༡༤. པ་ཀི་ཎྞ་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ

[༤༨༤] ༡. སཱ་ལི་ཀེ་དཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ས་མྤ་ནྣཾ སཱ་ལི་ཀེ་དཱ་རནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མཱ་ཏུ་པོ་ས་ཀ་བྷི་ཀྑུཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཏྠུ སཱ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༢.༢༩༦ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཏྠཱ པ་ན ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ གི་ཧཱི པོ་སེ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀིཾ ཏེ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མེ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ བྷི་ཀྑུ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ་པི ཛི་ཎྞེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཀུ་ལཱ་ཝ་ཀེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜ་ཀེ་ན གོ་ཙ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ པོ་སེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ མ་ག་དྷ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ ན་ག་ར་ཏོ པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ སཱ་ལི་དྡི་ཡོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ མ་ག་དྷ་ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཀོ་སི་ཡ་གོ་ཏྟོ ནཱ་མ སཱ་ལི་དྡི་ཡ་ཝཱ་སཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཧ་སྶ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཁེ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ལིཾ ཝ་པཱ་པེ་སི. ཨུ་ཊྛི་ཏེ ཙ པ་ན ས་སྶེ ཝ་ཏིཾ ཐི་རཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི པ་ཎྞཱ་ས་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ, ཀ་སྶ་ཙི ས་ཊྛི་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་སཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ད་ཏྭཱ སེ་སཾ པ་ཉྩ་ས་ཏ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཁེ་ཏྟཾ བྷ་ཏིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ བྷ་ཏ་ཀ་སྶ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ཀུ་ཊིཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཝ་ས་ཏི. ཁེ་ཏྟ་སྶ པ་ན པུ་བྦུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་བྷཱ་གེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ སཱ་ནུ་པ་བྦ་ཏེ མ་ཧ་ནྟཾ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཏྠ ཨ་ནེ་ཀཱ་ནི སུ་ཝ་ས་ཏཱ་ནི ཝ་ས་ནྟི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ སུ་ཝ་ས་ངྒྷེ སུ་ཝ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ཀ་ཊ་ནཱ་བྷི་པ་མཱ་ཎ་ས་རཱི་རོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི དཱུ་རཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྐོ་མི, ཏྭཾ ཨི་མཾ ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་རཱ’’ཏི ག་ཎཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. སོ པུ་ན་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ གོ་ཙ་ར་ཏྠཱ་ཡ ག་ནྟུཾ ནཱ་དཱ་སི, སུ་ཝ་ག་ཎཾ པ་རི་ཧ་ར་ནྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་སཱ་ལི་ཝ་ནེ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ སཱ་ལིཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པ་ཧོ་ན་ཀཾ གོ་ཙ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པོ་སེ་སི.

ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་ཝཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ ‘‘པུ་བྦེ ཨི་མ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ མ་ག་དྷ་ཁེ་ཏྟེ སཱ་ལི པ་ཙྩ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ནུ ཁོ ཛཱ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཏེ་ན ཧི ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི དྭེ སུ་ཝེ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཏེ ག་ནྟྭཱ མ་ག་དྷ་ཁེ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟཱ ཏ་སྶ བྷ་ཏི་ཡཱ ར་ཀྑ་ཎ་པུ་རི་ས་སྶ ཁེ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སཱ་ལིཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ སཱ་ལི་སཱི་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སཱ་ལི་སཱི་སཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ སཱ་ལཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. སོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ སུ་ཝ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྨིཾ བྷ་ཏ་ཀ་སྶ ཁེ་ཏྟེ ཨོ་ཏ་རི. སོ པ་ན པུ་རི་སོ སུ་ཝེ སཱ་ལིཾ ཁཱ་ད་ནྟེ དི་སྭཱ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ དྷཱ་ཝི་ཏྭཱ ཝཱ་རེ་ནྟོ་པི ཝཱ་རེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. སེ་སཱ སུ་ཝཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ སཱ་ལིཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཏུ་ཙྪ་མུ་ཁཱ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི. སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ན བ་ཧཱུ་ནི སཱ་ལི་སཱི་སཱ་ནི ཨེ་ཀ་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ དེ་ཏི. སུ་ཝཱ པུ་ན་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ སཱ་ལིཾ ཁཱ་དིཾ་སུ. ཨ་ཐ སོ པུ་རི་སོ ‘‘ས་ཙེ ཨི་མེ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཁཱ་དི་སྶ་ནྟི, ཀི་ཉྩི ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སཱ་ལིཾ ཨ་གྒྷཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་ཎཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི སཱ་ལི་མུ་ཊྛི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱ་ལི་དྡི་ཡ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ‘‘ཀིཾ, བྷོ པུ་རི་ས, ས་མྤ་ནྣཾ སཱ་ལི་ཁེ་ཏྟ’’ནྟི པུ་ཊྛོ ‘‘ཨཱ་མ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ས་མྤ་ནྣ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༡. ‘‘ས་མྤ་ནྣཾ སཱ་ལི་ཀེ་དཱ་རཾ, སུ་ཝཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི ཀོ་སི་ཡ;

པ་ཊི་ཝེ་དེ་མི ཏེ བྲ་ཧྨེ, ན ནེ ཝཱ་རེ་ཏུ་མུ་སྶ་ཧེ.

༢. ‘‘ཨེ་ཀོ ཙ ཏ་ཏྠ ས་ཀུ་ཎོ, ཡོ ནེ་སཾ ས་བྦ་སུ་ནྡ་རོ;

བྷུ་ཏྭཱ སཱ་ལིཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ, ཏུ་ཎྜེ་ནཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་མྤ་ནྣནྟི པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཨ་ཝེ་ཀ་ལླཾ. སཱ་ལི་ཀེ་དཱ་རནྟི སཱ་ལི་ཁེ་ཏྟཾ. ས་བྦ་སུ་ནྡ་རོཏི ས་བྦེ་ཧི ཀོ་ཊྛཱ་སེ་ཧི སུ་ནྡ་རོ ར་ཏྟ་ཏུ་ཎྜོ ཛི་ཉྫུ་ཀ་ས་ནྣི་བྷ་ཨ་ཀྑི ར་ཏྟ་པཱ་དོ ཏཱི་ཧི ར་ཏྟ་རཱ་ཛཱི་ཧི པ་རི་ཀྑི་ཏྟ་གཱི་ཝོ མ་ཧཱ་མ་ཡཱུ་ར་པ་མཱ་ཎོ སོ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ སཱ་ལིཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ ཏུ་ཎྜེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏཱི་ཏི.

བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་རཱ་ཛེ སི་ནེ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, པཱ་སཾ ཨོ་ཌྜེ་ཏུཾ ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཛཱ་ནཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ གཱ་ཐཱ་ཡ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་སི –

༣. ‘‘ཨོ་ཌྜེ་ནྟུ ཝཱ་ལ་པཱ་སཱ་ནི, ཡ་ཐཱ བ་ཛ྄ཛྷེ་ཐ སོ དི་ཛོ;

ཛཱི་ཝ་ཉྩ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ན, ཨཱ་ན་ཡེ་ཧི མ་མ་ནྟི་ཀེ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨོ་ཌྜེ་ནྟཱུཏི ཨོ་ཌྜ་ཡ་ནྟུ. ཝཱ་ལ་པཱ་སཱ་ནཱིཏི ཨ་སྶ་ཝཱ་ལཱ་དི་ར་ཛྫུ་མ་ཡ་པཱ་སཱ་ནི. ཛཱི་ཝ་ཉྩ ནནྟི ཛཱི་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཝ ནཾ. ཨཱ་ན་ཡེ་ཧཱིཏི ཨཱ་ནེ་ཧི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལོ སཱ་ལིཾ ཨ་གྒྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་ཎ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏུ་ཊྛོ ག་ནྟྭཱ ཨ་སྶ་ཝཱ་ལེ ཝ་ཊྚེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཝ་ར་ཉྙོ ཨོ་ཏ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ ཙཱ་ཊི་པ་མཱ་ཎཾ པ་ཉྫ་རཾ ཀ་ཏྭཱ པཱ་ས་ཉྩ ཨོ་ཌྜེ་ཏྭཱ སུ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀུ་ཊི་ཡཾ ནི་སཱི་དི. སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ་པི སུ་ཝ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ལོ་ལུ་པྤ་ཙཱ་ར་ཏཱ་ཡ ཧི་ཡྻོ ཁཱ་དི་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ཌྜི་ཏ་པཱ་སེ པཱ་དཾ པ་ཝེ་ས་ནྟོ་ཝ ཨོ་ཏ་རི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ བ་དྡྷ་ར་ཝཾ ར་ཝི་སྶཱ་མི, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་མེ བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏཱ གོ་ཙ་རཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ པ་ལཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཡཱ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ གོ་ཙ་ར་གྒ་ཧ་ཎཾ, ཏཱ་ཝ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏེ་སཾ སུ་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་ཏ་ཛྫི་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ བ་དྡྷ་ར་ཝཾ ར་ཝི. ཨ་ཐ ས་བྦེ ཏེ སུ་ཝཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀེ་སུ མེ ཉཱ་ཏ་ཀེ་སུ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཀོ་པི ན་ཏྠི, ཀིཾ ནུ ཁོ མ་ཡཱ པཱ་པཾ ཀ་ཏ’’ནྟི ཝི་ལ་པ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༤. ‘‘ཨེ་ཏེ བྷུ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ ཙ, པ་ཀྐ་མ་ནྟི ཝི་ཧ་ངྒ་མཱ;

ཨེ་ཀོ བ་དྡྷོ་སྨི པཱ་སེ་ན, ཀིཾ པཱ་པཾ པ་ཀ་ཏཾ མ་ཡཱ’’ཏི.

ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལོ སུ་ཝ་རཱ་ཛ་སྶ བ་དྡྷ་ར་ཝཾ སུ་ཝཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ’’ཏི ཀུ་ཊི་ཡཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ པཱ་སཱ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡ་སྶེ་ཝ མེ པཱ་སོ ཨོ་ཌྜི་ཏོ, སྭེ་ཝ བ་དྡྷོ’’ཏི ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པཱ་ས་ཏོ མོ་ཙེ་ཏྭཱ དྭེ པཱ་དེ ཨེ་ཀ་ཏོ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ད་ལ༹ྷཾ ཨཱ་དཱ་ཡ སཱ་ལི་དྡི་ཡ་གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ སུ་ཝ་རཱ་ཛཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་དཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ བ་ལ་ཝ་སི་ནེ་ཧེ་ན མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ད་ལ༹ྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ངྐེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༥. ‘‘ཨུ་ད་རཾ ནཱུ་ན ཨ་ཉྙེ་སཾ, སུ་ཝ ཨ་ཙྩོ་ད་རཾ ཏ་ཝ;

བྷུ་ཏྭཱ སཱ་ལིཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ, ཏུ་ཎྜེ་ནཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་སི.

༦. ‘‘ཀོ་ཊྛཾ ནུ ཏ་ཏྠ པཱུ་རེ་སི, སུ་ཝ ཝེ་རཾ ནུ ཏེ མ་ཡཱ;

པུ་ཊྛོ མེ ས་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཀུ་ཧིཾ སཱ་ལིཾ ནི་དཱ་ཧ་སཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨུ་ད་རཾ ནཱུ་ནཱཏི ཨ་ཉྙེ་སཾ ཨུ་ད་རཾ ཨུ་ད་ར་མེ་ཝ མ་ཉྙེ, ཏ་ཝ ཨུ་ད་རཾ པ་ན ཨ་ཏི་ཨུ་ད་རཾ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནེ. པཱུ་རེ་སཱིཏི ཝ་སྶཱ་ར་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ པཱུ་རེ་སི. ནི་དཱ་ཧ་སཱིཏི ནི་དྷཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་སི, ‘‘ནི་དྷཱི་ཡ་སཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ མ་དྷུ་རཱ་ཡ མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་སཱ་ཡ ས་ཏྟ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༧. ‘‘ན མེ ཝེ་རཾ ཏ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ, ཀོ་ཊྛོ མ་ཡ྄ཧཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི;

ཨི་ཎཾ མུ་ཉྩཱ་མི་ཎཾ ད་མྨི, ས་མྤ་ཏྟོ ཀོ་ཊ་སི་མྦ་ལིཾ;

ནི་དྷི་མྤི ཏ་ཏྠ ནི་ད་ཧཱ་མི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཀོ་སི་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨི་ཎཾ མུ་ཉྩཱ་མི་ཎཾ ད་མྨཱིཏི ཏ་ཝ སཱ་ལིཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ཨི་ཎཾ མུ་ཉྩཱ་མི ཙེ་ཝ ད་མྨི ཙཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི. ནི་དྷི་མྤཱིཏི ཨེ་ཀཾ ཏ་ཏྠ སི་མྦ་ལི་ཝ་ནེ ཨ་ནུ་གཱ་མི་ཀ་ནི་དྷི་མྤི ནི་ད་ཧཱ་མི.

ཨ་ཐ ནཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པུ་ཙྪི –

༨. ‘‘ཀཱི་དི་སཾ ཏེ ཨི་ཎ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཎ་མོ་ཀྑོ ཙ ཀཱི་དི་སོ;

ནི་དྷི་ནི་དྷཱ་ན་མ་ཀྑཱ་ཧི, ཨ་ཐ པཱ་སཱ པ་མོ་ཀྑ་སཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨི་ཎ་དཱ་ནནྟི ཨི་ཎ་སྶ དཱ་ནཾ. ནི་དྷི་ནི་དྷཱ་ནནྟི ནི་དྷི་ནོ ནི་དྷཱ་ནཾ.

ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན པུ་ཊྛོ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ བྱཱ་ཀ་རོ་ནྟོ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༩. ‘‘ཨ་ཛཱ་ཏ་པ་ཀྑཱ ཏ་རུ་ཎཱ, པུ་ཏྟ་ཀཱ མ་ཡ྄ཧ ཀོ་སི་ཡ;

ཏེ མཾ བྷ་ཏཱ བྷ་རི་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཨི་ཎཾ ད་དེ.

༡༠. ‘‘མཱ་ཏཱ པི་ཏཱ ཙ མེ ཝུ་དྡྷཱ, ཛི་ཎྞ་ཀཱ ག་ཏ་ཡོ་བྦ་ནཱ;

ཏེ་སཾ ཏུ་ཎྜེ་ན ཧཱ་ཏཱུ་ན, མུ་ཉྩེ པུ་བྦ་ཀ་ཏཾ ཨི་ཎཾ.

༡༡. ‘‘ཨ་ཉྙེ་པི ཏ་ཏྠ ས་ཀུ་ཎཱ, ཁཱི་ཎ་པ་ཀྑཱ སུ་དུ་བྦ་ལཱ;

ཏེ་སཾ པུ་ཉྙ་ཏྠི་ཀོ ད་མྨི, ཏཾ ནི་དྷིཾ ཨཱ་ཧུ པ་ཎྜི་ཏཱ.

༡༢. ‘‘ཨཱི་དི་སཾ མེ ཨི་ཎ་དཱ་ནཾ, ཨི་ཎ་མོ་ཀྑོ ཙ ཨཱི་དི་སོ;

ནི་དྷི་ནི་དྷཱ་ན་མ་ཀྑཱ་མི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཀོ་སི་ཡཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཧཱ་ཏཱུ་ནཱཏི ཧ་རི་ཏྭཱ. ཏཾ ནི་དྷིནྟི ཏཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ནུ་གཱ་མི་ཀ་ནི་དྷིཾ ནཱ་མ ཀ་ཐེ་ནྟི. ནི་དྷི་ནི་དྷཱ་ནནྟི ནི་དྷི་ནོ ནི་དྷཱ་ནཾ, ‘‘ནི་དྷཱ་ན་ནི་དྷི’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ་ཏྠོ.

བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི.

༡༣. ‘‘བྷ་དྡ་ཀོ ཝ་ཏ་ཡཾ པ་ཀྑཱི, དི་ཛོ པ་ར་མ་དྷ་མྨི་ཀོ;

ཨེ་ཀ་ཙྩེ་སུ མ་ནུ་སྶེ་སུ, ཨ་ཡཾ དྷ་མྨོ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.

༡༤. ‘‘བྷུ་ཉྫ སཱ་ལིཾ ཡ་ཐཱ་ཀཱ་མཾ, ས་ཧ ས་བྦེ་ཧི ཉཱ་ཏི་བྷི;

པུ་ནཱ་པི སུ་ཝ པ་སྶེ་མུ, པི་ཡཾ མེ ཏ་ཝ ད་སྶ་ན’’ནྟི.

ཏ་ཏྠ བྷུ་ཉྫ སཱ་ལིནྟི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནི་བྦྷ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫཱ་ཏི ཀ་རཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་མྤི ཏ་སྶེ་ཝ ནི་ཡྻཱ་དེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. པ་སྶེ་མཱུཏི ཨ་ཏྟ་ནོ རུ་ཙི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཉྙེ་སུ་པི དི་ཝ་སེ་སུ ཏཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་མཱ་ཏི.

ཨེ་ཝཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ པི་ཡ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པཱ་ད་ཏོ བ་ནྡྷ་ནཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ཏ་པཱ་ཀ་ཏེ་ལེ་ན པཱ་དེ མ་ཀྑེ་ཏྭཱ བྷ་དྡ་པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཉྩ་ན་ཏ་ཊྚ་ཀེ མ་དྷུ་ལཱ་ཛེ ཁཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀྑ་རོ་ད་ཀཾ པཱ་ཡེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཧི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –

༡༥. ‘‘བྷུ་ཏྟ་ཉྩ པཱི་ཏ་ཉྩ ཏ་ཝ་སྶ་མ་མྷི, ར་ཏཱི ཙ ནོ ཀོ་སི་ཡ ཏེ ས་ཀཱ་སེ;

ནི་ཀྑི་ཏྟ་ད་ཎྜེ་སུ ད་དཱ་ཧི དཱ་ནཾ, ཛི་ཎྞེ ཙ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ བྷ་ར་སྶཱུ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཏ་ཝ་སྶ་མ་མྷཱིཏི ཏ་ཝ ནི་ཝེ་ས་ནེ. ར་ཏཱིཏི ཨ་བྷི་ར་ཏི.

ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༦. ‘‘ལ་ཀྑཱི ཝ་ཏ མེ ཨུ་ད་པཱ་དི ཨ་ཛྫ, ཡོ ཨ་དྡ་སཱ་སིཾ པ་ཝ་རཾ དི་ཛཱ་ནཾ;

སུ་ཝ་སྶ སུ་ཏྭཱ་ན སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ་ནི, ཀཱ་ཧཱ་མི པུ་ཉྙཱ་ནི ཨ་ན་པྤ་ཀཱ་ནཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ལ་ཀྑཱིཏི སི་རཱི་པི པུ་ཉྙ་མྤི པ་ཉྙཱ་པི.

མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ནྣཾ ཀ་རཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་ས་མེ་ཝ ག་ཎྷི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཐ་མྦྷེ ནི་ཁ་ནི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཁེ་ཏྟཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ སཱ་མི, ཨ་སྶུ་མུ་ཁེ རོ་ད་མཱ་ནེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་སྶཱ་སེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ སཱ་ལི་སཱི་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ནི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨུ་ཊྛེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ སུ་ཝ་ག་ཎཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཐཾ མུ་ཏྟོ་སི, དེ་ཝཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཏེ་སཾ ས་བྦཾ ཝི་ཏྠཱ་ར་ཏོ ཀ་ཐེ་སི. ཀོ་སི་ཡོ་པི སུ་ཝ་ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༡༧. ‘‘སོ ཀོ་སི་ཡོ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨུ་ད་གྒོ, ཨ་ནྣ་ཉྩ པཱ་ན་ཉྩ་བྷི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ;

ཨ་ནྣེ་ན པཱ་ནེ་ན པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, ས་ནྟ་པྤ་ཡི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཙཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ས་ནྟ་པྤ་ཡཱིཏི ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏཱ་ནི བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི པཱུ་རེ་ནྟོ ས་ནྟ་པྤེ་སཱི་ཏི.

ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑུ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ པོ་ས་ནཾ ནཱ་མ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝཾ་སོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ བྷི་ཀྑུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏ་དཱ སུ་ཝ་ག་ཎཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ནི, ཁེ་ཏྟ་པཱ་ལོ ཚ་ནྣོ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨཱ་ན་ནྡོ, སུ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.

སཱ་ལི་ཀེ་དཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.

[༤༨༥] ༢. ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རཱི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ

ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི་དཾ མ་ཉྙེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་པུ་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ནི་གྲོ་དྷཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨི་དཾ པ་ན ཛཱ་ཏ་ཀཾ དཱུ་རེ་ནི་དཱ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཐེ་ཏ་བྦཾ. སཱ པ་ནེ་སཱ ནི་དཱ་ན་ཀ་ཐཱ ཡཱ་ཝ ལ་ཊྛི་ཝ་ནེ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པ་སཱི་ཧ་ནཱ་དཱ ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཀ་ཐི་ཏཱ, ཏ་ཏོ པ་རཾ ཡཱ་ཝ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་ག་མ་ནཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ས་ཏྠཱ པ་ན པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་བྷ་ཏྟ་ས་མ་ཡེ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༠.༩༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ‘‘རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ གུ་ཎཾ ཝ་ཎྞེ་ནྟོ ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རཱི་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༤.༡༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཏྟཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དྭཱི་ཧི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པཱ་ཡཱ་སི. ཏ་དཱ ཏ་སྶཱ ས་མྨུ་ཁཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ས་ཧ་སྶ་ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ཝ་ས་ནྟི ཏཱ་སུ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཉྙཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ན་ཝུ་ཏི་ཨ་དྷི་ཀ་ས་ཧ་སྶཾ. སཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཱ ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟཱུ’’ཏི ཏཱ་སཾ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. ཏཱ ཏ་ཐཱ ཀ་རིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཏཱ ས་བྦཱ་པི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཝི་ར་ཝིཾ་སུ, མ་ཧཱ་པ་རི་དེ་ཝ་ས་དྡོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ་པི པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ སོ་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཏེ་ན བ་ཧུ་མཱ་ནེ་ན ས་གཱ་ར་ཝེ་ན ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶཱ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཨཱ་ར་བྷི, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་མ སུ་ཎྷཱ ‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྠཱ་ནཱི’ཏི སུ་ཏྭཱ ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནེ་ཝ ནི་ཝཱ་སེ་སི, ‘མཱ་ལཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཙྩ་ཏྟཱ་ནཱི’ཏི སུ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཙྩ་ཛི, ‘བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཡ་ཏཱི’ཏི སུ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ས་ཡ་ནཱ་ཝ ཛཱ་ཏཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཝི་དྷ་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི པེ་སི་ཏཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ན ག་ཎྷི, ཨེ་ཝཾ ཏུ་མྷེ་སུ ཨ་སཾ་ཧཱི་ར་ཙི་ཏྟཱ ཨེ་སཱ’’ཏི ནཱ་ན་པྤ་ཀཱ་རེ་ཧི ཏ་སྶཱ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ ཨེ་སཱ ཨི་དཱ་ནི མ་མ པ་ཙྪི་མེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ མ་ཡི ས་སི་ནེ་ཧཱ ཨ་སཾ་ཧཱི་ར་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ན་ཉྙ་ནེ་ཡྻཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨེ་སཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ་པི མ་ཡི ཨ་སཾ་ཧཱི་ར་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ན་ཉྙ་ནེ་ཡྻཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཀི་ནྣ་ར་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ཙ་ནྡཱ ནཱ་མ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཙ་ནྡ་ནཱ་མ་ཀེ ར་ཛ་ཏ་པ་བྦ་ཏེ ཝ་སིཾ་སུ. ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ར་ཛྫཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ དྭེ ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ནྣ་དྡྷ་པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པཱ་ཝི་སི. སོ མི་ག་མཾ་སཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཨེ་ཀཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ན་དིཾ ཨ་ནུ་ས་ཉྩ་ར་ནྟོ ཨུ་དྡྷཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི. ཙ་ནྡ་པ་བྦ་ཏ་ཝཱ་སི་ནོ ཀི་ནྣ་རཱ ཝ་སྶཱ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ཨ་ནོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཝ་ས་ནྟི, ནི་དཱ་གྷ་ས་མ་ཡེ ཨོ་ཏ་ར་ནྟི. ཏ་དཱ ཙ སོ ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ག་ནྡྷེ ཝི་ལི་མྤ་ནྟོ པུ་པྥ་རེ་ཎུཾ ཁཱ་ད་ནྟོ པུ་པྥ་པ་ཊེ ནི་ཝཱ་སེ་ནྟོ པཱ་རུ་པ་ནྟོ ལ་ཏཱ་དོ་ལཱ་ཧི ཀཱི་ལ༹་ནྟོ མ་དྷུ་ར་སྶ་རེ་ན གཱ་ཡ་ནྟོ ཏཾ ཁུ་དྡ་ཀ་ན་དིཾ པ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ པུ་པྥ་པ་ཊེ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞཱ་ཡ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ལུ༹ ད་ཎྜ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནེ ནི་སཱི་དི. ཏ་ཏོ ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རོ ཝེ་ལུ༹ཾ ཝཱ་དེ་ནྟོ མ་དྷུ་ར་ས་དྡེ་ན གཱ་ཡི. ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རཱི མུ་དུ་ཧ་ཏྠེ ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋི་ཏཱ ན་ཙྩི ཙེ་ཝ གཱ་ཡི ཙ. སོ རཱ་ཛཱ ཏེ་སཾ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ པ་ད་ས་དྡཾ ཨ་སཱ་ཝེ་ནྟོ ས་ཎི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣེ ཋ་ཏྭཱ ཏེ ཀི་ནྣ་རེ དི་སྭཱ ཀི་ནྣ་རི་ཡཱ པ་ཊི་བ་དྡྷ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཏཾ ཀི་ནྣ་རཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨི་མཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ སཾ་ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཋ་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རཾ ཝི་ཛ྄ཛྷི. སོ ཝེ་ད་ནཱ་པྤ་ཏྟོ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༡༨. ‘‘ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི་དཾ མ་ཉྙེ, ཙ་ནྡེ ལོ་ཧི་ཏ་མ་དྡ་ནེ;

ཨ་ཛྫ ཛ་ཧཱ་མི ཛཱི་ཝི་ཏཾ, པཱ་ཎཱ མེ ཙ་ནྡེ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི.

༡༩. ‘‘ཨོ་སཱི་དི མེ དུ་ཀྑཾ ཧ་ད་ཡཾ, མེ ཌ་ཡ྄ཧ་ཏེ ནི་ཏ་མྨཱ་མི;

ཏ་ཝ ཙ་ནྡི་ཡཱ སོ་ཙ་ནྟི་ཡཱ, ན ནཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི སོ་ཀེ་ཧི.

༢༠. ‘‘ཏི་ཎ་མི་ཝ ཝ་ན་མི་ཝ མི་ལཱ་ཡཱ་མི, ན་དཱི ཨ་པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ཝ སུ་སྶཱ་མི;

ཏ་ཝ ཙ་ནྡི་ཡཱ སོ་ཙ་ནྟི་ཡཱ, ན ནཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི སོ་ཀེ་ཧི.

༢༡. ‘‘ཝ་སྶ་མི་ཝ ས་རེ པཱ་དེ, ཨི་མཱ་ནི ཨ་སྶཱུ་ནི ཝ་ཏྟ་རེ མ་ཡ྄ཧཾ;

ཏ་ཝ ཙ་ནྡི་ཡཱ སོ་ཙ་ནྟི་ཡཱ, ན ནཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི སོ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏཱིཏི ས་ནྟ་ཏི་ཝི་ཙྪེ་དཾ ཨུ་པ་ནཱི་ཡ་ཏི. ཨི་དནྟི ཛཱི་ཝི་ཏཾ. པཱ་ཎཱ མེཏི བྷ་དྡེ, ཙ་ནྡེ མ་མ ཛཱི་ཝི་ཏ་པཱ་ཎཱ ནི་རུ་ཛ྄ཛྷ་ནྟི. ཨོ་སཱི་དི མེཏི ཛཱི་ཝི་ཏཾ མེ ཨོ་སཱི་ད་ཏི. ནི་ཏ་མྨཱ་མཱིཏི ཨ་ཏི་ཀི་ལ་མཱ་མི. ཏ་ཝ ཙ་ནྡི་ཡཱཏི ཨི་དཾ མ་མ དུ་ཀྑཾ, ན ནཾ ཨ་ཉྙེ་ཧི སོ་ཀེ་ཧི, ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཝ ཙ་ནྡི་ཡཱ སོ་ཙ་ནྟི་ཡཱ སོ་ཀ་ཧེ་ཏུ ཡ་སྨཱ ཏྭཾ མ་མ ཝི་ཡོ་གེ་ན སོ་ཙི་སྶ་སི, ཏ་སྨཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏི་ཎ་མི་ཝ ཝ་ན་མི་ཝ མི་ལཱ་ཡཱ་མཱིཏི ཏ་ཏྟ་པཱ་སཱ་ཎེ ཁི་ཏྟ་ཏི་ཎ་མི་ཝ མཱུ་ལ་ཚི་ནྣ་ཝ་ན་མི་ཝ མི་ལཱ་ཡཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ས་རེ པཱ་དེཏི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དེ པ་ཏི་ཏ་ཝ་སྶཾ ས་རི་ཏྭཱ ཨ་ཙྪི་ནྣ་དྷཱ་རཾ ཝ་ཏྟ་ཏི.

མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨི་མཱ་ཧི ཙ་ཏཱུ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ པུ་པྥ་ས་ཡ་ནེ ནི་པ་ནྣོ་ཝ ས་ཏིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟི. རཱ་ཛཱ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ་ཝ. ཨི་ཏ་རཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟེ ཨ་ཏྟ་ནོ ར་ཏི་ཡཱ མ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཝི་ས་ཉྙཾ པ་ན ནཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མེ པི་ཡ་སཱ་མི་ཀ་སྶ དུ་ཀྑ’’ནྟི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱི པ་ཧཱ་ར་མུ་ཁ་ཏོ པ་གྒྷ་ར་ནྟཾ ལོ་ཧི་ཏཾ དི་སྭཱ པི་ཡ་སཱ་མི་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣཾ བ་ལ་ཝ་སོ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱི མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན པ་རི་དེ་ཝི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀི་ནྣ་རོ མ་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སི. ཙ་ནྡཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ མེ ཙོ་རེ་ན པི་ཡ་སཱ་མི་ཀོ ཝི་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་རི་བྷཱ་ས་ནྟཱི པ་ཉྩ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༢༢. ‘‘པཱ་པོ ཁོ་སི རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ, ཡོ མེ ཨི་ཙྪི་ཏཾ པ་ཏིཾ ཝ་རཱ་ཀི་ཡཱ;

ཝི་ཛ྄ཛྷ་སི ཝ་ན་མཱུ་ལ་སྨིཾ, སོ་ཡཾ ཝི་དྡྷོ ཚ་མཱ སེ་ཏི.

༢༣. ‘‘ཨི་མཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧ་ད་ཡ་སོ་ཀཾ, པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏུ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཝ མཱ་ཏཱ;

ཡོ མ་ཡ྄ཧཾ ཧ་ད་ཡ་སོ་ཀོ, ཀི་མྤུ་རི་སཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ.

༢༤. ‘‘ཨི་མཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཧ་ད་ཡ་སོ་ཀཾ, པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏུ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཝ ཛཱ་ཡཱ;

ཡོ མ་ཡ྄ཧཾ ཧ་ད་ཡ་སོ་ཀོ, ཀི་མྤུ་རི་སཾ ཨ་ཝེ་ཀྑ་མཱ་ནཱ་ཡ.

༢༥. ‘‘མཱ ཙ པུ་ཏྟཾ མཱ ཙ པ་ཏིཾ, ཨ་དྡ་ཀྑི རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཝ མཱ་ཏཱ;

ཡོ ཀི་མྤུ་རི་སཾ ཨ་ཝ་དྷི, ཨ་དཱུ་ས་ཀཾ མ་ཡ྄ཧ ཀཱ་མཱ ཧི.

༢༦. ‘‘མཱ ཙ པུ་ཏྟཾ མཱ ཙ པ་ཏིཾ, ཨ་དྡ་ཀྑི རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཝ ཛཱ་ཡཱ;

ཡོ ཀི་མྤུ་རི་སཾ ཨ་ཝ་དྷི, ཨ་དཱུ་ས་ཀཾ མ་ཡ྄ཧ ཀཱ་མཱ ཧཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཝ་རཱ་ཀི་ཡཱཏི ཀ་པ་ཎཱ་ཡ. པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཏཱུཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏུ ཕུ་ས་ཏུ པཱ་པུ་ཎཱ་ཏུ. མ་ཡ྄ཧ ཀཱ་མཱ ཧཱིཏི མ་ཡ྄ཧཾ ཀཱ་མེ་ན.

རཱ་ཛཱ ནཾ པ་ཉྩ་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི པ་རི་བྷཱ་སི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏཾ་ཡེ་ཝ ཨ་སྶཱ་སེ་ནྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༧. ‘‘མཱ ཏྭཾ ཙ་ནྡེ རོ་དི མཱ སོ་པི, ཝ་ན་ཏི་མི་ར་མ་ཏྟ་ཀྑི;

མ་མ ཏྭཾ ཧེ་ཧི་སི བྷ་རི་ཡཱ, རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པཱུ་ཛི་ཏཱ ནཱ་རཱི་བྷཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཙ་ནྡེཏི མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པ་རི་དེ་ཝ་ན་ཀཱ་ལེ ནཱ་མ་སྶ སུ་ཏ་ཏྟཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཝ་ན་ཏི་མི་ར་མ་ཏྟ་ཀྑཱིཏི ཝ་ན་ཏི་མི་ར་པུ་པྥ་ས་མཱ་ན་ཨ་ཀྑི. པཱུ་ཛི་ཏཱ ནཱ་རཱི་བྷཱིཏི སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛི་ཀཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སཱི ཧེ་སྶ་སི.

ཙ་ནྡཱ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཀིཾ མཾ ཝ་དེ་སཱི’’ཏི སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་ད་ནྟཱི ཨ་ན་ནྟ་ར་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༨. ‘‘ཨ་པི ནཱུ་ན་ཧཾ མ་རི་སྶཾ, ནཱ་ཧཾ རཱ་ཛ་པུ་ཏྟ ཏ་ཝ ཧེ་སྶཾ;

ཡོ ཀི་མྤུ་རི་སཾ ཨ་ཝ་དྷི, ཨ་དཱུ་ས་ཀཾ མ་ཡ྄ཧ ཀཱ་མཱ ཧཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་པི ནཱུ་ན་ཧནྟི ཨ་པི ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཨ་ཧཾ མ་རི་སྶཾ.

སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ནི་ཙྪ་ནྡ་རཱ་གོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༢༩. ‘‘ཨ་པི བྷཱི་རུ་ཀེ ཨ་པི ཛཱི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མི་ཀེ, ཀི་མྤུ་རི་སི ག་ཙྪ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ;

ཏཱ་ལཱི་ས་ཏ་ག་ར་བྷོ་ཛ་ནཱ, ཨ་ཉྙེ ཏཾ མི་གཱ ར་མི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་པི བྷཱི་རུ་ཀེཏི བྷཱི་རུ་ཛཱ་ཏི་ཀེ. ཏཱ་ལཱི་ས་ཏ་ག་ར་བྷོ་ཛ་ནཱཏི ཏྭཾ ཏཱ་ལཱི་ས་པ་ཏྟ་ཏ་ག་ར་པ་ཏྟ་བྷོ་ཛ་ནཱ མི་གཱི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཉྙེ ཏཾ མི་གཱ ར་མི་སྶ་ནྟི, ན ཏྭཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལཱ་ར་ཧཱ, ག་ཙྪཱ་ཏི ནཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཝ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ནི་ར་པེ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.

སཱ ཏ་སྶ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་མ་ཏྠ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་ཏ་ལེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ས་མ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱུ་རཱུ་སུ ཀ་ཏྭཱ བ་ལ་ཝ་པ་རི་དེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ དྭཱ་ད་ས གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༣༠. ‘‘ཏེ པ་བྦ་ཏཱ ཏཱ ཙ ཀ་ནྡ་རཱ, ཏཱ ཙ གི་རི་གུ་ཧཱ་ཡོ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི;