༡༣. ཏེ་ར་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
[༤༧༤] ༡. ཨ་མྦ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཧཱ་སི མེ ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི པུ་བྦེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཧི ‘‘ཨ་ཧཾ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, མ་ཡ྄ཧཾ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ནེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན ཨུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡོ’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཛྷཱ་ན་པ་རི་ཧཱི་ནོ ས་ངྒྷཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ བ་ཧི་ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཝི་ཝ་རེ དི་ནྣེ ཨ་ཝཱི་ཙིཾ པཱ་ཝི་སི. ཏ་དཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ, ཨ་ཝཱི་ཙི་མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ ཏ་སྶ པུ་རོ་ཧི་ཏ་ཀུ་ལཾ ཨ་ཧི་ཝཱ་ཏ་རོ་གེ་ན ཝི་ན་སྶི. ཨེ་ཀོ་ཝ པུ་ཏྟོ བྷི་ཏྟིཾ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཏོ. སོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཙ ཨ་ཝ་སེ་ས་སི་པྤཱ་ནི ཙ ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ ‘‘དེ་ས་ཙཱ་རི་ཏྟཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙ་ར་ནྟོ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ནྟ་ན་ག་རཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ གཱ་མེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི, པ་ཎྜི་ཏོ བྱ་ཏྟོ ཨ་ཀཱ་ལེ ཕ་ལཾ ག་ཎྷཱ་པ་ན་མ་ནྟཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི. སོ པཱ་ཏོ་ཝ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ཀཱ་ཛཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏོ གཱ་མཱ ནི་ཀྑི་མི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཨེ་ཀཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་པ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏོ ཏཾ མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ཨེ་ཀེ་ན ཨུ་ད་ཀ་པ་ས་ཏེ་ན པ་ཧ་ར་ཏི. རུ་ཀྑ་ཏོ ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ པུ་རཱ་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི པ་ཏ་ནྟི, ན་ཝཱ་ནི ཨུ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, པུ་པྥཱ་ནི པུ་པྥི་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟི, ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མུ་ཧུ་ཏྟེ་ནེ་ཝ པ་ཙྩི་ཏྭཱ མ་དྷུ་རཱ་ནི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི དི་བྦ་ར་ས་ས་དི་སཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་ཏོ པ་ཏ་ནྟི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཱ་ནི ཨུ་ཙྩི་ནི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ད་ཏྠཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཀཱ་ཛཾ པཱུ་རཱ་པེ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཏཱ་ནི ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པོ་སེ་སི.
སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་མཱ་རོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡེ་ན ཏེ་ཧི མ་ནྟ་བ་ལེ་ན ཨུ་པྤ་ནྣེ་ཧི བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, ཨི་མཾ པུ་རི་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨི་དཾ ཨ་ན་གྒྷ་མ་ནྟཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་མྦཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཎ་ནི་ཡཱ་མཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏ་ཐ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཏ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་རི་ཡཾ ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཨ་ཡྻོ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ར་ཉྙཾ ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏཾ ཨཱ་ག་ཏཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཙྪིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ གེ་ཧེ ཋ་པེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་དྡེ, ཨ་ཡཾ མཱ་ཎ་ཝོ མ་ནྟ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏོ, ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ མ་ནྟོ ན་སྶ་ཏི, ཨ་ས་པྤུ་རི་སོ ཨེ་སོ’’ཏི. མཱ་ཎ་ཝོ་པི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཾ མ་ནྟཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་སྶ གེ་ཧེ ས་བྦ་ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི. དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཝཱི་ཧིཾ ཀོ་ཊྚེ་ཏི, བྷ་ཏྟཾ པ་ཙ་ཏི, ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་མུ་ཁ་དྷོ་ཝ་ནཱ་དཱི་ནི དེ་ཏི, པཱ་དཾ དྷོ་ཝ་ཏི.
ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ‘‘ཏཱ་ཏ མཱ་ཎ་ཝ, མ་ཉྩ་པཱ་དཱ་ནཾ མེ ཨུ་པ་དྷཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙཾ ཨ་པ་སྶི་ཏྭཱ ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཨཱུ་རུ་མྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཏ་སྶཱ པ་སཱུ་ཏི་ཀཱ་ལེ པ་རི་ཀ་མྨཾ ས་བྦ་མ་ཀཱ་སི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨཱ་ཧ ‘‘སཱ་མི, ཨ་ཡཾ མཱ་ཎ་ཝོ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝེ་ཡྻཱ་ཝ་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠེ མ་ནྟོ ཏི་ཊྛ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, དེ་ཐ ཏ་སྶ མ་ནྟ’’ནྟི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ནྟཾ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ན་གྒྷོ་ཡཾ མ་ནྟོ, ཏ་ཝ ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ར་ཉྙཱ ཝཱ རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ན ཝཱ ‘ཀོ ཏེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ’ཏི པུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ མཱ མཾ ནི་གཱུ་ཧི་ཏྠོ, ས་ཙེ ཧི ‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ མེ ས་ནྟི་ཀཱ མ་ནྟོ ག་ཧི་ཏོ’ཏི ལ་ཛྫ་ནྟོ ‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལོ མེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ’ཏི ཀ་ཐེ་སྶ་སི, ཨི་མ་སྶ མ་ནྟ་སྶ ཕ་ལཾ ན ལ་བྷི་སྶ་སཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཏཾ ནི་གཱུ་ཧི་སྶཱ་མི, ཀེ་ན་ཙི པུ་ཊྛ་ཀཱ་ལེ ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་གཱ་མ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ མ་ནྟཾ ཝཱི་མཾ་སི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པ་ཏྭཱ ཨ་མྦཱ་ནི ཝི་ཀྐི་ཎི་ཏྭཱ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ལ་བྷི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་པཱ་ལོ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ ཨ་མྦཾ ཀི་ཎི་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་དཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ‘‘ཀུ་ཏོ ས་མྨ, ཏ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨ་མྦཾ ལ་དྡྷ’’ནྟི པུ་ཙྪི. དེ་ཝ, ཨེ་ཀོ མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་ཀཱ་ལ་ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཝི་ཀྐི་ཎཱ་ཏི, ཏ་ཏོ མེ ག་ཧི་ཏ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་དྷེ་ཝ ཨ་མྦཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི ནཾ ཝ་དེ་ཧཱི་ཏི. སོ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. མཱ་ཎ་ཝོ་པི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་མྦཱ་ནི རཱ་ཛ་ཀུ་ལཾ ཧ་ར་ཏི. ཨ་ཐ ར་ཉྙཱ ‘‘ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ མ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛཱ པུ་ཙྪི ‘‘མཱ་ཎ་ཝ, ཀུ་ཏོ ཨ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཝཾ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ར་ས་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི ཨ་མྦཱ་ནི ལ་བྷ་སི, ཀིཾ ཏེ ནཱ་གོ ཝཱ སུ་པ་ཎྞོ ཝཱ དེ་ཝོ ཝཱ ཀོ་ཙི དེ་ཏི, ཨུ་དཱ་ཧུ མ་ནྟ་བ་ལཾ ཨེ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ན མེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀོ་ཙི དེ་ཏི, ཨ་ན་གྒྷོ པ་ན མེ མ་ནྟོ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶེ་ཝ བ་ལ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་ཡ་མྤི ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ནྟ་བ་ལཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝ, ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྟ་པ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏོ མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན པ་ཧ་རི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་མེ་གྷོ ཝི་ཡ ཨ་མྦ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི, ཙེ་ལུ་ཀྑེ་པཱ པ་ཝ་ཏྟིཾ་སུ.
རཱ་ཛཱ ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཏ་སྶ བ་ཧུཾ དྷ་ནཾ ད་ཏྭཱ ‘‘མཱ་ཎ་ཝ་ཀ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཏེ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་མ་ནྟོ ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧི་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪི. མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ས་ཙཱ་ཧཾ ‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, ལ་ཛྫི་ཏ་བྦ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མ་ཉྩ ག་ར་ཧི་སྶ་ནྟི, མ་ནྟོ ཁོ པ་ན མེ པ་གུ་ཎོ, ཨི་དཱ་ནི ན ན་སྶི་སྶ་ཏི, དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་པ་དི་སཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ག་ཧི་ཏོ མེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་སི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ མ་ནྟོ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. རཱ་ཛཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ‘‘ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་པ་ཊྚེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝ, ཨ་མྦཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རཱ་ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨ་མྦཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྟ་པ་ད་མ་ཏྠ་ཀེ ཋི་ཏོ ‘‘མ་ནྟཾ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ནྟེ ཨ་ནུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟེ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ལ་ཛྫི་ཏོ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པུ་བྦེ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཡེ་ཝ ཨ་མྦཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དེ་ཏི, གྷ་ན་མེ་གྷ་ཝ་སྶཾ ཝི་ཡ ཨ་མྦ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི ཐ་དྡྷོ ཝི་ཡ ཋི་ཏོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡. ‘‘ཨ་ཧཱ་སི མེ ཨ་མྦ་ཕ་ལཱ་ནི པུ་བྦེ, ཨ་ཎཱུ་ནི ཐཱུ་ལཱ་ནི ཙ བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི;
ཏེ་ཧེ་ཝ མ་ནྟེ་ཧི ན དཱ་ནི ཏུ་ཡ྄ཧཾ, དུ་མ་པྥ་ལཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི བྲ་ཧྨེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧཱ་སཱིཏི ཨཱ་ཧ་རི. དུ་མ་པྥ་ལཱཏི རུ་ཀྑ་ཕ་ལཱ་ནི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ས་ཙེ ‘ཨ་ཛྫ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ ན ག་ཎྷཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཀྑཱ་མི, རཱ་ཛཱ མེ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ནཾ ཝ་ཉྩེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢. ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ པ་ཊི་མཱ་ན་ཡཱ་མི, ཁ་ཎཾ མུ་ཧུ་ཏྟ་ཉྩ མ་ནྟེ ན པ་སྶཾ;
ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་ག་ཉྩ ཁ་ཎ་ཉྩ ལ་དྡྷཱ, ཨ་དྡྷཱ ཧ་རི་སྶ་མྦ་ཕ་ལཾ པ་ཧཱུ་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་དྡྷཱ་ཧ་རི་སྶ་མྦ་ཕ་ལནྟི ཨ་དྡྷཱ ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མི.
རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་དཱ ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ན ཝ་ད་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨེ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༣. ‘‘ན་ཀྑ་ཏྟ་ཡོ་གཾ ན པུ་རེ ཨ་བྷཱ་ཎི, ཁ་ཎཾ མུ་ཧུ་ཏྟཾ ན པུ་རེ ཨ་སཾ་སི;
ས་ཡཾ ཧ་རཱི ཨ་མྦ་ཕ་ལཾ པ་ཧཱུ་ཏཾ, ཝ་ཎྞེ་ན ག་ནྡྷེ་ན ར་སེ་ནུ་པེ་ཏཾ.
༤. ‘‘མ་ནྟཱ་བྷི་ཛ་པྤེ་ན པུ་རེ ཧི ཏུ་ཡ྄ཧཾ, དུ་མ་པྥ་ལཱ པཱ་ཏུ་བྷ་ཝ་ནྟི བྲ་ཧྨེ;
སྭཱ་ཛྫ ན པཱ་རེ་སི ཛ་པྤ་མྤི མ་ནྟཾ, ཨ་ཡཾ སོ ཀོ ནཱ་མ ཏ་ཝ་ཛྫ དྷ་མྨོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ན པཱ་རེ་སཱིཏི ན ས་ཀྐོ་སི. ཛ་པྤ་མྤཱིཏི ཛ་པྤ་ནྟོ་པི པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ་པི. ཨ་ཡཾ སོཏི ཨ་ཡ་མེ་ཝ སོ ཏ་ཝ ས་བྷཱ་ཝོ ཨ་ཛྫ ཀོ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ན ས་ཀྐཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ མུ་སཱ་ཝཱ་དེ་ན ཝ་ཉྩེ་ཏུཾ, ས་ཙེ་པི མེ ས་བྷཱ་ཝེ ཀ་ཐི་ཏེ ཨཱ་ཎཾ ཀ་རེ་ཡྻ, ཀ་རོ་ཏུ, ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༥. ‘‘ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟོ མ་མ ས་མྤ་དཱ་སི, དྷ་མྨེ་ན མ་ནྟེ པ་ཀ་ཏི་ཉྩ སཾ་སི;
མཱ ཙ་སྶུ མེ པུ་ཙྪི་ཏོ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ, གུ་ཡ྄ཧི་ཏྠོ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཛ་ཧེ་ཡྻ མ་ནྟོ.
༦. ‘‘སོ་ཧཾ ཛ་ནི་ནྡེ་ན ཛ་ན་མྷི པུ་ཊྛོ, མ་ཀྑཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཨ་ལི་ཀཾ ཨ་བྷཱ་ཎིཾ;
‘མ་ནྟཱ ཨི་མེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶཱ’ཏི མི་ཙྪཱ, པ་ཧཱི་ན་མ་ནྟོ ཀ་པ་ཎོ རུ་དཱ་མཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ནཱཏི ས་མེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ་ཝ ཨ་དཱ་སི. པ་ཀ་ཏི་ཉྩ སཾ་སཱིཏི ‘‘མཱ མེ པུ་ཙྪི་ཏོ ནཱ་མ་གོ་ཏྟཾ གུ་ཡ྄ཧི་ཏྠོ, ས་ཙེ གཱུ་ཧ་སི, མ་ནྟཱ ཏེ ན་སྶི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཏེ་སཾ ན་སྶ་ན་པ་ཀ་ཏི་ཉྩ མ་ཡ྄ཧཾ སཾ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶཱ་ཏི མི་ཙྪཱཏི ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ མ་ཡཱ ཨི་མེ མ་ནྟཱ ག་ཧི་ཏཱ’’ཏི མི་ཙྪཱ་ཡ ཨ་བྷ་ཎིཾ, ཏེ་ན མེ ཏེ མ་ནྟཱ ན་ཊྛཱ, སྭཱ་ཧཾ པ་ཧཱི་ན་མ་ནྟོ ཨི་དཱ་ནི ཀ་པ་ཎོ རུ་དཱ་མཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་པ་དྷ་མྨོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ར་ཏ་ན་མ་ནྟཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྨི་ཉྷི ཨུ་ཏྟ་མ་ར་ཏ་ན་མ་ནྟེ ལ་དྡྷེ ཛཱ་ཏི ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ ག་ར་ཧ་ནྟོ –
༧. ‘‘ཨེ་ར་ཎྜཱ པུ་ཙི་མ་ནྡཱ ཝཱ, ཨ་ཐ ཝཱ པཱ་ལི་བྷ་དྡ་ཀཱ;
མ་དྷུཾ མ་དྷུ་ཏྠི་ཀོ ཝི་ནྡེ, སོ ཧི ཏ་སྶ དུ་མུ་ཏྟ་མོ.
༨. ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝེ་སྶཱ, སུ་དྡཱ ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཀྐུ་སཱ;
ཡ་མྷཱ དྷ་མྨཾ ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, སོ ཧི ཏ་སྶ ན་རུ་ཏྟ་མོ.
༩. ‘‘ཨི་མ་སྶ ད་ཎྜ་ཉྩ ཝ་དྷ་ཉྩ ད་ཏྭཱ, ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ལ་ཡཱ་ཐ ཛ་མྨཾ;
ཡོ ཨུ་ཏྟ་མ་ཏྠཾ ཀ་སི་རེ་ན ལ་དྡྷཾ, མཱ་ནཱ་ཏི་མཱ་ནེ་ན ཝི་ནཱ་ས་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ མ་དྷུ་ཏྠི་ཀོཏི མ་དྷུ་ཨ་ཏྠི་ཀོ པུ་རི་སོ ཨ་ར་ཉྙེ མ་དྷུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨེ་ཏེ་སཾ རུ་ཀྑཱ་ནཾ ཡ་ཏོ མ་དྷུཾ ལ་བྷ་ཏི, སོ་ཝ དུ་མོ ཏ་སྶ དུ་མུ་ཏྟ་མོ ནཱ་མ. ཏ་ཐེ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་དཱི་སུ ཡ་མྷཱ པུ་རི་སཱ དྷ་མྨཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཡུ་ཏྟཾ ཨ་ཏྠཾ ཝི་ཛཱ་ནེ་ཡྻ, སོ་ཝ ཏ་སྶ ཨུ་ཏྟ་མོ ན་རོ ནཱ་མ. ཨི་མ་སྶ ད་ཎྜ་ཉྩཱཏི ཨི་མ་སྶ པཱ་པ་དྷ་མྨ་སྶ ས་བྦ་སྶ་ཧ་ར་ཎ་ད་ཎྜ་ཉྩ ཝེ་ལུ༹་པེ་སི་ཀཱ་དཱི་ཧི པི་ཊྛི་ཙ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཝ་དྷ་ཉྩ ད་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཛ་མྨཾ ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁ་ལ་ཡཱ་ཐ, ཁ་ལི་ཀཱ་ར་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་དྡྷ་མ་ཐ ནི་ཀྐ་ཌྜྷ་ཐ, ཀིཾ ཨི་མི་ནཱ ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟེ་ནཱ་ཏི.
རཱ་ཛ་པུ་རི་སཱ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་ཝཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ་ཝ ས་ཙེ པུ་ན མ་ནྟེ ལ་བྷི་སྶ་སི, ཨི་དྷ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སི, ནོ ཙེ, ཨི་མཾ དི་སཾ མཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཏཾ ནི་བྦི་ས་ཡ་མ་ཀཾ་སུ. སོ ཨ་ནཱ་ཐོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ན མེ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ཨ་ཏྠི, ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨཱ་རཱ་དྷེ་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནྟཾ ཡཱ་ཙི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རོ་ད་ནྟོ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, པ་སྶ ཏཾ པཱ་པ་དྷ་མྨཾ པ་རི་ཧཱི་ན་མ་ནྟཾ པུ་ན ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སོ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛོ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མུ་སཱ་ཝཱ་དཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཙྩ་ཡཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ པུ་ན མ་ནྟེ ཡཱ་ཙ་ནྟོ –
༡༠. ‘‘ཡ་ཐཱ ས་མཾ མ་ཉྙ་མཱ་ནོ པ་ཏེ་ཡྻ, སོ་བྦྷཾ གུ་ཧཾ ན་ར་ཀཾ པཱུ་ཏི་པཱ་དཾ;
ར་ཛྫཱུ་ཏི ཝཱ ཨ་ཀྐ་མེ ཀ་ཎྷ་ས་པྤཾ, ཨ་ནྡྷོ ཡ་ཐཱ ཛོ་ཏི་མ་དྷི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻ;
ཨེ་ཝ་མྤི མཾ ཏཾ ཁ་ལི་ཏཾ ས་པ་ཉྙ, པ་ཧཱི་ན་མ་ནྟ་སྶ པུ་ན་པྤ་དཱ་ཧཱི’’ཏི. – གཱ་ཐ་མཱ་ཧ;
ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ས་མནྟི ཡ་ཐཱ པུ་རི་སོ ཨི་དཾ ས་མཾ ཋཱ་ན་ནྟི མ་ཉྙ་མཱ་ནོ སོ་བྦྷཾ ཝཱ གུ་ཧཾ ཝཱ བྷཱུ་མི་ཡཱ ཕ་ལི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ས་ངྑཱ་ཏཾ ན་ར་ཀཾ ཝཱ པཱུ་ཏི་པཱ་དཾ ཝཱ པ་ཏེ་ཡྻ. པཱུ་ཏི་པཱ་དོཏི ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ མ་ཧཱ་རུ་ཀྑེ སུ་སྶི་ཏྭཱ མ་ཏེ ཏ་སྶ མཱུ་ལེ་སུ པཱུ་ཏི་ཀེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ཏ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མ་ཧཱ་ཨཱ་ཝཱ་ཊོ ཧོ་ཏི, ཏ་སྶ ནཱ་མཾ. ཛོ་ཏི་མ་དྷི་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱཏི ཨ་གྒིཾ ཨ་ཀྐ་མེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མྤཱིཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ཧ་མྤི པ་ཉྙཱ་ཙ་ཀྑུ་ནོ ཨ་བྷཱ་ཝཱ ཨ་ནྡྷོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝི་སེ་སཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཏུ་མྷེ་སུ ཁ་ལི་ཏོ, ཏཾ མཾ ཁ་ལི་ཏཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ས་པ་ཉྙ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣ པ་ཧཱི་ན་མ་ནྟ་སྶ མ་མ པུ་ན་པི དེ་ཐཱ་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཀ་ཐེ་སི, ཨ་ནྡྷོ ཧི ས་ཉྙཱ་ཡ དི་ནྣཱ་ཡ སོ་བྦྷཱ་དཱི་ནི པ་རི་ཧ་ར་ཏི, མ་ཡཱ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཏ་ཝ ཀ་ཐི་ཏཾ, ཨི་དཱ་ནི ཀི་མ་ཏྠཾ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ –
༡༡. ‘‘དྷ་མྨེ་ན མ་ནྟཾ ཏ་ཝ ས་མྤ་དཱ་སིཾ, ཏུ་ཝ་མྤི དྷ་མྨེ་ན པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི;
པ་ཀ་ཏི་མྤི ཏེ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་སཾ་སིཾ, དྷ་མྨེ ཋི་ཏཾ ཏཾ ན ཛ་ཧེ་ཡྻ མ་ནྟོ.
༡༢. ‘‘ཡོ བཱ་ལ-མ་ནྟཾ ཀ་སི་རེ་ན ལ་དྡྷཾ, ཡཾ དུ་ལླ་བྷཾ ཨ་ཛྫ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀེ;
ཀི་ཉྩཱ་པི ལ་དྡྷཱ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ཨ་པྤ་པ་ཉྙོ, ཝི་ནཱ་ས་ཡཱི ཨ་ལི་ཀཾ བྷཱ་ས་མཱ་ནོ.
༡༣. ‘‘བཱ་ལ་སྶ མཱུ་ལ༹ྷ་སྶ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ ཙ, མུ་སཱ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ ཨ་ས་ཉྙ་ཏ་སྶ;
མ་ནྟེ མ་ཡཾ ཏཱ་དི་ས་ཀེ ན དེ་མ, ཀུ་ཏོ མ་ནྟཱ ག་ཙྪ ན མ་ཡ྄ཧཾ རུ་ཙྩ་སཱི’’ཏི. –
ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨེ་ནཱཏི ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་བྷཱ་གཾ ཧི་ར་ཉྙཾ ཝཱ སུ་ཝ་ཎྞཾ ཝཱ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ནེ་ཝ མ་ནྟཾ ས་མྤ་དཱ་སིཾ, ཏྭ་མྤི ཀི་ཉྩི ཨ་ད་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ས་མེ་ནེ་ཝ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་སི. དྷ་མྨེ ཋི་ཏནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱུ་ཛ་ཀ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏཾ. ཏཱ་དི་ས་ཀེཏི ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ ཨ་ཀཱ་ལ་ཕ་ལ་ག་ཎྷཱ་པ་ཀེ མ་ནྟེ ན དེ་མ, ག་ཙྪ ན མེ རུ་ཙྩ་སཱི་ཏི.
སོ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏོ ‘‘ཀིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏེ་ནཱ’’ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཐ་མ་ར་ཎཾ མ་རི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཨ་ཀ་ཏ་ཉྙཱུ མཱ་ཎ་ཝོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཙ་ཎྜཱ་ལ་པུ་ཏྟོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཨ་མྦ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༤༧༥] ༢. ཕ་ནྡ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀུ་ཋཱ་རི་ཧ་ཏྠོ པུ་རི་སོཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ རོ་ཧི་ཎཱི་ན་དཱི་ཏཱི་རེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཀ་ལ་ཧཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ པ་ན ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན ས་ཏྠཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ – མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་གཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྲེ་ཀོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ དཱ་རཱུ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ར་ཐཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་དཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ མ་ཧཱ་ཕ་ནྡ་ན་རུ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི. ཨེ་ཀོ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ གོ་ཙ་རཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི. ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝཱ་ཏེ པ་ཧ་ར་ནྟེ ཨེ་ཀོ སུ་ཀྑ་ད་ཎྜ་ཀོ པ་ཏི་ཏྭཱ ཁ་ནྡྷེ ཨ་ཝ་ཏྠཱ་སི. སོ ཐོ་ཀཾ ཁ་ནྡྷེ་ན རུ་ཛ་ནྟེ་ན བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀི་ཉྩི ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཉྙོ མཾ སཱི་ཧོ ཝཱ བྱ་གྒྷོ ཝཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟོ ན་ཏྠི, ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན རུ་ཀྑེ ནི་བྦ་ཏྟ་དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨེ་ཏྠ ནི་པ་ཛྫ་ནྟཾ ན ས་ཧ་ཏི མ་ཉྙེ, ཧོ་ཏུ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཀོ་པཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ནེ་ཝ ཏ་ཝ རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཏྟཾ ཁཱ་དཱ་མི, ན སཱ་ཁཾ བྷ་ཉྫཱ་མི, ཨི་དྷ ཨ་ཉྙེ མི་གེ ཝ་ས་ནྟེ ས་ཧ་སི, མཾ ན ས་ཧ་སི, ཀོ མ་ཡ྄ཧཾ དོ་སོ ཨ་ཏྠི, ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཨཱ་ག་མེ་ཧི, ས་མཱུ་ལཾ ཏེ རུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜི་ཀཾ ཚེ་དཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཾ ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པུ་རི་སཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. ཏ་དཱ སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི དྭེ ཏ་ཡོ མ་ནུ་སྶེ ཨཱ་དཱ་ཡ ར་ཐ་དཱ་རཱུ་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ ཡཱ་ན་ཀེ་ན ཏཾ པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཡཱ་ན་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཝཱ་སི་ཕ་ར་སུ་ཧ་ཏྠོ རུ་ཀྑེ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཕ་ནྡ་ན་ས་མཱི་པཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཛྫ, མ་ཡཱ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛིཾ ད་ཊྛུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཙ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཕ་ནྡ་ན་ས་མཱི་པེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. སོ ‘‘ཡཱ་ཝ ཨེ་སོ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མ་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༤. ‘‘ཀུ་ཋཱ་རི་ཧ་ཏྠོ པུ་རི་སོ, ཝ་ན་མོ་ག་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་སི;
པུ་ཊྛོ མེ ས་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཀིཾ དཱ་རུཾ ཚེ་ཏུ་མི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་རི་སོཏི ཏྭཾ ཀུ་ཋཱ་རི་ཧ་ཏྠོ ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨི་མཾ ཝ་ནཾ ཨོ་ག་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་སཱི་ཏི.
སོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ ཝ་ཏ བྷོ, ན ཝ་ཏ མེ ཨི་ཏོ པུ་བྦེ མི་གོ མ་ནུ་སྶ་ཝཱ་ཙཾ བྷཱ་ས་ནྟོ དི་ཊྛ་པུ་བྦོ, ཨེ་ས ར་ཐཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ དཱ་རུཾ ཛཱ་ནི་སྶ་ཏི, པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༥. ‘‘ཨི་སྶོ ཝ་ནཱ་ནི ཙ་ར་སི, ས་མཱ་ནི ཝི་ས་མཱ་ནི ཙ;
པུ་ཊྛོ མེ ས་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཀིཾ དཱ་རུཾ ནེ་མི་ཡཱ ད་ལ༹ྷ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨི་སྶོཏི ཏྭ་མྤི ཨེ་ཀོ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ཝ་ནཱ་ནི ཙ་ར་སི, ཏྭཾ ར་ཐཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ དཱ་རུཾ ཛཱ་ནི་སྶ་སཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧོ ‘‘ཨི་དཱ་ནི མེ མ་ནོ་ར་ཐོ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༦. ‘‘ནེ་ཝ སཱ་ལོ ན ཁ་དི་རོ, ནཱ་སྶ་ཀ་ཎྞོ ཀུ་ཏོ དྷ་ཝོ;
རུ་ཀྑོ ཙ ཕ་ནྡ་ནོ ནཱ་མ, ཏཾ དཱ་རུཾ ནེ་མི་ཡཱ ད་ལ༹ྷ’’ནྟི.
སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ‘‘སུ་དི་ཝ་སེ་ན ཝ་ཏ་མྷི ཨ་ཛྫ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ཊྛོ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏོ མེ ར་ཐཱ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ དཱ་རུཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཏི, ཨ་ཧོ སཱ་དྷཱུ’’ཏི པུ་ཙྪ་ནྟོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༧. ‘‘ཀཱི་དི་སཱ་ནི་སྶ པ་ཏྟཱ་ནི, ཁ་ནྡྷོ ཝཱ པ་ན ཀཱི་དི་སོ;
པུ་ཊྛོ མེ ས་མྨ ཨ་ཀྑཱ་ཧི, ཡ་ཐཱ ཛཱ་ནེ་མུ ཕ་ནྡ་ན’’ནྟི.
ཨ་ཐ་སྶ སོ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༨. ‘‘ཡ་སྶ སཱ་ཁཱ པ་ལ་མྦ་ནྟི, ན་མ་ནྟི ན ཙ བྷ་ཉྫ་རེ;
སོ རུ་ཀྑོ ཕ་ནྡ་ནོ ནཱ་མ, ཡ་སྶ མཱུ་ལེ ཨ་ཧཾ ཋི་ཏོ.
༡༩. ‘‘ཨ་རཱ་ནཾ ཙ་ཀྐ་ནཱ་བྷཱི་ནཾ, ཨཱི་སཱ་ནེ་མི་ར་ཐ་སྶ ཙ;
ས་བྦ་སྶ ཏེ ཀ་མྨ་ནི་ཡོ, ཨ་ཡཾ ཧེ་སྶ་ཏི ཕ་ནྡ་ནོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨ་རཱ་ན’’ནྟི ཨི་དཾ སོ ‘‘ཀ་དཱ་ཙེ་ས ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ན ག་ཎྷེ་ཡྻ, གུ་ཎ་མྤི་སྶ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཏ་ཏྠ ཨཱི་སཱ་ནེ་མི་ར་ཐ་སྶ ཙཱཏི ཨཱི་སཱ་ཡ ཙ ནེ་མི་ཡཱ ཙ སེ་ས་སྶ ཙ ར་ཐ་སྶ ས་བྦ་སྶ ཏེ ཨེ་ས ཀ་མྨ་ནི་ཡོ ཀ་མྨ་ཀྑ་མོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
སོ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཝི་ཙ་རི, ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་པི རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི. རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཏ་སྶ ཨུ་པ་རི ན ཀི་ཉྩི པཱ་ཏི་ཏཾ, ཨ་ཡཾ ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཨཱ་གྷཱ་ཏཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ མ་མ ཝི་མཱ་ནཾ ནཱ་སེ་ཏི, ཨ་ཧ་ཉྩ ཝི་ན་སྶི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཀེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ཨི་མ་ཉྩ ཨི་སྶཾ ཝི་ནཱ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ ཝ་ན་ཀ་མྨི་ཀ་པུ་རི་སོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཙྪི ‘‘བྷོ པུ་རི་ས མ་ནཱ་པོ ཏེ རུ་ཀྑོ ལ་དྡྷོ, ཨི་མཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ར་ཐ་ནེ་མིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་མི་ནཱ རུ་ཀྑེ་ན ར་ཐོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཀེ་ན ཏེ ཨ་ཀྑཱ་ཏ་ནྟི. ‘‘ཨེ་ཀེ་ན ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘སཱ་དྷུ སུ་ཊྛུ ཏེ་ན ཨ་ཀྑཱ་ཏཾ, ཨི་མི་ནཱ རུ་ཀྑེ་ན ར་ཐོ སུ་ནྡ་རོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧ་སྶ ག་ལ་ཙ་མྨཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལ་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨ་ཡ་པ་ཊྚེ་ན ཝི་ཡ ནེ་མི་མ་ཎྜ་ལེ པ་རི་ཀྑི་ཏྟེ ནེ་མི ཙ ཐི་རཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, བ་ཧུ་ཉྩ དྷ་ནཾ ལ་བྷི་སྶ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧ་ཙ་མྨཾ ཀུ་ཏོ ལ་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི? ‘‘ཏྭཾ བཱ་ལ་ཀོ་སི, ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ རུ་ཀྑོ ཝ་ནེ ཋི་ཏོ ན པ་ལཱ་ཡ་ཏི, ཏྭཾ ཡེ་ན ཏེ རུ་ཀྑོ ཨ་ཀྑཱ་ཏོ, ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘སཱ་མི ཏ་ཡཱ ད་སྶི་ཏ་རུ་ཀྑཾ ཀ་ཏ་ར་ཊྛཱ་ནེ ཚི་ནྡཱ་མཱི’ཏི ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཧི, ཨ་ཐ ནཾ ནི་རཱ་ས་ངྐཾ ‘ཨི་དྷ ཙ ཨེ་ཏྠ ཙ ཚི་ནྡཱ’ཏི མུ་ཁ་ཏུ་ཎྜཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟཾ ཏི་ཁི་ཎེ་ན མ་ཧཱ་ཕ་ར་སུ་ནཱ ཀོ་ཊྚེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་མྨཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཝ་ར་མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡཱ’’ཏི ཝེ་རཾ ཨ་པྤེ་སི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ –
༢༠. ‘‘ཨི་ཏི ཕ་ནྡ་ན་རུ་ཀྑོ་པི, ཏཱ་ཝ་དེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་བྷཱ་ས་ཐ;
མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ཏྠི, བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛ སུ་ཎོ་ཧི མེ.
༢༡. ‘‘ཨི་སྶ་སྶ ཨུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མྷཱ, ཨུ་ཀྐ་ཙྩ ཙ་ཏུ་ར་ངྒུ་ལཾ;
ཏེ་ན ནེ་མིཾ པ་སཱ་རེ་སི, ཨེ་ཝཾ ད་ལ༹ྷ་ཏ་རཾ སི་ཡཱ.
༢༢. ‘‘ཨི་ཏི ཕ་ནྡ་ན་རུ་ཀྑོ་པི, ཝེ་རཾ ཨ་པྤེ་སི ཏཱ་ཝ་དེ;
ཛཱ་ཏཱ་ན་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ཏཱ་ནཾ, ཨི་སྶཱ་ནཾ དུ་ཀྑ་མཱ་ཝ་ཧཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ བྷཱ་ར་དྭཱ་ཛཱཏི ཏཾ གོ་ཏྟེ་ན ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨུ་པ་ཀྑ་ནྡྷ་མྷཱཏི ཁ་ནྡྷ་ཏོ. ཨུ་ཀྐ་ཙྩཱཏི ཨུ་ཀྐ་ནྟི་ཏྭཱ.
ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི རུ་ཀྑ་དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ མ་ངྒ་ལ་དི་ཝ་སོ’’ཏི ཀཱ་ལ༹་སཱི་ཧཾ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ ཚེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་མ་ཏྠཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟོ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ –
༢༣. ‘‘ཨི་ཙྩེ་ཝཾ ཕ་ནྡ་ནོ ཨི་སྶཾ, ཨི་སྶོ ཙ པ་ན ཕ་ནྡ་ནཾ;
ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་ཝཱ་དེ་ན, ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་མ་གྷཱ་ཏ་ཡུཾ.
༢༤. ‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ, ཝི་ཝཱ་དོ ཡ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ཏི;
མ་ཡཱུ་ར་ན་ཙྩཾ ན་ཙྩ་ནྟི, ཡ་ཐཱ ཏེ ཨི་སྶ་ཕ་ནྡ་ནཱ.
༢༥. ‘‘ཏཾ ཝོ ཝ་དཱ་མི བྷ་དྡཾ ཝོ, ཡཱ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ ས་མཱ་ག་ཏཱ;
ས་མྨོ་ད་ཐ མཱ ཝི་ཝ་ད་ཐ, མཱ ཧོ་ཐ ཨི་སྶ་ཕ་ནྡ་ནཱ.
༢༦. ‘‘སཱ་མ་གྒི་མེ་ཝ སི་ཀྑེ་ཐ, བུ་དྡྷེ་ཧེ་ཏཾ པ་སཾ་སི་ཏཾ;
སཱ་མ་གྒི་ར་ཏོ དྷ་མྨ་ཊྛོ, ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ ན དྷཾ་ས་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་གྷཱ་ཏ་ཡུནྟི གྷཱ་ཏཱ་པེ་སུཾ. མ་ཡཱུ་ར་ན་ཙྩཾ ན་ཙྩ་ནྟཱིཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ ཡ་ཏྠ ཧི མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཝི་ཝཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཏྠ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ མ་ཡཱུ་རཱ ན་ཙྩ་ནྟཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏ་བྦཾ ར་ཧ་སྶ་ངྒཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀ་རོ་ནྟི, ཨེ་ཝཾ མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ར་ནྡྷཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱ མ་ཡཱུ་ར་ན་ཙྩཾ ན་ཙྩ་ནྟི ནཱ་མ. ཡ་ཐཱ ཏེ ཨི་སྶ་ཕ་ནྡ་ནཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙ་སྶ ར་ནྡྷཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟཱ ན་ཙྩིཾ་སུ ནཱ་མ. ཏཾ ཝོཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏུ་མྷེ ཝ་དཱ་མི. བྷ་དྡཾ ཝོཏི བྷ་དྡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཧོ་ཏུ. ཡཱ་ཝ་ནྟེ་ཏྠཱཏི ཡཱ་ཝ་ནྟོ ཨེ་ཏྠ ཨི་སྶ་ཕ་ནྡ་ན་ས་དི་སཱ མཱ ཨ་ཧུ་ཝ་ཏྠ. སཱ་མ་གྒི་མེ་ཝ སི་ཀྑེ་ཐཱཏི ས་མ་གྒ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཏུ་མྷེ སི་ཀྑ་ཐ, ཨི་དཾ པ་ཉྙཱ་ཝུ་དྡྷེ་ཧི པ་ཎྜི་ཏེ་ཧི པ་སཾ་སི་ཏཾ. དྷ་མྨ་ཊྛོཏི སུ་ཙ་རི་ཏ་དྷ་མྨེ ཋི་ཏོ. ཡོ་ག་ཀྑེ་མཱ ན དྷཾ་ས་ཏཱིཏི ཡོ་གེ་ཧི ཁེ་མཱ ནི་བྦཱ་ནཱ ན པ་རི་ཧཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི ནི་བྦཱ་ནེ་ན དེ་ས་ནཱ་ཀཱུ་ཊཾ ག་ཎྷི. ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ་ནོ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ས་མ་གྒཱ ཛཱ་ཏཱ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི ‘‘ཏ་དཱ ཏཾ ཀཱ་ར་ཎཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ན་ས་ཎྜེ ནི་ཝུ་ཏྠ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཕ་ནྡ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༤༧༦] ༣. ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་ས་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨི་དྷེ་ཝ ཧཾ་ས ནི་པ་ཏཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨ་དྷ་ནུ་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནྟ་དེ་ས་ནཾ (སཾ. ནི. ༢.༢༢༨) ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཧི –
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠཱ ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནཱ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཋི་ཏཱ ཨ་སྶུ, ཨ་ཐ པུ་རི་སོ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻ ‘ཨ་ཧཾ ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨཱ་ནཾ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ་ནཾ སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ་ནཾ ཀ་ཏ་ཧ་ཏྠཱ་ནཾ ཀ་ཏཱུ་པཱ་ས་ནཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ ཀ་ཎྜེ ཁི་ཏྟེ ཨ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་སྶཱ་མཱི’ཏི. ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ‘ཛ་ཝ་ནོ པུ་རི་སོ པ་ར་མེ་ན ཛ་ཝེ་ན ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ’ཏི ཨ་ལཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཡ་ཐཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཛ་ཝོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཛ་ཝོ, ཏ་ཏོ སཱི་གྷ་ཏ་རོ. ཡ་ཐཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ ཛ་ཝོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ ཛ་ཝོ, ཡ་ཐཱ ཙ ཡཱ དེ་ཝ་ཏཱ ཙ་ནྡི་མ་སཱུ་རི་ཡཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ དྷཱ་ཝ་ནྟི, ཏཱ་སཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཛ་ཝོ, ཏ་ཏོ སཱི་གྷ་ཏ་རཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ ཁཱི་ཡ་ནྟི, ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ ‘ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦ’’ནྟི –
ཨི་མ་སྶ སུ་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ དུ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ ཋ་ཏྭཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རེ ཨི་ཏྟ་རེ དུ་བྦ་ལེ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་དཱི་པེ་ནྟོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ན་བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་ནྟཱ་སཾ པཱ་པེ་སི, ཨ་ཧོ བུ་དྡྷ་བ་ལཾ ནཱ་མཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སྭཱ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྟོ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨི་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, མ་ཡཱ ཧི པུ་བྦེ ཨ་ཧེ་ཏུ་ཀ་ཧཾ་ས་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན་པི ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ ཨི་ཏྟ་ར་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་རཱ་ཛ་པ་རི་སཾ སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་ས་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ན་ཝུ་ཏི་ཧཾ་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་རེ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་སཱ་ལིཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀི་ལ་ཉྫཾ པ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཝི་ཡ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ་ན མ་ནྡ་མ་ནྡཱ་ཡ ཝི་ལཱ་ས་ག་ཏི་ཡཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཾ ག་ཙྪ་ཏི. ཨ་ཐ ནཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མི་ནཱ་པི མཱ་དི་སེ་ན ར་ཉྙཱ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ སི་ནེ་ཧཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ མཱ་ལཱ་ག་ནྡྷ་ཝི་ལེ་པ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་བྦ་ཏཱུ་རི་ཡཱ་ནི པ་གྒ་ཎྷཱ་པེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཧཾ་སེ པུ་ཙྪི ‘‘རཱ་ཛཱ, མ་མ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཀིཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ར་ཉྙོ ཨ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ར་ཉྙཱ ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཉྙོ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀེ་ན པ་ཀྑེ་ན ཨུ་ད་ཀཾ, ཨེ་ཀེ་ན ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཏེ་ན ཨུ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ་ནྡ་ན་ཙུ་ཎྞེ་ན ཨོ་ཀི་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ད་ཊྛུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཧཱ་ཡོ མེ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ས་ཧཱ་ཡོ མེ ཨ་ཛྫ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཙྪ་ཏི.
ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་ནི་ཊྛཱ དྭེ ཧཾ་ས་པོ་ཏ་ཀཱ ‘‘སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནྟེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ ‘‘མ་ཡཾ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏཱ་ཏཱ, སཱུ་རི་ཡ་ཛ་ཝོ ནཱ་མ སཱི་གྷོ, སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ཐ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ཐ, མཱ ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི. ཏེ དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཡཱ་ཙིཾ་སུ, བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ཏེ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཝཱ་རེ་སི་ཡེ་ཝ. ཏེ མཱ་ན་ཐ་དྡྷཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨ་ནཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ་ཝ ‘‘སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི སཱུ་རི་ཡེ ཨ་ནུ་གྒ་ཏེ་ཡེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏེ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཏེ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, ཨ་ནྟ་རཱ་ཝ ཝི་ན་སྶི་སྶ་ནྟི, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏེ་སཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ་པི ག་ནྟྭཱ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ་ཡེ་ཝ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ཨུ་གྒ་ཏེ སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལེ ཧཾ་ས་པོ་ཏ་ཀཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཀྑ་ནྡིཾ་སུ, མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ་པི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀོ ཡཱ་ཝ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཱ ཛ་ཝི་ཏྭཱ ཀི་ལ་མི, པ་ཀྑ་ས་ནྡྷཱི་སུ ཨ་གྒི་ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི ‘‘བྷཱ་ཏི་ཀ, ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཏེ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཀྑ་པ་ཉྫ་རེ་ན པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏཾ ནེ་ཏྭཱ ཧཾ་སཱ་ནཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡཾ པ་ཏྭཱ ཨི་ཏ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ པཱ་ཡཱ་སི. སོ་པི ཡཱ་ཝ ཨུ་པ་ཀ་ཊྛ་མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀཱ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་ཏྭཱ ཀི་ལ་མི, པ་ཀྑ་ས་ནྡྷཱི་སུ ཨ་གྒི་ཨུ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི ‘‘བྷཱ་ཏི་ཀ, ན ས་ཀྐོ་མཱི’’ཏི. ཏ་མྤི མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཏ་ཐེ་ཝ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཀྑ་པ་ཉྫ་རེ་ནཱ་དཱ་ཡ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སཱུ་རི་ཡོ ན་བྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ པཱ་པུ་ཎི.
ཨ་ཐ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘མ་མ ཨ་ཛྫ ས་རཱི་ར་བ་ལཾ ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝེ་གེ་ན པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ ཡུ་ག་ནྡྷ་ར་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཝེ་གེ་ན སཱུ་རི་ཡཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ་ན པུ་ར་ཏོ, ཀཱ་ལེ་ན པ་ཙྪ་ཏོ ཛ་ཝི་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝ་ནཾ ནཱ་མ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཨ་ཡོ་ནི་སོ་མ་ན་སི་ཀཱ་ར་ས་མྦྷཱུ་ཏཾ, ཀིཾ མེ ཨི་མི་ནཱ, བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ མ་མ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ཨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟཾ དྷ་མྨ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡེ ན་བྷ་མ་ཛ྄ཛྷཾ ཨ་ན་ཏི་ཀྐ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ས་ཀ་ལ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་ག་བྦྷཾ ཨ་ནྟ་ནྟེ་ན ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ ཝེ་གཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ ཨ་ནྟ་ནྟེ་ན ཨ་ནུ་སཾ་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པཱ་པུ་ཎི. དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཾ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཧཾ་ས་ཙྪ་ནྣཾ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི, ཚི་དྡཾ ནཱ་མ ན པ་ཉྙཱ་ཡི, ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཝེ་གེ པ་རི་ཧཱ་ཡ་ནྟེ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཚི་དྡཱ་ནི པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཝེ་གཾ པ་རི་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་ར་སྶ ཨ་བྷི་མུ་ཁ་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ མེ ས་ཧཱ་ཡོ’’ཏི སོ་མ་ན་སྶ་པྤ་ཏྟོ ཏ་སྶ ནི་སཱི་ད་ན་ཏྠཱ་ཡ ཀ་ཉྩ་ན་པཱི་ཋཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨ, པ་ཝི་ས, ཨི་དྷ ནི་སཱི་དཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༧. ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ཧཾ་ས ནི་པ་ཏ, པི་ཡཾ མེ ཏ་ཝ ད་སྶ་ནཾ;
ཨི་སྶ་རོ་སི ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, ཡ་མི་དྷ་ཏྠི པ་ཝེ་ད་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ‘‘ཨི་དྷཱ’’ཏི ཀ་ཉྩ་ན་པཱི་ཋཾ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧ. ནི་པ་ཏཱཏི ནི་སཱི་ད. ཨི་སྶ་རོ་སཱིཏི ཏྭཾ ཨི་མ་སྶ ཋཱ་ན་སྶ ཨི་སྶ་རོ སཱ་མི ཧུ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. ཡ་མི་དྷ་ཏྠི པ་ཝེ་ད་ཡཱཏི ཡཾ ཨི་མ་སྨིཾ ནི་ཝེ་ས་ནེ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ཨ་པ་རི་ས་ངྐ་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐེ་ཧཱི་ཏི.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཀ་ཉྩ་ན་པཱི་ཋེ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ ས་ཏ་པཱ་ཀ་ས་ཧ་སྶ་པཱ་ཀེ་ཧི ཏེ་ལེ་ཧི ཏ་སྶ པ་ཀྑ་ནྟ་རཱ་ནི མ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་ཉྩ་ན་ཏ་ཊྚ་ཀེ མ་དྷུ་ལཱ་ཛེ ཙ མ་དྷུ་རོ་ད་ཀ་ཉྩ ས་ཀྑ་རོ་ད་ཀ་ཉྩ དཱ་པེ་ཏྭཱ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ས་མྨ, ཏྭཾ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ག་ཏོ་སི, ཀུ་ཧིཾ ཨ་ག་མི་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. སོ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ ‘‘ས་མྨ, མ་མ་པི སཱུ་རི་ཡེ་ན ས་དྡྷིཾ ཛ་ཝི་ཏ་ཝེ་གཾ ད་སྶེ་ཧཱི’’ཏི. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན ས་ཀྐཱ སོ ཝེ་གོ ད་སྶེ་ཏུ་ནྟི. ཏེ་ན ཧི མེ ས་རི་ཀྑ་ཀ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་ཧཱི་ཏི. སཱ་དྷུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་རི་ཀྑ་ཀ་མ་ཏྟཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མི, ཨ་ཀྑ་ཎ་ཝེ་དྷཱི དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་སི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ནཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ སི་ལཱ་ཐ་མྦྷཾ ནི་ཁ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ གཱི་ཝཱ་ཡཾ གྷ་ཎྚཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ སི་ལཱ་ཐ་མྦྷ་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ ཐ་མྦྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ་བྷི་མུ་ཁེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ ཛ་ནཱ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཙ་ཏུ་དྡི་སཱ་བྷི་མུ་ཁཱ ཙ་ཏྟཱ་རི ཀ་ཎྜཱ་ནི ཁི་པ་ནྟུ, ཏཱ་ནི ཨ་ཧཾ པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་པྤ་ཏྟཱ་ནེ་ཝ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཏེ་སཾ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པཱ་ཏེ་སྶཱ་མི. མ་མ ཀ་ཎྜ་ག་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ གྷ་ཎྚ་ས་དྡ་ས་ཉྙཱ་ཡ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི, མཾ པ་ན ན པ་སྶི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཁི་ཏྟ་ཀ་ཎྜཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ པཱ་ད་མཱུ་ལེ པཱ་ཏེ་ཏྭཱ སི་ལཱ་ཐ་མྦྷ་མ་ཏྠ་ཀེ ནི་སི་ནྣ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ‘‘དི་ཊྛོ ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡ྄ཧཾ ཝེ་གོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ཝེ་གོ མ་ཡ྄ཧཾ ནེ་ཝ ཨུ་ཏྟ་མོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མོ, པ་རི་ཏྟོ ལཱ་མ་ཀ་ཝེ་གོ ཨེ་ས, ཨེ་ཝཾ སཱི་གྷོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཝེ་གོ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ པུ་ཙྪི ‘‘ས་མྨ, ཨ་ཏྠི པ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཝེ་ག་ཏོ ཨ་ཉྙོ སཱི་གྷ་ཏ་རོ ཝེ་གོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་མ་ཝེ་ག་ཏོ་པི ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ སཱི་གྷ་ཏ་རཾ ཁཱི་ཡ་ནྟི བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཁ་ཡཾ ག་ཙྪ་ནྟཱི’’ཏི ཁ་ཎི་ཀ་ནི་རོ་དྷ་ཝ་སེ་ན རཱུ་པ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ནི་རོ་དྷཾ ད་སྶེ་ཏི, ཏ་ཏོ ནཱ་མ་དྷ་མྨཱ་ནཾ. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏོ ས་ཏིཾ པ་ཙྩུ་པ་ཊྛཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི, མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཨུ་ཏྲཱ་སཾ པ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ར་ཉྙོ མུ་ཁཾ ཨུ་ད་ཀེ་ན སི་ཉྩི་ཏྭཱ ས་ཏིཾ ལ་བྷཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཧི, དྷ་མྨཾ ཙ་རཱ་ཧི, དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཧི, ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧོ་ཧི, དེ་ཝཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི. ཨ་ཐ རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་མི, མ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་དི་སེ་ན ཉཱ་ཎ་བ་ལ་ས་མྤ་ནྣེ་ན ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཝི་ནཱ ཝ་སི་ཏུཾ ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ, ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ མ་ཡ྄ཧཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨོ་ཝཱ་དཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༨. ‘‘ས་ཝ་ནེ་ན ཨེ་ཀ་སྶ པི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, དི་སྭཱ པ་ནེ་ཀ་སྶ ཝི་ཡེ་ཏི ཚ་ནྡོ;
དི་སྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙ པི་ཡཱ བྷ་ཝ་ནྟི, ཀ་ཙྩི་ནྣུ མེ པཱི་ཡ་སི ད་སྶ་ནེ་ན.
༢༩. ‘‘ས་ཝ་ནེ་ན པི་ཡོ མེ་སི, བྷི་ཡྻོ ཙཱ་ག་མྨ ད་སྶ་ནཾ;
ཨེ་ཝཾ པི་ཡ་ད་སྶ་ནོ མེ, ཝ་ས ཧཾ་ས མ་མ་ནྟི་ཀེ’’ཏི.
ཏཱ་སཾ ཨ་ཏྠོ – ས་མྨ ཧཾ་ས་རཱ་ཛ ས་ཝ་ནེ་ན ཨེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཙྩེ པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ‘‘ཨེ་ཝཾ གུ་ཎོ ནཱ་མཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ས་ཝ་ནེ་ན པི་ཡཱ་ཡ་ཏི, ཨེ་ཀ་སྶ པ་ན ཨེ་ཀ་ཙྩེ དི་སྭཱ་ཝ ཚ་ནྡོ ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, པེ་མཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡ་ཏི, ཁཱ་དི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏཱ ཡ་ཀྑཱ ཝི་ཡ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཨེ་ཀ་སྶ ཨེ་ཀ་ཙྩེ དི་སྭཱ ཙ སུ་ཏྭཱ ཙཱ་ཏི ཨུ་བྷ་ཡ་ཐཱ་པི པི་ཡཱ ཧོ་ནྟི, ཏེ་ན ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི. ཀ་ཙྩི་ནྣུ མེ པཱི་ཡ་སི ད་སྶ་ནེ་ནཱཏི ཀ་ཙྩི ནུ ཏྭཾ མཾ པི་ཡཱ་ཡ་སི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ཏྭཾ ས་ཝ་ནེ་ན པི་ཡོ་ཝ, ད་སྶ་ནཾ པ་ནཱ་ག་མྨ ཨ་ཏི་པི་ཡོ་ཝ. ཨེ་ཝཾ མ་མ པི་ཡ་ད་སྶ་ནོ ས་མཱ་ནོ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དྷ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་སཱ་ཏི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༣༠. ‘‘ཝ་སེ་ཡྻཱ་མ ཏ་ཝཱ་གཱ་རེ, ནི་ཙྩཾ ས་ཀྐ་ཏ་པཱུ་ཛི་ཏཱ;
མ་ཏྟོ ཙ ཨེ་ཀ་དཱ ཝ་ཛྫེ, ཧཾ་ས་རཱ་ཛཾ པ་ཙ་ནྟུ མེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ མ་ཏྟོ ཙ ཨེ་ཀ་དཱཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཾ ཏ་ཝ གྷ་རེ ནི་ཙྩཾ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཝ་སེ་ཡྻཱ་མ, ཏྭཾ པ་ན ཀ་དཱ་ཙི སུ་རཱ་མ་ད་མ་ཏྟོ མཾ་ས་ཁཱ་ད་ན་ཏྠཾ ‘‘ཧཾ་ས་རཱ་ཛཾ པ་ཙ་ནྟུ མེ’’ཏི ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི, ཨ་ཐ ཨེ་ཝཾ ཏ་ཝ ཨ་ནུ་ཛཱི་ཝི་ནོ མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙེ་ཡྻུཾ, ཏ་དཱ་ཧཾ ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཨ་ཐ་སྶ རཱ་ཛཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་ཛྫ་མེ་ཝ ན པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ དཱ་ཏུཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༡. ‘‘དྷི་ར་ཏྠུ ཏཾ མ་ཛྫ་པཱ་ནཾ, ཡཾ མེ པི་ཡ་ཏ་རཾ ཏ་ཡཱ;
ན ཙཱ་པི མ་ཛྫཾ པི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཝ་ཙྪ་སཱི གྷ་རེ’’ཏི.
ཏ་ཏོ པ་རཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཚ གཱ་ཐཱ ཨཱ་ཧ –
༣༢. ‘‘སུ་ཝི་ཛཱ་ནཾ སི་ངྒཱ་ལཱ་ནཾ, ས་ཀུ་ཎཱ་ན་ཉྩ ཝ་སྶི་ཏཾ;
མ་ནུ་སྶ་ཝ་སྶི་ཏཾ རཱ་ཛ, དུ་བྦི་ཛཱ་ན་ཏ་རཾ ཏ་ཏོ.
༣༣. ‘‘ཨ་པི ཙེ མ་ཉྙ་ཏཱི པོ་སོ, ཉཱ་ཏི མི་ཏྟོ ས་ཁཱ་ཏི ཝཱ;
ཡོ པུ་བྦེ སུ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ, པ་ཙྪཱ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ དི་སོ.
༣༤. ‘‘ཡ་སྨིཾ མ་ནོ ནི་ཝི་ས་ཏི, ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་ཧཱ་པི སོ;
ས་ནྟི་ཀེ་པི ཧི སོ དཱུ་རེ, ཡ་སྨིཾ ནཱ་ཝི་ས་ཏེ མ་ནོ.
༣༥. ‘‘ཨ་ནྟོ་པི སོ ཧོ་ཏི པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ;
ཨ་ནྟོ་པི སོ ཧོ་ཏི པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ, པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ.
༣༦. ‘‘སཾ་ཝ་ས་ནྟཱ ཝི་ཝ་ས་ནྟི, ཡེ དི་སཱ ཏེ ར་ཐེ་ས་བྷ;
ཨཱ་རཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝ་ས་ནྟི, མ་ན་སཱ ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ན.
༣༧. ‘‘ཨ་ཏི་ཙི་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་ན, པི་ཡོ བྷ་ཝ་ཏི ཨ་པྤི་ཡོ;
ཨཱ་མ་ནྟ ཁོ ཏཾ ག་ཙྪཱ་མ, པུ་རཱ ཏེ ཧོ་མ ཨ་པྤི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་སྶི་ཏནྟི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ ཨུ་ཛུ་ཧ་ད་ཡཱ, ཏེ་ན ཏེ་སཾ ཝ་སྶི་ཏཾ སུ་ཝི་ཛཱ་ནཾ, མ་ནུ་སྶཱ པ་ན ཀ་ཀྑ་ལཱ༹, ཏ་སྨཱ ཏེ་སཾ ཝ་ཙ་ནཾ དུ་བྦི་ཛཱ་ན་ཏ་ར་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡོ པུ་བྦེཏི ཡོ པུ་གྒ་ལོ པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཨ་ཏྟ་མ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཉཱ་ཏ་ཀོ མི་ཏྟོ པཱ་ཎ་ས་མོ ས་ཁཱ’’ཏི ཨ་པི ཨེ་ཝཾ མ་ཉྙ་ཏི, སྭེ་ཝ པ་ཙྪཱ དི་སོ ཝེ་རཱི ས་མྤ་ཛྫ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དུ་བྦི་ཛཱ་ནཾ ནཱ་མ མ་ནུ་སྶ་ཧ་ད་ཡ་ནྟི. ནི་ཝི་ས་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡ་སྨིཾ པུ་གྒ་ལེ པེ་མ་ཝ་སེ་ན མ་ནོ ནི་ཝི་ས་ཏི, སོ དཱུ་རེ ཝ་ས་ནྟོ་པི ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ས་ཧཱ་པི ཝ་ས་ཏི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ཡ་སྨིཾ པ་ན པུ་གྒ་ལེ མ་ནོ ན ནི་ཝི་ས་ཏི ཨ་པེ་ཏི, སོ ས་ནྟི་ཀེ ཝ་ས་ནྟོ་པི དཱུ་རེ་ཡེ་ཝ.
ཨ་ནྟོ་པི སོ ཧོ་ཏཱིཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡོ ས་ཧཱ་ཡོ པ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟོ, སོ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ལླཱི་ན་ཏྟཱ པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ ཝ་ས་ནྟོ་པི ཨ་ནྟོ་ཡེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཡོ པ་ན པ་དུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ, སོ ཙི་ཏྟེ་ན ཨ་ན་ལླཱི་ན་ཏྟཱ ཨ་ནྟོ ཝ་ས་ནྟོ་པི པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ ནཱ་མ. ཡེ དི་སཱ ཏེཏི ཡེ ཝེ་རི་ནོ པ་ཙྩ་ཏྠི་ཀཱ, ཏེ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་ནྟཱ་པི དཱུ་རེ ཝ་ས་ནྟི་ཡེ་ཝ ནཱ་མ. ས་ནྟོ པ་ན པ་ཎྜི་ཏཱ ཨཱ་རཱ ཋི་ཏཱ་པི མེ་ཏྟཱ་བྷཱ་ཝི་ཏེ་ན མ་ན་སཱ ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟཱ སཾ་ཝ་ས་ནྟི་ཡེ་ཝ. པུ་རཱ ཏེ ཧོ་མཱཏི ཡཱ་ཝ ཏ་ཝ ཨ་པྤི་ཡཱ ན ཧོ་མ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་མཱ་ཏི ཝ་ད་ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ཧ –
༣༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙེ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ་ནཾ, ཨ་ཉྫ་ལིཾ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་སི;
པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་ཏཾ, ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་སི ནོ;
ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཨ་བྷི་ཡཱ་ཙཱ་མ, པུ་ན ཀ་ཡི་རཱ་སི པ་རི་ཡཱ་ཡ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཙེཏི ས་ཙེ ཧཾ་ས་རཱ་ཛ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཡཱ་ཙ་མཱ་ནཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་མཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་སི, ཏ་ཝ པ་རི་ཙཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ས་མཱ་ནཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རོ་སི, ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙཱ་མ. པུ་ན ཀ་ཡི་རཱ་སི པ་རི་ཡཱ་ཡནྟི ཀཱ་ལེ་ན ཀཱ་ལཾ ཨི་དྷ ཨཱ་ག་མ་ནཱ་ཡ ཝཱ་རཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨཱ་ཧ –
༣༩. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙེ ནོ ཝི་ཧ་ར་ཏཾ, ཨ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན ཧེ་སྶ་ཏི;
ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཙཱ་པི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ར་ཊྛ་ཝ་ཌྜྷ་ན;
ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ པ་སྶེ་མུ, ཨ་ཧོ་ར་ཏྟཱ་ན་མ་ཙྩ་ཡེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཙེ ནོཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ས་ཙེ ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱ་ནཾ ཛཱི་ཝི་ཏ་ནྟ་རཱ་ཡོ ན བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨུ་བྷོ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པ་སྶི་སྶཱ་མ, ཨ་པི་ཙ ཏྭཾ མ་ཡཱ དི་ནྣཾ ཨོ་ཝཱ་ད་མེ་ཝ མ་མ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྟ་ར་ཛཱི་ཝི་ཏེ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ ད་ས རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཧི, ཨེ་ཝ་ཉྷི མེ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཀ་རོ་ནྟོ མཾ པ་སྶི་སྶ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཙི་ཏྟ་ཀཱུ་ཊ་པ་བྦ་ཏ་མེ་ཝ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ན་པི མ་ཡཱ ཨཱ་ཡུ་ས་ངྑཱ་རཱ་ནཾ དུ་བྦ་ལ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ དྷ་མྨོ དེ་སི་ཏོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, ཀ་ནི་ཊྛོ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ, མ་ཛ྄ཛྷི་མོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, སེ་ས་ཧཾ་ས་ག་ཎཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་སོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཛ་ཝ་ན་ཧཾ་ས་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༤༧༧] ༤. ཙཱུ་ལ༹་ནཱ་ར་ད་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན ཏེ ཀ་ཊྛཱ་ནི བྷི་ནྣཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་པ་ལོ་བྷ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སི་ནོ ཀི་རེ་ཀ་སྶ ཀུ་ལ་སྶ པ་ནྣ་ར་ས་སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ དྷཱི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ, ན ཙ ནཾ ཀོ་ཙི ཝཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ མཱ་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘མ་མ དྷཱི་ཏཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟཱ, ན ཙ ནཾ ཀོ་ཙི ཝཱ་རེ་ཏི, ཨཱ་མི་སེ་ན མ་ཙྪཾ ཝི་ཡ ཨེ་ཏཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ སཱ་ཀི་ཡ་བྷི་ཀྑུཾ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཏཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏ་དཱ ཙ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སི་ཀྑཱ་ཀཱ་མ་ཏཾ པ་ཧཱ་ཡ ཨཱ་ལ་སི་ཡོ ས་རཱི་ར་མ་ཎྜ་ན་མ་ནུ་ཡུ་ཏྟོ ཝི་ཧཱ་སི. མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ གེ་ཧེ ཡཱ་གུ་ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཱ་ནི ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ བྷི་ཀྑཱུ་སུ ཨེ་ཀཾ བྷི་ཀྑུཾ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ག་ཧེ་ཏུཾ ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱི ཏེ་པི་ཊ་ཀ་ཨཱ་བྷི་དྷ་མྨི་ཀ་ཝི་ན་ཡ་དྷ་རཱ་ནཾ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ ཀ་ཉྩི ག་ཡ྄ཧུ་པ་གཾ ཨ་དི་སྭཱ ཏེ་སཾ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཱ་ནཾ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐི་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཙྪི་ནྣ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་ས་དི་སཱ་ནཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏི་ཀཱ་ན་མྤི ཨ་ནྟ་རེ ཀ་ཉྩི ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ཨེ་ཀཾ ཡཱ་ཝ བ་ཧི ཨ་པ་ངྒཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨ་ཉྫེ་ཏྭཱ ཀེ་སེ ཨོ་ས་ཎྷེ་ཏྭཱ དུ་ཀཱུ་ལ་ནྟ་ར་ཝཱ་ས་ཀཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ གྷ་ཊི་ཏ་མ་ཊྛཾ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ མ་ཎི་ཝ་ཎྞ་པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ མ་ནོ་ར་མཾ ཚ་ཏྟཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཊྛི་ནྡྲི་ཡཾ ཀཱ་ཡ་ད་ལ༹ྷི་བ་ཧུ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ས་ཀྐཱ ག་ཎྷི་ཏུ’’ནྟི ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི གྷ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཨཱ་དཱི་ཧི པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨི་དྷེ་ཝཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་ནྟྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ མ་ཧཱ་ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ ཏ་སྶ ས་ཝ་ན་པ་ཐེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ གེ་ཧེ ཨུ་པ་བྷོ་ག་པ་རི་བྷོ་ག་མ་ཏྟཱ ཨ་ཏྠི, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ པ་ན མེ པུ་ཏྟོ ཝཱ ཛཱ་མཱ་ཏཱ ཝཱ གེ་ཧཾ ཝི་ཙཱ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཀི་མ་ཏྠཾ ནུ ཁོ ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ཐོ་ཀཾ ཧ་ད་ཡེ ཝི་དྡྷོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. སཱ དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ཧ ‘‘ཨི་མཾ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཏ་ཝ ཝ་སེ ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི. སཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཎྜི་ཏ་པ་སཱ་དྷི་ཏཱ ཨི་ཏྠི་ཀུ་ཏྟ་ཝི་ལཱ་སེ་ཧི ཏཾ པ་ལོ་བྷེ་སི. ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཏི ན ཙ ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རཱ ད་ཊྛ་བྦཱ, ཐཱུ་ལཱ ཝཱ ཧོ་ཏུ ཀི་སཱ ཝཱ, པ་ཉྩ་ཀཱ་མ་གུ་ཎི་ཀ་རཱ་གེ་ན པ་ན ཐཱུ་ལ་ཏཱ་ཡ ‘‘ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. སོ ད་ཧ་རོ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ན དཱ་ནཱ་ཧཾ བུ་དྡྷ་སཱ་ས་ནེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ནཱ་མ ག་མི་སྶཱ་མི, ཏ་ཏྲ མེ ཝ་ཏྠཱ་ནི པེ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་རཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ‘‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སྨཱི’’ཏི ཨཱ་ཙ་རི་ཡུ་པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡེ ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ བྷི་ཀྑུ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙྩཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀེ་ན ཨུ་ཀྐ་ཎྛཱ་པི་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཐུ་ལླ་ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ་ཡ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘བྷི་ཀྑུ པུ་བྦེ་པེ་སཱ ཏ་ཝ ཨ་ར་ཉྙེ ཝ་ས་ནྟ་སྶ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ནྟ་རཱ་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ན་ཏྠ་མ་ཀཱ་སི, པུ་ན ཏྭཾ ཨེ་ཏ་མེ་ཝ ནི་སྶཱ་ཡ ཀ་སྨཱ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀཱ་སི་ར་ཊྛེ མ་ཧཱ་བྷོ་གེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་སི, ཨ་ཐ་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. སོ ‘‘ཡ་ཐེ་ཝ མེ པི་ཡ་བྷ་རི་ཡཱ་ཡ, ཨེ་ཝཾ མ་ཡི་པི མ་ར་ཎཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཀིཾ མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ པུ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཧཱ་རོ ཨ་ར་ཉྙེ ཝི་ཧཱ་སི. ཏ་དཱ པ་ཙྩ་ནྟ་ཝཱ་སི་ནོ ཙོ་རཱ ཛ་ན་པ་དཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ གཱ་མཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཀ་ར་མ་རེ ག་ཧེ་ཏྭཱ བྷ་ཎྜི་ཀཾ ཨུ་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན པ་ཙྩ་ནྟཾ པཱ་པ་ཡིཾ་སུ. ཏེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀཱ ཨ་བྷི་རཱུ་པཱ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཀེ་རཱ་ཊི་ཀ་པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མེ ཨ་མྷེ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་སི་བྷོ་གེ་ན པ་རི་བྷུ་ཉྫི་སྶ་ནྟི, ཨེ་ཀེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སཱ ‘‘སཱ་མི, ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མཱ་མྷི, ཐོ་ཀཾ པ་ཊི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙོ་རེ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱི བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པུ་ཏྟཾ ཨ་སྶ་མེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏ་ཀཱ་ལེ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ཏཾ ཨ་སྶ་མཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏྭཱ ཏཾ ཏཱ་པ་ས་ཀུ་མཱ་རཾ ཀཱ་མ་ར་ཏི་ཡཱ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ སཱི་ལ་མ་སྶ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཏེ ཨ་ར་ཉྙ་ཝཱ་སེ་ན, ཨེ་ཧི གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་སི་སྶཱ་མ, ཏ་ཏྲ ཧི རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཀཱ་མ་གུ་ཎཱ སུ་ལ་བྷཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ་པི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘པི་ཏཱ ཏཱ་ཝ མེ ཨ་ར་ཉྙ་ཏོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ག་ཏོ, ཏཾ དི་སྭཱ ཨུ་བྷོ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
སཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཡཾ ཏ་རུ་ཎ་དཱ་ར་ཀོ ན ཀི་ཉྩི ཛཱ་ནཱ་ཏི, པི་ཏ་རཱ པ་ན་སྶ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ, སོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘ཨི་དྷ ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’ཏི མཾ པོ་ཐེ་ཏྭཱ པཱ་དེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཁི་པི་སྶ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ པ་ལཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨ་ཧཾ པུ་ར་ཏོ ག་ཙྪཱ་མི, ཏྭཾ པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མ་གྒ་ས་ཉྙཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. སོ ཏ་སྶཱ ག་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་མ་ན་སྶོ ཡ་ཐཱ པུ་རེ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ས་སཱི་སཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ པ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མ་སྶ པ་ད་ཝ་ལ་ཉྫོ, ‘‘པུ་ཏྟ་སྶ མ་མ སཱི་ལཾ བྷི་ནྣཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –