༢༡. ཨ་སཱི་ཏི་ནི་པཱ་ཏོ
[༥༣༣] ༡. ཙཱུ་ལ༹་ཧཾ་ས་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
སུ་མུ་ཁཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་རི་ཙྩཱ་གཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ཝ་ད་ཏྟེ་ན ཧི ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ པ་ཡོ་ཛི་ཏེ་སུ དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ་སུ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ པེ་སི་ཏེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ས་ཀྐོ་མི ཏཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཏུཾ, མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ སོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ‘‘ཨ་ལཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, མཱ ཏྭཾ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་ཧི, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་སྶ པ་ཙྪི་མ་ཚཱ་ཡཱ་ཡ ཙ་ངྐ་མ་ནྟེ ས་ཡཾ གི་ཛ྄ཛྷ་ཀཱུ་ཊཾ པ་བྦ་ཏཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཡ་ནྟ་ཝེ་གེ་ན མ་ཧ་ཏིཾ སི་ལཾ པ་ཝི་ཛ྄ཛྷི, ‘‘ཨི་མཱ་ཡ སི་ལཱ་ཡ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་དཱ དྭེ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཱ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ སི་ལཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་པ་ཊི་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ རུ་ཧི་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི, བ་ལ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཛཱི་ཝ་ཀོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་དཾ ས་ཏྠ་ཀེ་ན ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ དུ་ཊྛ་ལོ་ཧི་ཏཾ ཝ་མེ་ཏྭཱ པཱུ་ཏི་མཾ་སཾ ཨ་པ་ནེ་ཏྭཱ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨཱ་ལི་མྤི་ཏྭཱ ནི་རོ་ག་མ་ཀཱ་སི. ས་ཏྠཱ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ་ཡ ཝི་ཙ་རི.
ཨ་ཐ ནཾ དི་སྭཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ རཱུ་པ་སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ས་རཱི་རཾ དི་སྭཱ ཀོ་ཙི མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏོ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ར་ཉྙོ ཁོ པ་ན ནཱ་ལཱ༹་གི་རི ནཱ་མ ཧ་ཏྠཱི ཙ་ཎྜོ ཕ་རུ་སོ མ་ནུ་སྶ་གྷཱ་ཏ་ཀོ བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་གུ་ཎེ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨ, སྭེ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན པ་ཊི་པ་ནྣ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་པི ནཾ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཧ་ཏྠཱི ཀི་ཏྟ་ཀཾ སུ་རཾ པི་ཝ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཊྛ གྷ་ཊེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི སྭེ ཏྭཾ ཏཾ སོ་ལ༹་ས གྷ་ཊེ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན པ་ཊི་པ་ནྣ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. རཱ་ཛཱ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་སི – ‘‘སྭེ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ མ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ན་ག་རེ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶ་ཏི, ནཱ་ག་རཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ མཱ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སཱུ’’ཏི. དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་པི རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཧ་ཏྠི་གོ་པ་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ བྷ་ཎེ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ནཱི་ཙ་ཊྛཱ་ནེ, ནཱི་ཙ་ཊྛཱ་ནི་ཡཾ ཝཱ ཨུ་ཙྩ་ཊྛཱ་ནེ ཀཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ, ས་ཙེ ཝོ ཡ་སེ་ན ཨ་ཏྠོ, སྭེ པཱ་ཏོ་ཝ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ ཏི་ཁི་ཎ་སུ་རཱ་ཡ སོ་ལ༹་ས གྷ་ཊེ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཏུ་ཏྟ་ཏོ་མ་རེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཾ བྷི་ནྡཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན པ་ཊི་པ་ནྣ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ས་མ་ཎཾ གོ་ཏ་མཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪིཾ་སུ.
སཱ པ་ཝ་ཏྟི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི. བུ་དྡྷ་དྷ་མྨ་ས་ངྒྷ་མཱ་མ་ཀཱ ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ སྭེ ཏུ་མྷེ་ཧི པ་ཊི་པ་ནྣ་ཝཱི་ཐི་ཡཾ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སྶ་ཏི, སྭེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཧོ་ཐ, མ་ཡཾ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ བྷི་ཀྑཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ་པི ‘‘སྭེ པི་ཎྜཱ་ཡ ན པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ་ཝ ‘‘ཨ་ཧཾ སྭེ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ ད་མེ་ཏྭཱ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཏྠི་ཡེ མ་དྡི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཨ་ཙ་རི་ཏྭཱ་ཝ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མི, རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཝཱ་སི་ནོ་པི བ་ཧཱུ་ནི བྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི, སྭེ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ བྷ་ཏྟ་གྒཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་དྷི་ཝཱ་ས་ནཾ ཝི་དི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
ས་ཏྠཱ་པི པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མ་སྶ པ་ཋ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཀོ་ཊྛཱ་སེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ བོ་དྷ་ནེ་ཡྻ་བ་ནྡྷ་ཝེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནཱ་ལཱ༹་གི་རི་ད་མ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡཾ དི་སྭཱ ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཀ་ཏ་ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ཨཱ་ན་ནྡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ཛྫ རཱ་ཛ་ག་ཧ་པ་རི་ཝ་ཏྟ་ཀེ་སུ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་སུ མ་ཧཱ་ཝི་ཧཱ་རེ་སུ ས་བྦེ་ས་མྤི བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ མ་ཡཱ་ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ས་བྦེ་པི བྷི་ཀྑཱུ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པཱ་ཝི་སི. ཨ་ཐ ཧ་ཏྠི་མེ་ཎྜཱ ཡ་ཐཱ་ནུ་སི་ཊྛཾ པ་ཊི་པ་ཛྫིཾ་སུ, མ་ཧ་ནྟོ ས་མཱ་ག་མོ ཨ་ཧོ་སི. ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ མ་ནུ་སྶཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཀི་ར བུ་དྡྷ་ནཱ་ག་སྶ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ནཱ་གེ་ན ས་ངྒཱ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱུ་པ་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ་ཡ ནཱ་ལཱ༹་གི་རི་ད་མ་ནཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པཱ་སཱ་ད་ཧ་མྨི་ཡ་གེ་ཧ་ཙྪ་ད་ནཱ་དཱི་ནི ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཨ་ས་དྡྷཱ པ་ན མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ནཱ་ལཱ༹་གི་རི ཙ་ཎྜོ ཕ་རུ་སོ མ་ནུ་སྶ་གྷཱ་ཏ་ཀོ བུ་དྡྷཱ་དཱི་ནཾ གུ་ཎཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, སོ ཨ་ཛྫ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ ས་རཱི་རཾ ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སྶ་ཏི, ཨ་ཛྫ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛིཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པཱ་སཱ་དཱ་དཱི་སུ ཨ་ཊྛཾ་སུ.
ཧ་ཏྠཱི་པི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶེ ཏཱ་སེ་ནྟོ གེ་ཧཱ་ནི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ནྟོ ས་ཀ་ཊཱ་ནི སཾ་ཙུ་ཎྞེ་ནྟོ སོ་ཎྜཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཎྞ་ཝཱ་ལོ པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནཱ་བྷི་དྷཱ་ཝི. ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་ལཱ༹་གི་རི ཙ་ཎྜོ ཕ་རུ་སོ མ་ནུ་སྶ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཨི་མཾ ར་ཙྪཾ པ་ཊི་པ་ནྣོ, ན ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ བུ་དྡྷཱ་དི་གུ་ཎཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ, པ་ཊི་ཀྐ་མ་ཏུ སུ་ག་ཏོ’’ཏི. མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷཱ་ཡི་ཏྠ, པ་ཊི་བ་ལོ ཨ་ཧཾ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ ད་མེ་ཏུ་ནྟི. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠཱ་རཾ ཡཱ་ཙི – ‘‘བྷ་ནྟེ, པི་ཏུ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ཙྩཾ ནཱ་མ ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟ་སྶ བྷཱ་རོ, ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཏཾ ད་མེ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ, ‘‘སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བུ་དྡྷ་བ་ལཾ ནཱ་མ ཨ་ཉྙཾ, སཱ་ཝ་ཀ་བ་ལཾ ཨ་ཉྙཾ, ཏི་ཊྛ ཏྭ’’ནྟི པ་ཊི་བཱ་ཧི. ཨེ་ཝཾ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་སཱི་ཏི མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ ཡཱ་ཙིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ས་བྦེ་པི པ་ཊི་བཱ་ཧི. ཨ་ཐ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ས་ཏྠ་རི བ་ལ་ཝ་སི་ནེ་ཧེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཡཾ ཧ་ཏྠཱི པ་ཋ་མཾ མཾ མཱ་རེ་ཏཱུ’’ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠུ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་པེ་ཧི, ཨཱ་ན་ནྡ, མཱ མེ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡཾ ཧ་ཏྠཱི ཙ་ཎྜོ ཕ་རུ་སོ མ་ནུ་སྶ་གྷཱ་ཏ་ཀོ ཀ་པྤུ་ཊྛཱ་ན་གྒི་ས་དི་སོ པ་ཋ་མཾ མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཐེ་རོ ཨ་ཝ་ཙ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི ན པ་ཊི་ཀྐ་མི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་མཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཋ་པེ་སི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀཱ ཨི་ཏྠཱི ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ དི་སྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡ་མཱ་ནཱ ཨ་ངྐེ་ན ག་ཧི་ཏཾ དཱ་ར་ཀཾ ཧ་ཏྠི་ནོ ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཙ ཨ་ནྟ་རེ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི. ཧ་ཏྠཱི ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ དཱ་ར་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་དཱ དཱ་ར་ཀོ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ར་ཝི. ས་ཏྠཱ ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ ཨོ་དི་སྶ་ཀ་མེ་ཏྟཱ་ཡ ཕ་རི་ཏྭཱ སུ་མ་དྷུ་རཾ བྲ་ཧྨ་སྶ་རཾ ནི་ཙྪཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྦྷོ ནཱ་ལཱ༹་གི་རི ཏཾ སོ་ལ༹་ས སུ་རཱ་གྷ་ཊེ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ མ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ན ‘ཨ་ཉྙཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཀ་རིཾ་སུ, ‘མཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’ཏི པ་ན ཀ་རིཾ་སུ, མཱ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཛ་ངྒྷཱ་ཡོ ཀི་ལ་མེ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི, ཨི་ཏོ ཨེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཀྐོ་སི. སོ ས་ཏྠུ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་མྨཱི་ལེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ རཱུ་པ་སི་རིཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སཾ་ཝེ་གོ བུ་དྡྷ་ཏེ་ཛེ་ན པ་ཙྪི་ནྣ་སུ་རཱ་མ་དོ སོ་ཎྜཾ ཨོ་ལ་མྦེ་ནྟོ ཀ་ཎྞེ ཙཱ་ལེ་ནྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ, ‘‘ནཱ་ལཱ༹་གི་རི, ཏྭཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཧ་ཏྠཱི, ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷ་ཝཱ་ར་ཎོ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ ཙ་ཎྜོ ཕ་རུ་སོ མ་ནུ་སྶ་གྷཱ་ཏ་ཀོ བྷ་ཝ, ས་བྦ་ས་ཏྟེ་སུ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཾ པ་ཊི་ལ་བྷཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷེ པ་རཱ་མ་སི་ཏྭཱ –
‘‘མཱ ཀུ་ཉྫ་ར ནཱ་ག་མཱ་ས་དོ, དུ་ཀྑོ ཧི ཀུ་ཉྫ་ར ནཱ་ག་མཱ་ས་དོ;
ན ཧི ནཱ་ག་ཧ་ཏ་སྶ ཀུ་ཉྫ་ར, སུ་ག་ཏི ཧོ་ཏི ཨི་ཏོ པ་རཾ ཡ་ཏོ.
‘‘མཱ ཙ མ་དོ མཱ ཙ པ་མཱ་དོ, ན ཧི པ་མ་ཏྟཱ སུ་ག་ཏིཾ ཝ་ཛ་ནྟི ཏེ;
ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶ་སི, ཡེ་ན ཏྭཾ སུ་ག་ཏིཾ ག་མི་སྶ་སཱི’’ཏི. (ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༤༢) –
དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི.
ཏ་སྶ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ པཱི་ཏི་ཡཱ ནི་ར་ནྟ་རཾ ཕུ་ཊཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཙེ ཀི་ར ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ ནཱ་བྷ་ཝི་སྶཱ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ ཨ་དྷི་ག་མི་སྶཱ. མ་ནུ་སྶཱ ཏཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཨུ་ནྣ་དིཾ་སུ ཨ་པྥོ་ཊིཾ་སུ, ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶཱ ནཱ་ནཱ་བྷ་ར་ཎཱ་ནི ཁི་པིཾ་སུ, ཏཱ་ནི ཧ་ཏྠི་སྶ ས་རཱི་རཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་ད་ཡིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནཱ་ལཱ༹་གི་རི དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ. ཏ་སྨིཾ ཁོ པ་ན དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀ་ས་མཱ་ག་མེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨ་མ་ཏཾ པི་ཝིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ དྷ་ན་པཱ་ལ་ཀཾ པ་ཉྩ་སུ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. སོ སོ་ཎྜཱ་ཡ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་དེ པཾ་སཱུ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི མུ་དྡྷ་ནི ཨཱ་ཀི་རི་ཏྭཱ པ་ཊི་ཀུ་ཊི་ཏོ་ཝ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ད་སྶ་ནཱུ་པ་ཙཱ་རེ ཋི་ཏོ ད་ས་བ་ལཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཧ་ཏྠི་སཱ་ལཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ད་ནྟ་སུ་ད་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ན ཀ་ཉྩི ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི. ས་ཏྠཱ ནི་པྥ་ནྣ་མ་ནོ་ར་ཐོ ‘‘ཡེ་ཧི ཡཾ དྷ་ནཾ ཁི་ཏྟཾ, ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཏཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ མ་ཧ་ནྟཾ པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ ཀ་ཏཾ, ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཎཾ ཨ་པྤ་ཊི་རཱུ་པ’’ནྟི ཏི་ཏྠི་ཡེ མ་དྡི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཛ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཁ་ཏྟི་ཡོ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ བ་ཧུཾ ཨ་ནྣ་པཱ་ན་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཡིཾ་སུ.
ཏཾ དི་ཝ་སཾ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ དྷ་མྨ་ས་བྷཾ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ བྷི་ཀྑཱུ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཨཱ་ན་ནྡེ་ན ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛ་ནྟེ་ན དུ་ཀྐ་རཾ ཀ་ཏཾ, ནཱ་ལཱ༹་གི་རིཾ དི་སྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ཊི་བཱ་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ་པི ནཱ་པ་ག་ཏོ, ཨ་ཧོ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་ར་ཀོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ་སྶ གུ་ཎ་ཀ་ཐཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ག་ནྟ་བྦཾ མ་ཡཱ ཨེ་ཏྠཱ’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི ཨཱ་ན་ནྡོ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟོ་པི མ་མ་ཏྠཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ མ་ཧིཾ་ས་ཀ་ར་ཊྛེ སཱ་ག་ལ་ན་ག་རེ སཱ་ག་ལོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ ན་ག་ར་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནེ་སཱ་ད་གཱ་མ་ཀེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ནེ་སཱ་དོ པཱ་སེ་ཧི ས་ཀུ་ཎེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་ག་རེ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ན་ག་ར་ཏོ ཙ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨཱ་ཝ་ཊྚ་ཏོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནོ མཱ་ནུ་སི་ཡོ ནཱ་མ པ་དུ་མ་ས་རོ ཨ་ཧོ་སི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་པ་དུ་མ་ས་ཉྪ་ནྣོ. ཏ་ཏྠ ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རོ ས་ཀུ་ཎ་ས་ངྒྷོ ཨོ་ཏ་རི. སོ ནེ་སཱ་དོ ཏ་ཏྠ ཨ་ནི་ཡཱ་མེ་ན པཱ་སེ ཨོ་ཌྜེ་སི. ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏེ སུ་ཝ་ཎྞ་གུ་ཧཱ་ཡཾ ཝ་ས་ཏི, སུ་མུ་ཁོ ནཱ་མ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་ཏོ ཧཾ་ས་ཡཱུ་ཐཱ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཧཾ་སཱ མཱ་ནུ་སི་ཡཾ ས་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཧཱུ་ཏ་གོ་ཙ་རེ ཏ་སྨིཾ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཝི་ཙ་རི་ཏྭཱ སུ་ཧི་ཏཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ནུ་སྶ་པ་ཐེ མཱ་ནུ་སི་ཡོ ནཱ་མ པ་དུ་མ་ས་རོ ས་མྤ་ནྣ་གོ་ཙ་རོ, ཏ་ཏྠ གོ་ཙ་རཾ ག་ཎྷི་ཏུཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. སོ ‘‘མ་ནུ་སྶ་པ་ཐོ ནཱ་མ སཱ་ས་ངྐོ ས་པྤ་ཊི་བྷ་ཡོ, མཱ ཝོ རུ་ཙྩི་ཏྠཱ’’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ་པི ཏེ་ཧི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ས་ཙེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙྩ་ཏི, ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཏཾ ས་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ ཨོ་ཏ་ར་ནྟོ པཱ་དཾ པཱ་སེ པ་ཝེ་སེ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཏ་རི. ཨ་ཐ་སྶ པཱ་སོ པཱ་དཾ ཨ་ཡ་པ་ཊྚ་ཀེ་ན ཀ་ཌྜྷ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨཱ་བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཎྷི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཚི་ནྡི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨཱ་ཀ་ཌྜྷ་ནྟ་སྶ པ་ཋ་མ་ཝཱ་རེ ཙ་མྨཾ ཚི་ཛྫི, དུ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ མཾ་སཾ ཚི་ཛྫི, ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ནྷཱ་རུ ཚི་ཛྫི, པཱ་སོ ཨ་ཊྛིཾ ཨཱ་ཧ་ཙྩ ཨ་ཊྛཱ་སི, ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་རི, བ་ལ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ.
སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ བ་དྡྷ་ར་ཝཾ ར་ཝི་སྶཱ་མི, ཉཱ་ཏ་ཀཱ མེ ཨུ་ཏྲ་སྟཱ ཧུ་ཏྭཱ གོ་ཙ་རཾ ཨ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཚཱ་ཏ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཱ་ཝ པ་ལཱ་ཡ་ནྟཱ དུ་བྦ་ལ་ཏཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡེ པ་ཏི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི. སོ ཝེ་ད་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཧཾ་སཱ་ནཾ ཀཱི་ལ༹་ན་ཀཱ་ལེ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་དྡེ་ན བ་དྡྷ་ར་ཝཾ ར་ཝི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ ཧཾ་སཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ ཝ་གྒ་ཝ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཱ་བྷི་མུ་ཁཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་སུ པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ སུ་མུ་ཁོ ཧཾ་ས་སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ ཨི་དཾ བྷ་ཡཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཝེ་གེ་ན པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཧཾ་ས་ག་ཎ་སྶ ཨ་ནྟ་རེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨ་དི་སྭཱ མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཧཾ་ས་ག་ཎཾ ཝི་ཙི་ནི, ཏ་ཏྠ་པི ཨ་དི་སྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཧཾ་ས་ག་ཎཾ ཝི་ཙི་ནི, ཏ་ཏྠ་པི ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཏ་སྶེ་ཝེ་དཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ནྣ’’ནྟི ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པཱ་སེ བ་དྡྷཾ ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏཾ དུ་ཀྑཱ་ཏུ་རཾ པ་ངྐ་པི་ཊྛེ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧཾ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ པཱ་ས་ཏོ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ་ཝ པ་ངྐ་པི་ཊྛེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ཝཱི་མཾ་ས་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡. ‘‘སུ་མུ་ཁ ཨ་ནུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱ, པ་ཀྐ་མ་ནྟི ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ;
ག་ཙྪ ཏུ་ཝ་མྤི མཱ ཀ་ངྑི, ན་ཏྠི བ་དྡྷེ ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་པ་ཙི་ན་ནྟཱཏི སི་ནེ་ཧེ་ན ཨཱ་ལ་ཡ་ཝ་སེ་ན ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ. པ་ཀྐ་མ་ནྟཱིཏི ཨེ་ཏེ ཚ་ནྣ་ཝུ་ཏི ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཉཱ་ཏི་ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ མཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟི, ཏྭ་མྤི ག་ཙྪ, མཱ ཨི་དྷ ཝཱ་སཾ ཨཱ་ཀ་ངྑི, ཨེ་ཝ་ཉྷི པཱ་སེ་ན བ་དྡྷེ མ་ཡི ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ན ཧི ཏེ ཨ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ཀི་ཉྩི ས་ཧཱ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཀིཾ ཏེ མ་ཡཱ ནི་རཱུ་པ་ཀཱ་རེ་ན, པ་པ་ཉྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཝཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨི་ཏོ པ་རཾ –
༢. ‘‘ག་ཙྪེ ཝཱ་ཧཾ ན ཝཱ ག་ཙྪེ, ན ཏེ་ན ཨ་མ་རོ སི་ཡཾ;
སུ་ཁི་ཏཾ ཏཾ ཨུ་པཱ་སི་ཏྭཱ, དུ་ཀྑི་ཏཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཛ་ཧེ.
༣. ‘‘མ་ར་ཎཾ ཝཱ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཝཱ ཏ་ཡཱ ཝི་ནཱ;
ཏ་དེ་ཝ མ་ར་ཎཾ སེ་ཡྻོ, ཡ་ཉྩེ ཛཱི་ཝེ ཏ་ཡཱ ཝི་ནཱ.
༤. ‘‘ནེ་ས དྷ་མྨོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ ཏཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཏཾ ཛ་ཧེ;
ཡཱ ག་ཏི ཏུ་ཡ྄ཧཾ སཱ མ་ཡ྄ཧཾ, རུ་ཙྩ་ཏེ ཝི་ཧ་གཱ་དྷི་པ.
༥. ‘‘ཀཱ ནུ པཱ་སེ་ན བ་དྡྷ་སྶ, ག་ཏི ཨ་ཉྙཱ མ་ཧཱ་ན་སཱ;
སཱ ཀ་ཐཾ ཙེ་ཏ་ཡཱ་ན་སྶ, མུ་ཏྟ་སྶ ཏ་ཝ རུ་ཙྩ་ཏི.
༦. ‘‘ཀཾ ཝཱ ཏྭཾ པ་སྶ་སེ ཨ་ཏྠཾ, མ་མ ཏུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ པ་ཀྑི་མ;
ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཝཱ་ཝ་སི་ཊྛཱ་ནཾ, ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡེ.
