༡༨. པ་ཎྞཱ་ས་ནི་པཱ་ཏོ

[༥༢༦] ༡. ནི་ལི༹་ནི་ཀཱ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨུ་དྡ་ཡ྄ཧ་ཏེ ཛ་ན་པ་དོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་པ་ལོ་བྷ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦ ཀ་ཐེ་སི. ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘ཀེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་པི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘པུ་རཱ་ཎ་དུ་ཏི་ཡི་ཀཱ་ཡཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཨེ་སཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏ་ཝ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་རི་ཀཱ, པུ་བྦེ་པི ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦི་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨ་ལ་མྦུ་སཱ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཏཾ པ་ཊི་ཙྩ ཨེ་ཀཱ མི་གཱི ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ‘‘ཨི་སི་སི་ངྒོ’’ཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ པི་ཏཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི. སོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཀཱི་ལི༹, གྷོ་ར་ཏ་པོ པ་ར་མ་དྷི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ བྷ་ཝ་ནཾ ཀ་མྤི. ས་ཀྐོ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་པཱ་ཡེ་ན་སྶ སཱི་ལཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི ས་ཀ་ལ་ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ ཝུ་ཊྛིཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི, ར་ཊྛཾ ཨ་གྒི་ད་ཌྜྷཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ས་སྶེ ཨ་ས་མྤ་ཛྫ་མཱ་ནེ དུ་བྦྷི་ཀྑ་པཱི་ལི༹་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཨུ་པ་ཀྐོ་སིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ རཱ་ཛཱ ཝཱ་ཏ་པཱ་ནེ ཋི་ཏོ ‘‘ཀིཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏཱི་ཎི སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི དེ་ཝ་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ནྟ་ཏྟཱ ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛཾ ཨུ་དྡ་ཡ྄ཧ་ཏི, མ་ནུ་སྶཱ དུ་ཀྑི་ཏཱ, དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཧི, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ སཱི་ལཾ ས་མཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟོ་པི ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི.

ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ས་ཀྐོ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ཏ་སྶ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་ཧཱ་སེ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ས་ཀྐོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན་ཏྠེ་ནཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཝ་སྶ་ཏི ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཊྛེ དེ་ཝོ’’ཏི? ‘‘ན ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཛཱ་ནཱ་སི པ་ན་སྶ ཨ་ཝ་སྶ་ན་ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི? ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མི, ས་ཀྐཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཨི་སི་སི་ངྒོ ནཱ་མ ཏཱ་པ་སོ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི གྷོ་ར་ཏ་པོ པ་ར་མ་དྷི་ཏི་ནྡྲི་ཡོ. སོ ནི་བ་དྡྷཾ དེ་ཝེ ཝ་སྶ་ནྟེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཏ་སྨཱ དེ་ཝོ ན ཝ་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་དཱ་ནི པ་ནེ་ཏྠ ཀིཾ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི? ‘‘ཏ་སྶ ཏ་པེ བྷི་ནྣེ དེ་ཝོ ཝ་སྶི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཀོ པ་ན་སྶ ཏ་པཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ’’ཏི? ‘‘དྷཱི་ཏཱ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ནི་ལི༹་ནི་ཀཱ ས་མ་ཏྠཱ, ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་པ་ས་སྶ ཏ་པཾ བྷི་ནྡཱ་ཧཱི’ཏི པེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ སོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ དྷཱི་ཏ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡. ‘‘ཨུ་དྡ་ཡ྄ཧ་ཏེ ཛ་ན་པ་དོ, ར་ཊྛ་ཉྩཱ་པི ཝི་ན་སྶ་ཏི;

ཨེ་ཧི ནི་ལི༹་ནི་ཀེ ག་ཙྪ, ཏཾ མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ན་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཏཾ མེཏི ཏཾ མ་མ ཨ་ན་ཏྠ་ཀཱ་རིཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཾ ཨཱ་ནེ་ཧི, ཀི་ལེ་ས་ར་ཏི་ཝ་སེ་ན་སྶ སཱི་ལཾ བྷི་ནྡཱ་ཧཱི་ཏི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ སཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢. ‘‘ནཱ་ཧཾ དུ་ཀྑ་ཀྑ་མཱ རཱ་ཛ, ནཱ་ཧཾ ཨ་དྡྷཱ་ན་ཀོ་ཝི་དཱ;

ཀ་ཐཾ ཨ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མི, ཝ་ནཾ ཀུ་ཉྫ་ར་སེ་ཝི་ཏ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑ་ཀྑ་མཱཏི ཨ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དུ་ཀྑ་སྶ ཁ་མཱ ན ཧོ་མི, ཨ་དྡྷཱ་ན་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་མི, སཱ་ཧཾ ཀ་ཐཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི.

ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ དྭེ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –

༣. ‘‘ཕཱི་ཏཾ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ནྟྭཱ, ཧ་ཏྠི་ནཱ ཙ ར་ཐེ་ན ཙ;

དཱ་རུ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཡཱ་ནེ་ན, ཨེ་ཝཾ ག་ཙྪ ནི་ལི༹་ནི་ཀེ.

༤. ‘‘ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶ་ར་ཐེ པ་ཏྟཱི, ག་ཙྪེ་ཝཱ་དཱ་ཡ ཁ་ཏྟི་ཡེ;

ཏ་ཝེ་ཝ ཝ་ཎྞ་རཱུ་པེ་ན, ཝ་སཾ ཏ་མཱ་ན་ཡི་སྶ་སཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ དཱ་རུ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཡཱ་ནེ་ནཱཏི, ཨ་མྨ, ནི་ལི༹་ནི་ཀེ ན ཏྭཾ པ་ད་སཱ ག་མི་སྶ་སི, ཕཱི་ཏཾ པ་ན སུ་བྷི་ཀྑཾ ཁེ་མཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ན་པ་དཾ ཧ་ཏྠི་ཝཱ་ཧ་ནེ་ཧི ཙ ར་ཐ་ཝཱ་ཧ་ནེ་ཧི ཙ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ པ་ར་མྤི ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཀཱ་སེ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ་ན ཝ་ཡ྄ཧཱ་དི་ནཱ ཨུ་ད་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་ཝཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ་ན དཱ་རུ་ས་ངྒྷཱ་ཊ་ཡཱ་ནེ་ན ག་ཙྪ. ཝ་ཎྞ་རཱུ་པེ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀི་ལ་མ་མཱ་ནཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཝ ཝ་ཎྞེ་ན ཙེ་ཝ རཱུ་པ་ས་མྤ་དཱ་ཡ ཙ ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཾ ཨཱ་ན་ཡི་སྶ་སཱི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ སོ དྷཱི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏ་བྦ་མྤི ར་ཊྛ་པ་རི་པཱ་ལ་ནཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་པི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶཱ ས་བྦཾ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པ་ཙྩ་ནྟཾ པ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ན དེ་སི་ཏེ་ན མ་གྒེ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ཏ་སྶ ཨ་སྶ་མ་པ་ད་སྶ ས་མཱི་པཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་ཏྟཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛོ ཧོ་ཏི. ཝ་ན་ཙ་ར་ཀོ ས་ཡཾ ཨ་སྶ་མཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ པ་ན ད་སྶ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ནི་ལི༹་ནི་ཀཱ་ཡ ཏཾ ད་སྶེ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༥. ‘‘ཀ་ད་ལཱི་དྷ་ཛ་པ་ཉྙཱ་ཎོ, ཨཱ་བྷུ་ཛཱི་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོ;

ཨེ་སོ པ་དི་སྶ་ཏི ར་མྨོ, ཨི་སི་སི་ངྒ་སྶ ཨ་སྶ་མོ.

