༡༥. ཝཱི་ས་ཏི་ནི་པཱ་ཏོ
[༤༩༧] ༡. མཱ་ཏ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀུ་ཏོ ནུ ཨཱ་ག་ཙྪ་སི དུ་མྨ་ཝཱ་སཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་དེ་ནཾ ནཱ་མ ཝཾ་ས་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྨི་ཉྷི ཀཱ་ལེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ པི་ཎྜོ་ལ་བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛོ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ ཨུ་དེ་ན་སྶ ར་ཉྙོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཱ་ཡ ག་ཙྪ་ཏི. ཐེ་རོ ཀི་ར པུ་རི་མ་བྷ་ཝེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ དཱི་གྷ་མ་དྡྷཱ་ནཾ ཏ་སྨིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི. སོ ཏེ་ན པུ་བྦཱ་ཙི་ཎྞེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ དི་ཝཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཕ་ལ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སུ་པུ་པྥི་ཏ་སཱ་ལ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣེ ཨུ་དེ་ནོ ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་པཱ་ནཾ པི་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཱ་ཡ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ཨ་ངྐེ ནི་པ་ནྣོ སུ་རཱ་མ་ད་མ་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་མི. གཱ་ཡ་ནྟཱ ནི་སི་ནྣི་ཏྠི་ཡོ ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་པྥ་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི ཝི་ཙི་ན་ནྟི་ཡོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཐེ་རོ ཏཱ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨི་ཏ་རཱ་པི ཨི་ཏྠཱི ཨ་ངྐཾ ཙཱ་ལེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་བོ་དྷེ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཏཱ ཝ་ས་ལི་ཡོ ག་ཏཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཎཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཀུ་དྡྷོ ག་ནྟྭཱ ཐེ་རཾ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཧ་ནྡཱ་ཧཾ, ཏཾ ས་མ་ཎཾ ཏ་མྦ་ཀི་པི་ལླ་ཀེ་ཧི ཁཱ་དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཀོ་དྷ་ཝ་སེ་ན ཐེ་ར་སྶ ས་རཱི་རེ ཏ་མྦ་ཀི་པི་ལླ་ཀ་པུ་ཊཾ བྷི་ནྡཱ་པེ་སི. ཐེ་རོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ཏ་སྶོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་དྭཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ཐེ་རོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ན ཁོ, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ, ཨུ་དེ་ནོ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏི, པུ་བྦེ་པི ཝི་ཧེ་ཋེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘མཱ་ཏ་ངྒོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝི་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ‘‘མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་སེ་ཊྛི་ནོ དྷཱི་ཏཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ནཱ་མ ཨེ་ཀ་མཱ་ས་དྭེ་མཱ་ས་ཝཱ་རེ་ན མ་ཧཱ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཀཱི་ལི༹་ཏུཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཀེ་ན་ཙི ཀ་མྨེ་ན ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ ཨ་ནྟ་ར་དྭཱ་རེ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ དི་སྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་པ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ལླཱི་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ སཱ་ཎི་ཡཱ ཨ་ནྟ་རེ་ན ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱི ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཨ་ཡྻེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་དི་ཊྛ་པུ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏ པ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཀྑཱི་ནི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟི. ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཛ་ནོ ‘‘ཨ་རེ, དུ་ཊྛ ཙ་ཎྜཱ་ལ, ཨ་ཛྫ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀཾ སུ་རཱ་བྷ་ཏྟཾ ན་ཊྛ’’ནྟི ཀོ་དྷཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཙ པཱ་དེ་ཧི ཙ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཝི་ས་ཉྙིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་ཉྙོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ པ་རི་ཛ་ནོ མཾ ནི་དྡོ་སཾ ཨ་ཀཱ་ར་ཎེ་ན པོ་ཐེ་སི, དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧི་སྶཱ་མི, ནོ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ནི་པ་ཛྫི. སོ ‘‘ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ནི་པ་ནྣོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ཉྙཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ མེ ཨ་ཏྠོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨེ་ཀོ དི་ཝ་སོ ཨ་ཏཱི་ཏོ, ཏ་ཐཱ དུ་ཏི་ཡོ, ཏ་ཏི་ཡོ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ, པ་ཉྩ་མོ, ཚ་ཊྛོ ཙ. བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཨ་དཾ་སུ.
ཨ་ཐ ནཾ སཱ ‘‘ཨུ་ཊྛེ་ཧི, སཱ་མི, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧཾ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. བྷ་དྡེ, ཏ་ཝ པ་རི་ཛ་ནེ་ན་མྷི སུ་པོ་ཐི་ཏོ དུ་བྦ་ལོ, མཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པི་ཊྛིཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪཱ་ཧཱི་ཏི. སཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ན་ག་ར་ཝཱ་སཱི་ནཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་ཀཾ ག་ཏཱ. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ས་མྦྷེ་ད་ཝཱི་ཏི་ཀྐ་མཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཝ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ གེ་ཧེ ཝ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཏཾ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ནྟོ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ་ཝ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ན ཨི་ཏ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘བྷ་དྡེ, མ་ཡི ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཀི་ཉྩི ཨ་ནཱ་ཧ་ར་ནྟེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱི་ཝི་ཀཱ ན་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཡཱ་ཝ མ་མཱ་ག་མ་ནཱ མཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི, ཨ་ཧཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ གེ་ཧ་ཝཱ་སི་ནོ་པི ‘‘ཨི་མཾ མཱ པ་མ་ཛྫི་ཏྠཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ནྟྭཱ ས་མ་ཎ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨ་ཊྛ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ཙ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དཱ་ནི དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་དྭཱ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ ཏ་སྶཱ་ག་མ་ནཾ སུ་ཏྭཱ གེ་ཧ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི, ཀ་སྨཱ མཾ ཨ་ནཱ་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པ་རི་དེ་ཝི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘བྷ་དྡེ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཏ་ཝ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཡ་ས་ཏོ ཨི་དཱ་ནི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རཾ ཡ་སཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན ‘ན མ་ཡ྄ཧཾ མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏོ སཱ་མི་ཀོ, མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ མེ སཱ་མི་ཀོ’ཏི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ཏྟུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨཱ་མ, སཱ་མི, ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཏེ སཱ་མི་ཀོ ཀུ་ཧི་ནྟི པུ་ཊྛཱ ‘བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཾ ག་ཏོ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘ཀ་དཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ པུ་ཎྞ་མཱ་ཡཾ ཙ་ནྡཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ནཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཏོ.
དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་པི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ ཏེ་སུ ཏེ་སུ ཋཱ་ནེ་སུ ཏ་ཐཱ ཀ་ཐེ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘ཨ་ཧོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ས་མཱ་ནོ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ ན ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ས་དྡ་ཧི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཙ་ནྡ་སྶ ག་ག་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏ་ཀཱ་ལེ བྲ་ཧྨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལཾ ཀཱ་སི་ར་ཊྛཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་ཉྩ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ཨུ་པ་རཱུ་པ་རི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་རི་བྦྷ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛི་ཡ་མཱ་ནོ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་ཀཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ཧོ་སི. བྲ་ཧྨ་བྷ་ཏྟཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ གེ་ཧཾ སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠེ་ཧི ཚཱ་དེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མིཾ ཙ་ཏུ་ཛྫཱ་ཏི་ཡ་ག་ནྡྷེ་ཧི ཨོ་པུ་ཉྪི་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ དྷཱུ་མཾ ད་ཏྭཱ ཙེ་ལ་ཝི་ཏཱ་ནཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཏེ་ལེ་ཧི དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ཝ་ཎྞ་ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ དྷ་ཛེ བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ གེ་ཧེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཐོ་ཀཾ ས་ཡ་ན་པི་ཊྛེ ནི་སཱི་དི.
ཏ་དཱ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ ཨུ་ཏུ་ནཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཨ་ངྒུ་ཊྛ་ཀེ་ན ནཱ་བྷིཾ པ་རཱ་མ་སི, ཀུ་ཙྪི་ཡཾ ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, ག་བྦྷོ ཏེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ, ཏྭཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶ་སི, ཏྭ་མྤི པུ་ཏྟོ་པི ཏེ ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཐ, ཏ་ཝ པཱ་ད་དྷོ་ཝ་ན་ཨུ་ད་ཀཾ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་བྷི་སེ་ཀོ་ད་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ན་ཧཱ་ནོ་ད་ཀཾ པ་ན ཏེ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཡེ ཏཾ སཱི་སེ ཨཱ་སི་ཉྩི་སྶ་ནྟི, ཏེ ས་བྦ་རོ་གེ་ཧི མུ་ཙྩི་སྶ་ནྟི, ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞིཾ པ་རི་ཝ་ཛྫེ་སྶ་ནྟི, ཏ་ཝ པཱ་ད་པི་ཊྛེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟཱ ས་ཧ་སྶཾ ད་སྶ་ནྟི, སོ་ཏ་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟཱ ས་ཏཾ ད་སྶ་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ནྡ་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ ད་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཧཱི’’ཏི ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ གེ་ཧཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ པཱ་ཝི་སི. བྲ་ཧྨ་བྷ་ཏྟཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀཱ་ཝ ར་ཏྟིཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཾ སུ་ཝ་ཎྞ་སི་ཝི་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སཱི་སེ་ན ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སིཾ་སུ. ‘‘མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་བྷ་རི་ཡཱ’’ཏི ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་སི. པཱ་ད་པི་ཊྛེ སཱི་སཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟཱ ས་ཧ་སྶ་ཏྠ་ཝི་ཀཾ དེ་ནྟི, སོ་ཏ་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟཱ ས་ཏཾ དེ་ནྟི, ཙ་ཀྑུ་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏུཾ ལ་བྷ་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎཾ དེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས་ཀོ་ཊི་དྷ་ནཾ ལ་བྷིཾ་སུ.
ཨ་ཐ ནཾ ན་ག་རཾ པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ན་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ཧཱ་མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ སཱ་ཎིཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན སི་རི་སོ་བྷ་གྒེ་ན ཏ་ཏྠ ཝ་སཱ་པེ་སུཾ. མ་ཎྜ་པ་ས་ནྟི་ཀེ་ཡེ་ཝ ས་ཏྟ་དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛཾ ས་ཏྟ་བྷཱུ་མི་ཀཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷིཾ་སུ, མ་ཧ་ནྟཾ ན་ཝ་ཀ་མྨཾ ཨ་ཧོ་སི. དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ མ་ཎྜ་པེ་ཡེ་ཝ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ཎྜ་པེ ཛཱ་ཏ་ཏྟཱ ‘‘མ་ཎྜ་བྱ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. པཱ་སཱ་དོ པ་ན ད་ས་ཧི མཱ་སེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏོ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཡ་སེ་ན ཏ་སྨིཾ ཝ་ས་ཏི, མ་ཎྜ་བྱ་ཀུ་མཱ་རོ་པི མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི. ཏ་སྶ ས་ཏྟ་ཊྛ་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ་ཡེ་ཝ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ཨུ་ཏྟ་མཱ་ཙ་རི་ཡཱ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཏེ ཏཾ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སུཾ. སོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི, ནི་བ་དྡྷཾ སོ་ལ༹་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠེ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དེ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀ་སྨིཾ མ་ཧཱ་མ་ཧ་དི་ཝ་སེ གེ་ཧེ བ་ཧུཾ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་སུཾ. སོ་ལ༹་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཙ་ཏུ་ཏྠེ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ས་ཝ་ཎྞེ་ན ན་ཝ་ས་པྤི་ནཱ པ་ཀྐ་མ་དྷུ་ཁ་ཎྜ་ས་ཀྑ་རཱ་ཧི ཙ ཨ་བྷི་ས་ངྑ་ཏཾ པཱ་ཡཱ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟི. ཀུ་མཱ་རོ་པི ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་དུ་ཀཱ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་ཉྩ་ན་ད་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་དྷ ས་པྤིཾ དེ་ཐ, ཨི་དྷ མ་དྷུ’’ནྟི ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟོ ཙ་ར་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཀཱ ནུ ཁོ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ པུ་ཏྟ་སྶ པ་ཝ་ཏྟཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་ཏི་ཏྠེ པ་ཀྑ་ནྡ་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫེ་ཝ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཎ་ཝཾ ད་མེ་ཏྭཱ ཡ་ཏྠ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ དཱ་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི ཀ་ཏྭཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཏ་ལེ ཋི་ཏོ ར་ཏྟ་དུ་པ་ཊྚཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་བ་ནྡྷ་ནཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པཾ་སུ་ཀཱུ་ལ་ས་ངྒྷཱ་ཊིཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠེ དྭཱ་ར་ཀོ་ཊྛ་ཀེ དཱ་ན་གྒེ་ཡེ་ཝ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. མ་ཎྜ་བྱོ ཀུ་མཱ་རོ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ་ཝི་རཱུ་པོ ས་ངྐཱ་ར་ཡ་ཀྑ་ས་དི་སོ ཨ་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཨི་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ཀུ་ཏོ ནུ ཁོ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡. ‘‘ཀུ་ཏོ ནུ ཨཱ་ག་ཙྪ་སི དུ་མྨ་ཝཱ་སཱི, ཨོ་ཏ་ལླ་ཀོ པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀོ་ཝ;
ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ ཀ་ཎྛེ, ཀོ རེ ཏུ་ཝཾ ཧོ་སི ཨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དུ་མྨ་ཝཱ་སཱིཏི ཨ་ན་ཉྫི་ཏ་ཨ་མ་ཎྜི་ཏ་གྷ་ཊི་ཏ་ས་ངྒྷཱ་ཊི་ཀ་པི་ལོ་ཏི་ཀ་ཝ་ས་ནོ. ཨོ་ཏ་ལླ་ཀོཏི ལཱ་མ་ཀོ ཨོ་ལ་མྦ་ཝི་ལ་མྦ་ན་ནྟ་ཀ་དྷ་རོ ཝཱ. པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀོ་ཝཱཏི ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ པི་སཱ་ཙ་ཀོ ཝི་ཡ. ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹ནྟི ས་ངྐཱ་ར་ཊྛཱ་ནེ ལ་དྡྷ་པི་ལོ་ཏི་ཀཾ. པ་ཊི་མུ་ཉྩཱཏི པ་ཊི་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ. ཨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོཏི ཏྭཾ ཨ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻོ ཨི་མེ་སཾ པ་ར་མ་ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ ནི་སི་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ མུ་དུ་ཙི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢. ‘‘ཨ་ནྣཾ ཏ་ཝེ་དཾ པ་ཀ་ཏཾ ཡ་ས་སྶི, ཏཾ ཁ་ཛྫ་རེ བྷུ་ཉྫ་རེ པི་ཡྻ་རེ ཙ;
ཛཱ་ནཱ་སི མཾ ཏྭཾ པ་ར་ད་ཏྟཱུ་པ་ཛཱི་ཝིཾ, ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པི་ཎྜཾ ལ་བྷ་ཏཾ ས་པཱ་ཀོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཀ་ཏནྟི པ་ཊི་ཡ་ཏྟཾ. ཡ་ས་སྶཱིཏི པ་རི་ཝཱ་ར་ས་མྤ་ནྣ. ཏཾ ཁ་ཛྫ་རེཏི ཏཾ ཁ་ཛྫ་ནྟི ཙ བྷུ་ཉྫ་ནྟི ཙ པི་ཝ་ནྟི ཙ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་སི? ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པི་ཎྜནྟི ཨུ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏྭཱ ལ་བྷི་ཏ་བྦ་པི་ཎྜཾ, ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཋི་ཏེ་ཧི ཝཱ དཱི་ཡ་མཱ་ནཾ ཧེ་ཊྛཱ ཋ་ཏྭཱ ལ་བྷི་ཏ་བྦ་པི་ཎྜཾ. ལ་བྷ་ཏཾ ས་པཱ་ཀོཏི ས་པཱ་ཀོ ཙ་ཎྜཱ་ལོ་པི ལ་བྷ་ཏུ. ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ ཧི ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ལ་བྷ་ནྟི, ས་པཱ་ཀ་ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ པ་ན ཀོ དེ་ཏི, དུ་ལླ་བྷ་པི་ཎྜོ ཨ་ཧཾ, ཏ་སྨཱ མེ ཛཱི་ཝི་ཏ་པ་ཝ་ཏྟ་ན་ཏྠཾ བྷོ་ཛ་ནཾ དཱ་པེ་ཧི, ཀུ་མཱ་རཱ་ཏི.
ཏ་ཏོ མ་ཎྜ་བྱོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣. ‘‘ཨ་ནྣཾ མ་མེ་དཾ པ་ཀ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ, ཨ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡ ས་དྡ་ཧ་ཏོ མ་མེ་དཾ;
ཨ་པེ་ཧི ཨེ་ཏྟོ ཀི་མི་དྷ་ཊྛི་ཏོ་སི, ན མཱ་དི་སཱ ཏུ་མྷཾ ད་ད་ནྟི ཛ་མྨཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡཱཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཌྜྷི་ཨ་ཏྠཱ་ཡ. ཨ་པེ་ཧི ཨེ་ཏྟོཏི ཨི་མ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ ཨ་པ་ག་ཙྪ. ན མཱ་དི་སཱཏི མཱ་དི་སཱ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨུ་དི་ཙྩ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ, ག་ཙྪ, ཛ་མྨཱ་ཏི.
ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤. ‘‘ཐ་ལེ ཙ ནི་ནྣེ ཙ ཝ་པ་ནྟི བཱི་ཛཾ, ཨ་ནཱུ་པ་ཁེ་ཏྟེ ཕ་ལ་མཱ་ས་མཱ་ནཱ;
ཨེ་ཏཱ་ཡ ས་དྡྷཱ་ཡ ད་དཱ་ཧི དཱ་ནཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡེ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཀུ་མཱ་ར, ས་སྶ་ཕ་ལཾ ཨཱ་སཱི་ས་མཱ་ནཱ ཏཱི་སུ་པི ཁེ་ཏྟེ་སུ བཱི་ཛཾ ཝ་པ་ནྟི. ཏ་ཏྠ ཨ་ཏི་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཐ་ལེ ས་སྶཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ནི་ནྣེ པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཨ་ནཱུ་པ་ཁེ་ཏྟེ ན་དི་ཉྩ ཏ་ལཱ༹་ཀ་ཉྩ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཨོ་གྷེ་ན ཝུ་ཡ྄ཧ་ཏི. མ་ནྡ་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཐ་ལེ ཁེ་ཏྟེ ཝི་པ་ཛྫ་ཏི, ནི་ནྣེ ཐོ་ཀཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཨ་ནཱུ་པ་ཁེ་ཏྟེ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ. ས་མ་ཝུ་ཊྛི་ཀཱ་ལེ ཐ་ལེ ཁེ་ཏྟེ ཐོ་ཀཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཨི་ཏ་རེ་སུ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ་ཝ. ཏ་སྨཱ ཡ་ཐཱ ཕ་ལ་མཱ་སཱི་ས་མཱ་ནཱ ཏཱི་སུ་པི ཁེ་ཏྟེ་སུ ཝ་པ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏྭ་མྤི ཨེ་ཏཱ་ཡ ཕ་ལ་ས་དྡྷཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ་ཡེ་ཝ དཱ་ནཾ དེ་ཧི, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨེ་ཝཾ ད་ད་ནྟོ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཡྻཱ་སི ལ་བྷེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི.
ཏ་ཏོ མ་ཎྜ་བྱོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༥. ‘‘ཁེ་ཏྟཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ཝི་དི་ཏཱ་ནི ལོ་ཀེ, ཡེ་སཱ་ཧཾ བཱི་ཛཱ་ནི པ་ཏི་ཊྛ་པེ་མི;
ཡེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཱུ་པ་པ་ནྣཱ, ཏཱ་ནཱི་དྷ ཁེ་ཏྟཱ་ནི སུ་པེ་ས་ལཱ་ནཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡེ་སཱ་ཧནྟི ཡེ་སུ ཨ་ཧཾ. ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཱུ་པ་པ་ནྣཱཏི ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ མ་ནྟེ་ཧི ཙ ཨུ་པ་པ་ནྣཱ.
ཏ་ཏོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༦. ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་དོ ཙ ཨ་ཏི་མཱ་ནི་ཏཱ ཙ, ལོ་བྷོ ཙ དོ་སོ ཙ མ་དོ ཙ མོ་ཧོ;
ཨེ་ཏེ ཨ་གུ་ཎཱ ཡེ་སུ ཙ ས་ནྟི ས་བྦེ, ཏཱ་ནཱི་དྷ ཁེ་ཏྟཱ་ནི ཨ་པེ་ས་ལཱ་ནི.
༧. ‘‘ཛཱ་ཏི་མ་དོ ཙ ཨ་ཏི་མཱ་ནི་ཏཱ ཙ, ལོ་བྷོ ཙ དོ་སོ ཙ མ་དོ ཙ མོ་ཧོ;
ཨེ་ཏེ ཨ་གུ་ཎཱ ཡེ་སུ ན ས་ནྟི ས་བྦེ, ཏཱ་ནཱི་དྷ ཁེ་ཏྟཱ་ནི སུ་པེ་ས་ལཱ་ནཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏི་མ་དོཏི ‘‘ཨ་ཧ་མ་སྨི ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཨུ་པྤ་ནྣ་མཱ་ནོ. ཨ་ཏི་མཱ་ནི་ཏཱ ཙཱཏི ‘‘ཨ་ཉྙོ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཛཱ་ཏི་ཨཱ་དཱི་ཧི ས་དི་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནོ. ལོ་བྷཱ་ད་ཡོ ལུ་བྦྷ་ན་དུ་སྶ་ན་མ་ཛྫ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་མ་ཏྟཱ་ཝ. ཨ་པེ་ས་ལཱ་ནཱིཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ པུ་གྒ་ལཱ ཨཱ་སཱི་ཝི་ས་བྷ་རི་ཏཱ ཝི་ཡ ཝ་མྨི་ཀཱ ཨ་པྤི་ཡ་སཱི་ལཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལཾ ཧོ་ཏི, ཏ་སྨཱ མཱ ཨེ་ཏེ་སཾ སུ་པེ་ས་ལ་ཁེ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ མ་ཉྙི་ཏྠ. ན ཧི ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཱ ས་གྒ་དཱ་ཡ་ཀཱ. ཡེ པ་ན ཛཱ་ཏི་མཱ་ནཱ་དི་ར་ཧི་ཏཱ ཨ་རི་ཡཱ, ཏཱ་ནི ཁེ་ཏྟཱ་ནི སུ་པེ་ས་ལཱ་ནི, ཏེ་སུ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ཏེ ས་གྒ་དཱ་ཡ་ཀཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་ཏི སོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ བ་ཧུཾ ཝི་པྤ་ལ་པ་ཏི, ཀུ་ཧིཾ ག་ཏཱ ཨི་མེ དོ་ཝཱ་རི་ཀཱ, ན་ཡི་མཾ ཙ་ཎྜཱ་ལཾ ནཱི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༨. ‘‘ཀྭེ་ཏྠ ག་ཏཱ ཨུ་པ་ཛོ་ཏི་ཡོ ཙ, ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཨ་ཐ ཝཱ ག་ཎྜ་ཀུ་ཙྪི;
ཨི་མ་སྶ ད་ཎྜ་ཉྩ ཝ་དྷ་ཉྩ ད་ཏྭཱ, ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ལ་ཡཱ་ཐ ཛ་མྨ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀྭེ་ཏྠ ག་ཏཱཏི ཨི་མེ་སུ ཏཱི་སུ དྭཱ་རེ་སུ ཋ་པི་ཏཱ ཨུ་པ་ཛོ་ཏི་ཡོ ཙ ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ ཙ ག་ཎྜ་ཀུ་ཙྪི ཙཱ་ཏི ཏ་ཡོ དོ་ཝཱ་རི་ཀཱ ཀུ་ཧིཾ ག་ཏཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏེ་པི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཝེ་གེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མ དེ་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘‘ཨ་ཡཾ ཝོ ཛ་མྨོ ཙ་ཎྜཱ་ལོ དི་ཊྛོ’’ཏི? ‘‘ན པ་སྶཱ་མ དེ་ཝ, ཀུ་ཏོ་ཙི ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ན ཛཱ་ནཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཀོ ཙེ་ས མཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཝཱ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཝཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ཏི་ཊྛ་ཐཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་མ དེ་ཝཱ’’ཏི? ‘‘ཨི་མ་སྶ མུ་ཁ་མེ་ཝ པོ་ཐེ་ཏྭཱ བྷི་ནྡ་ནྟཱ ད་ཎྜ་ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་ཧི པི་ཊྛི་ཙ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ནྟཱ ཝ་དྷ་ཉྩ ད་ཏྭཱ ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏཾ ཛ་མྨཾ ཁ་ལ་ཡཱ་ཐ, ཨི་ཏོ ནཱི་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏེ་སུ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་སྭེ་ཝ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩. ‘‘གི་རིཾ ན་ཁེ་ན ཁ་ཎ་སི, ཨ་ཡོ ད་ནྟེ་ཧི ཁཱ་ད་སི;
ཛཱ་ཏ་ཝེ་དཾ པ་ད་ཧ་སི, ཡོ ཨི་སིཾ པ་རི་བྷཱ་ས་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཏ་ཝེ་དཾ པ་ད་ཧ་སཱིཏི ཨ་གྒིཾ གི་ལི་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་སི.
ཨི་མ་ཉྩ པ་ན གཱ་ཐཾ ཝ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཙ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༡༠. ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ཏྭཱ་ན མཱ་ཏ་ངྒོ, ཨི་སི ས་ཙྩ་པ་ར་ཀྐ་མོ;
ཨ་ནྟ་ལི་ཀྑ་སྨིཾ པ་ཀྐཱ་མི, བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ ཨུ་དི་ཀྑ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ས་ཙྩ་པ་ར་ཀྐ་མོཏི ས་བྷཱ་ཝ་པ་ར་ཀྐ་མོ.
སོ པཱ་ཙཱི་ན་དི་སཱ་བྷི་མུ་ཁོ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཝཱི་ཐི་ཡཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ‘‘པ་ད་ཝ་ལ༹་ཉྫཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་ར་ས་མཱི་པེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀི་སྶཾ སཱ་ལཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ན་ག་ར་དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻཾ ཝི་ཧེ་ཋེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ ཛེ་ཊྛ་ཀ་ཡ་ཀྑོ མ་ཎྜ་བྱ་སྶ གཱི་ཝཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སི, སེ་ས་དེ་ཝ་ཏཱ སེ་ས་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ གཱི་ཝཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སུཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟེ མུ་དུ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ པ་ན ‘‘ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ’’ཏི ནཾ ན མཱ་རེ་ནྟི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཀི་ལ་མེ་ནྟི་ཡེ་ཝ. མ་ཎྜ་བྱ་སྶ སཱི་སཾ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པི་ཊྛི་པ་སྶཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཛཱ་ཏཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཨུ་ཛུ་ཀཱ ཐ་དྡྷཱ་ཝ ཨ་ཊྛཾ་སུ, ཨ་ཀྑཱི་ནི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་སྶེ་ཝ པ་རི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. སོ ཐ་དྡྷ་ས་རཱི་རོ་ཝ ནི་པ་ཛྫི, སེ་ས་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ མུ་ཁེ་ན ཁེ་ལ༹ཾ ཝ་མ་ནྟཱ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ པ་རི་ཝ་ཏྟ་ནྟི. མཱ་ཎ་ཝཱ ‘‘ཨ་ཡྻེ, པུ་ཏྟ་སྶ ཏེ ཀིཾ ཛཱ་ཏ’’ནྟི དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. སཱ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀི་མེ་ཏ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༡. ‘‘ཨཱ་ཝེ་ལླི་ཏཾ པི་ཊྛི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ, བཱ་ཧུཾ པ་སཱ་རེ་ཏི ཨ་ཀ་མྨ་ནེ་ཡྻཾ;
སེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཡ་ཐཱ མ་ཏ་སྶ, ཀོ མེ ཨི་མཾ པུ་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི ཨེ་ཝ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཝེ་ལླི་ཏནྟི པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏཾ.
ཨ་ཐ་སྶཱ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཋི་ཏ་ཛ་ནོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༢. ‘‘ཨི་དྷཱ་ག་མཱ ས་མ་ཎོ དུ་མྨ་ཝཱ་སཱི, ཨོ་ཏ་ལླ་ཀོ པཾ་སུ་པི་སཱ་ཙ་ཀོ་ཝ;
ས་ངྐཱ་ར་ཙོ་ལ༹ཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ ཀ་ཎྛེ, སོ ཏེ ཨི་མཾ པུ་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི ཨེ་ཝ’’ནྟི.
སཱ ཏཾ སུ་ཏྭཱ་ཝ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཉྙ་སྶེ་ཏཾ བ་ལཾ ན་ཏྠི, ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་མྤ་ནྣ་མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝ་ནོ ཁོ པ་ན དྷཱི་རོ ན ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཛ་ནཾ ཀི་ལ་མེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶ་ཏི, ཀ་ཏ་རཾ ནུ ཁོ དི་སཾ ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ པུ་ཙྪ་ནྟཱི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༣. ‘‘ཀ་ཏ་མཾ དི་སཾ ཨ་ག་མཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ, ཨ་ཀྑཱ་ཐ མེ མཱ་ཎ་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ;
ག་ནྟྭཱ་ན ཏཾ པ་ཊི་ཀ་རེ་མུ ཨ་ཙྩ་ཡཾ, ཨ་པྤེ་ཝ ནཾ པུ་ཏྟ ལ་བྷེ་མུ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ་ནཱཏི ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ. ཏཾ པ་ཊི་ཀ་རེ་མུ ཨ་ཙྩ་ཡནྟི ཏཾ ཨ་ཙྩ་ཡཾ པ་ཊི་ཀ་རི་སྶཱ་མ དེ་སེ་སྶཱ་མ, ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མ ན་ནྟི. པུ་ཏྟ ལ་བྷེ་མུ ཛཱི་ཝི་ཏནྟི ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ པུ་ཏྟ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ.
ཨ་ཐ་སྶཱ ཏ་ཏྠ ཋི་ཏཱ མཱ་ཎ་ཝཱ ཀ་ཐེ་ནྟཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ –
༡༤. ‘‘ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ ཨ་ག་མཱ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ, པ་ཐ་དྡྷུ་ནོ པ་ནྣ་ར་སེ་ཝ ཙ་ནྡོ;
ཨ་པི ཙཱ་པི སོ པུ་རི་མ་དི་སཾ ཨ་ག་ཙྪི, ས་ཙྩ་པྤ་ཊི་ཉྙོ ཨི་སི སཱ་དྷུ་རཱུ་པོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཐ་དྡྷུ་ནོཏི ཨཱ་ཀཱ་ས་པ་ཐ་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ཨ་དྡྷུ་ནོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋི་ཏོ པ་ནྣ་ར་སེ ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ. ཨ་པི ཙཱ་པི སོཏི ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན སོ པུ་ར་ཏྠི་མཾ དི་སཾ ག་ཏོ.
སཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ སཱ་མི་ཀཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ལ་ས་སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀཱ་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་སི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཱ ཏེ་ན པ་ད་ཝ་ལ༹་ཉྫ་སྶ ཨ་དྷི་ཊྛི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ནཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱི ཏ་སྨིཾ པཱི་ཋི་ཀཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ ཐོ་ཀཾ ཨོ་ད་ནཾ པ་ཏྟེ ཋ་པེ་སི. དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ལ་སེ་ན ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཧ་ཏྠཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ སཱ ‘‘ཀེ་ན མེ པུ་ཏྟ་སྶ སོ ཝི་པྤ་ཀཱ་རོ ཀ་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟཱི གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༥. ‘‘ཨཱ་ཝེ་ལླི་ཏཾ པི་ཊྛི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་མ་ངྒཾ, བཱ་ཧུཾ པ་སཱ་རེ་ཏི ཨ་ཀ་མྨ་ནེ་ཡྻཾ;
སེ་ཏཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནི ཡ་ཐཱ མ་ཏ་སྶ, ཀོ མེ ཨི་མཾ པུ་ཏྟ་མ་ཀཱ་སི ཨེ་ཝ’’ནྟི.
ཏ་ཏོ པ་རཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཝ་ཙ་ན་གཱ་ཐཱ ཧོ་ནྟི –
༡༦. ‘‘ཡ་ཀྑཱ ཧ་ཝེ ས་ནྟི མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཱ, ཨ་ནྭཱ་ག་ཏཱ ཨི་ས་ཡོ སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱ;
ཏེ དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཀུ་པི་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ, ཡ་ཀྑཱ ཧི ཏེ པུ་ཏྟ་མ་ཀཾ་སུ ཨེ་ཝཾ.
༡༧. ‘‘ཡ་ཀྑཱ ཙ མེ པུ་ཏྟ་མ་ཀཾ་སུ ཨེ་ཝཾ, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ མེ མཱ ཀུ་དྡྷོ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི;
ཏུ་མྷེ་ཝ པཱ་དེ ས་ར་ཎཾ ག་ཏཱ་སྨི, ཨ་ནྭཱ་ག་ཏཱ པུ་ཏྟ་སོ་ཀེ་ན བྷི་ཀྑུ.
༡༨. ‘‘ཏ་དེ་ཝ ཧི ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ མ་ཡ྄ཧཾ, མ་ནོ་པ་དོ་སོ ན མ་མ་ཏྠི ཀོ་ཙི;
པུ་ཏྟོ ཙ ཏེ ཝེ་ད་མ་དེ་ན མ་ཏྟོ, ཨ་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི ཨ་དྷི་ཙྩ ཝེ་དེ.
༡༩. ‘‘ཨ་དྡྷཱ ཧ་ཝེ བྷི་ཀྑུ མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀེ་ན, ས་མྨུ་ཡ྄ཧ་ཏེ་ཝ པུ་རི་ས་སྶ ས་ཉྙཱ;
ཨེ་ཀཱ་པ་རཱ་དྷཾ ཁ་མ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙ, ན པ་ཎྜི་ཏཱ ཀོ་དྷ་བ་ལཱ བྷ་ཝ་ནྟཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡ་ཀྑཱཏི ན་ག་ར་པ་རི་གྒཱ་ཧ་ཀ་ཡ་ཀྑཱ. ཨ་ནྭཱ་ག་ཏཱཏི ཨ་ནུ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨི་ས་ཡོ སཱ་དྷུ་རཱུ་པཱ གུ་ཎ་ས་མྤ་ནྣཱ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་མཱ་ནཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏེཏི ཏེ ཨི་སཱི་ནཾ གུ་ཎཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཝ པུ་ཏྟཾ དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟཾ ཀུ་པི་ཏ་ཙི་ཏྟཾ ཝི་དི་ཏྭཱ. ཏྭ་ཉྙེ་ཝ མེཏི ས་ཙེ ཡ་ཀྑཱ ཀུ་པི་ཏཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སུ, ཀ་རོ་ནྟུ, དེ་ཝ་ཏཱ ནཱ་མ པཱ་ནཱི་ཡ་ཨུ་ལུ༹་ངྐ་མ་ཏྟེ་ན ས་ནྟ་པྤེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ, ཏ་སྨཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ ན བྷཱ་ཡཱ་མི, ཀེ་ཝ་ལཾ ཏྭ་ཉྙེ་ཝ མེ པུ་ཏྟ་སྶ མཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི. ཨ་ནྭཱ་ག་ཏཱཏི ཨཱ་ག་ཏཱ་སྨི. བྷི་ཀྑཱུཏི མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ལ་པ་ནྟཱི པུ་ཏྟ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ་དཱ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ཏི. ཏ་དེ་ཝ ཧཱིཏི དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀེ ཏ་དཱ ཏ་ཝ པུ་ཏྟ་སྶ མཾ ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཙ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ནོ་པ་དོ་སོ ན་ཏྠི, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཙ ཏ་ཡི ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ་ཡ་པི མ་མ ཏ་སྨིཾ མ་ནོ་པ་དོ་སོ ན་ཏྠི་ཡེ་ཝ. ཝེ་ད་མ་དེ་ནཱཏི ‘‘ཏ་ཡོ ཝེ་དཱ མེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏཱ’’ཏི མ་དེ་ན. ཨ་དྷི་ཙྩཱཏི ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཨ་ཏྠཱ་ན་ཏྠཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀེ་ནཱཏི ཡཾ ཀི་ཉྩི ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཧུ་ཏྟ་ཀེ་ནེ་ཝ.
ཨེ་ཝཾ ཏཱ་ཡ ཁ་མཱ་པི་ཡ་མཱ་ནོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཏེ་སཾ ཡ་ཀྑཱ་ནཾ པ་ལཱ་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༠. ‘‘ཨི་ད་ཉྩ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པི་ཎྜཾ, ཏ་ཝ མ་ཎྜ་བྱོ བྷུ་ཉྫ་ཏུ ཨ་པྤ་པ་ཉྙོ;
ཡ་ཀྑཱ ཙ ཏེ ནཾ ན ཝི་ཧེ་ཋ་ཡེ་ཡྻུཾ, པུ་ཏྟོ ཙ ཏེ ཧེ་སྶ་ཏི སོ ཨ་རོ་གོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་ཏྟི་ཊྛ་པི་ཎྜནྟི ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀ་པི་ཎྜཾ, ‘‘ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་པི་ཎྜ’’ནྟི་པི པཱ་ཋོ.
སཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཐ, སཱ་མི, ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷ’’ནྟི སུ་ཝ་ཎྞ་ས་ར་ཀཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀ་ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ‘‘པ་ཋ་མ་ཉྙེ་ཝ ཨི་ཏོ ཨུ་པ་ཌྜྷཾ ཏ་ཝ པུ་ཏྟ་སྶ མུ་ཁེ ཨོ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ སེ་སཾ ཙཱ་ཊི་ཡཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན མི་སྶེ་ཏྭཱ སེ་ས་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ མུ་ཁེ ཨོ་སི་ཉྩེ་ཧི, ས་བྦེ་པི ནི་རོ་གཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ག་ཏོ. སཱ་པི ཏཾ ས་ར་ཀཾ སཱི་སེ་ནཱ་དཱ་ཡ ‘‘ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ མེ ལ་དྡྷ’’ནྟི ཝ་ད་ནྟཱི ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཋ་མཾ པུ་ཏྟ་སྶ མུ་ཁེ ཀ་ཉྫི་ཀཾ ཨོ་སི་ཉྩི, ཡ་ཀྑོ པ་ལཱ་ཡི. ཨི་ཏ་རོ པཾ་སུཾ པུ་ཉྪ་ནྟོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨ་མྨ ཀི་མེ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ ཏྭ་མེ་ཝ ཛཱ་ནི་སྶ་སི. ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ་ནཾ ཏེ་སཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་སྶཱ་ཏི. སོ ཏེ དི་སྭཱ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཏཱ ‘‘ཏཱ་ཏ མ་ཎྜ་བྱ, ཏྭཾ བཱ་ལོ དཱ་ན་སྶ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཊྛཱ་ནཾ ན ཛཱ་ནཱ་སི, ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻཱ ནཱ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ན ཧོ་ནྟི, མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏ་ས་དི་སཱ་ཝ ཧོ་ནྟི, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཱ ཨེ་ཏེ་སཾ དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ དཱ་ན་མ་དཱ་སི, སཱི་ལ་ཝ་ནྟཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –
༢༡. ‘‘མ་ཎྜ་བྱ བཱ་ལོ་སི པ་རི་ཏྟ་པ་ཉྙོ, ཡོ པུ་ཉྙ་ཀྑེ་ཏྟཱ་ན་མ་ཀོ་ཝི་དོ་སི;
མ་ཧ་ཀྐ་སཱ་ཝེ་སུ ད་དཱ་སི དཱ་ནཾ, ཀི་ལི་ཊྛ་ཀ་མྨེ་སུ ཨ་ས་ཉྙ་ཏེ་སུ.
༢༢. ‘‘ཛ་ཊཱ ཙ ཀེ་སཱ ཨ་ཛི་ནཱ ནི་ཝ་ཏྠཱ, ཛ་རཱུ་ད་པཱ་ནཾ་ཝ མུ་ཁཾ པ་རཱུ་ལ༹ྷཾ;
པ་ཛཾ ཨི་མཾ པ་སྶ་ཐ དུ་མྨ་རཱུ་པཾ, ན ཛ་ཊཱ་ཛི་ནཾ ཏཱ་ཡ་ཏི ཨ་པྤ་པ་ཉྙཾ.
༢༣. ‘‘ཡེ་སཾ རཱ་གོ ཙ དོ་སོ ཙ, ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཙ ཝི་རཱ་ཛི་ཏཱ;
ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏེ་སུ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ མ་ཧ་ཀྐ་སཱ་ཝེ་སཱུཏི མ་ཧཱ་ཀ་སཱ་ཝེ་སུ མ་ཧ་ནྟེ་ཧི རཱ་ག་ཀ་སཱ་ཝཱ་དཱི་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏེ་སུ. ཛ་ཊཱ ཙ ཀེ་སཱཏི ཏཱ་ཏ མ་ཎྜ་བྱ, ཏ་ཝ ད་ཀྑི་ཎེ་ཡྻེ་སུ ཨེ་ཀ་ཙྩཱ་ནཾ ཀེ་སཱ ཛ་ཊཱ ཀ་ཏྭཱ བ་དྡྷཱ. ཨ་ཛི་ནཱ ནི་ཝ་ཏྠཱཏི ས་ཁུ་རཱ་ནི ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྠཱ. ཛ་རཱུ་ད་པཱ་ནཾ ཝཱཏི ཏི་ཎ་ག་ཧ་ནེ་ན ཛི་ཎྞ་ཀཱུ་པོ ཝི་ཡ མུ་ཁཾ དཱི་གྷ་མ་སྶུ་ཏཱ་ཡ པ་རཱུ་ལ༹ྷཾ. པ་ཛཾ ཨི་མནྟི ཨི་མཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་ན་ཉྫི་ཏཱ་མ་ཎྜི་ཏ་ལཱུ་ཁ་ཝེ་སཾ པ་ཛཾ པ་སྶ་ཐ. ན ཛ་ཊཱ་ཛི་ནནྟི ཨེ་ཏཾ ཛ་ཊཱ་ཛི་ནཾ ཨི་མཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྙཾ པ་ཛཾ ཏཱ་ཡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, སཱི་ལ་པ་ཉྙཱ་ཎ་ཏ་པོ་ཀ་མྨཱ་ནེ་ཝ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཏི་ཊྛཱ ཧོ་ནྟི. ཡེ་སནྟི ཡ་སྨཱ ཡེ་སཾ ཨེ་ཏེ ར་ཛྫ་ན་དུ་སྶ་ན་མུ་ཡ྄ཧ་ན་ས་བྷཱ་ཝཱ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཨ་ཊྛ་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ཙ ཨ་ཝི་ཛྫཱ ཝི་རཱ་ཛི་ཏཱ ཝི་ག་ཏཱ, ཝི་ག་ཏ་ཏྟཱ་ཡེ་ཝ ཙ ཨེ་ཏེ་སཾ ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཡེ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ, ཏེ་སུ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལཾ, ཏ་སྨཱ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཡེ ལོ་ཀེ ཨ་ཊྛ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ལཱ་བྷི་ནོ པ་ཉྩཱ་བྷི་ཉྙཱ དྷ་མྨི་ཀ་ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཙ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ཙ ས་ནྟི, ཏེ་སཾ དཱ་ནཾ དེ་ཧི. ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀེ ཨ་མ་ཏོ་ས་དྷཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཨ་རོ་གེ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ་ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀ་ཉྫི་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཙཱ་ཊི་ཡཾ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སོ་ལ༹་ས་ནྣཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ མུ་ཁེ་སུ ཨཱ་སི་ཉྩཱ་པེ་སི.
ཨེ་ཀེ་ཀོ པཾ་སུཾ པུ་ཉྪ་ནྟོ་ཝ ཨུ་ཊྛ་ཧི. ཨ་ཐ ནེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ཙ་ཎྜཱ་ལུ་ཙྪི་ཊྛ་ཀཾ པཱི་ཏ’’ནྟི ཨ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ ལ་ཛྫི་ཏཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ར་ཊྛཾ ག་ནྟྭཱ མ་ཛ྄ཛྷ་ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སིཾ་སུ, མ་ཎྜ་བྱོ པ་ན ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝ་སི. ཏ་དཱ ཝེ་ཏྟ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝེ་ཏྟ་ཝ་ཏཱི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟོ ནཱ་མེ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ མཱ་ན་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ མཱ་ནཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པ་རི་སོ་ཏེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟ་སྶ ཛ་ཊཱ་སུ ལ་གྒ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛཱ་ཡ ན་དི་ཡཾ པཱ་ཏེ་སི. ཏཾ ཏ་སྶ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་ཙ་མ་ནྟ་སྶ ཛ་ཊཱ་སུ ལ་གྒི. སོ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘ན་སྶ ཝ་ས་ལཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞཱི ཨཱ་ག་ཏོ, ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏཾ ག་ཙྪ་ནྟོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ་ཛཱ་ཏི་ཀོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལོ་སྨཱི’’ཏི. ‘‘ཏ་ཡཱ ན་དི་ཡཱ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ པཱ་ཏི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ན་སྶ, ཝ་ས་ལ, ཙ་ཎྜཱ་ལ ཀཱ་ལ༹་ཀ་ཎྞི མཱ ཨི་དྷ ཝ་སི, ཧེ་ཊྛཱ་སོ་ཏེ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ་སོ་ཏེ ཝ་ས་ནྟེ་ན་པི ཏེ་ན པཱ་ཏི་ཏེ ད་ནྟ་ཀ་ཊྛེ པ་ཊི་སོ་ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཛ་ཊཱ་སུ ལ་གྒ་ནྟེ སོ ‘‘ན་སྶ ཝ་ས་ལ, ས་ཙེ ཨི་དྷ ཝ་སི་སྶ་སི, ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མི, སཱི་ལཾ མེ ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨུ་པཱ་ཡེ་ནེ་ཝ་སྶ མཱ་ནཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ ཨུ་བྦཱ་ལ༹ྷཱ ཛཱ་ཏི་མ་ནྟཾ ཏཱ་པ་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ ན དེ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན མེ ཏཾ ཀ་མྨཾ, ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་ནེ་ཀོ ཙ་ཎྜཱ་ལོ ཝ་ས་ཏི, ཏ་སྶེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ, བྷ་ནྟེ, སཱུ་རི་ཡུ་གྒ་མ་ནཾ ན དེ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཏཱ་པ་སོ མཾ ནི་ར་པ་རཱ་དྷཾ ཨ་བྷི་ས་པི, ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཁ་མཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་མ པཱ་དེ་སུ པ་ཏི་ཏེ སཱུ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཀ་ཌྜྷ་ནྟཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘སཱུ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཐ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏུཾ, ས་ཙཱ་ཧཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སྶཱ་མི, ཨི་མ་སྶ ས་ཏྟ་དྷཱ མུ་དྡྷཱ ཕ་ལི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ, བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི? སོ ‘‘མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཏཱ་པ་ས་སྶ སཱི་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏཱ་པ་སཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀེ ཋ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. སཱུ་རི་ཡ་ར་སྨཱི་ཧི པ་ཧ་ཊ་མ་ཏྟེ མ་ཏྟི་ཀཱ་པི་ཎྜོ ས་ཏྟ་དྷཱ བྷི་ཛྫི, ཏཱ་པ་སོ ཨུ་ད་ཀེ ནི་མུ་ཛྫི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ ད་མེ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ དཱ་ནི སོ་ལ༹་ས བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཝ་ས་ནྟཱི’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ‘‘མ་ཛ྄ཛྷ་ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏེ ད་མེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ན་ག་ར་སཱ་མ་ནྟེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ན་ག་རེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི. བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨི་དྷ ཨེ་ཀཾ དྭེ དི་ཝ་སེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ཨ་མྷེ ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛེ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ་ཡཱ་ཀཱ་རོ ཨེ་ཀོ ཝི་ཛྫཱ་དྷ་རོ ཙོ་རོ ཨཱ་ག་ཏོ, ག་ཎྷཱ་པེ་ཐ ན’’ནྟི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི མི་སྶ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཀུ་ཊྚཾ ནི་སྶཱ་ཡ པཱི་ཋི་ཀཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཉྙ་ཝི་ཧི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ར་ཉྙཱ པ་ཧི་ཏ་པུ་རི་སཱ ཨ་སི་ནཱ གཱི་ཝཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་སུཾ. སོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨི་མ་སྨིཾ ཀི་ར ཛཱ་ཏ་ཀེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀོ་ཎྜ་ད་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏེ་ནེ་ཝ པ་ར་ཏ་ནྟི་ཡུ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎི. དེ་ཝ་ཏཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་མེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷ་ར་ཊྛཾ ཨུ་ཎྷཾ ཀུ་ཀྐུ་ལ༹་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཊྛཾ ཨ་ར་ཊྛ་མ་ཀཾ་སུ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –
‘‘ཨུ་པ་ཧ་ཙྩ མ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷོ, མཱ་ཏ་ངྒ་སྨིཾ ཡ་ས་སྶི་ནེ;
ས་པཱ་རི་ས་ཛྫོ ཨུ་ཙྪི་ནྣོ, མ་ཛ྄ཛྷཱ་ར་ཉྙཾ ཏ་དཱ ཨ་ཧཱུ’’ཏི. (ཛཱ. ༢.༡༩.༩༦);
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི ཨུ་དེ་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཝི་ཧེ་ཋེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ མ་ཎྜ་བྱོ ཨུ་དེ་ནོ ཨ་ཧོ་སི, མཱ་ཏ་ངྒ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
མཱ་ཏ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༤༩༨] ༢. ཙི་ཏྟ་ས་མྦྷཱུ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ས་བྦཾ ན་རཱ་ནཾ ས་ཕ་ལཾ སུ་ཙི་ཎྞནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ མ་ཧཱ་ཀ་སྶ་པ་སྶ པི་ཡ་སཾ་ཝཱ་སེ དྭེ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ཀི་ར ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་བྷ་ཏྟ་བྷོ་གཱ པ་ར་མ་ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ག་ཙྪ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ཏེ་སཾ་ཡེ་ཝ ཝི་སྶཱ་སཾ ཝ་ཎྞ་ཡ་མཱ་ནཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ་སཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་ཏྟཾ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཏཱི་ཎི ཙ་ཏྟཱ་རི བྷ་ཝ་ནྟ་རཱ་ནི ག་ཙྪ་ནྟཱ་པི མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ན ཝི་ཛ་ཧིཾ་སུ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཨ་ཝ་ནྟི་ར་ཊྛེ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཾ ཨ་ཝ་ནྟི་མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ ཨུ་ཛྫེ་ནི་ཡཱ བ་ཧི ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏ་ཏྠ ནི་བྦ་ཏྟི, ཨ་པ་རོ་པི ས་ཏྟོ ཏ་སྶེ་ཝ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ ཙི་ཏྟོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཀོ ས་མྦྷཱུ་ཏོ ནཱ་མ. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཝཾ་ས་དྷོ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ‘‘ཨུ་ཛྫེ་ནཱི་ན་ག་ར་དྭཱ་རེ སི་པྤཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཀོ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ སི་པྤཾ ད་སྶེ་སི, ཨེ་ཀོ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ. ཏ་སྨི་ཉྩ ན་ག་རེ དྭེ དི་ཊྛ་མ་ངྒ་ལི་ཀཱ་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨེ་ཀཱ སེ་ཊྛི་དྷཱི་ཏཱ, ཨེ་ཀཱ པུ་རོ་ཧི་ཏ་དྷཱི་ཏཱ. ཏཱ བ་ཧུ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷཱ་དཱི་ནི གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལི༹་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨེ་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་ར་དྭཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི, ཨེ་ཀཱ པཱ་ཙཱི་ན་དྭཱ་རེ་ན. ཏཱ ཏེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟེ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ནྟེ དི་སྭཱ ‘‘ཀེ ཨེ་ཏེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་པ་སྶི་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏ པ་སྶི་མྷཱ’’ཏི ག་ནྡྷོ་ད་ཀེ་ན ཨ་ཀྑཱི་ནི དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘ཨ་རེ དུ་ཊྛ་ཙ་ཎྜཱ་ལ, ཏུ་མྷེ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཡཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀཱ་ནི སུ་རཱ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི ན ལ་བྷི་མྷཱ’’ཏི ཏེ ཨུ་བྷོ་པི བྷཱ་ཏི་ཀེ པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཨ་ན་ཡ་བྱ་ས་ནཾ པཱ་པེ་སི.
ཏེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་ས་ཉྙཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ཏཾ དུ་ཀྑུ་པྤ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ རོ་དི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ནྟི ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ, ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ, ཛཱ་ཏིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝ་ཝ་ཎྞེ་ན ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ དྷ་མྨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ‘‘དྭེ ཀི་ར ཙ་ཎྜཱ་ལཱ ཛཱ་ཏིཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷ་ནྟཱི’’ཏི སཱུ་ཡི་ཏྠ. ཏེ་སུ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ སི་པྤཾ ནི་ཊྛི་ཏཾ, ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ན ཏཱ་ཝ ནི་ཊྛཱ་ཏི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀོ གཱ་མ་ཝཱ་སཱི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ན་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ནི་མ་ནྟེ་སི. ཏ་མེ་ཝ ར་ཏྟིཾ དེ་ཝོ ཝ་སྶི་ཏྭཱ མ་གྒེ ཀ་ནྡ་རཱ་དཱི་ནི པཱུ་རེ་སི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ པཱ་ཏོ་ཝ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧཾ ག་ནྟུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ མཱ་ཎ་ཝེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ལ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་མྷེ་ཧི ལ་དྡྷཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི མཱ་ཎ་ཝ་ཀེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ. ཡཱ་ཝ མཱ་ཎ་ཝཱ ནྷཱ་ཡ་ནྟི ཙེ་ཝ མུ་ཁཱ་ནི ཙ དྷོ་ཝ་ནྟི, ཏཱ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ པཱ་ཡཱ་སཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ནི་བྦཱ་ཏཱུ་ཏི ཋ་པེ་སུཾ. མཱ་ཎ་ཝཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ནི་བྦུ་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པུ་ར་ཏོ པཱ་ཏི་ཡོ ཋ་པེ་སུཾ. ས་མྦྷཱུ་ཏོ ལུ་དྡྷ་དྷཱ་ཏུ་ཀོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘སཱི་ཏ་ལོ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ པཱ་ཡཱ་ས་པི་ཎྜཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ མུ་ཁེ ཋ་པེ་སི, སོ ཏ་སྶ ཨཱ་དི་ཏྟ་ཨ་ཡོ་གུ་ལོ༹ ཝི་ཡ མུ་ཁཾ ད་ཧི. སོ ཀ་མྤ་མཱ་ནོ ས་ཏིཾ ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ‘‘ཁ་ལུ༹ ཁ་ལཱུ༹’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཏིཾ ཨ་ནུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷཱ་སཱ་ཡ ཨེ་ཝ ‘‘ནི་གྒ་ལ ནི་གྒ་ལཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མཱ་ཎ་ཝཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ བྷཱ་སཱ ནཱ་མེ་སཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏོ མ་ངྒ་ལཾ ཨ་བྷཱ་སི. མཱ་ཎ་ཝཱ བ་ཧི ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝ་གྒ་ཝ་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷཱ་སཾ སོ་དྷེ་ནྟཱ ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷཱ་སཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་རེ དུ་ཊྛ་ཙ་ཎྜཱ་ལཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་མྷཱ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཉྩ་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི ཨུ་བྷོ་པི ཏེ པོ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀོ ས་པྤུ་རི་སོ ‘‘ཨ་པེ་ཐཱ’’ཏི ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱ་ཏི་ཡཱ དོ་སོ, ག་ཙྪ་ཐ ཀ་ཏྠ་ཙི དེ་སེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ཐཱ’’ཏི ཏེ ཨུ་བྷོ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. མཱ་ཎ་ཝཱ ཏེ་སཾ ཙ་ཎྜཱ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ.
ཏེ་པི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ཏཱི་རེ མི་གི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ནྟི, ཝི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ གོ་ཙ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ སཱི་སེ་ན སཱི་སཾ, སི་ངྒེ་ན སི་ངྒཾ, ཏུ་ཎྜེ་ན ཏུ་ཎྜཾ ཨ་ལླཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ རོ་མ་ནྠ་ཡ་མཱ་ནེ ཋི་ཏེ དི་སྭཱ ཨེ་ཀོ ལུ་དྡ་ཀོ ས་ཏྟིཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཙ་ཝི་ཏྭཱ ན་མྨ་དཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཨུ་ཀྐུ་ས་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏ་ཏྲཱ་པི ཝུ་དྡྷི་པྤ་ཏྟེ གོ་ཙ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ སཱི་སེ་ན སཱི་སཾ, ཏུ་ཎྜེ་ན ཏུ་ཎྜཾ ཨ་ལླཱི་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ དི་སྭཱ ཨེ་ཀོ ཡ་ཊྛི་ལུ་དྡ་ཀོ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝ་དྷི. ཏ་ཏོ པ་ན ཙ་ཝི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏོ ཀོ་ས་མྦི་ཡཾ པུ་རོ་ཧི་ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ས་མྦྷཱུ་ཏ་པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྩཱ་ལ་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་བྦ་ཏྟི. ཏེ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་ས་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱ་ཏིཾ ཨ་ནུ་སྶ་རིཾ་སུ. ཏེ་སུ ས་མྦྷཱུ་ཏ་པ་ཎྜི་ཏོ ནི་ར་ནྟ་རཾ ས་རི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཛཱ་ཏི་མེ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ཏི, ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཙ་ཏ་སྶོ་པི ཛཱ་ཏི་ཡོ. སོ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟོ ཝ་སི. ས་མྦྷཱུ་ཏ་པ་ཎྜི་ཏོ་པི པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཚ་ཏྟཾ ཨུ་སྶཱ་པེ་ཏྭཱ ཚ་ཏྟ་མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་ཛ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ མ་ངྒ་ལ་གཱི་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་དཱ་ན་ཝ་སེ་ན དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཉྙོ མ་ངྒ་ལ་གཱི་ཏ’’ནྟི ཨོ་རོ་དྷཱ་པི ག་ནྡྷ་བྦཱ་པི ཏ་མེ་ཝ གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ནྟི. ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ནེ་ཝ ‘‘ར་ཉྙོ པི་ཡ་གཱི་ཏ’’ནྟི ས་བྦེ་པི ན་ག་ར་ཝཱ་སི་ནོ མ་ནུ་སྶཱ ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཡ་ནྟི.
ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏོ་པི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝ་ས་ནྟོ་ཡེ་ཝ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མ་མ བྷཱ་ཏི་ཀེ་ན ས་མྦྷཱུ་ཏེ་ན ཚ་ཏྟཾ ལ་དྡྷཾ, ཨུ་དཱ་ཧུ ན ཝཱ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ལ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ན་ཝ་ར་ཛྫཾ ཏཱ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ག་ནྟྭཱ་པི བོ་དྷེ་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཎྞཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏཱ་ཧི ཝ་ཌྜྷི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ སུ་ཝ་ཎྞ་པ་ཊི་མཱ ཝི་ཡ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀོ དཱ་ར་ཀོ ཏཾ གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ནྟོ དཱ་རཱུ་ནི ཨུ་དྡྷ་ར་ཏི. ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏོ ཏཾ པ་ཀྐོ་སི. སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏྭཾ པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་མ་མེ་ཝ གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་སི, ཀིཾ ཨ་ཉྙཾ ན ཛཱ་ནཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨ་ཉྙཱ་ནི་པི བ་ཧཱུ་ནི ཛཱ་ནཱ་མི, ཨི་མཱ་ནི པ་ན དྭེ ར་ཉྙོ པི་ཡ་གཱི་ཏཱ་ནི, ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ གཱ་ཡཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཏྠི པ་ན ར་ཉྙོ གཱི་ཏ་སྶ པ་ཊི་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ནྟོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ས་ཀྑི་སྶ་སི པ་ན ཏྭཾ པ་ཊི་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡི་ཏུ’’ནྟི? ‘‘ཛཱ་ན་ནྟོ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ ར་ཉྙཱ དྭཱི་སུ གཱི་ཏེ་སུ གཱ་ཡི་ཏེ་སུ ཨི་དཾ ཏ་ཏི་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ གཱ་ཡ་སྶཱུ’’ཏི གཱི་ཏཾ་ད་ཏྭཱ ‘‘ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀེ གཱ་ཡི་སྶ་སི, རཱ་ཛཱ ཏེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ད་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི.
སོ སཱི་གྷཾ མཱ་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ ཀི་ར དཱ་ར་ཀོ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ ཀི་ར, ཏཱ་ཏ, པ་ཊི་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡི་སྶ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝ, ས་བྦཾ རཱ་ཛ་པ་རི་སཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཐཱ’’ཏི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ཡ པ་རི་སཱ་ཡ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཏུ་མྷེ ཏཱ་ཝ, དེ་ཝ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ གཱི་ཏཾ གཱ་ཡ་ཐ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ པ་ཊི་གཱི་ཏཾ གཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
༢༤. ‘‘ས་བྦཾ ན་རཱ་ནཾ ས་ཕ་ལཾ སུ་ཙི་ཎྞཾ, ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན མོ་གྷ་མ་ཏྠི;
པ་སྶཱ་མི ས་མྦྷཱུ་ཏཾ མ་ཧཱ་ནུ་བྷཱ་ཝཾ, ས་ཀ་མྨུ་ནཱ པུ་ཉྙ་ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣཾ.
༢༥. ‘‘ས་བྦཾ ན་རཱ་ནཾ ས་ཕ་ལཾ སུ་ཙི་ཎྞཾ, ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན མོ་གྷ་མ་ཏྠི;
ཀ་ཙྩི་ནྣུ ཙི་ཏྟ་སྶ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ, ཨི་དྡྷོ མ་ནོ ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་པི མ་ཡ྄ཧ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན མོ་གྷ་མ་ཏྠཱིཏི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊེ་སུ ཀ་མྨེ་སུ ཀི་ཉྩ་ན ཨེ་ཀ་ཀ་མྨ་མྤི མོ་གྷཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ནི་པྥ་ལཾ ན ཧོ་ཏི, ཝི་པཱ་ཀཾ ད་ཏྭཱ་ཝ ན་སྶ་ཏཱི་ཏི ཨ་པ་རཱ་པ་རི་ཡ་ཝེ་ད་ནཱི་ཡ་ཀ་མྨཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ས་མྦྷཱུ་ཏནྟི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ད་ཏི, པ་སྶཱ་མ་ཧཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ས་མྦྷཱུ་ཏཾ ས་ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ན པུ་ཉྙ་ཕ་ལཱུ་པ་པ་ནྣཾ, ས་ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཉྙ་ཕ་ལེ་ན ཨུ་པ་པ་ནྣཾ ཏཾ པ་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཀ་ཙྩི་ནྣུ ཙི་ཏྟ་སྶ་པཱིཏི མ་ཡ་ཉྷི དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ན ཙི་རཾ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་མྷ, ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ན མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ པ་ཏྟོ, ཀ་ཙྩི ནུ ཁོ མེ བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶ་པི ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནོ ཨི་དྡྷོ ས་མི་དྡྷོ་ཏི.
ཏ་སྶ གཱི་ཏཱ་ཝ་སཱ་ནེ དཱ་ར་ཀོ གཱ་ཡ་ནྟོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༦. ‘‘ས་བྦཾ ན་རཱ་ནཾ ས་ཕ་ལཾ སུ་ཙི་ཎྞཾ, ན ཀ་མྨུ་ནཱ ཀི་ཉྩ་ན མོ་གྷ་མ་ཏྠི;
ཙི་ཏྟ་མྤི ཛཱ་ནཱ་ཧི ཏ་ཐེ་ཝ དེ་ཝ, ཨི་དྡྷོ མ་ནོ ཏ་སྶ ཡ་ཐཱ་པི ཏུ་ཡ྄ཧ’’ནྟི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༧. ‘‘བྷ་ཝཾ ནུ ཙི་ཏྟོ སུ་ཏ་མ་ཉྙ་ཏོ ཏེ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཏེ ཀོ་ཙི ནཾ ཨེ་ཏ་ད་ཀྑཱ;
གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ ན མ་མ་ཏྠི ཀ་ངྑཱ, ད་དཱ་མི ཏེ གཱ་མ་ཝ་རཾ ས་ཏ་ཉྩཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཏ་མ་ཉྙ་ཏོ ཏེཏི ཨ་ཧཾ ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ བྷཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟོ ནཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ནྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶེ་ཝ ནུ ཏེ ས་ནྟི་ཀཱ སུ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཀོ་ཙི ནནྟི ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ཡཱ ས་མྦྷཱུ་ཏ་སྶ ར་ཉྙོ བྷཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟོ དི་ཊྛོ་ཏི ཀོ་ཙི ཏེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. སུ་གཱི་ཏཱཏི ས་བྦ་ཐཱ་པི ཨ་ཡཾ གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ, ན་ཏྠེ་ཏྠ མ་མ ཀ་ངྑཱ. གཱ་མ་ཝ་རཾ ས་ཏ་ཉྩཱཏི གཱ་མ་ཝ་རཱ་ནཾ ཏེ ས་ཏཾ ད་དཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཏ་ཏོ དཱ་ར་ཀོ པ་ཉྩ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༨. ‘‘ན ཙཱ་ཧཾ ཙི་ཏྟོ སུ་ཏ་མ་ཉྙ་ཏོ མེ, ཨི་སཱི ཙ མེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་སཾ་སི;
ག་ནྟྭཱ་ན ར་ཉྙོ པ་ཊི་གཱ་ཧི གཱ་ཐཾ, ཨ་པི ཏེ ཝ་རཾ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ད་དེ་ཡྻཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠནྟི ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཨེ་ཀོ ཨི་སི མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘སོ མ་མ བྷཱ་ཏཱ ཙི་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནཾ ག་ནྟྭཱ པ་སྶི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་རི་སེ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
༢༩. ‘‘ཡོ་ཛེ་ནྟུ ཝེ རཱ་ཛ་ར་ཐེ, སུ་ཀ་ཏེ ཙི་ཏྟ་སི་བྦ་ནེ;
ཀ་ཙྪཾ ནཱ་གཱ་ནཾ བ་ནྡྷ་ཐ, གཱི་ཝེ་ཡྻཾ པ་ཊི་མུ་ཉྩ་ཐ.
༣༠. ‘‘ཨཱ་ཧ་ཉྙ་ནྟུ བྷེ་རི་མུ་དི་ངྒ་ས་ངྑེ, སཱི་གྷཱ་ནི ཡཱ་ནཱ་ནི ཙ ཡོ་ཛ་ཡ་ནྟུ;
ཨ་ཛྫེ་ཝ་ཧཾ ཨ་སྶ་མཾ ཏཾ ག་མི་སྶཾ, ཡ་ཏྠེ་ཝ ད་ཀྑི་སྶ་མི་སིཾ ནི་སི་ནྣ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཧ་ཉྙ་ནྟཱུཏི ཨཱ་ཧ་ན་ནྟུ. ཨ་སྶ་མཾ ཏནྟི ཏཾ ཨ་སྶ་མཾ.
སོ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ སཱི་གྷཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ན་དྭཱ་རེ ར་ཐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཨ་ཊྛ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༡. ‘‘སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷོ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཧོ་སི, གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ;
སྭཱ་ཧཾ ཨི་སིཾ སཱི་ལ་ཝ་ཏཱུ་པ་པ་ནྣཾ, དི་སྭཱ པ་ཏཱི་ཏོ སུ་མ་ནོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – སུ་ལ་དྡྷ་ལཱ་བྷོ ཝ་ཏ མ་ཡ྄ཧཾ ཚ་ཏྟ་མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སེ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷེ གཱི་ཏ་གཱ་ཐཱ སུ་གཱི་ཏཱ་ཝ ཨ་ཧོ་སི, སྭཱ་ཧཾ ཨ་ཛྫ སཱི་ལ་ཝ་ཏ་ས་མྤ་ནྣཾ ཨི་སིཾ དི་སྭཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཛཱ་ཏོ་ཏི.
སོ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏ་སྶ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ‘‘བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ མེ པ་ལླ་ངྐཾ ཨ་ཏྠ་ར་ཐཱ’’ཏི་ཨཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཎཱ་པེ་ནྟོ ན་ཝ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༢. ‘‘ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་ད་ཀཾ པ་ཛྫཾ, པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ ནོ བྷ་ཝཾ;
ཨ་གྒྷེ བྷ་ཝ་ནྟཾ པུ་ཙྪཱ་མ, ཨ་གྒྷཾ ཀུ་རུ་ཏུ ནོ བྷ་ཝ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་གྒྷེཏི ཨ་ཏི་ཐི་ནོ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་སྨིཾ ཨ་གྒྷེ བྷ་ཝ་ནྟཾ ཨཱ་པུ་ཙྪཱ་མ. ཀུ་རུ་ཏུ ནོཏི ཨི་མཾ ནོ ཨ་གྒྷཾ བྷ་ཝཾ པ་ཊི་གྒ་ཎྷཱ་ཏུ.
ཨེ་ཝཾ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ དེ་ནྟོ ཨི་ཏ་རཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༣. ‘‘ར་མྨ་ཉྩ ཏེ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཀ་རོ་ནྟུ, ནཱ་རཱི་ག་ཎེ་ཧི པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་སྶུ;
ཀ་རོ་ཧི ཨོ་ཀཱ་ས་མ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ཡ, ཨུ་བྷོ་པི་མཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨི་མཾ ཨི་སྶ་རི་ཡནྟི ཀ་པི་ལ་ར་ཊྛེ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྩཱ་ལ་ན་ག་རེ ར་ཛྫཾ མ་ཛ྄ཛྷེ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ཀ་རོ་མ ཨ་ནུ་བྷ་ཝཱ་མ.
ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་པ་ཎྜི་ཏོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཚ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༣༤. ‘‘དི་སྭཱ ཕ་ལཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ རཱ་ཛ, ཨ་ཏྠོ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཾ;
ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་སཾ་ཡ་མི་སྶཾ, ན པ་ཏྠ་ཡེ པུ་ཏྟ པ་སུཾ དྷ་ནཾ ཝཱ.
༣༥. ‘‘ད་སེ་ཝི་མཱ ཝ་སྶ་ད་སཱ, མ་ཙྩཱ་ནཾ ཨི་དྷ ཛཱི་ཝི་ཏཾ;
ཨ་པ་ཏྟ་ཉྙེ་ཝ ཏཾ ཨོ་དྷིཾ, ན་ལོ༹ ཚི་ནྣོ་ཝ སུ་སྶ་ཏི.
༣༦. ‘‘ཏ་ཏྠ ཀཱ ན་ནྡི ཀཱ ཁི་ཌྜཱ, ཀཱ ར་ཏཱི ཀཱ དྷ་ནེ་ས་ནཱ;
ཀིཾ མེ པུ་ཏྟེ་ཧི དཱ་རེ་ཧི, རཱ་ཛ མུ་ཏྟོ་སྨི བ་ནྡྷ་ནཱ.
༣༧. ‘‘སོ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ པ་ཛཱ་ནཱ་མི, མ་ཙྩུ མེ ན་པྤ་མ་ཛྫ་ཏི;
ཨ་ནྟ་ཀེ་ནཱ་དྷི་པ་ནྣ་སྶ, ཀཱ ར་ཏཱི ཀཱ དྷ་ནེ་ས་ནཱ.
༣༨. ‘‘ཛཱ་ཏི ན་རཱ་ནཾ ཨ་དྷ་མཱ ཛ་ནི་ནྡ, ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཡོ་ནི དྭི་པ་དཱ་ཀ་ནི་ཊྛཱ;
ས་ཀེ་ཧི ཀ་མྨེ་ཧི སུ་པཱ་པ་ཀེ་ཧི, ཙ་ཎྜཱ་ལ་ག་བྦྷེ ཨ་ཝ་སི་མྷ པུ་བྦེ.
༣༩. ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལཱ་ཧུ་མྷ ཨ་ཝ་ནྟཱི་སུ, མི་གཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཾ པ་ཏི;
ཨུ་ཀྐུ་སཱ ན་མྨ་དཱ་ཏཱི་རེ, ཏྱ་ཛྫ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶཱཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏྭཾ སུ་ཙ་རི་ཏ་སྶེ་ཝ ཕ་ལཾ ཛཱ་ནཱ་སི, ཨ་ཧཾ པ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ་པི ཕ་ལཾ པ་སྶཱ་མི་ཡེ་ཝ. མ་ཡ་ཉྷི ཨུ་བྷོ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ན ཨི་ཏོ ཙ་ཏུ་ཏྠེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཙ་ཎྜཱ་ལ་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟཱ. ཏ་ཏྠ ན ཙི་རཾ སཱི་ལཾ ར་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཕ་ལེ་ན ཏྭཾ ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟོ, ཨ་ཧཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ, ཨེ་ཝཱ་ཧཾ དུ་ཙྩ་རི་ཏ་སྶ ཙ ཕ་ལཾ སུ་ཙི་ཎྞ་སྶ ཙ མ་ཧཱ་ཝི་པཱ་ཀཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ སཱི་ལ་སཾ་ཡ་མེ་ན པ་ཊི་སཾ་ཡ་མི་སྶཾ, པུ་ཏྟཾ ཝཱ པ་སུཾ ཝཱ དྷ་ནཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་མི.