༧. ‘‘ཡཾ ན ཀ་ཉྩ་ན་དེ་པི་ཉྪ, ཨ་ནྡྷེ་ན ཏ་མ་སཱ ག་ཏཾ;
ཏཱ་དི་སེ ས་ཉྩ་ཛཾ པཱ་ཎཾ, ཀ་མ་ཏྠ་མ་བྷི་ཛོ་ཏ་ཡེ.
༨. ‘‘ཀ་ཐཾ ནུ པ་ཏ་ཏཾ སེ་ཊྛ, དྷ་མྨེ ཨ་ཏྠཾ ན བུ་ཛ྄ཛྷ་སི;
དྷ་མྨོ ཨ་པ་ཙི་ཏོ ས་ནྟོ, ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏི པཱ་ཎི་ནཾ.
༩. ‘‘སོ་ཧཾ དྷ་མྨཾ ཨ་པེ་ཀྑཱ་ནོ, དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྠཾ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ;
བྷ་ཏྟི་ཉྩ ཏ་ཡི ས་མྤ་སྶཾ, ནཱ་ཝ་ཀ་ངྑཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
༡༠. ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཨེ་སོ ས་ཏཾ དྷ་མྨོ, ཡོ མི་ཏྟོ མི་ཏྟ་མཱ་པ་དེ.
ན ཙ་ཛེ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶཱ་པི, ཧེ་ཏུ་དྷ་མྨ་མ་ནུ་སྶ་རཾ.
༡༡. ‘‘སྭཱ་ཡཾ དྷ་མྨོ ཙ ཏེ ཙི་ཎྞོ, བྷ་ཏྟི ཙ ཝི་དི་ཏཱ མ་ཡི;
ཀཱ་མཾ ཀ་ར་སྶུ མ་ཡ྄ཧེ་ཏཾ, ག་ཙྪེ་ཝཱ་ནུ་མ་ཏོ མ་ཡཱ.
༡༢. ‘‘ཨ་པི ཏྭེ་ཝཾ ག་ཏེ ཀཱ་ལེ, ཡཾ ཁ་ཎྜཾ ཉཱ་ཏི་ནཾ མ་ཡཱ;
ཏ་ཡཱ ཏཾ བུ་དྡྷི་ས་མྤ་ནྣཾ, ཨ་སྶ པ་ར་མ་སཾ་ཝུ་ཏཾ.
༡༣. ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཝཾ མ་ནྟ་ཡ་ནྟཱ་ནཾ, ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡ་ཝུ་ཏྟི་ནཾ;
པ་ཙྩ་དི་སྶ་ཐ ནེ་སཱ་དོ, ཨཱ་ཏུ་རཱ་ན་མི་ཝ་ནྟ་ཀོ.
༡༤. ‘‘ཏེ ས་ཏྟུ་མ་བྷི་ས་ཉྩི་ཀྑ, དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ དི་ཛཱ;
ཏུ་ཎྷཱི་མཱ་སི་ཏྠ ཨུ་བྷ་ཡོ, ན ས་ཉྩ་ལེ་སུ་མཱ་ས་ནཱ.
༡༥. ‘‘དྷ་ཏ་ར་ཊྛེ ཙ དི་སྭཱ་ན, ས་མུ་ཌྜེ་ནྟེ ཏ་ཏོ ཏ་ཏོ;
ཨ་བྷི་ཀྑ་མ་ཐ ཝེ་གེ་ན, དི་ཛ་ས་ཏྟུ དི་ཛཱ་དྷི་པེ.
༡༦. ‘‘སོ ཙ ཝེ་གེ་ན་བྷི་ཀྐ་མྨ, ཨཱ་ས་ཛྫ པ་ར་མེ དི་ཛེ;
པ་ཙྩ་ཀ་མི་ཏྠ ནེ་སཱ་དོ, བ་དྡྷཱ ཨི་ཏི ཝི་ཙི་ནྟ་ཡཾ.
༡༧. ‘‘ཨེ་ཀཾ་ཝ བ་དྡྷ་མཱ་སཱི་ནཾ, ཨ་བ་དྡྷ་ཉྩ པུ་ནཱ་པ་རཾ;
ཨཱ་ས་ཛྫ བ་དྡྷ་མཱ་སཱི་ནཾ, པེ་ཀྑ་མཱ་ན་མ་དཱི་ན་ཝཾ.
༡༨. ‘‘ཏ་ཏོ སོ ཝི་མ་ཏོ་ཡེ་ཝ, པ་ཎྜ་རེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་ས་ཐ;
པ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེ ཨཱ་སཱི་ནེ, དི་ཛ་ས་ངྒྷ་ག་ཎཱ་དྷི་པེ.
༡༩. ‘‘ཡཾ ནུ པཱ་སེ་ན མ་ཧ་ཏཱ, བ་དྡྷོ ན ཀུ་རུ་ཏེ དི་སཾ;
ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ཨ་བ་དྡྷོ ཏྭཾ, བ་ལཱི པ་ཀྑི ན ག་ཙྪ་སི.
༢༠. ‘‘ཀིཾ ནུ ཏྱཱ་ཡཾ དི་ཛོ ཧོ་ཏི, མུ་ཏྟོ བ་དྡྷཾ ཨུ་པཱ་ས་སི;
ཨོ་ཧཱ་ཡ ས་ཀུ་ཎཱ ཡ་ནྟི, ཀིཾ ཨེ་ཀོ ཨ་ཝ་ཧཱི་ཡ་སི.
༢༡. ‘‘རཱ་ཛཱ མེ སོ དི་ཛཱ་མི་ཏྟ, ས་ཁཱ པཱ་ཎ་ས་མོ ཙ མེ;
ནེ་ཝ ནཾ ཝི་ཛ་ཧི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ ཀཱ་ལ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡཾ.
༢༢. ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ངྒོ, ནཱ་དྡ་ས པཱ་ས་མོ་ཌྜི་ཏཾ;
པ་ད་ཉྷེ་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ, བོ་དྡྷུ་མ་ར་ཧ་ནྟི ཨཱ་པ་དཾ.
༢༣. ‘‘ཡ་དཱ པ་རཱ་བྷ་ཝོ ཧོ་ཏི, པོ་སོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ས་ངྑ་ཡེ;
ཨ་ཐ ཛཱ་ལ་ཉྩ པཱ་ས་ཉྩ, ཨཱ་ས་ཛྫཱ་པི ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༢༤. ‘‘ཨ་པི ཏྭེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཉྙ, པཱ་སཱ བ་ཧུ་ཝི་དྷཱ ཏ་ཏཱ;
གུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ས་ཛྫ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ཨ་ཐེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡེ’’ཏི. –
ཨི་མཱ་སཾ གཱ་ཐཱ་ནཾ ས་མྦ་ནྡྷོ པཱ་ལི༹་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏྠ ག་ཙྪེ ཝཱཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧཾ ཨི་ཏོ ག་ཙྪེ་ཡྻཾ ཝཱ ན ཝཱ, ནཱ་ཧཾ ཏེ་ན ག་མ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་ག་མ་ནེ་ན ཝཱ ཨ་མ་རོ སི་ཡཾ, ཨ་ཧ་ཉྷི ཨི་ཏོ ག་ཏོ་པི ཨ་ག་ཏོ་པི མ་ར་ཎ་ཏོ ཨ་མུ་ཏྟོ་ཝ, ཨི་ཏོ པུ་བྦེ པ་ན སུ་ཁི་ཏཾ ཏཾ ཨུ་པཱ་སི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི དུ་ཀྑི་ཏཾ ཏཾ ཀ་ཐཾ ཛ་ཧེ་ཡྻ་ནྟི ཝ་ད་ཏི. མ་ར་ཎཾ ཝཱཏི མ་མ ཨ་ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ མ་ར་ཎཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཝཱ ཏ་ཡཱ ཝི་ནཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ. ཏེ་སུ དྭཱི་སུ ཡཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ མ་ར་ཎཾ, ཏ་དེ་ཝ མེ ཝ་རཾ, ཡཾ ཏ་ཡཱ ཝི་ནཱ ཛཱི་ཝེ་ཡྻཾ, ན མེ ཏཾ ཝ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. རུ་ཙྩ་ཏེཏི ཡཱ ཏ་ཝ ག་ཏི ནི་པྥ་ཏྟི, སཱ་ཝ མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་ཏི. སཱ ཀ་ཐནྟི ས་མྨ སུ་མུ་ཁ མ་མ ཏཱ་ཝ ད་ལ༹ྷེ་ན ཝཱ་ལ་པཱ་སེ་ན བ་དྡྷ་སྶ པ་ར་ཧ་ཏྠཾ ག་ཏ་སྶ སཱ ག་ཏི རུ་ཙྩ་ཏུ, ཏ་ཝ པ་ན ཙེ་ཏ་ཡཱ་ན་སྶ ས་ཙེ་ཏ་ན་སྶ པ་ཉྙ་ཝ་ཏོ མུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐཾ རུ་ཙྩ་ཏི.
པ་ཀྑི་མཱཏི པ་ཀྑ་ས་མྤ་ནྣ. ཨུ་བྷི་ནྣནྟི ཨ་མྷཱ་ཀཾ དྭི་ནྣཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡེ ས་ཏི ཏྭཾ མ་མ ཝཱ ཏ་ཝ ཝཱ ཨ་ཝ་སི་ཊྛ་ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཝཱ ཀཾ ཨ་ཏྠཾ པ་སྶ་སི. ཡཾ ནཱཏི ཨེ་ཏྠ ན-ཀཱ་རོ ཨུ་པ་མཱ་ནེ. ཀ་ཉྩ་ན་དེ་པི་ཉྪཱཏི ཀ་ཉྩ་ན་དྭེ་པི་ཉྪ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ, ཀ་ཉྩ་ན་ས་དི་ས་ཨུ་བྷ་ཡ་པ་ཀྑཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་མ་སཱཏི ཏ་མ་སི. ག་ཏནྟི ཀ་ཏཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. པུ་རི་མ་སྶ ན-ཀཱ་ར་སྶ ཨི་མི་ནཱ ས་མྦ་ནྡྷོ, ‘‘ན ཀ་ཏ’’ནྟི ཀ་ཏཾ ཝི་ཡཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏ་ཡི པཱ་ཎཾ ཙ་ཛ་ནྟེ་པི ཨ་ཙ་ཛ་ནྟེ་པི མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཡཾ ཏ་ཝ པཱ་ཎ་ས་ཉྩ་ཛ་ནཾ, ཏཾ ཨ་ནྡྷེ་ན ཏ་མ་སི ཀ་ཏཾ ཝི་ཡ ཀི་ཉྩི་དེ་ཝ རཱུ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་གུ་ཎཾ, ཏཱ་དི་སེ ཏ་ཝ ཨ་པ་ཙྩ་ཀྑ་གུ་ཎེ པཱ་ཎ་ས་ཉྩ་ཛ་ནེ ཏྭཾ པཱ་ཎཾ ས་ཉྩ་ཛ་ནྟོ ཀ་མ་ཏྠཾ ཛོ་ཏེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི.
དྷ་མྨོ ཨ་པ་ཙི་ཏོ ས་ནྟོཏི དྷ་མྨོ པཱུ་ཛི་ཏོ མཱ་ནི་ཏོ ས་མཱ་ནོ. ཨ་ཏྠཾ ད་སྶེ་ཏཱིཏི ཝུ་དྡྷིཾ ད་སྶེ་ཏི. ཨ་པེ་ཀྑཱ་ནོཏི ཨ་པེ་ཀྑ་ནྟོ. དྷ་མྨཱ ཙ་ཏྠནྟི དྷ་མྨ་ཏོ ཙ ཨ་ཏྠཾ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ པ་སྶ་ནྟོ. བྷ་ཏྟིནྟི སི་ནེ་ཧཾ. ས་ཏཾ དྷ་མྨོཏི པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ས་བྷཱ་ཝོ. ཡོ མི་ཏྟོཏི ཡོ མི་ཏྟོ ཨཱ་པ་དཱ་སུ མི་ཏྟཾ ན ཙ་ཛེ, ཏ་སྶ ཨ་ཙ་ཛ་ནྟ་སྶ མི་ཏྟ་སྶ ཨེ་ས ས་བྷཱ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་དྡྷཱ ས་ཏཾ དྷ་མྨོ. ཝི་དི་ཏཱཏི པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ. ཀཱ་མཾ ཀ་ར་སྶཱུཏི ཨེ་ཏཾ མ་མ ཀཱ་མཾ མ་ཡཱ ཨི་ཙྪི་ཏཾ མ་མ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ར་སྶུ. ཨ་པི ཏྭེ་ཝཾ ག་ཏེ ཀཱ་ལེཏི ཨ་པི ཏུ ཨེ་ཝཾ ག་ཏེ ཀཱ་ལེ མ་ཡི ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ པཱ་སེ་ན བ་དྡྷེ. པ་ར་མ་སཾ་ཝུ་ཏནྟི པ་ར་མ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ.
ཨི་ཙྩེ་ཝཾ མ་ནྟ་ཡ་ནྟཱ་ནནྟི ‘‘ག་ཙྪ, ན ག་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་རི་ཡཱ་ནནྟི ཨཱ་ཙཱ་ར་ཨ་རི་ཡཱ་ནཾ. པ་ཙྩ་དི་སྶ་ཐཱཏི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ར་ཏྟ་མཱ་ལཾ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ མུ་གྒ་རཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་དི་སྶ་ཐ. ཨཱ་ཏུ་རཱ་ནནྟི གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ མ་ཙྩུ ཝི་ཡ. ཨ་བྷི་ས་ཉྩི་ཀྑཱཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ས་ཏྟུཾ ཨཱ་ཡ་ནྟཾ པ་སྶི་ཏྭཱ. ཧི་ཏཱཏི དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཧི་ཏཱ མུ་དུ་ཙི་ཏྟཱ. ན ས་ཉྩ་ལེ་སུ་མཱ་ས་ནཱཏི ཨཱ་ས་ན་ཏོ ན ཙ་ལིཾ་སུ, ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. སུ་མུ་ཁོ པ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ནེ་སཱ་དོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཧ་ར་ནྟོ མཾ པ་ཋ་མཾ པ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པ་ཙྪ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི.
དྷ་ཏ་ར་ཊྛེཏི ཧཾ་སེ. ས་མུ་ཌྜེ་ནྟེཏི མ་ར་ཎ་བྷ་ཡེ་ན ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨུ་པྤ་ཏ་ནྟེ དི་སྭཱ. ཨཱ་ས་ཛྫཱཏི ཨི་ཏ་རེ དྭེ ཛ་ནེ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ. པ་ཙྩ་ཀ་མི་ཏྠཱཏི ‘‘བ་དྡྷཱ, ན བ་དྡྷཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཀ་མི་ཏྠ, ཝེ་གཾ ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨཱ་ས་ཛྫ བ་དྡྷ་མཱ་སཱི་ནནྟི བ་དྡྷཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ནི་སི་ནྣཾ སུ་མུ་ཁཾ. ཨ་དཱི་ན་ཝནྟི་ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་མེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཾ དི་སྭཱ. ཝི་མ་ཏོཏི ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་བ་དྡྷོ བ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ནི་སི་ནྣོ, ཀཱ་ར་ཎཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཝི་མ་ཏི་ཛཱ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཎྜ་རེཏི ཧཾ་སེ, ཨ་ཐ ཝཱ པ་རི་སུ་དྡྷེ ནི་མྨ་ལེ, ས་མྤ་ཧ་ཊྛ་ཀ་ཉྩ་ན་ཝ་ཎྞེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱ་ཡེཏི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ཡེ མ་ཧཱ་ས་རཱི་རེ. ཡཾ ནཱུཏི ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨེ་སོ མ་ཧཱ་པཱ་སེ་ན བ་དྡྷོ. ན ཀུ་རུ་ཏེ དི་སནྟི པ་ལཱ་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ དི་སཾ ན བྷ་ཛ་ཏི, ཏཾ ཡུ་ཏྟ་ནྟི ཨ་དྷི་པྤཱ་ཡོ. བ་ལཱིཏི བ་ལ་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ་པི. པ་ཀྑཱིཏི ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨོ་ཧཱ་ཡཱཏི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ. ཡ་ནྟཱིཏི སེ་ས་ས་ཀུ་ཎཱ ག་ཙྪ་ནྟི. ཨ་ཝ་ཧཱི་ཡ་སཱིཏི ཨོ་ཧཱི་ཡ་སི.
དི་ཛཱ་མི་ཏྟཱཏི དི་ཛཱ་ནཾ ཨ་མི་ཏྟ. ཡཱ་ཝ ཀཱ་ལ་སྶ པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཡཱ་ཝ མ་ར་ཎ་སྶ ཝཱ་རོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི. ཀ་ཐཾ པ་ནཱ་ཡནྟི ཏྭཾ རཱ་ཛཱ མེ སོ་ཏི ཝ་ད་སི, རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ ནཱ་མ པ་ཎྜི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏི་པི པ་ཎྜི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨོ་ཌྜི་ཏཾ པཱ་སཾ ན ཨ་དྡ་ས. པ་དཾ ཧེ་ཏནྟི ཡ་ས་མ་ཧ་ཏྟཾ ཝཱ ཉཱ་ཎ་མ་ཧ་ཏྟཾ ཝཱ པ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་པ་ད་བུ་ཛ྄ཛྷ་ནཾ ནཱ་མ པ་དཾ ཀཱ་ར་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ཏེ ཨཱ་པ་དཾ བོ་དྡྷུ་མ་ར་ཧ་ནྟི. པ་རཱ་བྷ་ཝོཏི ཨ་ཝ་ཌྜྷི. ཨཱ་ས་ཛྫཱ་པཱིཏི ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ་པི ན བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཏ་ཏཱཏི ཝི་ཏ་ཏཱ ཨོ་ཌྜི་ཏཱ. གུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ས་ཛྫཱཏི ཏེ་སུ པཱ་སེ་སུ ཡོ གུ་ལ༹ྷོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ པཱ་སོ, ཏཾ ཨཱ་ས་ཛྫ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཝནྟི ཨ་ཐ ཨེ་ཝཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡེ བ་ཛ྄ཛྷ་ནྟེ་ཝཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི ནཾ སོ ཀ་ཐཱ་ས་ལླཱ་པེ་ན མུ་དུ་ཧ་ད་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཡཱ་ཙ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༥. ‘‘ཨ་པི ནཱ་ཡཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ, སཾ་ཝཱ་ས་སྶ སུ་ཁུ་དྲ་ཡོ;
ཨ་པི ནོ ཨ་ནུ་མ་ཉྙཱ་སི, ཨ་པི ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ད་དེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་པི ནཱ་ཡནྟི ཨ་པི ནུ ཨ་ཡཾ. སུ་ཁུ་དྲ་ཡོཏི སུ་ཁ་ཕ་ལོ. ཨ་པི ནོ ཨ་ནུ་མ་ཉྙཱ་སཱིཏི ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཾ ག་ནྟྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ པ་སྶི་ཏུཾ ཏྭཾ ཨ་པི ནོ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི. ཨ་པི ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ད་དེཏི ཨ་པི ནོ ཨི་མཱ་ཡ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཝི་སྶཱ་སོ ན མཱ་རེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི.
སོ ཏ་སྶ མ་དྷུ་ར་ཀ་ཐཱ་ཡ བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༦. ‘‘ན ཙེ་ཝ མེ ཏྭཾ བ་དྡྷོ་སི, ན་པི ཨི་ཙྪཱ་མི ཏེ ཝ་དྷཾ;
ཀཱ་མཾ ཁི་པྤ་མི་ཏོ ག་ནྟྭཱ, ཛཱི་ཝ ཏྭཾ ཨ་ནི་གྷོ ཙི་ར’’ནྟི.
ཏ་ཏོ སུ་མུ་ཁོ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༧. ‘‘ནེ་ཝཱ་ཧ་མེ་ཏ་མི་ཙྪཱ་མི, ཨ་ཉྙ་ཏྲེ་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཱ;
ས་ཙེ ཨེ་ཀེ་ན ཏུ་ཊྛོ་སི, མུ་ཉྩེ་ཏཾ མ་ཉྩ བྷ་ཀྑ་ཡ.
༢༨. ‘‘ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན, ཏུ་ལྱཱ་སྨཱ ཝ་ཡ་སཱ ཨུ་བྷོ;
ན ཏེ ལཱ་བྷེ་ན ཛཱི་ཝ་ཏྠི, ཨེ་ཏེ་ན ནི་མི་ནཱ ཏུ་ཝཾ.
༢༩. ‘‘ཏ་དི་ངྒྷ ས་མ་པེ་ཀྑ་སྶུ, ཧོ་ཏུ གི་དྡྷི ཏ་ཝ་མྷ་སུ;
མཾ པུ་བྦེ བ་ནྡྷ པཱ་སེ་ན, པ་ཙྪཱ མུ་ཉྩ དི་ཛཱ་དྷི་པཾ.
༣༠. ‘‘ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཙ ཏེ ལཱ་བྷོ, ཀ་ཏཱ་སྶ ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ཙ;
མི་ཏྟི ཙ དྷ་ཏ་ར་ཊྛེ་ཧི, ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཱ་ཡ ཏེ སི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏནྟི ཡཾ ཨ་ཉྙ་ཏྲ ཨེ་ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཱ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཨེ་ཏཾ ཨ་ཧཾ ནེ་ཝ ཨི་ཙྪཱ་མི. ཏུ་ལྱཱ་སྨཱཏི ས་མཱ་ནཱ ཧོ་མ. ནི་མི་ནཱ ཏུ་ཝནྟི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཧི ཏྭཾ. ཏ་ཝ་མྷ་སཱུཏི ཏ་ཝ ཨ་མྷེ་སུ གི་དྡྷི ཧོ་ཏུ, ཀིཾ ཏེ ཨེ་ཏེ་ན, མ་ཡི ལོ་བྷཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝཱཏི ཏ་ཏྟ་ཀོ་ཡེ་ཝ. ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ ཙཱཏི ཡཱ མ་མ ཡཱ་ཙ་ནཱ, སཱ་ཝ ཀ་ཏཱ ཨ་སྶཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨི་ཏི སོ ཏཱ་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཡ ཏེ་ལེ པ་ཀྑི་ཏྟ་ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུ ཝི་ཡ མུ་དུ་ག་ཏ་ཧ་ད་ཡོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཏ་སྶ དཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ ད་ད་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༣༡. ‘‘པ་སྶ་ནྟུ ནོ མ་ཧཱ་ས་ངྒྷཱ, ཏ་ཡཱ མུ་ཏྟཾ ཨི་ཏོ ག་ཏཾ;
མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩཱ ཙ བྷ་ཙྩཱ ཙ, པུ་ཏྟ་དཱ་རཱ ཙ བ་ནྡྷ་ཝཱ.
༣༢. ‘‘ན ཙ ཏེ ཏཱ་དི་སཱ མི་ཏྟཱ, བ་ཧཱུ་ནཾ ཨི་དྷ ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཡ་ཐཱ ཏྭཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་སྶ, པཱ་ཎ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོ ས་ཁཱ.
༣༣. ‘‘སོ ཏེ ས་ཧཱ་ཡཾ མུ་ཉྩཱ་མི, ཧོ་ཏུ རཱ་ཛཱ ཏ་ཝཱ་ནུ་གོ;
ཀཱ་མཾ ཁི་པྤ་མི་ཏོ ག་ནྟྭཱ, ཉཱ་ཏི་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝི་རོ་ཙ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ནོཏི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཏ་ཡཱ མུ་ཏྟནྟི ཨི་མ་ཉྷི ཏྭ་ཉྙེ་ཝ མུ་ཉྩ་སི ནཱ་མ, ཏ་སྨཱ ཨི་མཾ ཏ་ཡཱ མུ་ཏྟཾ ཨི་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏཾ ག་ཏཾ མ་ཧ་ནྟཱ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷཱ ཨེ་ཏེ ཙ མི་ཏྟཱ་ད་ཡོ པ་སྶ་ནྟུ. ཨེ་ཏྠ ཙ བ་ནྡྷ་ཝཱཏི ཨེ་ཀ་ལོ་ཧི་ཏ་ས་མྦ་ནྡྷཱ. ཝི་ཛྫ་ཏཱིཏི ཝི་ཛྫ་ནྟི. པཱ་ཎ་སཱ་དྷཱ་ར་ཎོཏི སཱ་དྷཱ་ར་ཎ་པཱ་ཎོ ཨ་ཝི་བྷ་ཏྟ་ཛཱི་ཝི་ཀོ, ཡ་ཐཱ ཏྭཾ ཨེ་ཏ་སྶ ས་ཁཱ, ཨེ་ཏཱ་དི་སཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ བ་ཧཱུ་ནཾ མི་ཏྟཱ ནཱ་མ ན ཝི་ཛྫ་ནྟི. ཏ་ཝཱ་ནུ་གོཏི ཨེ་ཏཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟ་སྶ ཏ་ཝ ཨ་ཡཾ ཨ་ནུ་གོ ཧོ་ཏཱུ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ པ་ན ནེ་སཱ་ད་པུ་ཏྟོ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ ས་ར་ཏོ ནི་ཀྑཱ་མེ་ཏྭཱ ས་ར་ཏཱི་རེ ཏ་རུ་ཎ་ད་བྦ་ཏི་ཎ་པི་ཊྛེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དེ བ་ནྡྷ་ན་པཱ་སཾ མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ་ན ས་ཎི་ཀཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ དཱུ་རེ ཁི་པི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ བ་ལ་ཝ་སི་ནེ་ཧཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ལོ་ཧི་ཏཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་རི་མ་ཛྫི. ཏ་སྶ མེ་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པཱ་དེ སི་རཱ སི་རཱ་ཧི, མཾ་སཾ མཾ་སེ་ན, ཙ་མྨཾ ཙ་མྨེ་ན གྷ་ཊི་ཏཾ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ པཱ་དོ སཾ་རུ་ལ༹ྷོ ས་ཉྫཱ་ཏ་ཚ་ཝི་ས་ཉྫཱ་ཏ་ལོ་མོ ཨ་ཧོ་སི ཨ་བ་དྡྷ་པཱ་དེ་ན ནི་བྦི་སེ་སོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སུ་ཁི་ཏོ པ་ཀ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ སུ་མུ་ཁོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ སུ་ཁི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སོ་མ་ན་སྶོ ནེ་སཱ་ད་སྶ ཐུ་ཏི་མ་ཀཱ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༣༤. ‘‘སོ པ་ཏཱི་ཏོ པ་མུ་ཏྟེ་ན, བྷ་ཏྟུ་ནཱ བྷ་ཏྟུ་གཱ་ར་ཝོ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་ས་ཐ ཝ་ཀྐ་ངྒོ, ཝཱ་ཙཾ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཾ བྷ་ཎཾ.
༣༥. ‘‘ཨེ་ཝཾ ལུ་དྡ་ཀ ན་ནྡ་སྶུ, ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི ཉཱ་ཏི་བྷི;
ཡ་ཐཱ་ཧ་མ་ཛྫ ན་ནྡཱ་མི, མུ་ཏྟཾ དི་སྭཱ དི་ཛཱ་དྷི་པ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཀྐ་ངྒོཏི ཝ་ངྐ་གཱི་ཝོ.
ཨེ་ཝཾ ལུ་དྡ་སྶ ཐུ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ སུ་མུ་ཁོ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མི་ནཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཧཱ་ཨུ་པ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཨ་ཡ་ཉྷི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀཱི་ལཱ༹་ཧཾ་སེ ནོ ཀ་ཏྭཱ ཨི་སྶ་རཱ་ནཾ དེ་ནྟོ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ལ་བྷེ་ཡྻ, མཱ་རེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟོ མཱུ་ལ་མྤི ལ་བྷེ་ཐ, ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཀ་རི, ཨི་མཾ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ སུ་ཁ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སུ་མུ་ཁོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་སཱ་ཡ ལུ་དྡ་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨ, ཏྭཾ ཀི་མ་ཏྠཾ པཱ་སེ ཨོ་ཌྜེ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘དྷ་ན་ཏྠ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་མྷེ ཨཱ་དཱ་ཡ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཧི, བ་ཧུཾ ཏེ དྷ་ནཾ དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –
༣༦. ‘‘ཨེ་ཧི ཏཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཏྭ་མ་པི ལ་ཙྪ་སེ;
ལཱ་བྷཾ ཏ་ཝཱ་ཡཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ, པཱ་པཾ ཀི་ཉྩི ན ད་ཀྑ་ཏི.
༣༧. ‘‘ཁི་པྤ་མ་ནྟེ་པུ་རཾ ནེ་ཏྭཱ, ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཧི ནོ ཨུ་བྷོ;
ཨ་བ་དྡྷེ པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ, ཀཱ་ཛེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ.
༣༨. ‘‘དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨི་མེ;
ཨ་ཡ་ཉྷི རཱ་ཛཱ ཧཾ་སཱ་ནཾ, ཨ་ཡཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ཏ་རོ.
༣༩. ‘‘ཨ་སཾ་ས་ཡཾ ཨི་མཾ དི་སྭཱ, ཧཾ་ས་རཱ་ཛཾ ན་རཱ་དྷི་པོ.
པ་ཏཱི་ཏོ སུ་མ་ནོ ཝི་ཏྟོ, བ་ཧུཾ ད་སྶ་ཏི ཏེ དྷ་ན’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་སི་ཀྑཱ་མཱིཏི ཨ་ནུ་སཱ་སཱ་མི. པཱ་པནྟི ལཱ་མ་ཀཾ. ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཧི ནོ ཨུ་བྷོཏི ཨ་མྷེ ཨུ་བྷོ་པི ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཧི. ཨ་ཡཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་ཉྙཱ་པ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ མི་ཏྟ་དྷ་མྨ་སྶ ཨཱ་ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠཾ, ལུ་དྡ་སྶ དྷ་ན་ལཱ་བྷ་ཏྠཾ, ར་ཉྙོ སཱི་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པ་ན་ཏྠ་ཉྩཱ་ཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཀཱ་ར་ཎེ་ཧི ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱཏི ནེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ར་ཉྙོ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑེ་ཡྻཱ་སི, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ དྷ་ཏ་ར་ཊྛ་ཀུ་ལེ ཛཱ་ཏཱ དྭེ ཧཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ, ཨེ་ཏེ་སུ ཨ་ཡཾ རཱ་ཛཱ, ཨི་ཏ་རོ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི’’ཏི. ཨི་ཏི ནཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སི. ‘‘པ་ཏཱི་ཏོ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཏཱི་ཎི་པི ཏུ་ཊྛཱ་ཀཱ་ར་ཝེ་ཝ་ཙ་ནཱ་ནེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ལུ་དྡོ, ‘‘སཱ་མི, མཱ ཝོ རཱ་ཛ་ད་སྶ་ནཾ རུ་ཙྩི, རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཙ་ལ་ཙི་ཏྟཱ, ཀཱི་ལཱ༹་ཧཾ་སེ ཝཱ ཝོ ཀ་རེ་ཡྻུཾ མཱ་རཱ་པེ་ཡྻུཾ ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ས་མྨ, མཱ བྷཱ་ཡི, ཨ་ཧཾ ཏཱ་དི་སཾ ཀ་ཀྑ་ལ༹ཾ ལུ་དྡཾ ལོ་ཧི་ཏ་པཱ་ཎིཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཱ་ཡ མུ་དུ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ མ་མ པཱ་དེ་སུ པཱ་ཏེ་སིཾ, རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ པུ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ པ་ཉྙ་ཝ་ནྟོ ཙ སུ་བྷཱ་སི་ཏ་དུ་བྦྷཱ་སི་ཏ་ཉྙཱུ ཙ, ཁི་པྤཾ ཨ་མྷེ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི མཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྠ, ཨ་ཧཾ ཨ་ཝ་སྶཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ རུ་ཙི་ཡཱ ནེ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་པི ཀཱ་ཛཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཏྭཱ ར་ཉྙཱ པུ་ཊྛོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༤༠. ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, ཀ་མྨུ་ནཱ ཨུ་པ་པཱ་ད་ཡི;
ཁི་པྤ་མ་ནྟེ་པུ་རཾ ག་ནྟྭཱ, ར་ཉྙོ ཧཾ་སེ ཨ་ད་སྶ་ཡི;
ཨ་བ་དྡྷེ པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ, ཀཱ་ཛེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ.
༤༡. ‘‘དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨི་མེ;
ཨ་ཡ་ཉྷི རཱ་ཛཱ ཧཾ་སཱ་ནཾ, ཨ་ཡཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ཏ་རོ;
༤༢. ‘‘ཀ་ཐཾ པ་ནི་མེ ཝི་ཧ་ངྒཱ, ཏ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏྟ་མཱ་ག་ཏཱ;
ཀ་ཐཾ ལུ་དྡོ མ་ཧ་ནྟཱ་ནཾ, ཨི་སྶ་རེ ཨི་དྷ ཨ་ཛ྄ཛྷ་གཱ.
༤༣. ‘‘ཝི་ཧི་ཏཱ ས་ནྟི་མེ པཱ་སཱ, པ་ལླ་ལེ་སུ ཛ་ནཱ་དྷི་པ;
ཡཾ ཡ་དཱ་ཡ་ཏ་ནཾ མ་ཉྙེ, དི་ཛཱ་ནཾ པཱ་ཎ་རོ་དྷ་ནཾ.
༤༤. ‘‘ཏཱ་དི་སཾ པཱ་ས་མཱ་ས་ཛྫ, ཧཾ་ས་རཱ་ཛཱ ཨ་བ་ཛ྄ཛྷ་ཐ;
ཏཾ ཨ་བ་དྡྷོ ཨུ་པཱ་སི་ནོ, མ་མཱ་ཡཾ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་ས་ཐ.
༤༥. ‘‘སུ་དུ་ཀྐ་རཾ ཨ་ན་རི་ཡེ་བྷི, ད་ཧ་ཏེ བྷཱ་ཝ་མུ་ཏྟ་མཾ;
བྷ་ཏྟུ་ར་ཏྠེ པ་ར་ཀྐ་ནྟོ, དྷ་མྨ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ངྒ་མོ.
༤༦. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཡཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ་ན, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཛཱི་ཝི་ཏཱ་ར་ཧོ;
ཨ་ནུ་ཏྠུ་ན་ནྟོ ཨཱ་སཱི་ནོ, བྷ་ཏྟུ ཡཱ་ཙི་ཏྠ ཛཱི་ཝི་ཏཾ.
༤༧. ‘‘ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ, པ་སཱ་ད་མ་ཧ་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ;
ཏ་ཏོ ནཾ པཱ་མུ་ཙིཾ པཱ་སཱ, ཨ་ནུ་ཉྙཱ་སིཾ སུ་ཁེ་ན ཙ.
༤༨. ‘‘སོ པ་ཏཱི་ཏོ པ་མུ་ཏྟེ་ན, བྷ་ཏྟུ་ནཱ བྷ་ཏྟུ་གཱ་ར་ཝོ;
ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་ས་ཐ ཝ་ཀྐ་ངྒོ, ཝཱ་ཙཾ ཀ་ཎྞ་སུ་ཁཾ བྷ་ཎཾ.
༤༩. ‘‘ཨེ་ཝཾ ལུ་དྡ་ཀ ན་ནྡ་སྶུ, ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི ཉཱ་ཏི་བྷི;
ཡ་ཐཱ་ཧ་མ་ཛྫ ན་ནྡཱ་མི, མུ་ཏྟཾ དི་སྭཱ དི་ཛཱ་དྷི་པཾ.
༥༠. ‘‘ཨེ་ཧི ཏཾ ཨ་ནུ་སི་ཀྑཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཏྭ་མ་པི ལ་ཙྪ་སེ;
ལཱ་བྷཾ ཏ་ཝཱ་ཡཾ དྷ་ཏ་ར་ཊྛོ, པཱ་པཾ ཀི་ཉྩི ན ད་ཀྑ་ཏི.
༥༡. ‘‘ཁི་པྤ་མ་ནྟེ་པུ་རཾ ནེ་ཏྭཱ, ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ཧི ནོ ཨུ་བྷོ;
ཨ་བ་དྡྷེ པ་ཀ་ཏི་བྷཱུ་ཏེ, ཀཱ་ཛེ ཨུ་བྷ་ཡ་ཏོ ཋི་ཏེ.
༥༢. ‘‘དྷ་ཏ་ར་ཊྛཱ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧཾ་སཱ་དྷི་པ་ཏི་ནོ ཨི་མེ;
ཨ་ཡ་ཉྷི རཱ་ཛཱ ཧཾ་སཱ་ནཾ, ཨ་ཡཾ སེ་ནཱ་པ་ཏཱི་ཏ་རོ.
༥༣. ‘‘ཨ་སཾ་ས་ཡཾ ཨི་མཾ དི་སྭཱ, ཧཾ་ས་རཱ་ཛཾ ན་རཱ་དྷི་པོ;
པ་ཏཱི་ཏོ སུ་མ་ནོ ཝི་ཏྟོ, བ་ཧུཾ ད་སྶ་ཏི ཏེ དྷ་ནཾ.
༥༤. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཱ, ཨཱ་ནཱི་ཏཱ་མེ ཨུ་བྷོ མ་ཡཱ;
ཨེ་ཏྠེ་ཝ ཧི ཨི་མེ ཨཱ་སུཾ, ཨུ་བྷོ ཨ་ནུ་མ་ཏཱ མ་ཡཱ.
༥༥. ‘‘སོ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ ག་ཏོ པ་ཀྑཱི, དི་ཛོ པ་ར་མ་དྷ་མྨི་ཀོ;
མཱ་དི་ས་སྶ ཧི ལུ་དྡ་སྶ, ཛ་ན་ཡེ་ཡྻཱ་ཐ མ་དྡ་ཝཾ.
༥༦. ‘‘ཨུ་པཱ་ཡ་ན་ཉྩ ཏེ དེ་ཝ, ནཱ་ཉྙཾ པ་སྶཱ་མི ཨེ་དི་སཾ;