་ནྟེ་ཧི མ་ཡཱུ་རེ་ཧི ཙ ཀོ་ཉྩེ་ཧི ཙ ཨ་བྷི་རུ་དཾ ཨུ་པ་ཀཱུ་ཛི་ཏཾ. ནཱི་ལོ་དནྟི ནཱི་ལ་ས་ལི་ལཾ. ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷ་ཏོཏི ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ་ན ས་ནྡ་མཱ་ནཾ. པ་ཝི་ས མཱ བྷཱི་ཏོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཡ་མུ་ནཾ ཨ་བྷཱི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཝི་ས. ཝ་ཏྟ་ཝ་ཏནྟི ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨཱ་ཙཱ་ར་ཝ་ནྟཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་བྷཱུ་མིཾ པ་ཝི་ས, ག་ཙྪ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་ཧཱི་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ནེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཨཱ་དཱ་ཡ ཡ་མུ་ནཱ་ཏཱི་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏཱི་རེ ཋི་ཏོ ཨཱ་ཧ –
༨༠༣. ‘‘ཏ་ཏྠ པ་ཏྟོ སཱ་ནུ་ཙ་རོ, ས་ཧ པུ་ཏྟེ་ན བྲཱ་ཧྨ་ཎ;
པཱུ་ཛི་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་མེ་ཧི, སུ་ཁཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ ཝ་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ པ་ཏྟོཏི ཏྭཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ. མ་ཡ྄ཧནྟི མ་མ ས་ནྟ་ཀེ་ཧི ཀཱ་མེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏོ. ཝ་ཙྪ་སཱིཏི ཏ་ཏྠ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ སུ་ཁཾ ཝ་སི་སྶ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨུ་བྷོ་པི ཏེ པི་ཏཱ་པུ་ཏྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨཱ་ནེ་སི. ཏེ་སཾ ཏ་ཏྠ དི་བྦོ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝི. ཨ་ཐ ནེ་སཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ད་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཙ་ཏྟཱ་རི ནཱ་ག་ཀ་ཉྙཱ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཏེ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ནྭ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རོ་གྱཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཡེ་ན ཏེ ཨ་ཏྠོ, ཏཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་མཱ་ནོ ཨ་བྷི་ར་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སོ་མ་ད་ཏྟེ་ན་པི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་ཙྪི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨེ་ཀ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་ནྡ་པུ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མ་སྶ ལོ་ཀ་ནྟ་ར་ནི་ར་ཡོ ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པཱ་སཱ་དོ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རཾ ཝི་ཡ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ནཱ་ག་ཀ་ཉྙཱ ཡ་ཀྑི་ནི་ཡོ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ, སོ་མ་ད་ཏྟ་སྶ་པི ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀ་སྨཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་སྶཱ་མི ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་མི, ཏྭཾ པ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་སི, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཏ་ཝ མཱ་ཏུ ཙེ་ཝ བྷཱ་ཏུ་བྷ་གི་ནཱི་ན་ཉྩ ཨ་ད་སྶ་ནེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་མི, ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ སོ་མ་ད་ཏྟ, ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. སོ ‘‘ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ པི་ཏ་རཱ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ ཏཱ་ཝ མེ མ་ནོ ལ་དྡྷོ, ས་ཙེ པ་ནཱ་ཧཾ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ་སྶ ‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་མྷཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ མེ ཡ་སཾ ད་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མེ ག་མ་ནཾ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀེ་ན པ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཏ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ‘ཏྭཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་སཱི’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘ས་གྒ་ཏྠཱ་ཡཱ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཏྭཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ པ་ཧཱ་ཡ ས་གྒ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་སི, ཀི་མ་ངྒཾ པ་ན མ་ཡཾ་ཡེ་ཝ པ་ར་དྷ་ནེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་མ, ཨ་ཧ་མྤི མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི ནཾ ས་ཉྙཱ་པེ་སྶཱ་མི. ཨ་ཐ མེ སོ ག་མ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨུ་ཀྐ་ཎྛ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏོ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ན ཀི་ཉྩི པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཀི་ཉྩི ག་མ་ན་པ་ཊི་བ་དྡྷཾ ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ ཨཱ་དི་ཏོ ཏཱ་ཝ ཏ་སྶ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༠༤. ‘‘ས་མཱ ས་མ་ནྟ་པ་རི་ཏོ, པ་ཧཱུ་ཏ་ཏ་ག་རཱ མ་ཧཱི;
ཨི་ནྡ་གོ་པ་ཀ་ས་ཉྪ་ནྣཱ, སོ་བྷ་ཏི ཧ་རི་ཏུ་ཏྟ་མཱ.
