༡༧. ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ནི་པཱ་ཏོ
[༥༢༡] ༡. ཏེ་ས་ཀུ་ཎ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སི. ཏ་ཉྷི རཱ་ཛཱ་ནཾ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙཱ ནཱ་མ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦཾ, ཡ་སྨི་ཉྷི ས་མ་ཡེ རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, རཱ་ཛ་ཡུ་ཏྟཱ་པི ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཙ་ཏུ་ཀྐ་ནི་པཱ་ཏེ (ཨ. ནི. ༤.༧༠) ཨཱ་ག་ཏ་སུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནེ ཨ་ག་ཏི་ཨ་ག་མ་ནེ ཙ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་ནི་སཾ་ས་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘སུ་པི་ན་ཀཱུ་པ་མཱ ཀཱ་མཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཀཱ་མེ་སུ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ་ས་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ –
‘མ་ཙྩུ་ནཱ ས་ངྒ་རོ ན་ཏྠི, ལ་ཉྫ་གྒཱ་ཧོ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;
ཡུ་དྡྷཾ ན་ཏྠི ཛ་ཡོ ན་ཏྠི, ས་བྦེ མ་ཙྩུ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ’.
ཏེ་སཾ པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཉྙཱ པ་ཏི་ཊྛཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི. ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྟ་ར་པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཝ་སྶཾ པ་ཧཱ་ཏ་བྦཾ, ན ཡ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ པ་མཱ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཧུ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་པི བུ་དྡྷེ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ན་ག་རཾ པཱུ་ར་ཡ་མཱ་ནཱ ག་མིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཨ་པུ་ཏྟ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི, པ་ཏྠེ་ནྟོ་པི པུ་ཏྟཾ ཝཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཝཱ ན ལ་བྷི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ཡ་ནཾ ཨ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ནི་དྡཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བུ་དྡྷོ སཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ས་ཀུ་ཎ་ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀཾ པ་སྶི, ས་ཧ ད་སྶ་ནེ་ནེ་ཝ་སྶ སི་ནེ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཨེ་ཀཾ པུ་རི་སཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ ཀ་སྶ་ཙི ཨ་ཏྠི་ཏཾ ཝཱ ན་ཏྠི་ཏཾ ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏཱི་ཎི ཨ་ཎྜ་ཀཱ་ནི དི་སྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ནཱ་ས་ཝཱ་ཏཾ མཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀེ ཀ་པྤཱ་ས་པི་ཙུཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏཱ་ནི ཨ་ཎྜ་ཀཱ་ནི ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ཨོ་ཏ་རཱ་ཧཱི’’ཏི ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ངྐོ་ཊ་ཀཾ ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཏ་ར་ས་ཀུ་ཎ་ཎྜ་ཀཱ་ནི ནཱ་མེ་ཏཱ་ནཱི’’ཏི ཨ་མ་ཙྩེ པུ་ཙྪི. ཏེ ‘‘མ་ཡཾ ན ཛཱ་ནཱ་མ, ནེ་སཱ་དཱ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ནེ་སཱ་དེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. ནེ་སཱ་དཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏེ་སུ ཨེ་ཀཾ ཨུ་ལཱུ་ཀ་ཨ་ཎྜཾ, ཨེ་ཀཾ སཱ་ལི་ཀཱ་ཨ་ཎྜཾ, ཨེ་ཀཾ སུ་ཝ་ཀ་ཨ་ཎྜ’’ནྟི ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཀིཾ པ་ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ ཏི་ཎྞཾ ས་ཀུ་ཎི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཎྜཱ་ནི ཧོ་ནྟཱི་ཏི. ཨཱ་མ, དེ་ཝ, པ་རི་པ་ནྠེ ཨ་ས་ཏི སུ་ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི ན ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ མ་མ པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏཱ་ནི ཏཱི་ཎི ཨ་ཎྜཱ་ནི ཏ་ཡོ ཨ་མ་ཙྩེ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཏུ་མྷེ སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏྭཱ ཨ་ཎྜ་ཀོ་ས་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལེ མ་མཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏཱ་ནི སཱ་དྷུ་ཀཾ ར་ཀྑིཾ་སུ.
ཏེ་སུ པ་ཋ་མཾ ཨུ་ལཱུ་ཀ་ཨ་ཎྜཾ བྷི་ཛྫི. ཨ་མ་ཙྩོ ཨེ་ཀཾ ནེ་སཱ་དཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝཾ ཝཱ ཛཱ་ནཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཏཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ‘‘པུ་རི་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ, དེ་ཝ, ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ཏ་སྶ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟ་ཀཾ མེ སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ, ‘ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ’ཏི ཙ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན སཱ་ལི་ཀཱ་ཨ་ཎྜཾ བྷི་ཛྫི. སོ་པི ཨ་མ་ཙྩོ ཏཾ ནེ་སཱ་དེ་ན ཝཱི་མཾ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏྠཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘དྷཱི་ཏཱ ཏེ, དེ་ཝ, ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ཏ་སྶ་པི བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ མེ སཱ་དྷུ་ཀཾ པ་ཊི་ཛ་གྒ, ‘ཀུ་ཎྜ་ལི་ནཱི’ཏི ཙ་སྶཱ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ་པི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. པུ་ན ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཝ་ཀ་ཨ་ཎྜཾ བྷི་ཛྫི. སོ་པི ཨ་མ་ཙྩོ ནེ་སཱ་དེ་ན ཏཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ‘‘པུ་རི་སོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ, དེ་ཝ, ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ཏ་སྶ་པི བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ མེ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན མ་ངྒ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ‘ཛ་མྦུ་ཀོ’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ་པི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ཏེ ཏ་ཡོ་པི ས་ཀུ་ཎཱ ཏི་ཎྞཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ གེ་ཧེ་སུ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. རཱ་ཛཱ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟོ, མ་མ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ཝོ་ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་མ་ཙྩཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་ཝ་ཧ་ས་ནྟི ‘‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ར་ཉྙོ ཀི་རི་ཡཾ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ་པི ‘པུ་ཏྟོ མེ, དྷཱི་ཏཱ མེ’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ ཨ་མ་ཙྩཱ ཨེ་ཏེ་སཾ མ་མ པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་དཾ ན ཛཱ་ན་ནྟི, པཱ་ཀ་ཊཾ ནེ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི – ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པི་ཏཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཀ་དཱ ཀི་ར ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི. སོ ཨ་མ་ཙྩོ ག་ནྟྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཊི་ཛ་གྒ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ར པི་ཏཱ མཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྶ ཨི་དྷཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་དཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་མ་ཙྩོ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཏ་ཝ པི་ཏཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ‘‘པི་ཏཱ མེ ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. རཱ་ཛཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ ར་ཉྙོ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སི, ཨ་ནྟ་མ་སོ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ་ན་མྤི ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་རེ་སི. རཱ་ཛཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ས་ཀུ་ཎ་སྶ གེ་ཧེ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཀཾ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་མ་ཎྜ་པ་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝཱ་རོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་མ་ཙྩ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི. ཨ་མ་ཙྩོ ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་སི. ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ས་ཀུ་ཎོ པི་ཏུ ཨ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པི་ཏ་རཱ ས་ཧ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡. ‘‘ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ས་ཀུ་ཎ བྷ་དྡ་མ་ཏྠུ ཏེ;
ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན, ཀིཾ སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ ཝ་ར’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ས་ཀུ་ཎཱཏི ཏཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཀིཾ སཱུཏི ཀ་ཏ་རཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ ཝ་རཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཧོ་ཏི, ཀ་ཐེ་ཧི མེ, ཏཱ་ཏ, ས་ཀ་ལཾ རཱ་ཛ་དྷ་མྨ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ཀི་ར ཏཾ སོ པུ་ཙྪི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་རོ པ་ཉྷཾ ཨ་ཀ་ཐེ་ཏྭཱ་ཝ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ པ་མཱ་དེ་ན ཙོ་དེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢. ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མཾ ཏཱ་ཏོ, ཀཾ་སོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་གྒ་ཧོ;
པ་མ་ཏྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཾ མཾ, པི་ཏཱ པུ་ཏྟཾ ཨ་ཙོ་ད་ཡཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏཱ་ཏོཏི པི་ཏཱ. ཀཾ་སོཏི ཨི་དཾ ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་གྒ་ཧོཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝ་ཏྟ་ནྟོ. པ་མ་ཏྟོཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ས་ནྟོ པ་ཉྷ་སྶ ཨ་པུ་ཙྪ་ནེ་ན པ་མ་ཏྟོ. ཨ་པྤ་མ་ཏྟཾ མནྟི སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎ་ཡོ་གེ་ན མཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཾ. པི་ཏཱཏི པོ་ས་ཀ་པི་ཏཱ. ཨ་ཙོ་ད་ཡཱིཏི ཨ་མ་ཙྩེ་ཧི ‘‘ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ པུ་ཏྟེ ཀ་ཏྭཱ ཝོ་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཧ་སི་ཡ་མཱ་ནོ པ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཙི་ར་སྶཾ ཨ་ཛྫ ཙོ་དེ་སི, པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨེ་ཝཾ སོ ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ཙོ་དེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙཱ ནཱ་མ ཏཱི་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ་ཡོ ཨཱ་ཧ –
༣. ‘‘པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏ་ཐཾ, ཀོ་དྷཾ ཧཱ་སཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ;
ཏ་ཏོ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཡྻ, ཏཾ ཝ་ཏཾ ཨཱ་ཧུ ཁ་ཏྟི་ཡ.
༤. ‘‘ཡཾ ཏྭཾ ཏཱ་ཏ ཏ་པོ་ཀ་མྨཾ, པུ་བྦེ ཀ་ཏ་མ་སཾ་ས་ཡཾ;
ར་ཏྟོ དུ་ཊྛོ ཙ ཡཾ ཀ་ཡི་རཱ, ན ཏཾ ཀ་ཡི་རཱ ཏ་ཏོ པུ་ན.
༥. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ པ་མ་ཏྟ་སྶ, ར་ཊྛ་སྨིཾ ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ན;
ས་བྦེ བྷོ་གཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟི, ར་ཉྙོ ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཨ་གྷཾ.
༦. ‘‘སི་རཱི ཏཱ་ཏ ཨ་ལ་ཀྑཱི ཙ, པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨེ་ཏ་ད་བྲ་ཝུཾ;
ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ པོ་སེ, ར་མཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་སཱུ་ཡ་ཀེ.
༧. ‘‘ཨུ་སཱུ་ཡ་ཀེ དུ་ཧ་ད་ཡེ, པུ་རི་སེ ཀ་མྨ་དུ་སྶ་ཀེ;
ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་མ་ཏི ཙ་ཀྐ་བྷ་ཉྫ་ནཱི.
༨. ‘‘སོ ཏྭཾ ས་བྦེ སུ་ཧ་ད་ཡོ, ས་བྦེ་སཾ ར་ཀྑི་ཏོ བྷ་ཝ;
ཨ་ལ་ཀྑིཾ ནུ་ད མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ལ་ཀྑྱཱ བྷ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནཾ.
༩. ‘‘ས ལ་ཀྑཱི་དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ, པུ་རི་སོ ཧི མ་ཧ་གྒ་ཏོ;
ཨ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཀཱ་སི་པ་ཏི, མཱུ་ལཾ ཨ་གྒ་ཉྩ ཚི་ནྡ་ཏི.
༡༠. ‘‘ས་ཀྐོ་པི ཧི བྷཱུ་ཏ་པ་ཏི, ཨུ་ཊྛཱ་ནེ ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི;
ས ཀ་ལྱཱ་ཎེ དྷི་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ, ཨུ་ཊྛཱ་ནེ ཀུ་རུ་ཏེ མ་ནོ.
༡༡. ‘‘ག་ནྡྷ་བྦཱ པི་ཏ་རོ དེ་ཝཱ, སཱ་ཛཱི་ཝཱ ཧོ་ནྟི ཏཱ་དི་ནོ;
ཨུ་ཊྛཱ་ཧ་ཏོ ཨ་པྤ་མ་ཛྫ་ཏོ, ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟི དེ་ཝ་ཏཱ.
༡༢. ‘‘སོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨ་ཀྐུ་དྡྷོ, ཏཱ་ཏ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་ར་ཡ;
ཝཱ་ཡ་མ་སྶུ ཙ ཀི་ཙྩེ་སུ, ནཱ་ལ་སོ ཝི་ནྡ་ཏེ སུ་ཁཾ.
༡༣. ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཝ་ཏྟ་པ་དཱ, ཨེ་སཱ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི;
ཨ་ལཾ མི་ཏྟེ སུ་ཁཱ་པེ་ཏུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་ནཾ དུ་ཁཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏ་ཐནྟི, ཏཱ་ཏ, རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཨཱ་དི་ཏོ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ. མུ་སཱ་ཝཱ་དི་ནོ ཧི ར་ཉྙོ ར་ཊྛཾ ནི་རོ་ཛཾ ཧོ་ཏི, པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨོ་ཛཱ ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་མ་ཏྟཾ ཧེ་ཊྛཱ བྷ་སྶ་ཏི, ཏ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་རེ ཝཱ ཏེ་ལ་མ་དྷུ་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་སུ ཝཱ ཨོ་ས་དྷེ་སུ ཨོ་ཛཱ ན ཧོ་ཏི. ནི་རོ་ཛཱ་ཧཱ་ར་བྷོ་ཛ་ནཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧྭཱ་བཱ་དྷཱ ཧོ་ནྟི, ར་ཊྛེ ཐ་ལ་ཛ་ལ་པ་ཐེ་སུ ཨཱ་ཡོ ནུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཛྫ་ནྟེ རཱ་ཛཱ་ནོ དུ་གྒ་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཏེ སེ་ཝ་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏཱ སེ་ཝ་ཀཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ག་རུ་ཙི་ཏྟེ་ན ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ, ཏཱ་ཏ, མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ནཱ་མེ་ས ནི་རོ་ཛོ, ན སོ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཧེ་ཏུ་པི ཀཱ་ཏ་བྦོ, ས་ཙྩཾ པ་ན སཱ་དུ་ཏ་རཾ ར་སཱ་ན་ནྟི ཏ་དེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏ་བྦཾ. ཨ་པི་ཙ མུ་སཱ་ཝཱ་དོ ནཱ་མ གུ་ཎ་པ་རི་དྷཾ་ས་ཀོ ཝི་པ་ཏྟི་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནོ, དུ་ཏི་ཡ་ཙི་ཏྟ་ཝཱ་རེ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ ཀ་རོ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ‘‘དྷ་མྨོ ཧ་ཝེ ཧ་ཏོ ཧ་ནྟཱི’’ཏི ཙེ་ཏི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༨.༤༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ.
ཀོ་དྷནྟི, ཏཱ་ཏ, རཱ་ཛཱ ནཱ་མ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ན་ལ་ཀྑ་ཎཾ ཀོ་དྷ་མྤི ནི་ཝཱ་རེ་ཡྻ. ཏཱ་ཏ, ཨ་ཉྙེ་ས་ཉྷི ཀོ་དྷོ ཁི་པྤཾ མ་ཏྠ་ཀཾ ན པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི, རཱ་ཛཱུ་ནཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. རཱ་ཛཱ་ནོ ནཱ་མ ཝཱ་ཙཱ་ཝུ་དྷཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀི་ཏ་མ་ཏྟེ་ནཱ་པི པ་རཾ ཝི་ནཱ་སེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ར་ཉྙཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི མ་ནུ་སྶེ་ཧི ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ཏ་རཾ ནི་ཀྐོ་དྷེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡཱ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པི་ཡ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ. ཏཱ་ཏ, ཨ་ཏི་ཀོ་དྷ་ནོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཁ་ནྟི་ཝཱ་དི་ཛཱ་ཏ་ཀ- (ཛཱ. ༡.༤.༤༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི (ཛཱ. ༡.༥.༤༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཙཱུ་ལ༹་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་སྨི་ཉྷི མ་ཧཱ་པ་ཏཱ་པ་ནོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པུ་ཏྟཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན ཧ་ད་ཡེ་ན ཕ་ལི་ཏེ་ན མ་ཏཱ་ཡ དེ་ཝི་ཡཱ ས་ཡ་མྤི དེ་ཝིཾ ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ནྟོ ཧ་ད་ཡེ་ན ཕ་ལི་ཏེ་ནེ་ཝ མ་རི. ཨ་ཐ ཏེ ཏ་ཡོ་པི ཨེ་ཀ་ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནེ་ཝ ཛྷཱ་པེ་སུཾ. ཏ་སྨཱ ར་ཉྙཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ ཀོ་དྷོ ཝ་ཛྫེ་ཏ་བྦོ.
ཧཱ་སནྟི ཧ་སྶཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀི་ཙྩེ་སུ ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཀེ་ལི༹་སཱི་ལ་ཏཾ པ་རི་ཧཱ་སཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཡྻ. ཏཱ་ཏ, ར་ཉྙཱ ནཱ་མ ཀེ་ལི༹་སཱི་ལེ་ན ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨ་པ་ར་པ་ཏྟི་ཡེ་ན ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑེ་ནེ་ཝ ཀཱ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨུ་པྤི་ལཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟོ ཧི རཱ་ཛཱ ཨ་ཏུ་ལེ་ཏྭཱ ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ལ་དྡྷཾ ཡ་སཾ ཝི་ནཱ་སེ་ཏི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ས་ར་བྷ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༡༧.༥༠ ཨཱ་ད་ཡོ) པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ཎྜ་ཀི་ར་ཉྙོ ཀི་ས་ཝ་ཙྪེ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཧ ར་ཊྛེ་ན ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་ཏྭཱ ཀུ་ཀྐུ་ལ༹་ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཙ མཱ་ཏ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༥.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) མ་ཛ྄ཛྷ་ར་ཉྙོ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མཱ་ཏ་ངྒ་ཏཱ་པ་སེ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཧ ར་ཊྛེ་ན ཨུ་ཙྪི་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཙ གྷ་ཊ་པ་ཎྜི་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༠.༡༦༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ད་ས་བྷཱ་ཏི་ཀ་རཱ་ཛ་དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ མོ་ཧ་མཱུ་ལ༹ྷཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཎྷ་དཱི་པཱ་ཡ་ནེ ཨ་པ་ར་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ་སུ་དེ་ཝ་ཀུ་ལ་སྶ ནཱ་སི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦོ.
ཏ་ཏོ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཡྻཱཏི ཨེ་ཝཾ, ཏཱ་ཏ, པ་ཋ་མཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཀོ་དྷཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་དྷ་མྨ་ཧཱ་སཾ ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ རཱ་ཛཱ ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་རེ་ཡྻ. ཏཾ ཝ་ཏཾ ཨཱ་ཧུ ཁ་ཏྟི་ཡཱཏི, ཁ་ཏྟི་ཡ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ, ཨེ་ཏཾ ར་ཉྙོ ཝ་ཏ་ས་མཱ་དཱ་ན་ནྟི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ.
ན ཏཾ ཀ་ཡི་རཱཏི ཡཾ ཏ་ཡཱ རཱ་གཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཙྪཱ ཏཱ་པ་ཀ་རཾ ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏོ པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཏོ པུ་ན ཏཱ་དི་སཾ ཀ་མྨཾ ན ཀ་ཡི་རཱ, མཱ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི, ཏཱ་ཏཱ་ཏི. ཝུ་ཙྩ་ཏེཏི ཏཾ ར་ཉྙོ ཨ་གྷ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. སི་རཱིཏི ཨི་དཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ས་ཀུ་ཎོ པུ་བྦེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨ་བྲ་ཝུནྟི སུ་ཙི་པ་རི་ཝཱ་ར་སེ་ཊྛི་ནཱ པུ་ཙྪི་ཏཱ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེཏི ཡོ པོ་སོ ཨུ་ཊྛཱ་ནེ ཝཱི་རི་ཡེ ཙ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ན ཙ པ་རེ་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཨུ་སཱུ་ཡ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ཧཾ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ཏཱ་ཏ སི་རཱི ཀ་ཐེ་སི. ཨུ་སཱུ་ཡ་ཀེཏི ཨ་ལ་ཀྑཱི པ་ན, ཏཱ་ཏ, པུ་ཙྪི་ཏཱ ཨ་ཧཾ པ་ར་ས་མྤ་ཏྟི་ཨུ་སཱུ་ཡ་ཀེ དུ་ཧ་ད་ཡེ དུ་ཙི་ཏྟེ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨ་དཱུ་ས་ཀེ ཡོ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ དུ་སྶ་ནྟོ ཨ་པྤི་ཡཱ་ཡ་ནྟོ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ནྟོ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་བྷི་ར་མཱ་མཱི་ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཝཾ སཱ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་མ་ཏི པ་ཏི་རཱུ་པ་དེ་ས་ཝཱ་སཱ་དི་ནོ ཀུ་ས་ལ་ཙ་ཀྐ་སྶ བྷ་ཉྫ་ནཱི.
སུ་ཧ་ད་ཡོཏི སུ་ནྡ་ར་ཙི་ཏྟོ ཧི་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཀོ. ནུ་དཱཏི ནཱི་ཧ་ར. ནི་ཝེ་ས་ནནྟི ལ་ཀྑི་ཡཱ པ་ན ནི་ཝེ་ས་ནཾ བྷ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ཧི. ས ལ་ཀྑཱི་དྷི་ཏི་ས་མྤ་ནྣོཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀཱ་སི་པ་ཏི སོ པུ་རི་སོ པ་ཉྙཱ་ཡ ཙེ་ཝ ཝཱི་རི་ཡེ་ན ཙ ས་མྤ་ནྣོ. མ་ཧ་གྒ་ཏོཏི མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡོ ཙོ་རཱ་ནཾ པ་ཙྩ་ཡ་བྷཱུ་ཏེ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་མི་ཏྟཱ་ནཾ མཱུ་ལཾ ཙོ་རེ ག་ཎྷ་ནྟོ ཨ་མི་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་གྒཾ ཚི་ནྡ་ཏཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་ཀྐོཏི ཨི་ནྡོ. བྷཱུ་ཏ་པ་ཏཱིཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨུ་ཊྛཱ་ནེཏི ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ. ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏཱིཏི ན པ་མ་ཛྫ་ཏི, ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. ས ཀ་ལྱཱ་ཎེཏི སོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཝཱི་རི་ཡེ མ་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨ་སྨི་ཉྙེ་ཝ དྷི་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ནེ མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨེ ཝཱི་རི་ཡ་ཀ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝ་ད་སྶ་ན་ཏྠཾ ས་ར་བྷ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ དྭཱི་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ་སུ དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་པི་ཊྛཱ་རཱ་མཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་སྶ སུ་ཏ་བྷཱ་ཝོ, མ་ཧཱ་ཀ་ཎྷ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༢.༦༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛ་ནཾ ཏཱ་སེ་ཏྭཱ ཨོ་ས་ཀྐ་ནྟ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ཙཱ་ཏི ཨེ་ཝ་མཱ་དཱི་ནི ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ག་ནྡྷ་བྦཱཏི ཙཱ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛི་ཀཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་ཀཱ དེ་ཝཱ, ཙ་ཏུ་ཡོ་ནི་ཀ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཀི་ར ཏེ ག་ནྡྷ་བྦཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏཱ. པི་ཏ་རོཏི བྲ་ཧྨཱ་ནོ. དེ་ཝཱཏི ཨུ་པ་པ་ཏྟི་དེ་ཝ་ཝ་སེ་ན ཚ ཀཱ་མཱ་ཝ་ཙ་ར་དེ་ཝཱ. ཏཱ་དི་ནོཏི ཏ་ཐཱ་ཝི་དྷ་སྶ ཀུ་ས་ལཱ་བྷི་ར་ཏ་སྶ ར་ཉྙོ. སཱ་ཛཱི་ཝཱ ཧོ་ནྟཱིཏི ས་མཱ་ན་ཛཱི་ཝི་ཀཱ ཨུ་པ་ཛཱི་ཝི་ཏ་བྦཱ. ཏཱ་དི་སཱ ཧི རཱ་ཛཱ་ནོ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ པ་ཏྟིཾ དེ་ནྟི, ཏཱ ཏཾ པ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་མོ་དི་ཏྭཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ དི་བྦ་ཡ་སེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟི. ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟཱིཏི ཏཱ་དི་ས་སྶ ར་ཉྙོ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨ་པྤ་མཱ་དཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟ་སྶ དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ནུ་ཏི་ཊྛ་ནྟི ཨ་ནུ་ག་ཙྪ་ནྟི, དྷ་མྨི་ཀཾ ར་ཀྑཾ སཾ་ཝི་ད་ཧ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
སོཏི སོ ཏྭཾ. ཝཱ་ཡ་མ་སྶཱུཏི ཏཱ་ནི ར་ཊྛ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ཏུ་ལ་ན་ཝ་སེ་ན ཏཱི་ར་ཎ་ཝ་སེ་ན པ་ཙྩ་ཀྑ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ན ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཀི་ཙྩེ་སུ ཝཱི་རི་ཡཾ ཀ་ར་སྶུ. ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཝ་ཏྟ་པ་དཱཏི, ཏཱ་ཏ, ཡཾ མཾ ཏྭཾ ཀིཾ་སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ ཝ་ར་ནྟི པུ་ཙྪི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཝ པ་ཉྷེ་ཡེ་ཝ ཨེ་ཏེ མ་ཡཱ ‘‘པ་ཋ་མེ་ནེ་ཝ ཝི་ཏ་ཐ’’ནྟི་ཨཱ་ད་ཡོ ཝུ་ཏྟཱ, ཨེ་ཏེ ཝ་ཏྟ་པ་དཱ ཝ་ཏྟ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ, ཨེ་ཝཾ ཏ་ཏྠ ཝ་ཏྟ་སྶུ. ཨེ་སཱཏི ཡཱ ཏེ མ་ཡཱ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཨེ་སཱ་ཝ ཏ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ཨ་ལནྟི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ ཧི རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ མི་ཏྟེ སུ་ཁཱ་པེ་ཏུཾ, ཨ་མི་ཏྟཱ་ན་ཉྩ དུ་ཀྑཱ་ཡ ཨ་ལཾ པ་རི་ཡ་ཏྟོ ས་མ་ཏྠོ་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ས་ཀུ་ཎེ་ན ཨེ་ཀཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ར་ཉྙོ པ་མཱ་དཾ ཙོ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨེ ཀ་ཐི་ཏེ ‘‘བུ་དྡྷ་ལཱི་ལཱ༹་ཡ པ་ཉྷོ ཀ་ཐི་ཏོ’’ཏི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་བྦྷུ་ཏ་ཙི་ཏྟ་ཛཱ་ཏོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་ར་ས་ཏཱ་ནི པ་ཝ་ཏྟེ་སི. རཱ་ཛཱ སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷོ་ནྟོ! ཨ་མ་ཙྩཱ མ་མ པུ་ཏྟེ་ན ཝེ་སྶ་ནྟ་རེ་ན ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན ཀེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. མ་ཧཱ་སེ་ན་གུ་ཏྟེ་ན, དེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི་སྶ མ་ཧཱ་སེ་ན་གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་སེ་ན་གུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋི་ཏོ པི་ཏུ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི.
ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་པ་ཉྷོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
པུ་ན རཱ་ཛཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཀུ་ཎྜ་ལི་ནི་ཡཱ ས་ནྟི་ཀཾ དཱུ་ཏཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཎྜ་པ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀུ་ཎྜ་ལི་ནིཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱི་ཋེ ནི་སི་ནྣཾ རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༤. ‘‘ས་ཀྑི་སི ཏྭཾ ཀུ་ཎྜ་ལི་ནི, མ་ཉྙ་སི ཁ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ་ནི;
ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ན, ཀིཾ སུ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏཾ ཝ་ར’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ས་ཀྑི་སཱིཏི མ་ཡཱ པུ་ཊྛ་པ་ཉྷཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི་ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ཀུ་ཎྜ་ལི་ནཱིཏི ཏ་སྶཱ ས་ལི་ངྒ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏ་ནཱ་མེ་ནཱ་ལ་པ་ཏི. ཏ་སྶཱ ཀི་ར དྭཱི་སུ ཀ་ཎྞ་པི་ཊྛེ་སུ ཀུ་ཎྜ་ལ་ས་ཎྛཱ་ནཱ དྭེ ལེ་ཁཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏེ་ན་སྶཱ ‘‘ཀུ་ཎྜ་ལི་ནཱི’’ཏི ནཱ་མཾ ཀཱ་རེ་སི. མ་ཉྙ་སཱིཏི ཛཱ་ནི་སྶ་སི མ་ཡཱ པུ་ཊྛ་པ་ཉྷ་སྶ ཨ་ཏྠ་ནྟི. ཁ་ཏྟ་བ་ནྡྷུ་ནཱིཏི ཁ་ཏྟ་སྶ མ་ཧཱ་སེ་ན་གུ་ཏྟ་སྶ བྷ་གི་ནི་བྷཱ་ཝེ་ན ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཀ་སྨཱ པ་ནེ་ས ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ས་ཀུ་ཎཾ ཨེ་ཝཾ ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཨི་མ་མེ་ཝ པུ་ཙྪ་ཏཱི་ཏི? ཨི་ཏྠི་བྷཱ་ཝེ་ན. ཨི་ཏྠི་ཡོ ཧི པ་རི་ཏྟ་པ་ཉྙཱ, ཏ་སྨཱ ‘‘ས་ཙེ ས་ཀྐོ་ཏི, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི, ནོ ཙེ, ན པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཝཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་ཉྙེ་ཝ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི.
སཱ ཨེ་ཝཾ ར་ཉྙཱ རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ པུ་ཙྪི་ཏེ, ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ མཾ ‘ཨི་ཏྠི་ཀཱ ནཱ་མ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝཱི་མཾ་ས་སི མ་ཉྙེ, ས་ཀ་ལཾ ཏེ རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ དྭཱི་སུ་ཡེ་ཝ པ་དེ་སུ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –
༡༥. ‘‘དྭེ་ཝ ཏཱ་ཏ པ་ད་ཀཱ་ནི, ཡ་ཏྠ ས་བྦཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ;
ཨ་ལ་དྡྷ་སྶ ཙ ཡོ ལཱ་བྷོ, ལ་དྡྷ་སྶ ཙཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ.
༡༦. ‘‘ཨ་མ་ཙྩེ ཏཱ་ཏ ཛཱ་ནཱ་ཧི, དྷཱི་རེ ཨ་ཏྠ་སྶ ཀོ་ཝི་དེ;
ཨ་ན་ཀྑཱ་ཀི་ཏ་ཝེ ཏཱ་ཏ, ཨ་སོ་ཎྜེ ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཀེ.
༡༧. ‘‘ཡོ ཙ ཏཾ ཏཱ་ཏ ར་ཀྑེ་ཡྻ, དྷ་ནཾ ཡ་ཉྩེ་ཝ ཏེ སི་ཡཱ;
སཱུ་ཏོ་ཝ ར་ཐཾ ས་ངྒ་ཎྷེ, སོ ཏེ ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་ར་ཡེ.
༡༨. ‘‘སུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟ་ཛ་ནོ, ས་ཡཾ ཝི་ཏྟཾ ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཡ;
ནི་དྷི་ཉྩ ཨི་ཎ་དཱ་ན་ཉྩ, ན ཀ་རེ པ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱ.
༡༩. ‘‘ས་ཡཾ ཨཱ་ཡཾ ཝ་ཡཾ ཛ་ཉྙཱ, ས་ཡཾ ཛ་ཉྙཱ ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏཾ;
ནི་གྒ་ཎྷེ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ, པ་གྒ་ཎྷེ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ.
༢༠. ‘‘ས་ཡཾ ཛཱ་ན་པ་དཾ ཨ་ཏྠཾ, ཨ་ནུ་སཱ་ས ར་ཐེ་ས་བྷ;
མཱ ཏེ ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཡུ་ཏྟཱ, དྷ་ནཾ ར་ཊྛ་ཉྩ ནཱ་ས་ཡུཾ.
༢༡. ‘‘མཱ ཙ ཝེ་གེ་ན ཀི་ཙྩཱ་ནི, ཀ་རོ་སི ཀཱ་ར་ཡེ་སི ཝཱ;
ཝེ་ག་སཱ ཧི ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, མ་ནྡོ པ་ཙྪཱ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི.
༢༢. ‘‘མཱ ཏེ ཨ་དྷི་ས་རེ མུ་ཉྩ, སུ་བཱ་ལ༹ྷ་མ་དྷི་ཀོ་པི་ཏཾ;
ཀོ་དྷ་སཱ ཧི བ་ཧཱུ ཕཱི་ཏཱ, ཀུ་ལཱ ཨ་ཀུ་ལ་ཏཾ ག་ཏཱ.
༢༣. ‘‘‘མཱ ཏཱ་ཏ ཨི་སྶ་རོ་མྷཱི’ཏི, ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཏཱ་ར་ཡི;
ཨི་ཏྠཱི་ནཾ པུ་རི་སཱ་ན་ཉྩ, མཱ ཏེ ཨཱ་སི དུ་ཁུ་དྲ་ཡོ.
༢༤. ‘‘ཨ་པེ་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་ས་སྶ, ར་ཉྙོ ཀཱ་མཱ་ནུ་སཱ་རི་ནོ;
ས་བྦེ བྷོ་གཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟི, ར་ཉྙོ ཏཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ ཨ་གྷཾ.
༢༥. ‘‘ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཝ་ཏྟ་པ་དཱ, ཨེ་སཱ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི;
ད་ཀྑ་སྶུ་དཱ་ནི པུ་ཉྙ་ཀ་རོ, ཨ་སོ་ཎྜོ ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ;
སཱི་ལ་ཝཱ་སྶུ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དུ་སྶཱི་ལོ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ད་ཀཱ་ནཱིཏི ཀཱ་ར་ཎ་པ་དཱ་ནི. ཡ་ཏྠཱཏི ཡེ་སུ དྭཱི་སུ པ་དེ་སུ ས་བྦཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ ཧི་ཏ་སུ་ཁཾ པ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ. ཨ་ལ་དྡྷ་སྶཱཏི ཡོ ཙ པུ་བྦེ ཨ་ལ་དྡྷ་སྶ ལཱ་བྷ་སྶ ལཱ་བྷོ, ཡཱ ཙ ལ་དྡྷ་སྶ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཱ. ཏཱ་ཏ, ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཧི ལཱ་བྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་ད་ནཾ ནཱ་མ ན བྷཱ་རོ, ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ པ་ན ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ བྷཱ་རོ. ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཧི ཡ་སཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ་པི ཡ་སེ པ་མ་ཏྟོ པ་མཱ་དཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཧཱ་ཙོ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ར་ཊྛཾ ཝི་ལུ་མྤ་མཱ་ནོ ཙ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ་ནོ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པེ་ནྟི. ཨ་ཐ ཝཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་རཱུ་པཱ་དཱི་སུ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ་སུ པ་མ་ཏྟོ ཨ་ཡོ་ནི་སོ དྷ་ནཾ ནཱ་སེ་ནྟོ ས་བྦ་སཱ་པ་ཏེ་ཡྻེ ཁཱི་ཎེ ཀ་པ་ཎོ ཧུ་ཏྭཱ ཙཱི་ར་ཀ་ཝ་ས་ནོ ཀ་པཱ་ལ་མཱ་དཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི. པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཝཱ པ་ན ག་ནྠ་དྷུ་རཱ་དི་ཝ་སེ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་མ་ཏྟོ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨ་པ་རོ པ་ཋ་མ་ཛྷཱ་ནཱ་དཱི་ནི ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ་པི མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི་ཏཱ་ཡ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎེ བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཡ་ས་སྶ ཝཱ ཛྷཱ་ནཱ་དི་ལཱ་བྷ་སྶ ཝཱ ར་ཀྑ་ཎ་མེ་ཝ དུ་ཀྐ་རཾ. ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ པ་ན དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ ཝ་ཏྠུ ཙ, མུ་དུ་ལ་ཀྑ་ཎ- (ཛཱ. ༡.༡.༦༦) ལོ་མ་ས་ཀ་སྶ་པ- (ཛཱ. ༡.༩.༦༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཧ་རི་ཏ་ཙ་ཛཱ་ཏ་ཀ- (ཛཱ. ༡.༩.༤༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ངྐ་པྤ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི (ཛཱ. ༡.༣.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི. ཨེ་ཀོ པ་ན ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཏི, ཏ་སྶ སོ ཡ་སོ སུ་ཀྐ་པ་ཀྑེ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ པ་ཡོ་ག་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཏ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཡ་སཾ ཨ་ནུ་ར་ཀྑཱ་ཧཱི་ཏི.
ཛཱ་ནཱ་ཧཱིཏི བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཀ་མྨཱ་དཱི་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཧི. ཨ་ན་ཀྑཱ་ཀི་ཏ་ཝེཏི ཨ་ན་ཀྑེ ཨ་ཀི་ཏ་ཝེ ཨ་ཛུ་ཏ་ཀ་རེ ཙེ་ཝ ཨ་ཀེ་རཱ་ཊི་ཀེ ཙ. ཨ་སོ་ཎྜེཏི པཱུ་ཝ་སུ་རཱ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་སོ་ཎྜ་བྷཱ་ཝ་ར་ཧི་ཏེ. ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཀེཏི ཏ་ཝ ས་ནྟ་ཀཱ་ནཾ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཀེ. ཡོཏི ཡོ ཨ་མ་ཙྩོ. ཡ་ཉྩེ་ཝཱཏི ཡ་ཉྩ ཏེ གྷ་རེ དྷ་ནཾ སི་ཡཱ, ཏཾ ར་ཀྑེ་ཡྻ. སཱུ་ཏོ་ཝཱཏི ར་ཐ་སཱ་ར་ཐི ཝི་ཡ. ཡ་ཐཱ སཱ་ར་ཐི ཝི་ས་མ་མ་གྒ་ནི་ཝཱ་ར་ཎ་ཏྠཾ ཨ་སྶེ ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟོ ར་ཐཾ ས་ངྒ་ཎྷེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཡོ ས་ཧ བྷོ་གེ་ཧི ཏཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་ཏི, སོ ཏེ ཨ་མ་ཙྩོ ནཱ་མ ཏཱ་དི་སཾ ས་ངྒ་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀཱ་དི་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀཱ་ར་ཡེ.
སུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ནྟ་ཛ་ནོཏི, ཏཱ་ཏ, ཡ་སྶ ཧི ར་ཉྙོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ལ་ཉྫ་ན་ཀ་པ་རི་ཛ་ནོ ཙ དཱ་ནཱ་དཱི་ཧི ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཧི་ར་ཉྙཱ་དཱི་ནི ཏེ་སཾ ཨ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝ་སེ་ན ན་སྶ་ནྟི, ཨ་ནྟོ་ཛ་ནཱ བ་ཧི ག་ཙྪ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ སུ་ཊྛུ་ས་ངྒ་ཧི་ཏ་ཨ་ནྟོ་ཛ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ མེ ཝི་ཏྟ’’ནྟི ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་ནཾ ཨ་ཝེ་ཀྑི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ནཱ་མ ནི་དྷིཾ ནི་དྷེ་མ, ཨ་སུ་ཀ་སྶ ཨི་ཎཾ དེ་མཱ’’ཏི ཨི་དཾ ཨུ་བྷ་ཡ་མྤི ན ཀ་རེ པ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱ, པ་ར་པ་ཏྟི་ཡཱ་པི ཏྭཾ མཱ ཀ་རི, ས་བྦཾ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑ་མེ་ཝ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨཱ་ཡཾ ཝ་ཡནྟི ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཾ ཨཱ་ཡ་ཉྩ ཏེ་སཾ ཏེ་སཾ དཱ་ཏ་བྦཾ ཝ་ཡ་ཉྩ ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. ཀ་ཏཱ་ཀ་ཏནྟི ས་ངྒཱ་མེ ཝཱ ན་ཝ་ཀ་མྨེ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་སུ ཝཱ ཀི་ཙྩེ་སུ ‘‘ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ནཱ་མ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ ན ཀ་ཏ’’ནྟི ཨེ་ཏ་མྤི ས་ཡ་མེ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, མཱ པ་ར་པ་ཏྟི་ཡོ ཧོ་ཧི. ནི་གྒ་ཎྷེཏི, ཏཱ་ཏ, རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ས་ནྡྷི་ཙྪེ་དཱ་དི་ཀཱ་ར་ཀཾ ནི་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶི་ཏཾ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ཧི ཋ་པི་ཏ་ད་ཎྜཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དོ་སཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ནི་གྒ་ཎྷེ་ཡྻ. པ་གྒ་ཎྷེཏི ཡོ པ་ན པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྷི་ནྣ་སྶ ཝཱ པ་ར་བ་ལ་སྶ བྷེ་དེ་ཏཱ, བྷི་ནྣ་སྶ ཝཱ ས་ཀ་བ་ལ་སྶ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཀོ, ཨ་ལ་དྡྷ་སྶ ཝཱ ར་ཛྫ་སྶ ཨཱ་ཧ་ར་ཀོ, ལ་དྡྷ་སྶ ཝཱ ཐཱ་ཝ་ར་ཀཱ་ར་ཀོ, ཡེ་ན ཝཱ པ་ན ཛཱི་ཝི་ཏཾ དི་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པ་གྒ་ཧཱ་ར་ཧཾ པ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ཀ་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝཾ ཧི་སྶ ཀི་ཙྩེ་སུ ཨ་ཉྙེ་པི ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རི་སྶ་ནྟི.
ཛཱ་ན་པ་དནྟི ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ས་ཡཾ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑེ་ནེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས. ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཡུ་ཏྟཱཏི ཨ་དྷ་མྨི་ཀཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་ཡུ་ཏྟཱ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ ལ་ཉྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ བྷི་ནྡ་ནྟཱ ཏ་ཝ དྷ་ན་ཉྩ ར་ཊྛ་ཉྩ མཱ ནཱ་ས་ཡུཾ. ཨི་མི་ནཱ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སཱ་ས. ཝེ་གེ་ནཱཏི ས་ཧ་སཱ ཨ་ཏུ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་རེ་ཏྭཱ. ཝེ་ག་སཱཏི ཨ་ཏུ་ལེ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་རེ་ཏྭཱ ཚ་ནྡཱ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཧ་སཱ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨ་ཉྷི ན སཱ་དྷུ ན སུ་ནྡ་རཾ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཏཱ་དི་ས་ཉྷི ཀ་ཏྭཱ མ་ནྡོ པ་ཙྪཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་ར་ཝ་སེ་ན ཨི་དྷ ལོ་ཀེ ཨ་པཱ་ཡ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ པ་ར་ལོ་ཀེ ཙ ཨ་ནུ་ཏ་པྤ་ཏི. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ ‘‘ཨི་སཱི་ན་མ་ནྟ་རཾ ཀ་ཏྭཱ, བྷ་རུ་རཱ་ཛཱ་ཏི མེ སུ་ཏ’’ནྟི བྷ་རུ་ཛཱ་ཏ་ཀེ་ན (ཛཱ. ༡.༢.༡༢༥-༡༢༦) དཱི་པེ་ཏ་བྦོ.
མཱ ཏེ ཨ་དྷི་ས་རེ མུ་ཉྩ, སུ་བཱ་ལ༹ྷ་མ་དྷི་ཀོ་པི་ཏནྟི, ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ ཧ་ད་ཡཾ ཀུ་ས་ལཾ ཨ་དྷི་ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟེ པ་རེ་སཾ ཨ་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨེ སུ་ཊྛུ བཱ་ལ༹ྷཾ ཨ་དྷི་ཀོ་པི་ཏཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷཱ་པི་ཏཾ ཧུ་ཏྭཱ མཱ མུ་ཉྩ, མཱ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ་ཏཱུ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏཱ་ཏ, ཡ་དཱ ཏེ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཋི་ཏ་སྶ ཨི་མི་ནཱ པུ་རི་སོ ཝཱ ཧ་ཏོ ས་ནྡྷི ཝཱ ཚི་ནྣོ་ཏི ཙོ་རཾ ད་སྶེ་ནྟི, ཏ་དཱ ཏེ པ་རེ་སཾ ཝ་ཙ་ནེ་ཧི སུ་ཊྛུ ཀོ་པི་ཏ་མྤི ཧ་ད་ཡཾ ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན མཱ མུ་ཉྩ, ཨ་པ་རི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མཱ ད་ཎྜཾ པ་ཎེ་ཧི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཙོ་ར་མྤི ཧི ‘‘ཙོ་རོ’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སུ་ཊྛུ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་པ་ཙྩ་ཀྑེ་ན ཏ་སྶ ཙོ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཝེ་ཎི་ཡཱ ཋ་པི་ཏ་ད་ཎྜ་ཝ་སེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀ་རོ་ཧི. ར་ཉྙཱ ཧི ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ཀོ་དྷེ ཧ་ད་ཡཾ སཱི་ཏ་ལཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ན ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཡ་དཱ པ་ན་སྶ ཧ་ད་ཡཾ ནི་བྦུ་ཏཾ ཧོ་ཏི མུ་དུ་ཀཾ, ཏ་དཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏ་བྦཾ. ཕ་རུ་སེ ཧི ཙི་ཏྟེ པ་ཀྐུ་ཐི་ཏེ ཨུ་ད་ཀེ མུ་ཁ་ནི་མི་ཏྟཾ ཝི་ཡ ཀཱ་ར་ཎཾ ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏི. ཀོ་དྷ་སཱ ཧཱིཏི, ཏཱ་ཏ, ཀོ་དྷེ་ན ཧི བ་ཧཱུ་ནི ཕཱི་ཏཱ་ནི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཀུ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ག་ཏཱ་ནི མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་ས་མེ་ཝ པ་ཏྟཱ་ནཱི་ཏི. ཨི་མ་སྶ པ་ན་ཏྠ་སྶ དཱི་པ་ན་ཏྠཾ ཁ་ནྟི་ཝཱ་དི་ཛཱ་ཏ་ཀ- (ཛཱ. ༡.༤.༤༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ནཱ་ལི༹་ཀེ་ར་རཱ་ཛ་ཝ་ཏྠུ་ས་ཧ་སྶ་བཱ་ཧུ་ཨ་ཛྫུ་ན་ཝ་ཏྠུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མཱ, ཏཱ་ཏ, ཨི་སྶ་རོ་མྷཱི་ཏི, ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཏཱ་ར་ཡཱིཏི, ཏཱ་ཏ, ‘‘ཨ་ཧཾ པ་ཐ་ཝི་སྶ་རོ’’ཏི མཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དི་ཨ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ཏཱ་ར་ཡི མཱ ཨོ་ཏཱ་ར་ཡི, ཡ་ཐཱ ཏཾ ཨ་ན་ཏྠཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཝ་ཏྟ་ཏི, མཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. མཱ ཏེ ཨཱ་སཱིཏི, ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ ཝི་ཛི་ཏེ མ་ནུ་སྶ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཝཱ ཨི་ཏྠི་པུ་རི་སཱ་ནཾ དུ་ཁུ་དྲ་ཡོ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟི མཱ ཨཱ་སི. ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཝི་ཛི་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ ཀཱ་ཡ་དུ་ཙྩ་རི་ཏཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཝ ར་ཊྛ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཏཾ དུ་ཀྑཾ ཡ་ཐཱ ན ཧོ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཀ་རོ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་པེ་ཏ་ལོ་མ་ཧཾ་ས་སྶཱཏི ཨ་ཏྟཱ་ནུ་ཝཱ་དཱ་དི་བྷ་ཡེ་ཧི ནི་བྦྷ་ཡ་སྶ. ཨི་མི་ནཱ ཨི་མཾ ད་སྶེ་ཏི – ཏཱ་ཏ, ཡོ རཱ་ཛཱ ཀི་སྨི་ཉྩི ཨཱ་ས་ངྐཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་མ་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཚ་ནྡ་ཝ་སེ་ན ཡཾ ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཀ་རོ་ཏི, ཝི་སྶ་ཊྛ་ཡ་ཊྛི ཝི་ཡ ཨ་ནྡྷོ ནི་ར་ངྐུ་སོ ཝི་ཡ ཙ ཙ་ཎྜ་ཧ་ཏྠཱི ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ས་བྦེ བྷོ་གཱ ཝི་ན་སྶ་ནྟི, ཏ་སྶ ཏཾ བྷོ་ག་བྱ་ས་ནཾ ཨ་གྷཾ དུ་ཀྑ་ནྟི ཝུ་ཙྩ་ཏི.
ཏ་ཏྠེ་ཝ ཏེ ཝ་ཏྟ་པ་དཱཏི པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛེ་ཏ་བྦཾ. ད་ཀྑ་སྶུ་དཱ་ནཱིཏི, ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཨི་མཾ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནིཾ སུ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ད་ཀྑོ ཨ་ན་ལ་སོ པུ་ཉྙཱ་ནཾ ཀ་ར་ཎེ་ན པུ་ཉྙ་ཀ་རོ སུ་རཱ་དི་པ་རི་ཧ་ར་ཎེ་ན. ཨ་སོ་ཎྜོ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀ་ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀ་སྶ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ནེ་ན ཨ་ཝི་ནཱ་ས་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. སཱི་ལ་ཝཱ་སྶཱུཏི སཱི་ལ་ཝཱ ཨཱ་ཙཱ་ར་ས་མྤ་ནྣོ བྷ་ཝ, ད་ས་སུ རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཧི. དུ་སྶཱི་ལོ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀོཏི དུ་སྶཱི་ལོ ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ར་ཡེ ཝི་ནི་པཱ་ཏེ་ནྟོ ཝི་ནི་པཱ་ཏི་ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ ཀུ་ཎྜ་ལི་ནཱི་པི ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏུ་ཊྛོ ཨ་མ་ཙྩེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷོ་ནྟོ! ཨ་མ་ཙྩཱ མ་མ དྷཱི་ཏཱ་ཡ ཀུ་ཎྜ་ལི་ནི་ཡཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་ཐ་ཡ་མཱ་ནཱ་ཡ ཀེ་ན ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏ’’ནྟི. བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀེ་ན, དེ་ཝཱ་ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི་སྶཱ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ད་མྨཱི’’ཏི ཀུ་ཎྜ་ལི་ནིཾ ཋཱ་ན་ནྟ་རེ ཋ་པེ་སི. སཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྷ་ཎྜཱ་གཱ་རི་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ པི་ཏུ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི་ཏི.
ཀུ་ཎྜ་ལི་ནི་པ་ཉྷོ ནི་ཊྛི་ཏོ.
པུ་ན རཱ་ཛཱ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཛ་མྦུ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ དཱུ་ཏཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་ཏོ ཏ་ཏྠེ་ཝ མ་ཎྜ་པ་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སཱི་དི. ཨ་མ་ཙྩོ ཛ་མྦུ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཀ་ཉྩ་ན་བྷ་དྡ་པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ པཱི་ཋཾ སཱི་སེ་ནཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཙྪི. པ་ཎྜི་ཏོ པི་ཏུ ཨ་ངྐེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཉྩ་ན་པཱི་ཋེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༦. ‘‘ཨ་པུ་ཙྪི་མྷ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟཾ, ཀུ་ཎྜ་ལི་ནིཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཙ;
ཏྭཾ དཱ་ནི ཝ་དེ་ཧི ཛ་མྦུ་ཀ, བ་ལཱ་ནཾ བ་ལ་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཏཱ་ཏ, ཛ་མྦུ་ཀ, ཨ་ཧཾ ཏ་ཝ བྷཱ་ཏ་རཾ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟཾ ཝེ་སྶ་ནྟ་རཾ བྷ་གི་ནི་ཉྩ ཏེ ཀུ་ཎྜ་ལི་ནིཾ རཱ་ཛ་དྷ་མྨཾ ཨ་པུ་ཙྪིཾ, ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ཀ་ཐེ་སུཾ, ཡ་ཐཱ པ་ན ཏེ པུ་ཙྪིཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི, པུ་ཏྟ ཛ་མྦུ་ཀ, ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི, ཏྭཾ མེ རཱ་ཛ་དྷ་མྨ་ཉྩ བ་ལཱ་ནཾ ཨུ་ཏྟ་མཾ བ་ལ་ཉྩ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ཉྙེ་སཾ པུ་ཙྪི་ཏ་ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨ་པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཝི་སེ་སེ་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶ པ་ཎྜི་ཏོ ‘‘ཏེ་ན ཧི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ སུ་ཎཱ་ཧི, ས་བྦཾ ཏེ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་སཱ་རི་ཏ་ཧ་ཏྠེ ས་ཧ་སྶ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ ཋ་པེ་ནྟོ ཝི་ཡ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི –
༢༧. ‘‘བ་ལཾ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ ལོ་ཀེ, པུ་རི་ས་སྨིཾ མ་ཧ་གྒ་ཏེ;
ཏ་ཏྠ བཱ་ཧུ་བ་ལཾ ནཱ་མ, ཙ་རི་མཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ བ་ལཾ.
༢༨. ‘‘བྷོ་ག་བ་ལ་ཉྩ དཱི་གྷཱ་ཝུ, དུ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ བ་ལཾ;
ཨ་མ་ཙྩ་བ་ལ་ཉྩ དཱི་གྷཱ་ཝུ, ཏ་ཏི་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏེ བ་ལཾ.
༢༩. ‘‘ཨ་བྷི་ཛ་ཙྩ་བ་ལ་ཉྩེ་ཝ, ཏཾ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཨ་སཾ་ས་ཡཾ;
ཡཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི, ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ.
༣༠. ‘‘ཏཾ བ་ལཱ་ནཾ བ་ལཾ སེ་ཊྛཾ, ཨ་གྒཾ པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ བ་ལཾ;
པ་ཉྙཱ་བ་ལེ་ནུ་པ་ཏྠ་དྡྷོ, ཨ་ཏྠཾ ཝི་ནྡ་ཏི པ་ཎྜི་ཏོ.
༣༡. ‘‘ཨ་པི ཙེ ལ་བྷ་ཏི མ་ནྡོ, ཕཱི་ཏཾ དྷ་ར་ཎི་མུ་ཏྟ་མཾ;
ཨ་ཀཱ་མ་སྶ པ་ས་ཡ྄ཧཾ ཝཱ, ཨ་ཉྙོ ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི.
༣༢. ‘‘ཨ་བྷི་ཛཱ་ཏོ་པི ཙེ ཧོ་ཏི, ར་ཛྫཾ ལ་དྡྷཱ་ན ཁ་ཏྟི་ཡོ;
དུ་པྤ་ཉྙོ ཧི ཀཱ་སི་པ་ཏི, ས་བྦེ་ན་པི ན ཛཱི་ཝ་ཏི.
༣༣. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཝ སུ་ཏཾ ཝི་ནི་ཙྪི་ནཱི, པ་ཉྙཱ ཀི་ཏྟི་སི་ལོ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱི;
པ་ཉྙཱ་ས་ཧི་ཏོ ན་རོ ཨི་དྷ, ཨ་པི དུ་ཀྑེ སུ་ཁཱ་ནི ཝི་ནྡ་ཏི.
༣༤. ‘‘པ་ཉྙ་ཉྩ ཁོ ཨ་སུ་སྶཱུ་སཾ, ན ཀོ་ཙི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི;
བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ, དྷ་མྨ་ཊྛཾ ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛཾ.
༣༥. ‘‘ཡོ ཙ དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྙཱུ, ཀཱ་ལུ་ཊྛཱ་ཡཱི ཨ་ཏ་ནྡི་ཏོ;
ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ཏི ཀཱ་ལེ་ན, ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ཏ་སྶི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༣༦. ‘‘ཨ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱི་ལ་སྶ, ཨ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སེ་ཝི་ནོ;
ན ནི་བྦི་ནྡི་ཡ་ཀཱ་རི་སྶ, ས་མྨ་ད་ཏྠོ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི.
༣༧. ‘‘ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩ པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ, ཏ་ཐཱ་ཡ་ཏ་ན་སེ་ཝི་ནོ;
ཨ་ནི་བྦི་ནྡི་ཡ་ཀཱ་རི་སྶ, ས་མྨ་ད་ཏྠོ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི.
༣༨. ‘‘ཡོ་ག་པྤ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏཾ, ས་མྦྷ་ཏ་སྶཱ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཾ;
ཏཱ་ནི ཏྭཾ ཏཱ་ཏ སེ་ཝ་སྶུ, མཱ ཨ་ཀ་མྨཱ་ཡ ར་ནྡྷ་ཡི;
ཨ་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧི དུ་མྨེ་དྷོ, ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ་ཝ སཱི་ད་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མ་ཧ་གྒ་ཏེཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མ་སྨིཾ ས་ཏྟ་ལོ་ཀེ མ་ཧ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡེ པུ་རི་སེ པ་ཉྩ་ཝི་དྷཾ བ་ལཾ ཧོ་ཏི. བཱ་ཧུ་བ་ལནྟི ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ. ཙ་རི་མནྟི ཏཾ ཨ་ཏི་མ་ཧ་ནྟ་མྤི ས་མཱ་ནཾ ལཱ་མ་ཀ་མེ་ཝ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན. ས་ཙེ ཧི ཀཱ་ཡ་བ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ ནཱ་མ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཝཱ་ར་ཎ་བ་ལ་ཏོ ལ་ཊུ་ཀི་ཀཱ་ཡ བ་ལཾ ཁུ་དྡ་ཀཾ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཝཱ་ར་ཎ་བ་ལཾ པ་ན ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན མ་ར་ཎ་སྶ པ་ཙྩ་ཡཾ ཛཱ་ཏཾ, ལ་ཊུ་ཀི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ཝཱ་ར་ཎཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སི. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན་ཏྠེ ‘‘ན ཧེ་ཝ ས་བྦ་ཏྠ བ་ལེ་ན ཀི་ཙྩཾ, བ་ལ་ཉྷི བཱ་ལ་སྶ ཝ་དྷཱ་ཡ ཧོ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྟཾ (ཛཱ. ༡.༥.༤༢) ཨཱ་ཧ་རི་ཏ་བྦཾ.
བྷོ་ག་བ་ལནྟི ཨུ་པ་ཏྠ་མྦྷ་ན་ཝ་སེ་ན ས་བྦཾ ཧི་ར་ཉྙ་སུ་ཝ་ཎྞཱ་དི ཨུ་པ་བྷོ་ག་ཛཱ་ཏཾ བྷོ་ག་བ་ལཾ ནཱ་མ, ཏཾ ཀཱ་ཡ་བ་ལ་ཏོ མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ. ཨ་མ་ཙྩ་བ་ལནྟི ཨ་བྷེ་ཛྫ་མ་ནྟ་སྶ སཱུ་ར་སྶ སུ་ཧ་ད་ཡ་སྶ ཨ་མ་ཙྩ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨ་ཏྠི་ཏཱ, ཏཾ བ་ལཾ ས་ངྒཱ་མ་སཱུ་ར་ཏཱ་ཡ པུ་རི་མེ་ཧི བ་ལེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ. ཨ་བྷི་ཛ་ཙྩ་བ་ལནྟི ཏཱི་ཎི ཀུ་ལཱ་ནི ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལ་ཝ་སེ་ན ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟི, ཏཾ ཨི་ཏ་རེ་ཧི བ་ལེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ. ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ ཨེ་ཝ ཧི སུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི, ན ཨི་ཏ་རེ་ཏི. ཡཱ་ནི ཙེ་ཏཱ་ནཱིཏི ཡཱ་ནི ཙ ཨེ་ཏཱ་ནི ཙ་ཏྟཱ་རི་པི བ་ལཱ་ནི པ་ཎྜི་ཏོ པ་ཉྙཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ག་ཎྷཱ་ཏི ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཏཾ ས་བྦ་བ་ལཱ་ནཾ པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ སེ་ཊྛ་ནྟི ཙ ཨ་གྒ་ནྟི ཙ ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཏེ་ན ཧི བ་ལེ་ན ཨུ་པ་ཏྠ་དྡྷོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ནྡ་ཏི, ཝུ་ཌྜྷིཾ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏི. ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏྠཾ ‘‘པུ་ཎྞཾ ན་དིཾ ཡེ་ན ཙ པེ་ཡྻ་མཱ་ཧཱུ’’ཏི པུ་ཎྞ་ན་དཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཉྩ (ཛཱ. ༡.༢.༡༢༧ ཨཱ་ད་ཡོ) སི་རཱི་ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི་པ་ཉྷཾ པ་ཉྩ་པ་ཎྜི་ཏ་པ་ཉྷ་ཉྩ ས་ཏྟུ་བྷ་སྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ- (ཛཱ. ༡.༧.༤༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་མྦྷ་ཝ་ཛཱ་ཏ་ཀ- (ཛཱ. ༡.༡༦.༡༣༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ས་ར་བྷ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀཱ་དཱི་ནི (ཛཱ. ༢.༡༧.༥༠ ཨཱ་ད་ཡོ) ཙ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
མ་ནྡོཏི མ་ནྡ་པ་ཉྙོ བཱ་ལོ. ཕཱི་ཏནྟི, ཏཱ་ཏ, མ་ནྡ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པུ་ཎྞཾ ཙེ་པི ཨུ་ཏྟ་མཾ དྷ་ར་ཎིཾ ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྶ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ན་སྶེ་ཝ པ་ས་ཡ྄ཧ་ཀཱ་རཾ ཝཱ པ་ན ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙོ པ་ཉྙཱ་ས་མྤ་ནྣོ ཏཾ པ་ཊི་པ་ཛྫ་ཏི. མ་ནྡོ ཧི ལ་དྡྷཾ ཡ་སཾ ར་ཀྑི་ཏུཾ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ཝཱ པ་ན པ་ཝེ་ཎི་ཨཱ་ག་ཏ་མྤི ར་ཛྫཾ ཨ་དྷི་ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཏ་ད་ཏྠ་ཛོ་ཏ་ན་ཏྠཾ ‘‘ཨ་དྡྷཱ པཱ་ད་ཉྫ་ལཱི ས་བྦེ, པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་རོ་ཙ་ཏཱི’’ཏི པཱ་ད་ཉྫ་ལཱི་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༢.༡༩༤-༡༩༥) ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. ལ་དྡྷཱ་ནཱཏི ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ཏྟིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཀུ་ལ་ས་ནྟ་ཀཾ ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་པི. ས་བྦེ་ན་པཱིཏི ཏེ་ན ས་ཀ་ལེ་ན་པི ར་ཛྫེ་ན ན ཛཱི་ཝ་ཏི, ཨ་ནུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ དུ་གྒ་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན ཨ་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ཨ་གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི པ་ཉྙཾ པ་སཾ་ས་ནྟོ ‘‘པ་ཉྙཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ སུ་ཏནྟི སུ་ཏ་པ་རི་ཡ་ཏྟི. ཏ་ཉྷི པ་ཉྙཱ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪི་ན་ཏི. ཀི་ཏྟི་སི་ལོ་ཀ་ཝ་ཌྜྷ་ནཱིཏི ཀི་ཏྟི་གྷོ་ས་སྶ ཙ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་སྶ ཙ ཝ་ཌྜྷ་ནཱི. དུ་ཀྑེ སུ་ཁཱ་ནི ཝི་ནྡ་ཏཱིཏི དུ་ཀྑེ ཨུ་པྤ་ནྣེ་པི ནི་བྦྷ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི. ཏ་ད་ཏྠ་དཱི་པ་ན་ཏྠཾ –
‘‘ཡ་སྶེ་ཏེ ཙ་ཏུ་རོ དྷ་མྨཱ, ཝཱ་ན་རི་ནྡ ཡ་ཐཱ ཏ་ཝ’’. (ཛཱ. ༡.༡.༥༧);
ཨ་ལ་མེ་ཏེ་ཧི ཨ་མྦེ་ཧི, ཛ་མྦཱུ་ཧི པ་ན་སེ་ཧི ཙཱ’’ཏི. (ཛཱ. ༡.༢.༡༡༥) –
ཨཱ་དཱི་ནི ཛཱ་ཏ་ཀཱ་ནི ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཱ་ནི.
ཨ་སུ་སྶཱུ་སནྟི པ་ཎྜི་ཏ་པུ་གྒ་ལེ ཨ་པ་ཡི་རུ་པཱ་ས་ནྟོ ཨ་སྶུ་ཎ་ནྟོ. དྷ་མྨ་ཊྛནྟི ས་བྷཱ་ཝ་ཀཱ་ར་ཎེ ཋི་ཏཾ བ་ཧུ་སྶུ་ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་མྨ ཏཾ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནྟོ. ཨ་ཝི་ནི་བྦྷུ་ཛནྟི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ནོ་གཱ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཏཱི་རེ་ནྟོ ན ཀོ་ཙི པ་ཉྙཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, ཏཱ་ཏཱ་ཏི.
དྷ་མྨ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཉྙཱུཏི ད་ས་ཀུ་ས་ལ་ཀ་མྨ་པ་ཐ་ཝི་བྷ་ངྒ་ཀུ་ས་ལོ. ཀཱ་ལུ་ཊྛཱ་ཡཱིཏི ཝཱི་རི་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཝཱི་རི་ཡ་སྶ ཀཱ་ར་ཀོ. ཨ་ནུ་ཊྛ་ཧ་ཏཱིཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཏཾ ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏ་སྶཱཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི. ཨ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་སཱི་ལ་སྶཱཏི ཨ་ནཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི ལཱ་བྷ་ཡ་ས་སུ་ཁཱ་ནཾ ཨ་ནཱ་ཀ་རོ དུ་སྶཱི་ལྱ་ཀ་མྨཾ, ཏཾ་སཱི་ལ་སྶ ཏེ་ན དུ་སྶཱི་ལྱ་ཀ་མྨེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ, ཨ་ནཱ་ཡ་ཏ་ན་བྷཱུ་ཏ་མེ་ཝ དུ་སྶཱི་ལ་པུ་གྒ་ལཾ སེ་ཝ་ནྟ་སྶ, ཀུ་ས་ལ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ར་ཎ་ཀཱ་ལེ ནི་བྦི་ནྡི་ཡ་ཀཱ་རི་སྶ ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ, ཏཱ་ཏ, པུ་གྒ་ལ་སྶ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏྠོ ས་མྨཱ ན ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ན ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཏཱི་ཎི ཀུ་ལ་གྒཱ་ནི ཙ ཚ ཀཱ་མ་ས་གྒཱ་ནི ཙ ན ཨུ་པ་ནེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟ་ཉྩཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཡ་ཀ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་དི་ཝ་སེ་ན པ་ཡུ་ཏྟ་སྶ. ཏ་ཐཱ་ཡ་ཏ་ན་སེ་ཝི་ནོཏི ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལ་ཝ་ནྟེ པུ་གྒ་ལེ སེ་ཝ་མཱ་ན་སྶ. ཝི་པ་ཙྩ་ཏཱིཏི ས་མྤ་ཛྫ་ཏི མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ དེ་ཏི.
ཡོ་ག་པྤ་ཡོ་ག་ས་ངྑཱ་ཏནྟི ཡོ་གེ ཡུ་ཉྫི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀེ ཀཱ་ར་ཎེ པ་ཡོ་ག་ཀོ་ཊྛཱ་ས་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཉྙཾ. ས་མྦྷ་ཏ་སྶཱཏི རཱ་སི་ཀ་ཏ་སྶ དྷ་ན་སྶ ཨ་ནུ་ར་ཀྑ་ཎཾ. ཏཱ་ནི ཏྭནྟི ཨེ་ཏཱ་ནི ཙ དྭེ པུ་རི་མཱ་ནི ཙ མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཎཱ་ནི ས་བྦཱ་ནི, ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ སེ་ཝ་སྶུ, མ་ཡཱ ཝུ་ཏྟཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཧ་ད་ཡེ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རེ དྷ་ནཾ ར་ཀྑ. མཱ ཨ་ཀ་མྨཱ་ཡ ར་ནྡྷ་ཡཱིཏི ཨ་ཡུ་ཏྟེ་ན ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན མཱ ར་ནྡྷ་ཡི, ཏཾ དྷ་ནཾ མཱ ཛྷཱ་པ་ཡི མཱ ནཱ་ས་ཡི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? ཨ་ཀ་མྨུ་ནཱ ཧཱིཏི ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མྨ་ཀ་ར་ཎེ་ན དུ་མྨེ་དྷོ པུ་གྒ་ལོ ས་ཀཾ དྷ་ནཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ དུ་གྒ་ཏོ. ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ་ཝ སཱི་ད་ཏཱིཏི ཡ་ཐཱ ན་ལཱ༹་གཱ་རཾ མཱུ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཛཱི་ར་མཱ་ནཾ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཾ པ་ཏ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན དྷ་ནཾ ནཱ་སེ་ཏྭཱ ཨ་པཱ་ཡེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི.
ཨེ་ཝ་མྤི བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ན ཋཱ་ནེ་ན པ་ཉྩ བ་ལཱ་ནི ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་བ་ལཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ད་ས་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༣༩. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༠. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༡. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༢. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝཱ་ཧ་ནེ་སུ བ་ལེ་སུ ཙ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༣. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, གཱ་མེ་སུ ནི་ག་མེ་སུ ཙ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༤. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཊྛེ ཛ་ན་པ་དེ་སུ ཙ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༥. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་མ་ཎེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཙ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༦. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མི་ག་པ་ཀྑཱི་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༧. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, དྷ་མྨོ ཙི་ཎྞོ སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ;
ཨི་དྷ དྷ་མྨཾ ཙ་རི་ཏྭཱ་ན, རཱ་ཛ ས་གྒཾ ག་མི་སྶ་སི.
༤༨. ‘‘དྷ་མྨཾ ཙ་ར མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཨི་ནྡཱ དེ་ཝཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ;
སུ་ཙི་ཎྞེ་ན དི་ཝཾ པ་ཏྟཱ, མཱ དྷ་མྨཾ རཱ་ཛ པཱ་མ་དོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨི་དྷ དྷ་མྨནྟི མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་པ་ཊྛཱ་ན་དྷ་མྨཾ. ཏཾ ཀཱ་ལ་སྶེ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ མུ་ཁོ་ད་ཀ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་དཱ་ན་མཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦ་ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཧ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟོ་ཝ པཱུ་རེ་ཧཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. པུ་ཏྟ་དཱ་རེ་སཱུཏི པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཏཱ་ཝ པཱ་པཱ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་ལྱཱ་ཎེ ནི་ཝེ་སེ་ནྟོ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་ནྟོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀུ་ལ་ཝཾ་སེ་ན ཨཱ་ཝཱ་ཧ་ཝི་ཝཱ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟོ ས་མ་ཡེ དྷ་ནཾ དེ་ནྟོ པུ་ཏྟེ་སུ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི ནཱ་མ, བྷ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ་ནེ་ནྟོ ཨ་ན་ཝ་མཱ་ནེ་ནྟོ ཨ་ན་ཏི་ཙ་ར་ནྟོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཝོ་སྶ་ཛྫེ་ནྟོ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་དེ་ནྟོ དཱ་རེ་སུ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི ནཱ་མ. མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ་སཱུཏི མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟོ ཨ་ཝི་སཾ་ཝཱ་དེ་ནྟོ ཨེ་ཏེ་སུ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི ནཱ་མ. ཝཱ་ཧ་ནེ་སུ བ་ལེ་སུ ཙཱཏི ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་དཱི་ནཾ ཝཱ་ཧ་ནཱ་ནཾ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཙ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ དེ་ནྟོ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཧ་ཏྠི་ཨ་སྶཱ་ད་ཡོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ཡོ་ཛེ་ནྟོ ཏེ་སུ དྷ་མྨཾ ཙ་ར་ཏི ནཱ་མ.