༦. ‘‘ཨེ་སོ ཨ་གྒི་སྶ ས་ངྑཱ་ཏོ, ཨེ་སོ དྷཱུ་མོ པ་དི་སྶ་ཏི;

མ་ཉྙེ ནོ ཨ་གྒིཾ ཧཱ་པེ་ཏི, ཨི་སི་སི་ངྒོ མ་ཧི་དྡྷི་ཀོ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཀ་ད་ལཱི་ས་ངྑཱ་ཏཱ དྷ་ཛཱ པ་ཉྙཱ་ཎཾ ཨ་སྶཱ་ཏི ཀ་ད་ལཱི་དྷ་ཛ་པ་ཉྙཱ་ཎོ. ཨཱ་བྷུ་ཛཱི་པ་རི་ཝཱ་རི་ཏོཏི བྷུ་ཛ་པ་ཏྟ་ཝ་ན་པ་རི་ཀྑི་ཏྟོ. ས་ངྑཱ་ཏོཏི ཨེ་སོ ཨ་གྒི ཨ་སྶ ཨི་སི་སི་ངྒ་སྶ ཛྷཱ་ནེ་ན ས་ངྑཱ་ཏོ པ་ཙྩ་ཀྑ་ག་ཏོ ཛ་ལ་ཏི. མ་ཉྙེ ནོ ཨ་གྒིནྟི ཨ་གྒིཾ ནོ ཧཱ་པེ་ཏི ཛུ་ཧ་ཏི པ་རི་ཙ་ར་ཏཱི་ཏི མ་ཉྙཱ་མི.

ཨ་མ་ཙྩཱ་པི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨ་སྶ་མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨི་སི་ཝེ་སཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙཱི་ར་ཀེ་ན ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏ་ནྟུ་བ་དྡྷཾ ཙི་ཏྟ་གེ་ཎྜུ་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ བ་ཧི ར་ཀྑ་ནྟཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. སཱ ཏེ་ན གེ་ཎྜུ་ཀེ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟཱི ཙ་ངྐ་མ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ཨོ་ཏ་རི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨི་སི་སི་ངྒོ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རེ པཱ་སཱ་ཎ་ཕ་ལ་ཀེ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. སོ ཏཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟིཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སཱ་པི་སྶ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཀཱི་ལི༹་ཡེ་ཝ. ས་ཏྠཱ ཏ་ཉྩ ཏ་ཏོ ཨུ་ཏྟ་རི ཙ ཨ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༧. ‘‘ཏ་ཉྩ དི་སྭཱ་ན ཨཱ་ཡ་ནྟིཾ, ཨཱ་མུ་ཏྟ་མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལཾ;

ཨི་སི་སི་ངྒོ པཱ་ཝི་སི བྷཱི་ཏོ, ཨ་སྶ་མཾ པ་ཎྞ་ཚཱ་ད་ནཾ.

༨. ‘‘ཨ་སྶ་མ་སྶ ཙ སཱ དྭཱ་རེ, གེ་ཎྜུ་ཀེ་ན་སྶ ཀཱི་ལ༹་ཏི;

ཝི་དཾ་ས་ཡ་ནྟཱི ཨ་ངྒཱ་ནི, གུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི ཙ.

༩. ‘‘ཏ་ཉྩ དི་སྭཱ་ན ཀཱི་ལ༹་ནྟིཾ, པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ག་ཏོ ཛ་ཊཱི;

ཨ་སྶ་མཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ་ན, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ གེ་ཎྜུ་ཀེ་ན་སྶཱཏི ཨ་སྶ ཨི་སི་སི་ངྒ་སྶ ཨ་སྶ་མ་དྭཱ་རེ གེ་ཎྜུ་ཀེ་ན ཀཱི་ལ༹་ཏི. ཝི་དཾ་ས་ཡ་ནྟཱིཏི ད་སྶེ་ནྟཱི. གུ་ཡ྄ཧཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི ཙཱཏི གུ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ར་ཧ་སྶ་ངྒཾ པ་ཀཱ་སི་ཏཱ་ནི ཙ པཱ་ཀ་ཊཱ་ནི མུ་ཁ་ཧ་ཏྠཱ་དཱི་ནི. ཨ་བྲ་ཝཱིཏི སོ ཀི་ར པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ཋ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝེ་ཡྻ, པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མཾ མུ་རུ་མུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཁཱ་དེ་ཡྻ, ནཱ་ཡཾ ཡ་ཀྑོ, ཏཱ་པ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་སྶ་མཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༠. ‘‘ཨ་མྦྷོ ཀོ ནཱ་མ སོ རུ་ཀྑོ, ཡ་སྶ ཏེ་ཝཾ་ག་ཏཾ ཕ་ལཾ;

དཱུ་རེ་པི ཁི་ཏྟཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ན ཏཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཡ་སྶ ཏེ་ཝཾ་ག་ཏཾ ཕ་ལནྟི ཡ་སྶ ཏ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ག་ཏི་ཀཾ མ་ནོ་ར་མཾ ཕ་ལཾ. ཀོ ནཱ་མ སོ རུ་ཀྑོཏི ཙི་ཏྲ་གེ་ཎྜུ་ཀ་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ‘‘རུ་ཀྑ་ཕ་ལེ་ན ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪ་ཏི.

ཨ་ཐ་སྶ སཱ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༡. ‘‘ཨ་སྶ་མ་སྶ མ་མ བྲ་ཧྨེ, ས་མཱི་པེ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནེ;

བ་ཧ་ཝོ ཏཱ་དི་སཱ རུ་ཀྑཱ, ཡ་སྶ ཏེ་ཝཾ་ག་ཏཾ ཕ་ལཾ;

དཱུ་རེ་པི ཁི་ཏྟཾ པ་ཙྩེ་ཏི, ན མཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་མཱི་པེ ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ནེཏི ག་ནྡྷ་མཱ་ད་ན་པ་བྦ་ཏེ མ་མ ཨ་སྶ་མ་སྶ ས་མཱི་པེ. ཡ་སྶ ཏེ་ཝཾ་ག་ཏནྟི ཡ་སྶ ཨེ་ཝཾ་ག་ཏཾ, ཏ-ཀཱ་རོ བྱ་ཉྫ་ན་ས་ནྡྷི་ཀ་རོ་ཏི.

ཨི་ཏི སཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཨ་བྷཱ་སི. ཨི་ཏ་རོ་པི ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་པ་སོ ཨེ་སོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༢. ‘‘ཨེ་ཏཱུ བྷ་ཝཾ ཨ་སྶ་མི་མཾ ཨ་དེ་ཏུ, པ་ཛྫ་ཉྩ བྷ་ཀྑ་ཉྩ པ་ཊི་ཙྪ ད་མྨི;

ཨི་ད་མཱ་ས་ནཾ ཨ་ཏྲ བྷ་ཝཾ ནི་སཱི་ད་ཏུ, ཨི་ཏོ བྷ་ཝཾ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་སྶ་མི་མནྟི ཨ་སྶ་མཾ ཨི་མཾ བྷ་ཝཾ པ་ཝི་ས་ཏུ. ཨ་དེ་ཏཱུཏི ཡ་ཐཱ་ས་ནྣི་ཧི་ཏཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏུ. པ་ཛྫནྟི པཱ་ད་བྦྷ་ཉྫ་ནཾ. བྷ་ཀྑནྟི མ་དྷུ་ར་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ. པ་ཊི་ཙྪཱཏི པ་ཊི་གྒ་ཎྷ. ཨི་ད་མཱ་ས་ནནྟི པ་ཝི་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.

ཏ་སྶཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཏྠ་ར་ཎེ ནི་སཱི་ད་ནྟི་ཡཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཙཱི་ར་ཀེ དྭི་དྷཱ ག་ཏེ ས་རཱི་རཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་པ་སོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་ས་རཱི་ར་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཏྟཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཝ་ཎྞོ ཨེ་སོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ –

༡༣. ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨི་དཾ ཨཱུ་རཱུ་ན་མ་ནྟ་ར་སྨིཾ, སུ་པི་ཙྪི་ཏཾ ཀ་ཎྷ་རི་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ཏི;

ཨ་ཀྑཱ་ཧི མེ པུ་ཙྪི་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ, ཀོ་སེ ནུ ཏེ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ པ་ཝི་ཊྛ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ སུ་པི་ཙྪི་ཏནྟི དྭི་ནྣཾ ཨཱུ་རཱུ་ནཾ ས་མཱ་ག་མ་ཀཱ་ལེ སུ་ཕུ་སི་ཏཾ སི་པྤི་པུ་ཊ་མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. སུ་བྷ་ལ་ཀྑ་ཎེ་ན ཧི ཨ་ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ཝཱ་ཊ་དྷཱ་ཏུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ་ཡ ཨ་བྦྷུ་ནྣ་ཏཾ སི་པྤི་པུ་ཊ་མུ་ཁ་ས་ཎྛཱ་ནཾ. ཀ་ཎྷ་རི་ཝ་པྤ་ཀཱ་ས་ཏཱིཏི ཨུ་བྷོ་སུ པ་སྶེ་སུ ཀཱ་ལ༹་ཀཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཀོ་སེ ནུ ཏེ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ པ་ཝི་ཊྛནྟི ཏ་ཝ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ ལི་ངྒ་ས་ཎྛཱ་ནཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཏཾ ཏ་ཝ ས་རཱི་ར་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀོ་སེ པ་ཝི་ཊྛ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི.

ཨ་ཐ ནཾ སཱ ཝ་ཉྩ་ཡ་ནྟཱི གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –

༡༤. ‘‘ཨ་ཧཾ ཝ་ནེ མཱུ་ལ་ཕ་ལེ་ས་ནཾ ཙ་རཾ, ཨཱ་སཱ་ད་ཡིཾ ཨ་ཙྪཾ སུ་གྷོ་ར་རཱུ་པཾ;

སོ མཾ པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཧ་སཱ་ཛ྄ཛྷ་པ་ཏྟོ, པ་ནུ་ཛྫ མཾ ཨ་བྦ་ཧི ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ.

༡༥. ‘‘སྭཱ་ཡཾ ཝ་ཎོ ཁ་ཛྫ་ཏི ཀ་ཎྜུ་ཝཱ་ཡ་ཏི, ས་བྦ་ཉྩ ཀཱ་ལཾ ན ལ་བྷཱ་མི སཱ་ཏཾ;

པ་ཧོ བྷ་ཝཾ ཀ་ཎྜུ་མི་མཾ ཝི་ནེ་ཏུཾ, ཀུ་རུ་ཏཾ བྷ་ཝཾ ཡཱ་ཙི་ཏོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཏྠ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཨཱ་སཱ་ད་ཡིནྟི གྷ་ཊྚེ་སིཾ, ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ལེ་ཌྜུ་ནཱ པ་ཧ་རི་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་ཏི་ཏྭཱཏི ཨུ་པ་དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ. ས་ཧ་སཱ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟོཏི མ་མཾ ས་ཧ་སཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟོ ས་མྤ་ཏྟོ. པ་ནུ་ཛྫཱཏི ཨ་ཐ མཾ པོ་ཏེ་ཏྭཱ. ཨ་བྦ་ཧཱིཏི མུ་ཁེ་ན མ་མ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ ལུ་ཉྩི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི, ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝ་ཎོ ཛཱ་ཏོ. སྭཱ་ཡནྟི སོ ཨ་ཡཾ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཎོ ཁ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཝ ཀ་ཎྜུ་ཝ་ཉྩ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ སཱ་ཧཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལཾ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁཾ ན ལ་བྷཱ་མི. པ་ཧོཏི པ་ཧུ ས་མ་ཏྠོ. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཏྠནྟི བྷ་ཝཾ མ་ཡཱ ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨི་མཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཏྠཾ ཀ་རོ་ཏུ, ཨི་དཾ མེ དུ་ཀྑཾ ཧ་རཱ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.

སོ ཏ་སྶཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ‘‘ས་བྷཱ་ཝོ’’ཏི ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ཏེ ཨེ་ཝཾ སུ་ཁཾ ཧོ་ཏི, ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ནྟ་རཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༦. ‘‘ག་མྦྷཱི་ར་རཱུ་པོ ཏེ ཝ་ཎོ ས་ལོ་ཧི་ཏོ, ཨ་པཱུ་ཏི་ཀོ ཝ་ཎ་ག་ནྡྷོ མ་ཧཱ ཙ;

ཀ་རོ་མི ཏེ ཀི་ཉྩི ཀ་སཱ་ཡ་ཡོ་གཾ, ཡ་ཐཱ བྷ་ཝཾ པ་ར་མ་སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ་ཡྻཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་ལོ་ཧི་ཏོཏི ར་ཏྟོ་བྷཱ་སོ. ཨ་པཱུ་ཏི་ཀོཏི པཱུ་ཏི་མཾ་ས་ར་ཧི་ཏོ. ཝ་ཎ་ག་ནྡྷོཏི ཐོ་ཀཾ དུ་གྒ་ནྡྷོ. ཀ་སཱ་ཡ་ཡོ་གནྟི ཨ་ཧཾ ཀེ་ཙི རུ་ཀྑ་ཀ་སཱ་ཡེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཀ་སཱ་ཡ་ཡོ་གཾ ཀ་རོ་མཱི་ཏི.

ཏ་ཏོ ནི་ལི༹་ནི་ཀཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ

༡༧. ‘‘ན མ་ནྟ་ཡོ་གཱ ན ཀ་སཱ་ཡ་ཡོ་གཱ, ན ཨོ་ས་དྷཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི ཀ་མ་ནྟི;

ཡཾ ཏེ མུ་དུ ཏེ་ན ཝི་ནེ་ཧི ཀ་ཎྜུཾ, ཡ་ཐཱ ཨ་ཧཾ པ་ར་མ་སུ་ཁཱི བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཀ་མ་ནྟཱིཏི, བྷོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི, ཨི་མ་སྨིཾ མ་མ ཝ་ཎེ ནེ་ཝ མ་ནྟ་ཡོ་གཱ, ན ཀ་སཱ་ཡ་ཡོ་གཱ, ན པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཨོ་ས་དྷཱ་ནི ཀ་མ་ནྟི, ཨ་ནེ་ཀ་ཝཱ་རཾ ཀ་ཏེ་ཧི་པི ཏེ་ཧི ཨེ་ཏ་སྶ ཕཱ་སུ་ཀ་བྷཱ་ཝོ ན བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦོ. ཡཾ པ་ན ཏེ ཨེ་ཏཾ མུ་དུ ཨ་ངྒ་ཛཱ་ཏཾ, ཏེ་ན གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ ཏ་སྶ ཀ་ཎྜུ ན ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏེ་ན ཝི་ནེ་ཧི ཀ་ཎྜུ་ནྟི.

སོ ‘‘ས་ཙྩཾ ཨེ་སོ བྷ་ཎ་ཏཱི’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ‘‘མེ་ཐུ་ན་སཾ་ས་གྒེ་ན སཱི་ལཾ བྷི་ཛྫ་ཏི, ཛྷཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཏྟཱ མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་སྶ ཙ ཨ་ཛཱ་ན་ན་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘བྷེ་ས་ཛྫ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟི་ཡཱ ཏཱ་ཡ མེ་ཐུ་ནཾ པ་ཊི་སེ་ཝི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ སཱི་ལཾ བྷི་ཛྫི, ཛྷཱ་ནཾ པ་རི་ཧཱ་ཡི. སོ དྭེ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ སཾ་ས་གྒཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ལ་ནྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ས་རཾ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ནྷ་ཏྭཱ པ་ཊི་པྤ་སྶ་དྡྷ་ད་ར་ཐོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པུ་ན་པི ཏཾ ‘‘ཏཱ་པ་སོ’’ཏི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༨. ‘‘ཨི་ཏོ ནུ བྷོ་ཏོ ཀ་ཏ་མེ་ན ཨ་སྶ་མོ, ཀ་ཙྩི བྷ་ཝཾ ཨ་བྷི་ར་མ་སི ཨ་ར་ཉྙེ;

ཀ་ཙྩི ནུ ཏེ མཱུ་ལ་ཕ་ལཾ པ་ཧཱུ་ཏཾ, ཀ་ཙྩི བྷ་ཝ་ནྟཾ ན ཝི་ཧིཾ་ས་ནྟི ཝཱ་ལཱ༹’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཀ་ཏ་མེ་ནཱཏི ཨི་ཏོ ཀ་ཏ་མེ་ན དི་སཱ་བྷཱ་གེ་ན བྷོ་ཏོ ཨ་སྶ་མོ. བྷ་ཝནྟི ཨཱ་ལ་པ་ན་མེ་ཏཾ.

ཏ་ཏོ ནི་ལི༹་ནི་ཀཱ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –

༡༩. ‘‘ཨི་ཏོ ཨུ་ཛུཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡཾ དི་སཱ་ཡཾ, ཁེ་མཱ ན་དཱི ཧི་མ་ཝ་ཏཱ པ་བྷཱ་ཝཱི;

ཏ་སྶཱ ཏཱི་རེ ཨ་སྶ་མོ མ་ཡ྄ཧ ར་མྨོ, ཨ་ཧོ བྷ་ཝཾ ཨ་སྶ་མཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་སྶེ.

༢༠. ‘‘ཨ་མྦཱ ཙ སཱ་ལཱ ཏི་ལ་ཀཱ ཙ ཛ་མྦུ་ཡོ, ཨུ་དྡཱ་ལ་ཀཱ པཱ་ཊ་ལི་ཡོ ཙ ཕུ་ལླཱ;

ས་མ་ནྟ་ཏོ ཀི་མྤུ་རི་སཱ་བྷི་གཱི་ཏཾ, ཨ་ཧོ བྷ་ཝཾ ཨ་སྶ་མཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་སྶེ.

༢༡. ‘‘ཏཱ་ལཱ ཙ མཱུ་ལཱ ཙ ཕ་ལཱ ཙ མེ་ཏྠ, ཝ་ཎྞེ་ན ག་ནྡྷེ་ན ཨུ་པེ་ཏ་རཱུ་པཾ;

ཏཾ བྷཱུ་མི་བྷཱ་གེ་ཧི ཨུ་པེ་ཏ་རཱུ་པཾ, ཨ་ཧོ བྷ་ཝཾ ཨ་སྶ་མཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་སྶེ.

༢༢. ‘‘ཕ་ལཱ ཙ མཱུ་ལཱ ཙ པ་ཧཱུ་ཏ་མེ་ཏྠ, ཝ་ཎྞེ་ན ག་ནྡྷེ་ན ར་སེ་ནུ་པེ་ཏཱ;

ཨཱ་ཡ་ནྟི ཙ ལུ་དྡ་ཀཱ ཏཾ པ་དེ་སཾ, མཱ མེ ཏ་ཏོ མཱུ་ལ་ཕ་ལཾ ཨ་ཧཱ་སུ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡནྟི ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ. ཁེ་མཱཏི ཨེ་ཝཾ་ནཱ་མི་ཀཱ ན་དཱི. ཧི་མ་ཝ་ཏཱ པ་བྷཱ་ཝཱིཏི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་ཧོཏི པ་ཏྠ་ན་ཏྠེ ནི་པཱ་ཏོ. ཨུ་དྡཱ་ལ་ཀཱཏི ཝཱ་ཏ་གྷཱ་ཏ་ཀཱ. ཀི་མྤུ་རི་སཱ་བྷི་གཱི་ཏནྟི ས་མ་ནྟ་ཏོ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་ས་དྡེ་ན གཱ་ཡ་ནྟེ་ཧི ཀི་མྤུ་རི་སེ་ཧི ཨ་བྷི་གཱི་ཏཾ. ཏཱ་ལཱ ཙ མཱུ་ལཱ ཙ ཕ་ལཱ ཙ མེ་ཏྠཱཏི ཨེ་ཏྠ མ་མ ཨ་སྶ་མེ པཱ་སཱ་དི་ཀཱ ཏཱ་ལ་རུ་ཀྑཱ ཙ ཏེ་ས་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷཱ་དི་ས་མྤ་ནྣཱ ཀ་ནྡ་ས་ངྑཱ་ཏཱ མཱུ་ལཱ ཙ ཕ་ལཱ ཙ. པ་ཧཱུ་ཏ་མེ་ཏྠཱཏི ནཱ་ནཱ་རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱ ཙ རུ་ཀྑ་ཝ་ལླི་མཱུ་ལཱ ཙ པ་ཧཱུ་ཏཱ ཨེ་ཏྠ. མཱ མེ ཏ་ཏོཏི ཏཾ མ་མ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ས་མྦ་ཧུ་ལཱ ལུ་དྡ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, མ་ཡཱ ཙེ་ཏྠ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ བ་ཧུ མ་དྷུ་ར་ས་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨ་ཏྠི, ཏེ མ་ཡི ཙི་རཱ་ཡ་ནྟེ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཧ་རེ་ཡྻུཾ. ཏེ ཏ་ཏོ མ་མ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ མཱ ཧ་རིཾ་སུ, ཏ་སྨཱ ས་ཙེ་པི མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ, ཨེ་ཧི, ནོ ཙེ, ཨ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧ.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སོ ཡཱ་ཝ པི་ཏུ ཨཱ་ག་མ་ནཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏུཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༣. ‘‘པི་ཏཱ མ་མཾ མཱུ་ལ་ཕ་ལེ་ས་ནཾ ག་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི སཱ་ཡ་ཀཱ་ལེ;

ཨུ་བྷོ་ཝ ག་ཙྪཱ་མ་སེ ཨ་སྶ་མཾ ཏཾ, ཡཱ་ཝ པི་ཏཱ མཱུ་ལ་ཕ་ལ་ཏོ ཨེ་ཏཱུ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨུ་བྷོ་ཝ ག་ཙྪཱ་མ་སེཏི མ་མ པི་ཏུ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཨུ་བྷོ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མ.

ཏ་ཏོ སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ་ཝ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་མ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, པི་ཏཱ པ་ན་སྶ མཾ དི་སྭཱ་ཝ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘ཏྭཾ ཨི་དྷ ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’ཏི ཀཱ་ཛ་ཀོ་ཊི་ཡཱ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ སཱི་ས་མྤི མེ བྷི་ནྡེ་ཡྻ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ མ་ཡཱ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨཱ་ག་མ་ན་ཀ་མྨ་མྤི མེ ནི་ཊྛི་ཏ’’ནྟི. སཱ ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཱི ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༤. ‘‘ཨ་ཉྙེ བ་ཧཱུ ཨི་ས་ཡོ སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱ, རཱ་ཛཱི་ས་ཡོ ཨ་ནུ་མ་གྒེ ཝ་ས་ནྟི;

ཏེ་ཡེ་ཝ པུ་ཙྪེ་སི མ་མ་སྶ་མཾ ཏཾ, ཏེ ཏཾ ན་ཡི་སྶ་ནྟི མ་མཾ ས་ཀཱ་སེ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ རཱ་ཛཱི་ས་ཡོཏི, ས་མྨ, མ་ཡཱ ན ས་ཀྐཱ ཙི་རཱ་ཡི་ཏུཾ, ཨ་ཉྙེ པ་ན སཱ་དྷུ་ས་བྷཱ་ཝཱ རཱ་ཛི་ས་ཡོ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ས་ཡོ ཙ ཨ་ནུ་མ་གྒེ མ་མ ཨ་སྶ་མ་མ་གྒ་པ་སྶེ ཝ་ས་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ ཏེ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི, ཏེ ཏཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ན་ཡི་སྶ་ནྟཱི་ཏི.

ཨེ་ཝཾ སཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ལཱ་ཡ་ནཱུ་པཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་མེ་ཝ ‘‘ཏྭཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏེ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ཀྐོ་པི ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛེ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་སི, ཏ་ཏོ སུ་བྷི་ཀྑཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་སི་སི་ངྒ་ཏཱ་པ་ས་སྶ་པི ཏཱ་ཡ པ་ཀྐ་ནྟ་མ་ཏྟཱ་ཡ ཨེ་ཝ ཀཱ་ཡེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཀ་མྤ་ནྟོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱ་ཀ་ཙཱི་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ སོ་ཙ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སཱ་ཡཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ག་ཏོ’’ཏི ཀཱ་ཛཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏཾ ནི་པ་ནྣ་ཀཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི པི་ཊྛིཾ པ་རི་མ་ཛྫ་ནྟོ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༢༥. ‘‘ན ཏེ ཀ་ཊྛཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནི, ན ཏེ ཨུ་ད་ཀ་མཱ་བྷ་ཏཾ;

ཨ་གྒཱི་པི ཏེ ན ཧཱ་པི་ཏོ, ཀིཾ ནུ མ་ནྡོ་ཝ ཛྷཱ་ཡ་སི.

༢༦. ‘‘བྷི་ནྣཱ་ནི ཀ་ཊྛཱ་ནི ཧུ་ཏོ ཙ ཨ་གྒི, ཏ་པ་ནཱི་པི ཏེ ས་མི་ཏཱ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི;

པཱི་ཋ་ཉྩ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ཧོ་ཏི, ར་མ་སི ཏུ་ཝཾ བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོ པུ་ར་ཏྠཱ.

༢༧. ‘‘ཨ་བྷི་ནྣ་ཀ་ཊྛོ་སི ཨ་ནཱ་བྷ་ཏོ་ད་ཀོ, ཨ་ཧཱ་པི་ཏ་གྒཱི་སི ཨ་སི་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནོ;

ན མེ ཏུ་ཝཾ ཨཱ་ལ་པ་སཱི མ་མ་ཛྫ, ན་ཊྛཾ ནུ ཀིཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀ་ཉྩ དུ་ཀྑ’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནི. ན ཧཱ་པི་ཏོཏི ན ཛ་ལི་ཏོ. བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི པུ་བྦེ ཏ་ཡཱ མ་མཱ་ག་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ཀ་ཊྛཱ་ནི ཨུ་དྡྷ་ཊཱ་ནེ་ཝ ཧོ་ནྟི. ཧུ་ཏོ ཙ ཨ་གྒཱིཏི ཨ་གྒི ཙ ཧུ་ཏོ ཧོ་ཏི. ཏ་པ་ནཱིཏི ཝི་སི་བྦ་ན་ཨ་གྒི་ས་ངྑཱ་ཏཱ ཏ་པ་ནཱི་པི ཏེ ས་མི་ཏཱ་ཝ ས་ཡ་མེ་ཝ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏཱ་ཝ ཧོ་ཏི. པཱི་ཋནྟི མ་མ ཨཱ་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ པཱི་ཋ་ཉྩ པ་ཉྙ་ཏྟ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཨུ་ད་ཀ་ཉྩཱཏི པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀ་མྤི ཨུ་པ་ཊྛཱ་པི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. བྲ་ཧྨ་བྷཱུ་ཏོཏི ཏུ་ཝ་མྤི ཨི་ཏོ པུ་ར་ཏྠཱ སེ་ཊྛ་བྷཱུ་ཏོ ཨི་མ་སྨིཾ ཨ་སྶ་མེ ཨ་བྷི་ར་མ་སི. ཨ་བྷི་ནྣ་ཀ་ཊྛོ་སཱིཏི སོ དཱ་ནི ཨ་ཛྫ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊ་ཀ་ཊྛོ་སི. ཨ་སི་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནོཏི ན ཏེ ཀི་ཉྩི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ནྡ་མཱུ་ལཾ ཝཱ པ་ཎྞཾ ཝཱ སེ་དི་ཏཾ. མ་མ་ཛྫཱཏི, མ་མ པུ་ཏྟ, ཨ་ཛྫ ན མེ ཏྭཾ ཨཱ་ལ་པ་སི. ན་ཊྛཾ ནུ ཀིནྟི ཀིཾ ནུ ཏེ ན་ཊྛཾ ཝཱ, ཀིཾ ཙེ་ཏ་སི་ཀཾ ཝཱ དུ་ཀྑཾ, ཨ་ཀྑཱ་ཧི མེ ནི་པ་ནྣ་ཀཱ་ར་ཎ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི.

སོ པི་ཏུ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –

༢༨. ‘‘ཨི་དྷཱ་ག་མཱ ཛ་ཊི་ལོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི, སུ་ད་སྶ་ནེ་ཡྻོ སུ་ཏ་ནཱུ ཝི་ནེ་ཏི;

ནེ་ཝཱ་ཏི་དཱི་གྷོ ན པ་ནཱ་ཏི་ར་སྶོ, སུ་ཀ་ཎྷ་ཀ་ཎྷ་ཙྪ་ད་ནེ་ཧི བྷོ་ཏོ.

༢༩. ‘‘ཨ་མ་སྶུ་ཛཱ་ཏོ ཨ་པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎྞཱི, ཨཱ་དྷཱ་ར་རཱུ་པ་ཉྩ པ་ན་སྶ ཀ་ཎྛེ;

དྭེ ཡ་མཱ ག་ཎྜཱ ཨུ་རེ སུ་ཛཱ་ཏཱ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཏི་ནྡུ་ཀ་ནི་བྷཱ པ་བྷ་སྶ་རཱ.

༣༠. ‘‘མུ་ཁ་ཉྩ ཏ་སྶ བྷུ་ས་ད་སྶ་ནེ་ཡྻཾ, ཀ་ཎྞེ་སུ ལ་མྦ་ནྟི ཙ ཀུ་ཉྩི་ཏ་གྒཱ;

ཏེ ཛོ་ཏ་རེ ཙ་ར་ཏོ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ, སུ་ཏྟ་ཉྩ ཡཾ སཾ་ཡ་མ་ནཾ ཛ་ཊཱ་ནཾ.

༣༡. ‘‘ཨ་ཉྙཱ ཙ ཏ་སྶ སཾ་ཡ་མཱ་ནི ཙ་ཏ་སྶོ, ནཱི་ལཱ པཱི་ཏཱ ལོ་ཧི་ཏི་ཀཱ ཙ སེ་ཏཱ;

ཏཱ པིཾ་ས་རེ ཙ་ར་ཏོ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ, ཏི་རི་ཊི་ས་ངྒྷཱ་རི་ཝ པཱ་ཝུ་ས་མྷི.

༣༢. ‘‘ན མི་ཁ་ལཾ མུ་ཉྫ་མ་ཡཾ དྷཱ་རེ་ཏི, ན ས་ནྠ་རེ ནོ པ་ན པ་བྦ་ཛ་སྶ;

ཏཱ ཛོ་ཏ་རེ ཛ་གྷ་ན་ནྟ་རེ ཝི་ལ་གྒཱ, ས་ཏེ་ར་ཏཱ ཝི་ཛྫུ་རི་ཝ་ནྟ་ལི་ཀྑེ.

༣༣. ‘‘ཨ་ཁཱི་ལ་ཀཱ་ནི ཙ ཨ་ཝ་ཎྚ་ཀཱ་ནི, ཧེ་ཊྛཱ ན་བྷྱཱ ཀ་ཊི་ས་མོ་ཧི་ཏཱ་ནི;

ཨ་གྷ་ཊྚི་ཏཱ ནི་ཙྩ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཧཾ ཏཱ་ཏ ཀིཾ་རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱ་ནི ཏཱ་ནི.

༣༤. ‘‘ཛ་ཊཱ ཙ ཏ་སྶ བྷུ་ས་ད་སྶ་ནེ་ཡྻཱ, པ་རོ་ས་ཏཾ ཝེ་ལླི་ཏ་གྒཱ སུ་ག་ནྡྷཱ;

དྭེ་དྷཱ སི་རོ སཱ་དྷུ ཝི་བྷ་ཏྟ་རཱུ་པོ, ཨ་ཧོ ནུ ཁོ མ་ཡ྄ཧ ཏ་ཐཱ ཛ་ཊཱ་སྶུ.

༣༥. ‘‘ཡ་དཱ ཙ སོ པ་ཀི་ར་ཏི ཏཱ ཛ་ཊཱ་ཡོ, ཝ་ཎྞེ་ན ག་ནྡྷེ་ན ཨུ་པེ་ཏ་རཱུ་པཱ;

ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ ཝཱ་ཏ་ས་མེ་རི་ཏཾ་ཝ, ཏ་ཐེ་ཝ སཾ་ཝཱ་ཏི པ་ན་སྶ་མོ ཨ་ཡཾ.

༣༦. ‘‘པ་ངྐོ ཙ ཏ་སྶ བྷུ་ས་ད་སྶ་ནེ་ཡྻོ, ནེ་ཏཱ་དི་སོ ཡཱ་དི་སོ མ་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་ཡེ;

སོ ཝཱ་ཡ་ཏི ཨེ་རི་ཏོ མཱ་ལུ་ཏེ་ན, ཝ་ནཾ ཡ་ཐཱ ཨ་གྒ་གི་མྷེ སུ་ཕུ་ལླཾ.

༣༧. ‘‘ནི་ཧ་ནྟི སོ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཾ པ་ཐ་བྱཱ, སུ་ཙི་ཏྟ་རཱུ་པཾ རུ་ཙི་རཾ ད་སྶ་ནེ་ཡྻཾ;

ཁི་ཏྟ་ཉྩ ཏ་སྶ པུ་ན་རེ་ཧི ཧ་ཏྠཾ, ཧཾ ཏཱ་ཏ ཀིཾ་རུ་ཀྑ་ཕ་ལཾ ནུ ཁོ ཏཾ.

༣༨. ‘‘ད་ནྟཱ ཙ ཏ་སྶ བྷུ་ས་ད་སྶ་ནེ་ཡྻཱ, སུ་དྡྷཱ ས་མཱ ས་ངྑ་ཝ་རཱུ་པ་པ་ནྣཱ;

མ་ནོ པ་སཱ་དེ་ནྟི ཝི་ཝ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ, ན ཧི ནཱུ་ན སོ སཱ་ཀ་མ་ཁཱ་དི ཏེ་ཧི.

༣༩. ‘‘ཨ་ཀ་ཀྐ་སཾ ཨ་གྒ་ལི༹་ཏཾ མུ་ཧུཾ མུ་དུཾ, ཨུ་ཛུཾ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏཾ ཨ་ཙ་པ་ལ་མ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ;

རུ་དཾ མ་ནུ་ཉྙཾ ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་སུ་སྶ་རཾ, ཧ་ད་ཡ་ངྒ་མཾ ར་ཉྫ་ཡ་ཏེ་ཝ མེ མ་ནོ.

༤༠. ‘‘བི་ནྡུ་སྶ་རོ ནཱ་ཏི་ཝི་ས་ཊྛ་ཝཱ་ཀྱོ, ན ནཱུ་ན ས་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་མ་ཏི་པྤ་ཡུ་ཏྟོ;

ཨི་ཙྪཱ་མི བྷོ ཏཾ པུ་ན་དེ་ཝ ད་ཊྛུཾ, མི་ཏྟོ ཧི མེ མཱ་ཎ་ཝོ་ཧུ པུ་ར་ཏྠཱ.

༤༡. ‘‘སུ་ས་ནྡྷི ས་བྦ་ཏྠ ཝི་མ་ཊྛི་མཾ ཝ་ཎཾ, པུ་ཐཱུ སུ་ཛཱ་ཏཾ ཁ་ར་པ་ཏྟ་ས་ནྣི་བྷཾ;

ཏེ་ནེ་ཝ མཾ ཨུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ན མཱ་ཎ་ཝོ, ཝི་ཝ་རི་ཏཾ ཨཱུ་རུཾ ཛ་གྷ་ནེ་ན པི་ལ༹་ཡི.

༤༢. ‘‘ཏ་པ་ནྟི ཨཱ་བྷ་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་རེ ཙ, ས་ཏེ་ར་ཏཱ ཝི་ཛྫུ་རི་ཝ་ནྟ་ལི་ཀྑེ;

བཱ་ཧཱ མུ་དཱུ ཨ་ཉྫ་ན་ལོ་མ་སཱ་དི་སཱ, ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝ་ཊྚ་ངྒུ་ལི་ཀཱ་སྶ སོ་བྷ་རེ.

༤༣. ‘‘ཨ་ཀ་ཀྐ་ས་ངྒོ ན ཙ དཱི་གྷ་ལོ་མོ, ན་ཁཱ་སྶ དཱི་གྷཱ ཨ་པི ལོ་ཧི་ཏ་གྒཱ;

མུ་དཱུ་ཧི བཱ་ཧཱ་ཧི པ་ལི་སྶ་ཛ་ནྟོ, ཀ་ལྱཱ་ཎ་རཱུ་པོ ར་མ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི.

༤༤. ‘‘དུ་མ་སྶ ཏཱུ་ལཱུ་པ་ནི་བྷཱ པ་བྷ་སྶ་རཱ, སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་མྦུ་ཏ་ལ་ཝ་ཊྚ་སུ་ཙྪ་ཝི;

ཧ་ཏྠཱ མུ་དཱུ ཏེ་ཧི མཾ ས་མྥུ་སི་ཏྭཱ, ཨི་ཏོ ག་ཏོ ཏེ་ན མཾ ད་ཧ་ནྟི ཏཱ་ཏ.

༤༥. ‘‘ན ནཱུ་ན སོ ཁཱ་རི་ཝི་དྷཾ ཨ་ཧཱ་སི, ན ནཱུ་ན སོ ཀ་ཊྛཱ་ནི ས་ཡཾ ཨ་བྷ་ཉྫི;

ན ནཱུ་ན སོ ཧ་ནྟི དུ་མེ ཀུ་ཋཱ་རི་ཡཱ, ན ཧི་སྶ ཧ་ཏྠེ་སུ ཁི་ལཱ་ནི ཨ་ཏྠི.

༤༦. ‘‘ཨ་ཙྪོ ཙ ཁོ ཏ་སྶ ཝ་ཎཾ ཨ་ཀཱ་སི, སོ མཾ་བྲ་ཝི ‘སུ་ཁི་ཏཾ མཾ ཀ་རོ་ཧི’;

ཏཱ་ཧཾ ཀ་རིཾ ཏེ་ན མ་མཱ་སི སོ་ཁྱཾ, སོ ཙ་བྲ་ཝི ‘སུ་ཁི་ཏོ་སྨཱི’ཏི བྲ་ཧྨེ.

༤༧. ‘‘ཨ་ཡ་ཉྩ ཏེ མཱ་ལུ་ཝ་པ་ཎྞ་ས་ནྠ་ཏཱ, ཝི་ཀི་ཎྞ་རཱུ་པཱ་ཝ མ་ཡཱ ཙ ཏེ་ན ཙ;

ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ ཨུ་ད་ཀེ ར་མི་ཏྭཱ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊིཾ ཝ་ཛཱ་མ.

༤༨. ‘‘ན མ་ཛྫ མ་ནྟཱ པ་ཊི་བྷ་ནྟི ཏཱ་ཏ, ན ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟཾ ན་པི ཡ་ཉྙ་ཏ་ནྟཾ;

ན ཙཱ་པི ཏེ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ནི བྷུ་ཉྫེ, ཡཱ་ཝ ན པ་སྶཱ་མི ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རིཾ.

༤༩. ‘‘ཨ་དྡྷཱ པ་ཛཱ་ནཱ་སི ཏུ་ཝ་མྤི ཏཱ་ཏ, ཡ་སྶཾ དི་སཾ ཝ་ས་ཏེ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི;

ཏཾ མཾ དི་སཾ པཱ་པ་ཡ ཏཱ་ཏ ཁི་པྤཾ, མཱ ཏེ ཨ་ཧཾ ཨ་མ་རི་མ་སྶ་མ་མྷི.

༥༠. ‘‘ཝི་ཙི་ཏྲ་ཕུ་ལླ་ཉྷི ཝ་ནཾ སུ་ཏཾ མ་ཡཱ, དི་ཛཱ་བྷི་གྷུ་ཊྛཾ དི་ཛ་ས་ངྒྷ་སེ་ཝི་ཏཾ;

ཏཾ མཾ ཝ་ནཾ པཱ་པ་ཡ ཏཱ་ཏ ཁི་པྤཾ, པུ་རཱ ཏེ པཱ་ཎཾ ཝི་ཛ་ཧཱ་མི ཨ་སྶ་མེ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨི་དྷཱ་ག་མཱཏི, ཏཱ་ཏ, ཨི་མཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ཨཱ་ག་ཏོ. སུ་ད་སྶ་ནེ་ཡྻོཏི སུ་ཊྛུ ད་སྶ་ནེ་ཡྻོ. སུ་ཏ་ནཱུཏི སུ་ཊྛུ ཏ་ནུ་ཀོ ནཱ་ཏི་ཀི་སོ ནཱ་ཏི་ཐཱུ་ལོ. ཝི་ནེ་ཏཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ་ཡ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཝི་ཡ ཝི་ནེ་ཏི པཱུ་རེ་ཏི. སུ་ཀ་ཎྷ་ཀ་ཎྷ་ཙྪ་ད་ནེ་ཧི བྷོ་ཏོཏི, ཏཱ་ཏ, ཏ་སྶ བྷོ་ཏོ སུ་ཀ་ཎྷེ་ཧི ཀ་ཎྷ་ཙྪ་ད་ནེ་ཧི བྷ་མ་ར་ཝ་ཎྞེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི སུ་ཀ་ཎྷ་སཱི་སཾ སུ་མ་ཛྫི་ཏ་མ་ཎི་མ་ཡཾ ཝི་ཡ ཁཱ་ཡ་ཏི. ཨ་མ་སྶཱུ་ཛཱ་ཏོཏི ན ཏཱ་ཝ་སྶ མ་སྶུ ཛཱ་ཡ་ཏི, ཏ་རུ་ཎོ་ཡེ་ཝ. ཨ་པུ་རཱ་ཎ་ཝ་ཎྞཱིཏི ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨཱ་དྷཱ་ར་རཱུ་པ་ཉྩ པ་ན་སྶ ཀ་ཎྛེཏི ཀ་ཎྛེ ཙ པ་ན་སྶ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ན་ཊྛ་པ་ནཾ པ་ཏྟཱ་དྷཱ་ར་ས་དི་སཾ པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཾ ཨ་ཏྠཱི་ཏི མུ་ཏྟཱ་ཧཱ་རཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. ག་ཎྜཱཏི ཐ་ནེ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཨུ་རེ སུ་ཛཱ་ཏཱཏི ཨུ་ར་མྷི སུ་ཛཱ་ཏཱ. ‘‘ཨུ་ར་ཏོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. པ་བྷ་སྶ་རཱཏི པ་བྷཱ་ས་མྤ་ནྣཱ. ‘‘པ་བྷཱ་ས་རེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.

བྷུ་ས་ད་སྶ་ནེ་ཡྻནྟི ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ད་སྶ་ནཱི་ཡཾ. ཀུ་ཉྩི་ཏ་གྒཱཏི སཱི་ཧ་ཀུ་ཎྜ་ལཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝ་ད་ཏི. སུ་ཏྟ་ཉྩཱཏི ཡཾ ཏ་སྶ ཛ་ཊཱ་བ་ནྡྷ་ན་སུ་ཏྟཾ, ཏ་མྤི ཛོ་ཏ་ཏི པ་བྷཾ མུ་ཉྩ་ཏི. ‘‘སཾ་ཡ་མཱ་ནི ཙ་ཏ་སྶོ’’ཏི ཨི་མི་ནཱ མ་ཎི་སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཝཱ་ལ༹་ར་ཛ་ཏ་མ་ཡཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནི ད་སྶེ་ཏི. ཏཱ པིཾ་ས་རེཏི ཏཱ་ནི པི་ལ༹་ནྡྷ་ནཱ་ནི པཱ་ཝུ་ས་མྷི པ་ཝུ་ཊྛེ དེ་ཝེ ཏི་རི་ཊི་ས་ངྒྷཱ ཝི་ཡ ཝི་ར་ཝ་ནྟི. མི་ཁ་ལནྟི མེ་ཁ་ལཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཨི་དཾ ནི་ཝ་ཏྠ་ཀ་ཉྩ་ན་ཙཱི་ར་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ན ས་ནྠ་རེཏི ན ཝཱ་ཀེ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏཱ་ཏ, ཡ་ཐཱ མ་ཡཾ ཏི་ཎ་མ་ཡཾ ཝཱ ཝཱ་ཀ་མ་ཡཾ ཝཱ ཙཱི་ར་ཀཾ དྷཱ་རེ་མ, ན ཏ་ཐཱ སོ, སོ པ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཙཱི་ར་ཀཾ དྷཱ་རེ་ཏཱི་ཏི. ཨ་ཁཱི་ལ་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏ་ཙཱ་ནི ནི་པྤ་ཎྞཱ་ནི. ཀ་ཊི་ས་མོ་ཧི་ཏཱ་ནཱིཏི ཀ་ཊི་ཡཾ བ་དྡྷཱ་ནི. ནི་ཙྩ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀ་རོ་ནྟཱིཏི ཨ་གྷ་ཊྚི་ཏཱ་ནི་པི ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཀཱི་ལཱ༹་ཡ་ནྟི. ཧཾ, ཏཱ་ཏཱཏི ཧ་མྦྷོ, ཏཱ་ཏ. ཀིཾ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱ་ནི ཏཱ་ནཱིཏི ཏཱ་ནི ཏ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ སུ་ཏྟཱ་རུ་ལ༹ྷཱ་ནི ཀ་ཊི་ཡཾ བ་དྡྷཱ་ནི ཀ་ཏ་ར་རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱ་ནི ནཱ་མཱ་ཏི མ་ཎི་ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ.

ཛ་ཊཱཏི ཛ་ཊཱ་མ་ཎྜ་ལཱ་ཀཱ་རེ་ན བ་དྡྷ་ར་ཏ་ན་མི་སྶ་ཀ་ཀེ་ས་ཝ་ཊྚི་ཡོ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ཝེ་ལླི་ཏ་གྒཱཏི ཀུ་ཉྩི་ཏ་གྒཱ. དྭེ་དྷཱ་སི་རོཏི ཏ་སྶ སཱི་སཾ དྭེ་དྷཱ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ་ནཾ ཛ་ཊཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན སུ་ཊྛུ ཝི་བྷ་ཏྟ་རཱུ་པཾ. ཏ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཏ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཛ་ཊཱ, ཏ་ཐཱ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་མ ན བ་དྡྷཱ, ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མ་མ་པི ཏ་ཐཱ ཨ་སྶཱུ་ཏི པ་ཏྠེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཨུ་པེ་ཏ་རཱུ་པཱཏི ཨུ་པེ་ཏ་ས་བྷཱ་ཝཱ. ཝཱ་ཏ་ས་མེ་རི་ཏཾ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ནཱི་ལུ་པྤ་ལཾ ཝཱ་ཏེ་ན ས་མཱི་རི་ཏཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཨ་སྶ་མོ སཾ་ཝཱ་ཏི. ནེ་ཏཱ་དི་སོཏི, ཏཱ་ཏ, ཡཱ་དི་སོ མ་མ ཀཱ་ཡེ པ་ངྐོ, ནེ་ཏཱ་དི་སོ ཏ་སྶ ས་རཱི་རེ. སོ ཧི ད་སྶ་ནཱི་ཡོ ཙེ་ཝ སུ་ག་ནྡྷོ ཙ. ཨ་གྒ་གི་མྷེཏི ཝ་ས་ནྟ་ས་མ་ཡེ.

ནི་ཧ་ནྟཱིཏི པ་ཧ་ར་ཏི. ཀིཾ རུ་ཀྑ་ཕ་ལཾ ནུ ཁོ ཏནྟི ཀ་ཏ་ར་རུ་ཀྑ་སྶ ནུ ཁོ ཏཾ ཕ་ལཾ. ས་ངྑ་ཝ་རཱུ་པ་པ་ནྣཱཏི སུ་དྷོ་ཏ་ས་ངྑ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ. ན ཧི ནཱུ་ན སོ སཱ་ཀ་མ་ཁཱ་དི ཏེ་ཧཱིཏི ན ནཱུ་ན སོ མཱ་ཎ་ཝོ མ་ཡཾ ཝི་ཡ ཏེ་ཧི ད་ནྟེ་ཧི རུ་ཀྑ་པ་ཎྞཱ་ནི ཙེ་ཝ མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ཙ ཁཱ་དི. ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྷི ཏཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱ་ནཾ ས་བ་ལཱ པ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཱ ད་ནྟཱ་ཏི དཱི་པེ་ཏི.

ཨ་ཀ་ཀྐ་སནྟི, ཏཱ་ཏ, ཏ་སྶ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་ཕ་རུ་སཾ ཨ་ག་ལི༹་ཏཾ, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ད་ནྟ་སྶཱ་པི མ་དྷུ་ར་ཏཱ་ཡ མུ་ཧུཾ མུ་དུཾ, ཨ་པ་མུ་སྶ་ཏཱ་ཡ ཨུ་ཛུཾ, ཨ་ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཊཾ, པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཙ་པ་ལཾ. རུ་དནྟི བྷཱ་ས་མཱ་ན་སྶ ས་ར་ས་ངྑཱ་ཏཾ རུ་ད་མྤི མ་ནོ་ཧ་རཾ ཀ་ར་ཝཱི་ཀ་སྶ ཝི་ཡ སུ་སྶ་རཾ སུ་མ་དྷུ་རཾ. ར་ཉྫ་ཡ་ཏེ་ཝཱཏི མ་མ མ་ནོ ར་ཉྫ་ཏི་ཡེ་ཝ. བི་ནྡུ་སྶ་རོཏི པི་ཎྜི་ཏ་སྶ་རོ. མཱ་ཎ་ཝོ་ཧཱུཏི སོ ཧི མཱ་ཎ་ཝོ པུ་ར་ཏྠཱ མ་མ མི་ཏྟོ ཨ་ཧུ.

སུ་ས་ནྡྷི ས་བྦ་ཏྠ ཝི་མ་ཊྛི་མཾ ཝ་ཎནྟི ཏཱ་ཏ ཏ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཨཱུ་རཱུ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀཾ ཝ་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ སུ་ས་ནྡྷི སུ་ཕུ་སི་ཏཾ སི་པྤི་པུ་ཊ་མུ་ཁ་ས་དི་སཾ, ས་བྦ་ཏྠ ཝི་མ་ཊྛཾ ས་མ་ནྟ་ཏོ མ་ཊྛཾ. པུ་ཐཱུཏི མ་ཧ་ནྟཾ. སུ་ཛཱ་ཏནྟི སུ་ས་ཎྛི་ཏཾ. ཁ་ར་པ་ཏྟ་ས་ནྣི་བྷནྟི སུ་པུ་པྥི་ཏ་པ་དུ་མ་མ་ཀུ་ལ༹་ས་ནྣི་བྷཾ. ཨུ་ཏྟ་རི་ཡཱ་ནཱཏི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ. པི་ལ༹་ཡཱིཏི པཱི་ལེ༹་སི. ཏ་པ་ནྟཱིཏི ཏ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་རཱི་ར་ཏོ ནི་ཙྪ་ར་ནྟཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞ་རཾ་སི་ཡོ ཛ་ལ་ནྟི ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟི ཝི་རོ་ཙ་ནྟི ཙ. བཱ་ཧཱཏི བཱ་ཧཱ་པི་སྶ མུ་དཱུ. ཨ་ཉྫ་ན་ལོ་མ་སཱ་དི་སཱཏི ཨ་ཉྫ་ན་ས་དི་སེ་ཧི ལོ་མེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ. ཝི་ཙི་ཏྲ་ཝ་ཊྚ་ངྒུ་ལི་ཀཱ་སྶ སོ་བྷ་རེཏི ཧ་ཏྠཱ་པི་སྶ ཝ་ར་ལ་ཀྑ་ཎ་ཝི་ཙི་ཏྲཱ་ཧི པ་ཝཱ་ལ་ངྐུ་ར་ས་དི་སཱ་ཧི ཝ་ཊྚ་ངྒུ་ལཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ སོ་བྷ་ནྟི.

ཨ་ཀ་ཀྐ་ས་ངྒོཏི ཀ་ཙྪུ་པཱི་ལ༹་ཀཱ་དི་ར་ཧི་ཏ་ཨ་ངྒ་པ་ཙྩ་ངྒོ. ར་མ་ཡཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧཱིཏི མཾ ར་མ་ཡ་ནྟོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི པ་རི་ཙ་རི. ཏཱུ་ལཱུ་པ་ནི་བྷཱཏི མུ་དུ་བྷཱ་ཝ་སྶ ཨུ་པ་མཱ. སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་མྦུ་ཏ་ལ་ཝ་ཊྚ་སུ་ཙྪ་ཝཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡཾ ཨཱ་དཱ་ས་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ཝ་ཊྚཱ ཙ སུ་ཙྪ་ཝི ཙ, པ་རི་མ་ཎྜ་ལ་ཏ་ལཱ ཙེ་ཝ སུ་ནྡ་ར་ཙྪ་ཝི ཙཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ས་མྥུ་སི་ཏྭཱཏི སུ་ཊྛུ ཕུ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཧ་ཏྠ་ས་མྥ་སྶཾ མ་མ ས་རཱི་རེ ཕ་རཱ་པེ་ཏྭཱ. ཨི་ཏོ ག་ཏོཏི མ་མ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨི་ཏོ ག་ཏོ. ཏེ་ན མཾ ད་ཧ་ནྟཱིཏི ཏེ་ན ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ས་མྥ་སྶེ་ན ཨི་དཱ་ནི མཾ ད་ཧ་ནྟི. ཏ་ཐཱ ཧི ཏ་སྶ ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་མ ས་རཱི་རེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་ཊྛི་ཏོ, ཏེ་ན་མྷི དོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ནི་པ་ནྣོ་ཏི.

ན ནཱུ་ན སོ ཁཱ་རི་ཝི་དྷནྟི, ཏཱ་ཏ, ནཱུ་ན སོ མཱ་ཎ་ཝོ ན ཁཱ་རི་བྷཱ་རཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི. ཁི་ལཱ་ནཱིཏི ཀི་ལཱ་ནི, ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. སོ་ཁྱནྟི སུ་ཁཾ. མཱ་ལུ་ཝ་པ་ཎྞ་ས་ནྠ་ཏཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་རཱུ་པཱ་ཝཱཏི, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ མཱ་ལུ་ཝ་པ་ཎྞ་ས་ནྠ་ཏཱ ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཙ ཏེ་ན ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་རཱ་མ་ས་ནཱ་ལི་ངྒ་ན་ཝ་སེ་ན པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟེ་ཧི ཝི་ཀི་ཎྞཱ ཝི་ཡ ཨཱ་ཀུ་ལ་བྱཱ་ཀུ་ལཱ ཛཱ་ཏཱ. པུ་ན་པྤུ་ནཾ པ་ཎྞ་ཀུ་ཊིཾ ཝ་ཛཱ་མཱཏི, ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧ་ཉྩ སོ ཙ ཨ་བྷི་ར་མི་ཏྭཱ ཀི་ལ་ནྟ་རཱུ་པཱ པ་ཎྞ་སཱ་ལ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ར་མི་ཏྭཱ ཝི་ག་ཏ་ད་ར་ཐཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨི་མ་མེ་ཝ ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་སཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.

ན མ་ཛྫ མ་ནྟཱཏི ཨ་ཛྫ མ་མ ཏ་སྶ ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནེ་ཝ མ་ནྟཱ པ་ཊི་བྷ་ནྟི ན ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི ན རུ་ཙྩ་ནྟི. ན ཨ་གྒི་ཧུ་ཏྟཾ ན་པི ཡ་ཉྙ་ཏ་ནྟནྟི མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨཱ་རཱ་དྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཧོ་མ་ཝི་དྷཱུ་པ་ནཱ་དི་ཡ་ཉྙ་ཀི་རི་ཡཱ་པི མེ ན པ་ཊི་བྷཱ་ཏི ན ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏི ན རུ་ཙྩ་ཏི. ན ཙཱ་པི ཏེཏི ཏ་ཡཱ ཨཱ་བྷ་ཏ་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི་པི ན བྷུ་ཉྫཱ་མི. ཡ་སྶཾ དི་སནྟི ཡ་སྶཾ དི་སཱ་ཡཾ. ཝ་ནནྟི ཏ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཨ་སྶ་མཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཝ་ན་ནྟི.

ཏ་སྶེ་ཝཾ ཝི་ལ་པ་ནྟ་སྶ ཏཾ ཝི་ལཱ་པཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨི་མ་སྶ སཱི་ལཾ བྷི་ནྣཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཚ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨ་བྷཱ་སི –

༥༡. ‘‘ཨི་མ་སྨཱ་ཧཾ ཛོ་ཏི་ར་སེ ཝ་ན་མྷི, ག་ནྡྷ་བྦ་དེ་ཝ་ཙྪ་ར་ས་ངྒྷ་སེ་ཝི་ཏེ;