༨༠༥. ‘‘ར་མྨཱ་ནི ཝ་ན་ཙེ་ཏྱཱ་ནི, ར་མྨཱ ཧཾ་སཱུ་པ་ཀཱུ་ཛི་ཏཱ;
ཨོ་པུ་པྥ་པ་དྡྷཱ ཏི་ཊྛ་ནྟི, པོ་ཀྑ་ར་ཉྙོ སུ་ནི་མྨི་ཏཱ.
༨༠༦. ‘‘ཨ་ཊྛཾ་སཱ སུ་ཀ་ཏཱ ཐ་མྦྷཱ, ས་བྦེ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡཱ་མ་ཡཱ;
ས་ཧ་སྶ་ཐ་མྦྷཱ པཱ་སཱ་དཱ, པཱུ་རཱ ཀ་ཉྙཱ་ཧི ཛོ་ཏ་རེ.
༨༠༧. ‘‘ཝི་མཱ་ནཾ ཨུ་པ་པ་ནྣོ་སི, དི་བྱཾ པུ་ཉྙེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ;
ཨ་ས་མྦཱ་དྷཾ སི་ཝཾ ར་མྨཾ, ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁ་སཾ་ཧི་ཏཾ.
༨༠༨. ‘‘མ་ཉྙེ ས་ཧ་སྶ་ནེ་ཏྟ་སྶ, ཝི་མཱ་ནཾ ནཱ་བྷི་ཀ་ངྑ་སི;
ཨི་དྡྷཱི ཧི ཏྱཱ་ཡཾ ཝི་པུ་ལཱ, ས་ཀྐ་སྶེ་ཝ ཛུ་ཏཱི་མ་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་མཱ ས་མ་ནྟ་པ་རི་ཏོཏི པ་རི་ས་མ་ནྟ་ཏོ ས་བྦ་དི་སཱ་བྷཱ་གེ་སུ ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ མ་ཧཱི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི མུ་ཏྟཱ་ཝཱ་ལུ་ཀཱ་པ་རི་ཀི་ཎྞཱ ས་མ་ཏ་ལཱ. པ་ཧཱུ་ཏ་ཏ་ག་རཱ མ་ཧཱིཏི བ་ཧུ་ཀེ་ཧི ཏ་ག་ར་ག་ཙྪེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཨི་ནྡ་གོ་པ་ཀ་ས་ཉྪ་ནྣཱཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཨི་ནྡ་གོ་པ་ཀེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ. སོ་བྷ་ཏི ཧ་རི་ཏུ་ཏྟ་མཱཏི ཧ་རི་ཏ་ཝ་ཎྞ་ད་བྦ་ཏི་ཎ་ས་ཉྪ་ནྣཱ སོ་བྷ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝ་ན་ཙེ་ཏྱཱ་ནཱིཏི ཝ་ན་གྷ་ཊཱ. ཨོ་པུ་པྥ་པ་དྡྷཱཏི པུ་པྥི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏེ་ཧི པ་དུ་མ་པ་ཏྟེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཱ ཨུ་ད་ཀ་པི་ཊྛཱ. སུ་ནི་མྨི་ཏཱཏི ཏ་ཝ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ སུ་ཊྛུ ནི་མྨི་ཏཱ. ཨ་ཊྛཾ་སཱཏི ཏ་ཝ ཝ་ས་ན་པཱ་སཱ་དེ་སུ ཨ་ཊྛཾ་སཱ སུ་ཀ་ཏཱ ཝེ་ལུ༹་རི་ཡ་མ་ཡཱ ཐ་མྦྷཱ. ཏེ་ཧི ཐ་མྦྷེ་ཧི ས་ཧ་སྶ་ཐ་མྦྷཱ ཏ་ཝ པཱ་སཱ་དཱ ནཱ་ག་ཀ་ཉྙཱ་ཧི པཱུ་རཱ ཝི་ཛྫོ་ཏ་ནྟི. ཨུ་པ་པ་ནྣོ་སཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཝི་མཱ་ནེ ནི་བྦ་ཏྟོ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་ཧ་སྶ་ནེ་ཏྟ་སྶ ཝི་མཱ་ནནྟི ས་ཀྐ་སྶ ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟ་པཱ་སཱ་དཾ. ཨི་དྡྷཱི ཧི ཏྱཱ་ཡཾ ཝི་པུ་ལཱཏི ཡ་སྨཱ ཏ་ཝཱ་ཡཾ ཝི་པུ་ལཱ ཨི་དྡྷི, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ ཏེ་ན ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨེ་ན ས་ཀྐ་སྶ ཝི་མཱ་ན་མྤི ན པ་ཏྠེ་སི, ཨ་ཉྙཾ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི མ་ཧ་ནྟཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་སཱི་ཏི མ་ཉྙཱ་མི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ ཧེ་ཝཾ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཝ་ཙ, ས་ཀྐ་སྶ ཡ་སཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཡ་སོ སི་ནེ་རུ་ས་ནྟི་ཀེ སཱ་ས་པོ ཝི་ཡ, མ་ཡཾ ཏ་སྶ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀེ་པི ན ཨ་གྒྷཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༨༠༩. ‘‘མ་ན་སཱ་པི ན པ་ཏྟ་བྦོ, ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ ཛུ་ཏཱི་མ་ཏོ;
པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ས་ཨི་ནྡཱ་ནཾ ཝ་ས་ཝ་ཏྟི་ན’’ནྟི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་ཀྐ་སྶ ཡ་སོ ནཱ་མ ཨེ་ཀཾ དྭེ ཏ་ཡོ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཝཱ དི་ཝ་སེ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ སི་ཡཱ’’ཏི མ་ན་སཱ ཙི་ནྟེ་ནྟེ་ན་པི ན ཨ་བྷི་པ་ཏྟ་བྦོ. ཡེ་པི ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ པ་རི་ཙཱ་རེ་ནྟི, ཏེ་སཾ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨི་ནྡཾ ནཱ་ཡ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟཱ་ནཾ ས་ཨི་ནྡཱ་ནཾ ཝ་ས་ཝ་ཏྟཱི་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ལོ་ཀ་པཱ་ལཱ་ནཾ ཡ་ས་སྶ་པི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ ཡ་སོ སོ་ལ༹་སིཾ ཀ་ལཾ ན་གྒྷ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཾ ཏེ མ་ཉྙེ ས་ཧ་སྶ་ནེ་ཏྟ་སྶ ཝི་མཱ་ན’’ནྟི ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རིཾ. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི ཝེ་ཛ་ཡ་ནྟཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྠ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༡༠. ‘‘ཏཾ ཝི་མཱ་ནཾ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ, ཨ་མ་རཱ་ནཾ སུ་ཁེ་སི་ནཾ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟོ, སེ་མི ཝ་མྨི་ཀ་མུ་དྡྷ་ནཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ཡཱཏི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ. ཨ་མ་རཱ་ནནྟི དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ. སུ་ཁེ་སི་ནནྟི ཨེ་སི་ཏ་སུ་ཁཱ་ནཾ སུ་ཁེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཱ་ནཾ.
ཀཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ ཨོ་ཀཱ་སོ ལ་དྡྷོ’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ག་ནྟུཾ ཨཱ་པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
༨༡༡. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྩ མི་ག་མེ་སཱ་ནོ, ས་པུ་ཏྟོ པཱ་ཝི་སིཾ ཝ་ནཾ;
ཏཾ མཾ མ་ཏཾ ཝཱ ཛཱི་ཝཾ ཝཱ, ནཱ་བྷི་ཝེ་དེ་ནྟི ཉཱ་ཏ་ཀཱ.
༨༡༢. ‘‘ཨཱ་མ་ནྟ་ཡེ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟཾ, ཀཱ་སི་པུ་ཏྟཾ ཡ་ས་སྶི་ནཾ;
ཏ་ཡཱ ནོ ས་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ, ཨ་པི པ་སྶེ་མུ ཉཱ་ཏ་ཀེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་བྷི་ཝེ་དེ་ནྟཱིཏི ན ཛཱ་ན་ནྟི, ཀ་ཐེ་ནྟོ་པི ནེ་སཾ ན་ཏྠི. ཨཱ་མ་ནྟ་ཡེཏི ཨཱ་མ་ནྟ་ཡཱ་མི. ཀཱ་སི་པུ་ཏྟནྟི ཀཱ་སི་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ པུ་ཏྟཾ.
ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༡༣. ‘‘ཨེ་སོ ཧི ཝ་ཏ མེ ཚ་ནྡོ, ཡཾ ཝ་སེ་སི མ་མ་ནྟི་ཀེ;
ན ཧི ཨེ་ཏཱ་དི་སཱ ཀཱ་མཱ, སུ་ལ་བྷཱ ཧོ་ནྟི མཱ་ནུ་སེ.
༨༡༤. ‘‘ས་ཙེ ཏྭཾ ནི་ཙྪ་སེ ཝ་ཏྠུཾ, མ་མ ཀཱ་མེ་ཧི པཱུ་ཛི་ཏོ;
མ་ཡཱ ཏྭཾ ས་མ་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ, སོ་ཏྠིཾ པ་སྶཱ་ཧི ཉཱ་ཏ་ཀེ’’ཏི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡཾ ཝ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ མ་ཎིཾ ནི་སྶཱ་ཡ སུ་ཁཾ ཛཱི་ཝ་ནྟོ ཀ་སྶ་ཙི ནཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ མ་ཎིཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཏཾ ད་ད་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༡༥. ‘‘དྷཱ་ར་ཡི་མཾ མ་ཎིཾ དི་བྱཾ, པ་སུཾ པུ་ཏྟེ ཙ ཝི་ནྡ་ཏི;
ཨ་རོ་གོ སུ་ཁི་ཏོ ཧོ་ཏི, ག་ཙྪེ་ཝཱ་དཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་སུཾ པུ་ཏྟེ ཙ ཝི་ནྡ་ཏཱིཏི ཨི་མཾ མ་ཎིཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ ཨི་མ་སྶཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན པ་སུ་ཉྩ པུ་ཏྟེ ཙ ཨ་ཉྙ་ཉྩ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ས་བྦཾ ལ་བྷ་ཏི.
ཏ་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༨༡༦. ‘‘ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་ན་ནྡཱ་མི, བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ ཝ་ཙོ ཏ་ཝ;
པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི ཛི་ཎྞོ་སྨི, ན ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡེ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ, ཏ་ཝ ཝ་ཙ་ནཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ, ཏཾ པ་ཊི་ན་ནྡཱ་མི ན པ་ཊི་ཀྑི་པཱ་མི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཛི་ཎྞོ ཨ་སྨི, ཏ་སྨཱ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ན ཀཱ་མེ ཨ་བྷི་པ་ཏྠ་ཡཱ་མི, ཀིཾ མེ མ་ཎི་ནཱ་ཏི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༡༧. ‘‘བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙེ བྷ་ངྒོ, ཧོ་ཏི བྷོ་གེ་ཧི ཀཱ་རི་ཡཾ;
ཨ་ཝི་ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ཨེ་ཡྻཱ་སི, བ་ཧུཾ ད་སྶཱ་མི ཏེ དྷ་ན’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཙེ བྷ་ངྒོཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ དུ་ཀྐ་རོ, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙེ བྷ་ངྒོ ཧོ་ཏི, ཏ་དཱ གི་ཧི་བྷཱུ་ཏ་སྶ བྷོ་གེ་ཧི ཀཱ་རི་ཡཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ཀཱ་ལེ ཏྭཾ ནི་རཱ་ས་ངྐོ ཧུ་ཏྭཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི, བ་ཧུཾ ཏེ དྷ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི་ཏི.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ཧ –
༨༡༨. ‘‘ཀུ་ས་ལཾ པ་ཊི་ན་ནྡཱ་མི, བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ ཝ་ཙོ ཏ་ཝ;
པུ་ན་པི ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མི, ས་ཙེ ཨ་ཏྠོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་ན་པཱིཏི པུ་ན ཨ་པི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨ་ཝ་སི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ པཱ་པེ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༨༡༩. ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟོ, པེ་སེ་སི ཙ་ཏུ་རོ ཛ་ནེ;
ཨེ་ཐ ག་ཙྪ་ཐ ཨུ་ཊྛེ་ཐ, ཁི་པྤཾ པཱ་པེ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ.
༨༢༠. ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཙ་ཏུ་རོ ཛ་ནཱ;
པེ་སི་ཏཱ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟེ་ན, ཁི་པྤཾ པཱ་པེ་སུ བྲཱ་ཧྨ་ཎ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ པཱ་པེ་སཱུཏི ཡ་མུ་ནཱ་ཏོ ཨུ་ཏྟཱ་རེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་མ་གྒཾ པཱ་པ་ཡིཾ་སུ, པཱ་པ་ཡི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ‘‘ཏུ་མྷེ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་མིཾ་སུ.
བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི ‘‘ཏཱ་ཏ སོ་མ་ད་ཏྟ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མི་གཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་མྷཱ, ཨི་མ་སྨིཾ སཱུ་ཀ་ར’’ནྟི པུ་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ སོ་མ་ད་ཏྟ, ནྷཱ་ཡཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨུ་བྷོ་པི དི་བྦཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཙེ་ཝ དི་བྦ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཙ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏཱི་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནྷཱ་ཡིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཏཱ་ནི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. པ་ཋ་མཾ ནི་ཝ་ཏྠ་ཀཱ་སཱ་ཝ་པི་ལོ་ཏི་ཀཱ་ཝ ནེ་སཾ ས་རཱི་རེ པ་ཊི་མུ་ཉྩིཾ་སུ, དྷ་ནུ་ས་ར་ས་ཏྟི་ཡོ་པི པཱ་ཀ་ཏི་ཀཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ་མ་ད་ཏྟོ ‘‘ནཱ་སི་ཏཱ་མྷཱ ཏ་ཡཱ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝི. ཨ་ཐ ནཾ པི་ཏཱ ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, མི་གེ་སུ ས་ནྟེ་སུ ཨ་ར་ཉྙེ མི་གེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་སྶཱ་སེ་སི. སོ་མ་ད་ཏྟ་སྶ མཱ་ཏཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་ནྟྭཱ གྷ་རཾ ནེ་ཏྭཱ ཨ་ནྣ་པཱ་ནེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི. ཨི་ཏ་རཱ པུ་ཏྟཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཀུ་ཧིཾ ག་ཏ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་མྨ, བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ་ནཱ་ག་རཱ་ཛེ་ན ཨ་མྷེ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ནཱི་ཏཱ, ཏ་ཏོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཉྩི པ་ན ཝོ ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་བྷ་ཏ’’ནྟི. ‘‘ནཱ་བྷ་ཏཾ ཨ་མྨཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏེ་ན ཀི་ཉྩི ན དི་ནྣ’’ནྟི. ‘‘ཨ་མྨ, བྷཱུ་རི་ད་ཏྟེ་ན མེ པི་ཏུ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དོ མ་ཎི དི་ནྣོ ཨ་ཧོ་སི, ཨི་མི་ནཱ པ་ན ན ག་ཧི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏི ཀི་རཱ’’ཏི. སཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ དཱ་ར་ཀེ མ་མ བྷཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནེ ཝ་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཀི་ར པ་བྦ་ཛི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱི་ཧི་བྷ་ཉྫ་ན་ད་བྦི་ཡཱ པི་ཊྛིཾ པོ་ཐེ་ནྟཱི ‘‘ཨ་རེ, དུ་ཊྛ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཀི་ར མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ན ག་ཎྷ་སི, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ་སི, ནི་ཀྑ་མ མ་མ གྷ་རཱ སཱི་གྷ’’ནྟི ས་ནྟ་ཛྫེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘བྷ་དྡེ, མཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི, ཨ་ར་ཉྙེ མི་གེ་སུ ས་ནྟེ་སུ ཨ་ཧཾ ཏཾ པོ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ པུ་རི་མ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི.
ཏ་དཱ ད་ཀྑི་ཎ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡ་སྶ དི་སཱ་བྷཱ་གེ སི་མྦ་ལི་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ ག་རུ་ལོ༹ པ་ཀྑ་ཝཱ་ཏེ་ཧི ས་མུ་དྡེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ནཱ་ག་རཱ་ཛཱ་ནཾ སཱི་སེ ག་ཎྷི. ཏ་དཱ་ཧི སུ་པ་ཎྞཱ ནཱ་གཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ཡེ་ཝ, པ་ཙྪཱ པ་ཎྜ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཛཱ་ནིཾ་སུ. སོ པ་ན ཏཾ སཱི་སེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨུ་ད་ཀེ ཨ་ནོ་ཏྠ་ར་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མ་ཏྠ་ཀེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. ཏ་དཱ ཙེ་ཀོ ཀཱ་སི་ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པྤ་དེ་སེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. ཏ་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ མ་ཧཱ་ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི. སོ ཏ་སྶ མཱུ་ལེ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི. སུ་པ་ཎྞོ ནི་གྲོ་དྷ་མ་ཏྠ་ཀེ་ན ནཱ་གཾ ཧ་ར་ཏི. ནཱ་གོ ཨོ་ལ་མྦ་ནྟོ མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ན་ངྒུ་ཊྛེ་ན ནི་གྲོ་དྷ་ཝི་ཊ་པཾ ཝེ་ཋེ་སི. སུ་པ་ཎྞོ ཏཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ་ཝ མ་ཧ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡི་ཡེ་ཝ. ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ས་མཱུ་ལོ ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏོ. སུ་པ་ཎྞོ ནཱ་གཾ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྜེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ནཱ་ག་མེ་དཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ས་མུ་དྡ་ཀུ་ཙྪི་མྷི ཚ་ཌྜེ་སི. ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ པ་ཏ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. སུ་པ་ཎྞོ ‘‘ཀི་སྶ ཨེ་སོ ས་དྡོ’’ཏི ཨ་དྷོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨེ་ས མ་ཡཱ ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་པ་ས་སྶ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཱ ནི་གྲོ་དྷོ ཨེ་སོ’’ཏི ཏ་ཐ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་སྶ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རོ, ‘ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ནུ ཁོ མེ པ་སུ་ཏཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’ཏི ཏ་མེ་ཝ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝེ་སེ་ན ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཏཱ་པ་སོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ས་མཾ ཀ་རོ་ཏི. སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛཱ ཏཱ་པ་སཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ‘‘ཀི་སྶ ཋཱ་ནཾ, བྷ་ནྟེ, ཨི་ད’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨེ་ཀོ སུ་པ་ཎྞོ བྷོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནཱ་གཾ ཧ་ར་ནྟོ ནཱ་གེ་ན མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ནི་གྲོ་དྷ་ཝི་ཊ་པཾ ན་ངྒུ་ཊྛེ་ན ཝེ་ཋི་ཏཱ་ཡ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ མ་ཧ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ པ་ཀྑ་ནྟི་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཨ་ཐ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏོ, ཨི་དཾ ཏ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏ་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྶ སུ་པ་ཎྞ་སྶ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཧོ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ ནོ’’ཏི? ‘‘ས་ཙེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨ་ཙེ་ཏ་ན་ཀ་མྨཾ ནཱ་མ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ན ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ནཱ་ག་སྶ པ་ན, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘སོ ཨི་མཾ ནཱ་སེ་ཏུཾ ན ག་ཎྷི, མོ་ཀྑ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཎྷི, ཏ་སྨཱ ཏ་སྶ་པི ན ཧོ་ཏི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི. སུ་པ་ཎྞོ ཏཱ་པ་ས་སྶ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཧཾ སོ སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྷི པ་ཉྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎེ་ན ཏུ་ཊྛོ. ཏུ་མྷེ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ཐ, ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཀཾ ཨ་ལ་མྤཱ་ཡ་ན་མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཨ་ན་གྒྷོ མ་ནྟོ. ཏ་མ་ཧཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱ་གཾ ཀ་ཏྭཱ ད་མྨི, པ་ཊི་གྒ་ཎྷ་ཐ ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ལཾ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནྟེ་ན, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ’’ཏི. སོ ཏཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནྟཾ ད་ཏྭཱ ཨོ་ས་དྷཱ་ནི ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ག་རུ་ལ༹་ཀ་ཎྜཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ.
ཀཱི་ལ༹་ན་ཀ་ཎྜཾ
ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཨེ་ཀོ ད་ལི་དྡ་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བ་ཧུཾ ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་ཎ་སཱ་མི་ཀེ་ཧི ཙོ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཀིཾ མེ ཨི་དྷ ཝཱ་སེ་ན, ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ཏཾ སེ་ཡྻོ’’ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཏཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སཾ ཝ་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཨཱ་རཱ་དྷེ་སི. ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཨ་ཡཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ, སུ་པ་ཎྞ་རཱ་ཛེ་ན དི་ནྣཾ དི་བྦ་མ་ནྟ་མ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཨ་ཧཾ ཨ་ལ་མྤཱ་ཡ་ན་མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་མི, ཏཾ ཏེ ད་མྨི, ག་ཎྷཱ་ཧི ན’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལཾ, བྷ་ནྟེ, ན མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནྟེ་ན་ཏྠོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ནི་པྤཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི་ཡེ་ཝ. ཏ་སྶ ཙ མ་ནྟ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཱ་ནི ཨོ་ས་དྷཱ་ནི ཙེ་ཝ མ་ནྟུ་པ་ཙཱ་ར་ཉྩ ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ལ་དྡྷོ མེ ཛཱི་ཝི་ཏུ་པཱ་ཡོ’’ཏི ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཝཱ་ཏཱ་བཱ་དྷོ མེ, བྷ་ནྟེ, བཱ་དྷ་ཏཱི’’ཏི ཨ་པ་དེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སེ་ན ཝི་སྶ་ཛྫི་ཏོ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན ཡ་མུ་ནཱ་ཡ ཏཱི་རཾ པ་ཏྭཱ ཏཾ མ་ནྟཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ མ་ཧཱ་མ་གྒཾ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟ་སྶ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ ནཱ་ག་མཱ་ཎ་ཝི་ཀཱ ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཡ་མུ་ནཱ་ཏཱི་རེ ཝཱ་ལུ་ཀ་རཱ་སི་མྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨོ་བྷཱ་སེ་ན ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ སི་རིཾ པ་ཝེ་ས་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི མ་ནྟཾ ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏཱ མ་ནྟ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨི་མི་ནཱ སུ་པ་ཎྞེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ནི་མུ་ཛྫི་ཏྭཱ ནཱ་ག་བྷ་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མིཾ་སུ. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ་པི མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མེ མ་ནྟོ ས་མི་དྡྷོ’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པཱ་ཡཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ནེ་སཱ་ད་བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ་མ་ད་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ མི་ག་ཝ་དྷཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ ཏཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ དི་སྭཱ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏཱ་ཏ, ན་ནུ ཨེ་སོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟེ་ན དི་ནྣོ མ་ཎཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཏཱ་ཏ, ཨེ་སོ མ་ཎཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི་སྶ ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་མེ་ཏཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ན’’ནྟི. ‘‘ཏཱ་ཏ, པུ་བྦེ བྷཱུ་རི་ད་ཏྟེ་ན དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ན ག་ཎྷི, ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཉྩེ་སྶ་ཏི, ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཧཱི’’ཏི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཧོ་ཏུ, ཏཱ་ཏ, པ་སྶ་སི ཨེ་ཏ་སྶ ཝཱ མ་མ ཝཱ ཝ་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝ’’ནྟི ཨ་ལ་མྤཱ་ཡ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༨༢༡. ‘‘མ་ཎིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ མ་ངྒ་ལྱཾ, སཱ་དྷུ་ཝི་ཏྟཾ མ་ནོ་ར་མཾ;
སེ་ལཾ བྱ་ཉྫ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ, ཀོ ཨི་མཾ མ་ཎི་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མ་ངྒ་ལྱནྟི མ་ངྒ་ལ་ས་མྨ་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ད་དཾ. ཀོ ཨི་མནྟི ཀུ་ཧིཾ ཨི་མཾ མ་ཎིཾ ཨ་དྷི་ག་ཏོ་སི.
ཏ་ཏོ ཨ་ལ་མྤཱ་ཡ་ནོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༨༢༢. ‘‘ལོ་ཧི་ཏ་ཀྑ་ས་ཧ་སྶཱ་ཧི, ས་མ་ནྟཱ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཾ;