༡༢. དྭཱ་ད་ས་ཀ་ནི་པཱ་ཏོ
[༤༦༤] ༡. ཙཱུ་ལ༹་ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
༡-༡༢. ལུ་དྡྷཱ་ནཾ ལ་ཧུ་ཙི་ཏྟཱ་ནནྟི ཨི་དཾ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༢.༢༡.ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི;
ཙཱུ་ལ༹་ཀུ་ཎཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༤༦༥] ༢. བྷ་དྡ་སཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀཱ ཏྭཾ སུ་དྡྷེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡ་ཉྷི ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནེ པ་ཉྩ་ནྣཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ཏཱ་ནཾ ནི་བ་དྡྷ་བྷོ་ཛ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ཏ་ཐཱ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ཙ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཙ. ཏ་ཏྠ པ་ན ཀི་ཉྩཱ་པི ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི, བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ པ་ནེ་ཏྠ ཀོ་ཙི ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ན་ཏྠི, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ན བྷུ་ཉྫ་ནྟི, བྷ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཝཱ ཝི་སཱ་ཁཱ་ཡ ཝཱ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཝཱ ཝི་སྶཱ་སི་ཀཱ་ནཾ གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟི. རཱ་ཛཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ཊཾ ‘‘བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དེ་ཐཱ’’ཏི བྷ་ཏྟ་གྒཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ཏྟ་གྒེ བྷི་ཀྑཱུ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་སྶཱ་སི་ཀ་གེ་ཧེ་སུ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫ་ནྟཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, བྷོ་ཛ་ནཾ ནཱ་མ ཀིཾ པ་ར་མ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཝི་སྶཱ་ས་པ་ར་མཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཀ་ཉྫི་ཀ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཝི་སྶཱ་སི་ཀེ་ན དི་ནྣཾ མ་དྷུ་རཾ ཧོ་ཏཱི་ཏི. བྷ་ནྟེ, ཀེ་ན པ་ན ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་སྶཱ་སོ ཧོ་ཏཱི་ཏི? ‘‘ཉཱ་ཏཱི་ཧི ཝཱ སེ་ཀྑ་ཀུ་ལེ་ཧི ཝཱ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨེ་ཀཾ ས་ཀྱ་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཉཱ་ཏ་ཀེ ཝི་ཡ ཝི་སྶཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ དཱུ་ཏཾ པེ་སེ་སི ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ མེ དེ་ཐ, ཨ་ཧཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཉཱ་ཏི་བྷཱ་ཝཾ ཨི་ཙྪཱ་མཱི’’ཏི.
སཱ་ཀི་ཡཱ དཱུ་ཏ་ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ ‘‘མ་ཡཾ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨཱ་ཎཱ་པ་ཝ་ཏྟི་ཊྛཱ་ནེ ཝ་སཱ་མ, ས་ཙེ དཱ་རི་ཀཾ ན ད་སྶཱ་མ, མ་ཧ་ནྟཾ ཝེ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་ཙེ ད་སྶཱ་མ, ཀུ་ལ་ཝཾ་སོ ནོ བྷི་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ཨ་ཐ ནེ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ཨཱ་ཧ – ‘‘མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, མ་མ དྷཱི་ཏཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ནཱ་མ ནཱ་ག་མུ་ཎྜཱ་ཡ ནཱ་མ དཱ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟི. སཱ སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶུ་དྡེ་སི་ཀཱ ཨུ་ཏྟ་མ་རཱུ་པ་དྷ་རཱ སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཱ པི་ཏུ ཝཾ་སེ་ན ཁ་ཏྟི་ཡ་ཛཱ་ཏི་ཀཱ, ཏ་མ་སྶ ‘ཁ་ཏྟི་ཡ་ཀ་ཉྙཱ’ཏི པེ་སེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སཱ་ཀི་ཡཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ དཱུ་ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་དྷུ, དཱ་རི་ཀཾ ད་སྶཱ་མ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. དཱུ་ཏཱ ཙི་ནྟེ་སུཾ ‘‘ཨི་མེ སཱ་ཀི་ཡཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་ཏི་མཱ་ནི་ནོ, ‘ས་དི་སཱི ནོ’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ས་དི་སི་མྤི ད་དེ་ཡྻུཾ, ཨེ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧཾ་སུ ‘‘མ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཡཱ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ བྷུ་ཉྫ་ཏི, ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སཱ་ཀི་ཡཱ ཏེ་སཾ ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ དཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏུ་མྷེ མཱ ཙི་ནྟ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཧཾ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ མ་མ བྷོ་ཛ་ན་ཀཱ་ལེ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ མ་ཡཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་བ་ལེ༹ ག་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ ‘དེ་ཝ, ཨ་སུ་ཀ་རཱ་ཛཱ པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཎི, ཨི་མཾ ཏཱ་ཝ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐཱ’ཏི པ་ཎྞཾ ད་སྶེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནེ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨ་ལ་ངྐ་རིཾ་སུ.
མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ‘‘དྷཱི་ཏ་རཾ མེ ཨཱ་ནེ་ཐ, མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ བྷུ་ཉྫ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཐོ་ཀཾ པ་པ་ཉྩཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. སཱ ‘‘པི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ བྷུ་ཉྫི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨེ་ཀ་པཱ་ཏི་ཡཾ ཧ་ཏྠཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་སི. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ་པི ཏཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མུ་ཁེ ཋ་པེ་སི. དུ་ཏི་ཡ་པི་ཎྜཱ་ཡ ཧ་ཏྠེ པ་སཱ་རི་ཏེ ‘‘དེ་ཝ, ཨ་སུ་ཀ་ར་ཉྙཱ པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཏཾ, ཨི་མཾ ཏཱ་ཝ སཱ་ས་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི པ་ཎྞཾ ཨུ་པ་ནཱ་མེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ‘‘ཨ་མྨ, ཏྭཾ བྷུ་ཉྫཱ་ཧཱི’’ཏི ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ པཱ་ཏི་ཡཱ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏྭཱ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་སི. ཏ་སྶ ཏཾ སཱ་ས་ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟ་སྶེ་ཝ ཨི་ཏ་རཱ བྷུ་ཉྫི. སོ ཏ་སྶཱ བྷུ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཧ་ཏྠཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ མུ་ཁཾ ཝི་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ དཱུ་ཏཱ ‘‘ནི་ཙྪ་ཡེ་ནེ་སཱ ཨེ་ཏ་སྶ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ནི་ཊྛ་མ་ཀཾ་སུ, ན ཏཾ ཨ་ནྟ་རཾ ཛཱ་ནི་ཏུཾ ས་ཀྑིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ནཱ་མོ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན དྷཱི་ཏ་རཾ པེ་སེ་སི. དཱུ་ཏཱ་པི ནཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀུ་མཱ་རི་ཀཱ ཛཱ་ཏི་ས་མྤ་ནྣཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ལ་ངྐཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ར་ཏ་ན་རཱ་སི་མྷི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནེ ཨ་བྷི་སི་ཉྩཱ་པེ་སི. སཱ ར་ཉྙོ པི་ཡཱ ཨ་ཧོ་སི མ་ནཱ་པཱ.
ཨ་ཐ་སྶཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. རཱ་ཛཱ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་ར་མ་དཱ་སི. སཱ ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི. ཨ་ཐ་སྶ ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི ‘‘ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ པུ་ཏྟཾ ཝི་ཛཱ་ཡི, ཀི་མ་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི. ཏཾ པ་ན སཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ ཨ་མ་ཙྩོ ཐོ་ཀཾ བ་དྷི་ར་དྷཱ་ཏུ་ཀོ, སོ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶཱ་རོ་ཙེ་སི. སོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ པུ་ཏྟཾ ཨ་ཝི་ཛཱ་ཡི་ཏྭཱ་པི ས་བྦཾ ཛ་ནཾ ཨ་བྷི་བྷ་ཝ་ཏི, ཨི་དཱ་ནི པ་ན ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ར་ཉྙོ ཝ་ལླ་བྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ བ་དྷི་ར་ཨ་མ་ཙྩོ ‘‘ཝ་ལླ་བྷཱ’’ཏི ཝ་ཙ་ནཾ དུ་སྶུ་ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ’’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ག་ནྟྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཀི་ར ‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ’ཏི ནཱ་མཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ‘‘པོ་རཱ་ཎ་ཀཾ ནོ ཀུ་ལ་ད་ཏྟི་ཀཾ ནཱ་མཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ’’ཏི ནཱ་མཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀུ་མཱ་རོ ཀུ་མཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་རེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ས་ཏྟ་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཉྙེ་སཾ ཀུ་མཱ་རཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཀུ་ལ་ཏོ ཧ་ཏྠི་རཱུ་པ་ཀ་ཨ་སྶ་རཱུ་པ་ཀཱ་དཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ་ནི དི་སྭཱ མཱ་ཏ་རཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ, ཨ་ཉྙེ་སཾ མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཀུ་ལ་ཏོ པ་ཎྞཱ་ཀཱ་རོ ཨཱ་ཧ་རི་ཡ་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ ཀོ་ཙི ཀི་ཉྩི ན པེ་སེ་སི, ཀིཾ ཏྭཾ ནི་མྨཱ་ཏཱ ནི་པྤི་ཏཱ་སཱི’’ཏི? ཨ་ཐ ནཾ སཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ས་ཀྱ་རཱ་ཛཱ་ནོ མཱ་ཏཱ་མ་ཧཱ དཱུ་རེ པ་ན ཝ་ས་ནྟི, ཏེ་ན ཏེ ཀི་ཉྩི ན པེ་སེ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝ་ཉྩེ་སི.
པུ་ན སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶི་ཀ་ཀཱ་ལེ ‘‘ཨ་མྨ, མཱ་ཏཱ་མ་ཧ་ཀུ་ལཾ པ་སྶི་ཏུ་ཀཱ་མོ་མྷཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལཾ ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཀ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི ཝཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ་པི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སོ པི་ཏུ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ པ་ཎྞཾ པེ་སེ་སི ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ སུ་ཁཾ ཝ་སཱ་མི, སཱ་མི་ནོ ཀི་ཉྩི ཨ་ནྟ་རཾ མཱ ད་སྶ་ཡིཾ་སཱུ’’ཏི. སཱ་ཀི་ཡཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ ཨཱ་ག་མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཝ་ནྡི་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ཏ་སྶ ད་ཧ་ར་ད་ཧ་རེ ཀུ་མཱ་ར་ཀེ ཛ་ན་པ་དཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཀུ་མཱ་རེ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ས་མྤ་ཏྟེ སཱ་ཀི་ཡཱ ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ས་ནྣི་པ་ཏིཾ་སུ. ཀུ་མཱ་རོ ས་ནྠཱ་གཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏེ, ཏཱ་ཏ, མཱ་ཏཱ་མ་ཧོ, ཨ་ཡཾ མཱ་ཏུ་ལོ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ སོ ས་བྦེ ཝ་ནྡ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་རི. སོ ཡཱ་ཝ་པི་ཊྛི་ཡཱ རུ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཝ་ནྡ་མཱ་ནཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ མཾ ཝ་ནྡ་ནྟཱ ན་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. སཱ་ཀི་ཡཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏ་ཝ ཀ་ནི་ཊྛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཛ་ན་པ་དཾ ག་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧཾ ཝ་སི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ནི་ཀྑ་མི. ཨ་ཐེ་ཀཱ དཱ་སཱི ས་ནྠཱ་གཱ་རེ ཏེ་ན ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ ‘‘ཨི་དཾ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ དཱ་སི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀ’’ནྟི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ པ་རི་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝི. ཨེ་ཀོ པུ་རི་སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ཝུ་དྷཾ པ་མུ་སྶི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟོ ཏཾ ག་ཎྷ་ནྟོ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་ཀྐོ་ས་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནྟ་རཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ དཱ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་ས་ཀྐ་སྶ ཛཱ་ཏཱ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡ་སྶ ཀ་ཐེ་སི. ‘‘ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཀི་ར དཱ་སི་ཡཱ དྷཱི་ཏཱ’’ཏི མ་ཧཱ་ཀོ་ལཱ་ཧ་ལཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཀུ་མཱ་རོ ཏཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏེ ཏཱ་ཝ མ་མ ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ ཁཱི་རོ་ད་ཀེ་ན དྷོ་ཝ་ནྟུ, ཨ་ཧཾ པ་ན ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཏེ་སཾ ག་ལ་ལོ་ཧི་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་མ ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ དྷོ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ཏྟཾ པ་ཊྛ་པེ་སི. ཏ་སྨིཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ག་ཏེ ཨ་མ་ཙྩཱ ས་བྦཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ས་བྦེ མ་ཡ྄ཧཾ དཱ་སི་དྷཱི་ཏ་རཾ ཨ་དཾ་སཱུ’’ཏི སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ཡ ཙ པུ་ཏྟ་སྶ ཙ དི་ནྣ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཧི ལ་དྡྷ་བྦ་པ་རི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ དཱ་པེ་སི. ཏ་ཏོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ས་ཏྠཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་སཱི་དི. རཱ་ཛཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ར ཉཱ་ཏ་ཀེ་ཧི དཱ་སི་དྷཱི་ཏཱ མ་ཡ྄ཧཾ དི་ནྣཱ, ཏེ་ན་སྶཱ ཨ་ཧཾ ས་པུ་ཏྟཱ་ཡ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ དཱ་ས་དཱ་སཱི་ཧི ལ་དྡྷ་བྦ་པ་རི་ཧཱ་ར་མ་ཏྟ་མེ་ཝ དཱ་པེ་སི’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སཱ་ཀི་ཡེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ད་ད་ནྟེ་ཧི ནཱ་མ ས་མཱ་ན་ཛཱ་ཏི་ཀཱ དཱ་ཏ་བྦཱ ཨ་སྶ. ཏཾ པ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝ་དཱ་མི ཝཱ་ས་བྷ་ཁ་ཏྟི་ཡཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་རཱ་ཛ་དྷཱི་ཏཱ ཁ་ཏྟི་ཡ་སྶ ར་ཉྙོ གེ་ཧེ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ ལ་བྷི, ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ་པི ཁ་ཏྟི་ཡ་རཱ་ཛཱ་ན་མེ་ཝ པ་ཊི་ཙྩ ཛཱ་ཏོ, མཱ་ཏུ་གོ་ཏྟཾ ནཱ་མ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཏི, པི་ཏུ་གོ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་མཱ་ཎ་ནྟི པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ད་ལི་དྡི་ཏྠི་ཡཱ ཀ་ཊྛ་ཧཱ་རི་ཀཱ་ཡ་པི ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཾ་སུ, ཏ་སྶཱ ཙ ཀུ་ཙྪི་མྷི ཛཱ་ཏ་ཀུ་མཱ་རོ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཱ ར་ཛྫཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཀ་ཊྛ་ཝཱ་ཧ་ན་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡.༧) ཀ་ཐེ་སི. རཱ་ཛཱ ས་ཏྠུ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘པི་ཏུ་གོ་ཏྟ་མེ་ཝ ཀི་ར པ་མཱ་ཎ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པུ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཀ་ཏི་པ་རི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ དཱ་པེ་སི.
ར་ཉྙོ པ་ན བ་ནྡྷུ་ལོ ནཱ་མ སེ་ནཱ་པ་ཏི མ་ལླི་ཀཾ ནཱ་མ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་རི་ཡཾ ཝ་ཉྫྷཾ ‘‘ཏ་ཝ ཀུ་ལ་གྷ་ར་མེ་ཝ ག་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཀུ་སི་ནཱ་ར་མེ་ཝ པེ་སེ་སི. སཱ ‘‘ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཱ ‘‘ཀ་ཧཾ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི ཙ པུ་ཊྛཱ ‘‘སཱ་མི་ཀོ མེ, བྷ་ནྟེ, ཀུ་ལ་གྷ་རཾ པེ་སེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀ་སྨཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ‘‘ཝ་ཉྫྷཱ ཨ་པུ་ཏྟི་ཀཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ‘‘ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ག་མ་ན་ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠི, ནི་ཝ་ཏྟཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ ཏུ་ཊྛཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་ཝེ་ས་ན་མེ་ཝ པུ་ན ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘ཀ་སྨཱ ནི་ཝ་ཏྟ་སཱི’’ཏི པུ་ཊྛཱ ‘‘ད་ས་བ་ལེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏཱ་མྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘དི་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ག་བྦྷཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣ་དོ་ཧ་ལཱ༹ ‘‘དོ་ཧ་ལོ༹ མེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཀིཾ དོ་ཧ་ལོ༹’’ཏི? ‘‘ཝེ་སཱ་ལི་ཡཱ ན་ག་རེ ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་མ་ངྒ་ལ་པོ་ཀྑ་ར་ཎིཾ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མཱ་མྷི, སཱ་མཱི’’ཏི. སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ཐཱ་མ་དྷ་ནུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ར་ཐཾ པཱ་ཛེ་ནྟོ ཝེ་སཱ་ལིཾ པཱ་ཝི་སི.
ཏ་སྨི་ཉྩ ཀཱ་ལེ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀུ་ལེ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ མ་ཧཱ་ལི ནཱ་མ ལི་ཙྪ་ཝཱི ཨ་ནྡྷོ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཉྩ དྷ་མྨ་ཉྩ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟོ དྭཱ་ར་ས་མཱི་པེ ཝ་ས་ཏི. སོ ར་ཐ་སྶ ཨུ་མྨཱ་རེ པ་ཊི་གྷ་ཊྚ་ན་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘བ་ནྡྷུ་ལ་མ་ལླ་སྶ ར་ཐ་པ་ཏ་ན་ས་དྡོ ཨེ་སོ, ཨ་ཛྫ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ཨ་ནྟོ ཙ བ་ཧི ཙ ཨཱ་ར་ཀྑཱ བ་ལ་ཝཱ, ཨུ་པ་རི ལོ་ཧ་ཛཱ་ལཾ པ་ཏྠ་ཊཾ, ས་ཀུ་ཎཱ་ན་མྤི ཨོ་ཀཱ་སོ ན་ཏྠི. སེ་ནཱ་པ་ཏི པ་ན ར་ཐཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨཱ་ར་ཀྑ་ཀེ ཁ་གྒེ་ན པ་ཧ་ར་ནྟོ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ལོ་ཧ་ཛཱ་ལཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཾ བྷ་རི་ཡཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ས་ཡ་མྤི ནྷ་ཏྭཱ མ་ལླི་ཀཾ ར་ཐཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ པཱ་ཡཱ་སི. ཨཱ་ར་ཀྑ་ཀཱ ག་ནྟྭཱ ལི་ཙྪ་ཝཱི་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ལི་ཙྪ་ཝི་རཱ་ཛཱ་ནོ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཉྩ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘བ་ནྡྷུ་ལ་མ་ལླཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ མ་ཧཱ་ལི་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. མ་ཧཱ་ལི ‘‘མཱ ག་མི་ཏྠ, སོ ཧི ཝོ ས་བྦེ གྷཱ་ཏ་ཡི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་པི ‘‘མ་ཡཾ ག་མི་སྶཱ་མ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ཏེ་ན ཧི ཙ་ཀྐ་སྶ ཡཱ་ཝ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཐ་ཝིཾ པ་ཝི་ཊྛ་ཊྛཱ་ནཾ དི་སྭཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ པུ་ར་ཏོ ཨ་ས་ནི་ས་དྡཾ ཝི་ཡ སུ་ཎི་སྶ་ཐ, ཏ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ, ཏ་ཏོ ཨ་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ར་ཐ་དྷུ་རེ་སུ ཚི་དྡཾ པ་སྶི་སྶ་ཐ, ཏ་མྷཱ ཋཱ་ནཱ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ, པུ་ར་ཏོ མཱ་ག་མི་ཏྠཱ་ཏི. ཏེ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནེ་ན ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ་ཡེ་ཝ.
མ་ལླི་ཀཱ དི་སྭཱ ‘‘ར་ཐཱ, སཱ་མི, པ་ཉྙཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཐ་སྶ ཝི་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལེ མ་མ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཡྻཱ་སཱི་ཏི. སཱ ཡ་དཱ ས་བྦེ ཨེ་ཀོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡིཾ་སུ, ཏ་དཱ ‘‘ཨེ་ཀ་མེ་ཝ སཱ་མི ར་ཐ་སཱི་སཾ པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. བ་ནྡྷུ་ལོ ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨི་མཱ ར་སྨི་ཡོ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི ཏ་སྶཱ ར་སྨི་ཡོ ད་ཏྭཱ ར་ཐེ ཋི་ཏོ་ཝ དྷ་ནུཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏི, ར་ཐ་ཙ་ཀྐཾ ཡཱ་ཝ ནཱ་བྷི་ཏོ པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་ཝི་སི, ལི་ཙྪ་ཝི་ནོ ཏཾ ཋཱ་ནཾ དི་སྭཱ་པི ན ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ. ཨི་ཏ་རོ ཐོ་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཛི་ཡཾ པོ་ཐེ་སི, ཨ་ས་ནི་ས་དྡོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཏ་ཏོ་པི ན ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ཨ་ནུ་བ་ནྡྷ་ནྟཱ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཝ. བ་ནྡྷུ་ལོ ར་ཐེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཨེ་ཀཾ ས་རཾ ཁི་པི. སོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནཾ ར་ཐ་སཱི་སཾ ཚི་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཀ་ར་བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝིཾ པཱ་ཝི་སི. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ‘‘ཏི་ཊྛ རེ, ཏི་ཊྛ རེ’’ཏི ཝ་ད་ནྟཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ་ཡེ་ཝ. བ་ནྡྷུ་ལོ ར་ཐཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ མ་ཏ་ཀཱ, མ་ཏ་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མ་ཡ྄ཧཾ ཡུ་དྡྷཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘མ་ཏ་ཀཱ ནཱ་མ ཨ་མྷཱ་དི་སཱ ནེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་དིཾ་སུ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་སྶ པ་རི་ཀ་རཾ མོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ མོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. སོ མུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ མ་རི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏོ. ཨ་ཐ ནེ ‘‘ས་བྦེ་པི ཏུ་མྷེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ, ཨ་ཏྟ་ནོ གྷ་རཱ་ནི ག་ནྟྭཱ སཾ་ཝི་དྷཱ་ཏ་བྦཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རེ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏྭཱ ས་ནྣཱ་ཧཾ མོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཐཱ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟཱ.
བ་ནྡྷུ་ལོ་པི མ་ལླི་ཀཾ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ནེ་སི. སཱ སོ་ལ༹་ས་ཀྑ་ཏྟུཾ ཡ་མ་ཀེ པུ་ཏྟེ ཝི་ཛཱ་ཡི, ས་བྦེ་པི སཱུ་རཱ ཐཱ་མ་ས་མྤ་ནྣཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, ས་བྦ་སི་པྤེ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ་པི པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. པི་ཏ་རཱ ས་དྡྷིཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཧི ཏེ་ཧེ་ཝ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ པ་རི་པཱུ་རི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡེ ཀཱུ་ཊ་ཌྜ་པ་རཱ་ཛི་ཏཱ མ་ནུ་སྶཱ བ་ནྡྷུ་ལཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཝཾ ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡ་ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ཀཱུ་ཊ་ཌྜ་ཀཱ་ར་ཎཾ ཏ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ་པི ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨ་ཌྜཾ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ སཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ སཱ་མི་ཀཾ, ཨ་སྶཱ་མི་ཀ་མེ་ཝ ཨ་སྶཱ་མི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ མ་ཧཱ་ས་དྡེ་ན སཱ་དྷུ་ཀཱ་རཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀི་མི་ད’’ནྟི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི ཏེ ཨ་མ་ཙྩེ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷུ་ལ་སྶེ་ཝ ཝི་ནི་ཙྪ་ཡཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. སོ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་མྨཱ ཝི་ནི་ཙྪི་ནི. ཏ་ཏོ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཝི་ནི་ཙྪ་ཡི་ཀཱ ལ་ཉྫཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟཱ ཨ་པྤ་ལཱ་བྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘བ་ནྡྷུ་ལོ ར་ཛྫཾ པ་ཏྠེ་ཏཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་རི་བྷི་ནྡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙི་ཏྟཾ ནི་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཨི་དྷེ་ཝ གྷཱ་ཏི་ཡ་མཱ་ནེ ག་ར་ཧཱ མེ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཡུ་ཏྟ་པུ་རི་སེ་ཧི པ་ཙྩ་ནྟཾ པ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ པ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ མཱ་རེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི བ་ནྡྷུ་ལཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཙྩ་ནྟོ ཀི་ར ཀུ་པི་ཏོ, ཏ་ཝ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ཙོ་རེ ག་ཎྷཱ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྠེ་ཝ་སྶ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱི་སཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཉྙེ་པི ས་མ་ཏྠེ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷེ པེ་སེ་སི. ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ‘‘སེ་ནཱ་པ་ཏི ཀི་ར ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི སུ་ཏྭཱ་ཝ པ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཙོ་རཱ པ་ལཱ་ཡིཾ་སུ. སོ ཏཾ པ་དེ་སཾ ཨཱ་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཛ་ན་པ་དཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི.
ཨ་ཐ་སྶ ན་ག་ར་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཋཱ་ནེ ཏེ ཡོ་དྷཱ པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སཱི་སཾ ཚི་ནྡིཾ་སུ. ཏཾ དི་ཝ་སཾ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ པ་ཉྩ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ ནི་མ་ནྟི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨ་ཐ་སྶཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ ‘‘སཱ་མི་ཀ་སྶ ཏེ ས་དྡྷིཾ པུ་ཏྟེ་ཧི སཱི་སཾ ཚི་ནྡིཾ་སཱུ’’ཏི པ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཾ་སུ. སཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་སྶ་ཙི ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཏྭཱ པ་ཎྞཾ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་མེ་ཝ པ་རི་ཝི་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ པ་རི་ཙཱ་རི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ས་པྤི་ཙཱ་ཊིཾ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟི་ཡོ ཐེ་རཱ་ནཾ པུ་ར་ཏོ ཙཱ་ཊིཾ བྷི་ནྡིཾ་སུ. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘ཨུ་པཱ་སི་ཀེ, བྷེ་ད་ན་དྷ་མྨཾ བྷི་ནྣཾ, ན ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. སཱ ཨུ་ཙྪ་ངྒ་ཏོ པ་ཎྞཾ ནཱི་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘དྭ་ཏྟིཾ་ས་པུ་ཏྟེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པི་ཏུ སཱི་སཾ ཚི་ནྣ་ནྟི མེ ཨི་མཾ པ་ཎྞཾ ཨཱ་ཧ་རིཾ་སུ, ཨ་ཧཾ ཨི་དཾ སུ་ཏྭཱ་པི ན ཙི་ནྟེ་མི, ས་པྤི་ཙཱ་ཊི་ཡཱ བྷི་ནྣཱ་ཡ ཀིཾ ཙི་ནྟེ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི ‘‘ཨ་ནི་མི་ཏྟ་མ་ན་ཉྙཱ་ཏ’’ནྟི་ཨཱ་དཱི་ནི (སུ. ནི. ༥༧༩) ཝ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སཱ་པི དྭ་ཏྟིཾ་ས སུ་ཎི་སཱ་ཡོ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་མི་ཀཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རི་མ་ཀ་མྨ་ཕ་ལཾ ལ་བྷིཾ་སུ, ཏུ་མྷེ མཱ སོ་ཙི་ཏྠ མཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏྠ, ར་ཉྙོ ཨུ་པ་རི མ་ནོ་པ་དོ་སཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠཱ’’ཏི ཨོ་ཝ་དི.
ར་ཉྙོ ཙ་ར་པུ་རི་སཱ ཏཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ནི་དྡོ་ས་བྷཱ་ཝཾ ར་ཉྙོ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ སཾ་ཝེ་ག་པྤ་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ མ་ལླི་ཀ་ཉྩ སུ་ཎི་སཱ་ཡོ ཙ་སྶཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ལླི་ཀཱ་ཡ ཝ་རཾ ཨ་དཱ་སི. སཱ ‘‘ག་ཧི་ཏོ མེ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ མ་ཏ་ཀ་བྷ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ ནྷ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཏུ་མྷེ་ཧི མེ ཝ་རོ དི་ནྣོ, མ་ཡ྄ཧ་ཉྩ ཨ་ཉྙེ་ན ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ མེ སུ་ཎི་སཱ་ནཾ མ་མ ཙ ཀུ་ལ་གྷ་ར་ག་མ་ནཾ ཨ་ནུ་ཛཱ་ནཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི. སཱ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ སུ་ཎི་སཱ་ནཾ ས་ཀ་ཀུ་ལཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཀུ་སི་ནཱ་ར་ན་ག་རེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལ་གྷ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ བ་ནྡྷུ་ལ་སེ་ནཱ་པ་ཏི་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ན་སྶ ནཱ་མ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. སོ པ་ན ‘‘མཱ་ཏུ་ལོ མེ ཨི་མི་ནཱ མཱ་རི་ཏོ’’ཏི ར་ཉྙོ ཨོ་ཏཱ་རཾ ག་ཝེ་ས་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. རཱ་ཛཱ་པི ནི་པྤ་རཱ་དྷ་སྶ བ་ནྡྷུ་ལ་སྶ མཱ་རི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ར་ཛྫ་སུ་ཁཾ ནཱ་ནུ་བྷོ་ཏི.
ཏ་དཱ ས་ཏྠཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ ཝེ་ལུ༹ཾ ནཱ་མ ནི་ག་མཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་རཱ་མ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཁ་ནྡྷཱ་ཝཱ་རཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ན་སྶ ད་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པཱ་ཝི་སི. ས་བྦཾ དྷ་མྨ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ (མ. ནི. ༢.༣༦༤ ཨཱ་ད་ཡོ) ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ. ཏ་སྨིཾ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊིཾ པ་ཝི་ཊྛེ དཱི་གྷ་ཀཱ་རཱ་ཡ་ནོ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ རཱ་ཛ་ཀ་ཀུ་དྷ་བྷ་ཎྜཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཾ ཨ་སྶཾ ཨེ་ཀ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་ཀཱ་རི་ཀཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ པི་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ནི་ཀྑ་ནྟོ སེ་ནཾ ཨ་དི་སྭཱ ཏཾ མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻཾ ཨ་ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟུཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷཾ ག་ཧེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཝི་ཀཱ་ལེ དྭཱ་རེ་སུ པི་ཧི་ཏེ་སུ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏུ་མ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨེ་ཀི་སྶཱ་ཡ སཱ་ལཱ་ཡ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན ཀི་ལ་ནྟོ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཝི་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ‘‘དེ་ཝ ཀོ་ས་ལ་ན་རི་ནྡ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ཐོ་སི ཛཱ་ཏོ’’ཏི ཝི་ལ་པ་ནྟི་ཡཱ ཏ་སྶཱ ཨི་ཏྠི་ཡཱ ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. སོ མཱ་ཏུ་ལ་སྶ མ་ཧ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་རེ་ན ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རེ་སི.
ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ་པི ར་ཛྫཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཏཾ ཝེ་རཾ ས་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦེ་པི སཱ་ཀི་ཡེ མཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ནི་ཀྑ་མི. ཏཾ དི་ཝ་སཾ ས་ཏྠཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷ་སྶ ཝི་ནཱ་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཉཱ་ཏི་ས་ངྒ་ཧཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ སཱི་ཧ་སེ་ཡྻཾ ཀ་པྤེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ནྟྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སཱ་མ་ནྟེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀ་བ་ར་ཙྪཱ་ཡེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི. ཏ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་སྶ ར་ཛྫ་སཱི་མཱ་ཡ ཨ་ནྟོ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྠི, ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷོ ས་ཏྠཱ་རཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨུ་ཎྷ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་བ་ར་ཙྪཱ་ཡེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་ད་ཐ, ཨེ་ཏ་སྨིཾ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡེ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་ད་ཐ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཧོ་ཏུ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཚཱ་ཡཱ ནཱ་མ སཱི་ཏ་ལཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་ག་མི. ས་ཏྠཱ་པི ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ.
རཱ་ཛཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ དོ་སཾ ས་རི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ པུ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ པ་ན ཏ་སྨིཾ ནི་ཀྑ་ནྟེ ས་ཏྠཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ན་དི་ཡཾ ཝི་ས་པ་ཀྑི་པ་ན་པཱ་པ་ཀ་མྨ་སྶ ཨ་པྤ་ཊི་བཱ་ཧི་ར་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ ན ཨ་ག་མཱ་སི. ཝི་ཊ་ཊཱུ་བྷ་རཱ་ཛཱ ཁཱི་ར་པཱ་ཡ་ཀེ དཱ་ར་ཀེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦེ སཱ་ཀི་ཡེ གྷཱ་ཏེ་ཏྭཱ ག་ལ་ལོ་ཧི་ཏེ་ན ནི་སི་ནྣ་ཕ་ལ་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ པ་ཙྩཱ་ག་མི. ས་ཏྠ་རི ཏ་ཏི་ཡ་ཝཱ་རེ ག་མ་ན་ཏོ པ་ཙྩཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ ནི་ཊྛཱ་པི་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩེ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཡཾ པ་ཝི་ས་ནྟེ དི་སཱ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་ཏྭཱ ཉཱ་ཏ་ཀེ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡཱ མོ་ཙེ་སི, ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རོ ས་ཏྠཱ’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ཏོ གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏི, པུ་བྦེ་པི ཙ་རི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ད་ས རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ ཨ་ཀོ་པེ་ཏྭཱ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ རཱ་ཛཱ་ནོ བ་ཧུ་ཐ་མྦྷེ་སུ པཱ་སཱ་དེ་སུ ཝ་ས་ནྟི, ཏ་སྨཱ བ་ཧཱུ་ཧི ཐ་མྦྷེ་ཧི པཱ་སཱ་ད་ཀ་ར་ཎཾ ནཱ་མ ཨ་ན་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཀ་ཐ་མྦྷ་ཀཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཾ ས་བྦ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་གྒ་རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་ཐ་མྦྷ་ཀཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཛཱུ མ་ཧ་ནྟེ ཨེ་ཀ་ཐ་མྦྷ་ཀ་པཱ་སཱ་དཱ་ར་ཧེ བ་ཧཱུ རུ་ཀྑེ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་མེ རུ་ཀྑཱ ས་ནྟི, མ་གྒོ པ་ན ཝི་ས་མོ, ན ས་ཀྐཱ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏུཾ, ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཎི་ཀཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ན ས་ཀྐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཏེ་ན ཧི མ་མ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཨེ་ཀཾ རུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀཾ སུ་ཛཱ་ཏཾ ཨུ་ཛུ་ཀཾ གཱ་མ་ནི་ག་མ་པཱུ་ཛི་ཏཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལ་ཏོ་པི ལ་དྡྷ་བ་ལི་ཀ་མྨཾ མ་ངྒ་ལ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨུ་ཡྻཱ་ནེ རུ་ཀྑོ ནཱ་མ མ་མ པ་ཊི་བ་དྡྷོ, ག་ཙྪ་ཐ བྷོ ཏཾ ཚི་ནྡ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ རུ་ཀྑེ ག་ནྡྷ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀཾ ད་ཏྭཱ སུ་ཏྟེ་ན པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ པུ་པྥ་ཀ་ཎྞི་ཀཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དཱི་པཾ ཛཱ་ལེ་ཏྭཱ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མ, རཱ་ཛཱ ཚི་ནྡཱ་པེ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ རུ་ཀྑེ ནི་བྦ་ཏྟ་དེ་ཝ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ག་ཙྪ་ཏུ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ དོ་སོ ན་ཏྠཱི’’ཏི སཱ་ཝེ་སུཾ.
ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཏཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ ཨི་མེ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་སྶ་ནྟི, ཝི་མཱ་ནཾ མེ ན་སྶི་སྶ་ཏི, ཝི་མཱ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ ཁོ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ཨི་མ་ཉྩ ར་ཀྑཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ་སུ ཏ་རུ་ཎ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ་ནཾ མ་མ ཉཱ་ཏི་དེ་ཝ་ཏཱ་ན་མྤི བ་ཧཱུ་ནི ཝི་མཱ་ནཱ་ནི ན་སྶི་སྶ་ནྟི. ཝི་མཱ་ན་པ་རི་ཡ་ནྟི་ཀ་མེ་ཝ མ་མ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ དེ་ཝ་ཏཱ་ན་མྤི ཛཱི་ཝི་ཏཾ, ན ཁོ པ་ན མཾ ཏ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ནཱ་སོ བཱ་དྷ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ, ཏ་སྨཱ ནེ་སཾ མ་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ དི་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ར་ཉྙོ སི་རི་ག་བྦྷཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ག་བྦྷཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་སྶི་ས་ཀ་པ་སྶེ རོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏོ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༣. ‘‘ཀཱ ཏྭཾ སུ་དྡྷེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི, ཨ་གྷེ ཝེ་ཧཱ་ཡ་སཾ ཋི་ཏཱ;
ཀེ་ན ཏྱཱ་སྶཱུ་ནི ཝ་ཏྟ་ནྟི, ཀུ་ཏོ ཏཾ བྷ་ཡ་མཱ་ག་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ ཏྭནྟི ནཱ་ག་ཡ་ཀྑ་སུ་པ་ཎྞ་ས་ཀྐཱ་དཱི་སུ ཀཱ ནཱ་མ ཏྭ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི. ཝ་ཏྠེ་ཧཱིཏི ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝེ་ཏཾ, ས་བྦེ་པི པ་ན དི་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ ས་ནྡྷཱ་ཡེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་གྷེཏི ཨ་པྤ་ཊི་གྷེ ཨཱ་ཀཱ་སེ. ཝེ་ཧཱ་ཡ་སནྟི ཏ་སྶེ་ཝ ཝེ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཀེ་ན ཏྱཱ་སྶཱུ་ནི ཝ་ཏྟ་ནྟཱིཏི ཀེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏ་ཝ ཨ་སྶཱུ་ནི ཝ་ཏྟ་ནྟི. ཀུ་ཏོཏི ཉཱ་ཏི་ཝི་ཡོ་ག་དྷ་ན་ཝི་ནཱ་སཱ་དཱི་ནཾ ཀིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཏཾ བྷ་ཡ་མཱ་ག་ཏ་ནྟི པུ་ཙྪ་ཏི.
ཏ་ཏོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༤. ‘‘ཏ་ཝེ་ཝ དེ་ཝ ཝི་ཛི་ཏེ, བྷ་དྡ་སཱ་ལོ་ཏི མཾ ཝི་དཱུ;
ས་ཊྛི ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, ཏི་ཊྛ་ཏོ པཱུ་ཛི་ཏ་སྶ མེ.
༡༥. ‘‘ཀཱ་ར་ཡ་ནྟཱ ན་ག་རཱ་ནི, ཨ་གཱ་རེ ཙ དི་ས་མྤ་ཏི;
ཝི་ཝི་དྷེ ཙཱ་པི པཱ་སཱ་དེ, ན མཾ ཏེ ཨ་ཙྩ་མ་ཉྙི་སུཾ;
ཡ་ཐེ་ཝ མཾ ཏེ པཱུ་ཛེ་སུཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏྭ་མྤི པཱུ་ཛ་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏི་ཊྛ་ཏོཏི ས་ཀ་ལ་བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རེ་ཧི ཙེ་ཝ གཱ་མ་ནི་ག་མེ་ཧི ཙ ཏ་ཡཱ ཙ པཱུ་ཛི་ཏ་སྶ ནི་ཙྩཾ བ་ལི་ཀ་མྨ་ཉྩ ས་ཀྐཱ་ར་ཉྩ ལ་བྷ་ནྟ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཏི་ཊྛ་ནྟ་སྶ ཨེ་ཏྟ་ཀོ ཀཱ་ལོ ག་ཏོ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ན་ག་རཱ་ནཱིཏི ན་ག་ར་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎ་ཀ་མྨཱ་ནི. ཨ་གཱ་རེ་ཙཱཏི བྷཱུ་མི་གེ་ཧཱ་ནི. དི་ས་མྤ་ཏཱིཏི དི་སཱ་ནཾ པ་ཏི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ. ན མཾ ཏེཏི ཏེ ན་ག་ར་པ་ཊི་ས་ངྑ་ར་ཎཱ་དཱི་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ མཾ ནཱ་ཏི་མ་ཉྙི་སུཾ ནཱ་ཏི་ཀྐ་མིཾ་སུ ན ཝི་ཧེ་ཋ་ཡིཾ་སུ, མ་མ ནི་ཝཱ་ས་རུ་ཀྑཾ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨཾ ན ཀ་རིཾ་སུ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན ས་ཀྐཱ་ར་མེ་ཝ ཀ་རིཾ་སཱུ་ཏི ཨ་ཝ་ཙ. ཡ་ཐེ་ཝཱཏི ཏ་སྨཱ ཡ་ཐེ་ཝ ཏེ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་རཱ་ཛཱ་ནོ མཾ པཱུ་ཛ་ཡིཾ་སུ, ཨེ་ཀོ་པི ཨི་མཾ རུ་ཀྑཾ ན ཚི་ནྡཱ་པེ་སི, ཏྭ་ཉྩཱ་པི མཾ ཏ་ཐེ་ཝ པཱུ་ཛ་ཡ, མཱ མེ རུ་ཀྑཾ ཚེ་ད་ཡཱི་ཏི.
ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༦. ‘‘ཏཾ ཨི་ཝཱ་ཧཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཐཱུ་ལཾ ཀཱ་ཡེ་ན ཏེ དུ་མཾ;
ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན, ཨ་བྷི་རཱུ་པོ་སི ཛཱ་ཏི་ཡཱ.
༡༧. ‘‘པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་ར་ཡི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཀ་ཏྠ་མྦྷཾ མ་ནོ་ར་མཾ;
ཏ་ཏྠ ཏཾ ཨུ་པ་ནེ་སྶཱ་མི, ཙི་རཾ ཏེ ཡ་ཀྑ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་ཡེ་ནཱཏི པ་མཱ་ཎེ་ན. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏ་ཝ པ་མཱ་ཎེ་ན ཏཾ ཝི་ཡ ཐཱུ་ལཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཉྙཾ དུ་མཾ ན པ་སྶཱ་མི, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ པ་ན ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧེ་ན སུ་ཛཱ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ས་ཎྛཱ་ན་ཨུ་ཛུ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཀཱ་རཱ་ཡ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཙ ཨ་བྷི་རཱུ་པོ སོ་བྷ་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཐ་མྦྷ་པཱ་སཱ་དཱ་ར་ཧོ་ཏི. པཱ་སཱ་དནྟི ཏ་སྨཱ ཏཾ ཚེ་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཧཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སྶཱ་མེ་ཝ. ཏ་ཏྠ ཏནྟི ཏཾ པ་ནཱ་ཧཾ ས་མྨ དེ་ཝ་རཱ་ཛ, ཏ་ཏྠ པཱ་སཱ་དེ ཨུ་པ་ནེ་སྶཱ་མི, སོ ཏྭཾ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཏོ ཝ་ས་ནྟོ ཨ་གྒ་ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ནི ལ་བྷ་ནྟོ ས་ཀྐཱ་ར་པྤ་ཏྟོ སུ་ཁཾ ཛཱི་ཝི་སྶ་སི, ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཱ་བྷཱ་ཝེ་ན མེ ཝི་ནཱ་སོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི མཱ ཙི་ནྟ་ཡི, ཙི་རཾ ཏེ ཡ་ཀྑ ཛཱི་ཝི་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༨. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, ས་རཱི་རེ་ན ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ;
པུ་ཐུ་སོ མཾ ཝི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱ, ཁ་ཎྜ་སོ ཨ་ཝ་ཀ་ནྟ་ཐ.
༡༩. ‘‘ཨ་གྒེ ཙ ཚེ་ཏྭཱ མ་ཛ྄ཛྷེ ཙ, པ་ཙྪཱ མཱུ་ལ་མྷི ཚི་ནྡ་ཐ;
ཨེ་ཝཾ མེ ཚི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ, ན དུ་ཀྑཾ མ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་ད་པཱ་དཱིཏི ཡ་དི ཨེ་ཝཾ ཙི་ཏྟཾ ཏ་ཝ ཨུ་པྤ་ནྣཾ. ས་རཱི་རེ་ན ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོཏི ཡ་དི ཏེ མ་མ ས་རཱི་རེ་ན བྷ་དྡ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་མ ཝི་ནཱ་བྷཱ་ཝོ པ་ཏྠི་ཏོ. པུ་ཐུ་སོཏི བ་ཧུ་དྷཱ. ཝི་ཀ་ནྟི་ཏྭཱཏི ཚི་ནྡི་ཏྭཱ. ཁ་ཎྜ་སོཏི ཁ་ཎྜཱ་ཁ་ཎྜཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝ་ཀ་ནྟ་ཐ. ཨ་གྒེ ཙཱཏི ཨ་ཝ་ཀ་ནྟ་ནྟཱ པ་ན པ་ཋ་མཾ ཨ་གྒེ, ཏ་ཏོ མ་ཛ྄ཛྷེ ཚེ་ཏྭཱ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡ་ཐ. ཨེ་ཝ་ཉྷི མེ ཚི་ཛྫ་མཱ་ན་སྶ ན དུ་ཀྑཾ མ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ, སུ་ཁཾ ནུ ཁ་ཎྜ་སོ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཏི ཡཱ་ཙ་ཏི.
ཏ་ཏོ རཱ་ཛཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༠. ‘‘ཧ་ཏྠ་པཱ་དཾ ཡ་ཐཱ ཚི་ནྡེ, ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ཉྩ ཛཱི་ཝ་ཏོ;
ཏ་ཏོ པ་ཙྪཱ སི་རོ ཚི་ནྡེ, ཏཾ དུ་ཀྑཾ མ་ར་ཎཾ སི་ཡཱ.
༢༡. ‘‘སུ་ཁཾ ནུ ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣཾ, བྷ་དྡ་སཱ་ལ ཝ་ན་པྤ་ཏི;
ཀིཾ་ཧེ་ཏུ ཀིཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣ་མི་ཙྪ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཧ་ཏྠ་པཱ་དནྟི ཧ་ཏྠེ ཙ པཱ་དེ ཙ. ཏཾ དུ་ཀྑནྟི ཨེ་ཝཾ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཚི་ཛྫ་ནྟ་སྶ ཙོ་ར་སྶ ཏཾ མ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑཾ སི་ཡཱ. སུ་ཁཾ ནཱུཏི ས་མྨ བྷ་དྡ་སཱ་ལ, ཝ་ཛ྄ཛྷ་པྤ་ཏྟཱ ཙོ་རཱ སུ་ཁེ་ན མ་རི་ཏུ་ཀཱ་མཱ སཱི་ས་ཙྪེ་དཾ ཡཱ་ཙ་ནྟི, ན ཁ་ཎྜ་སོ ཚེ་ད་ནཾ, ཏྭཾ པ་ན ཨེ་ཝཾ ཡཱ་ཙ་སི, ཏེ་ན ཏཾ པུ་ཙྪཱ་མི ‘‘སུ་ཁཾ ནུ ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣ’’ནྟི. ཀིཾ་ཧེ་ཏཱུཏི ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣཾ ནཱ་མ ན སུ་ཁཾ, ཀཱ་ར་ཎེ་ན པ་ནེ་ཏྠ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི ཏཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
ཨ་ཐ་སྶ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ནྟོ བྷ་དྡ་སཱ་ལོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༢. ‘‘ཡ་ཉྩ ཧེ་ཏུ་མུ་པཱ་དཱ་ཡ, ཧེ་ཏུཾ དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏཾ;
ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣ་མི་ཙྪཱ་མི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ སུ་ཎོ་ཧི མེ.
༢༣. ‘‘ཉཱ་ཏཱི མེ སུ་ཁ་སཾ་ཝ་དྡྷཱ, མ་མ པ་སྶེ ནི་ཝཱ་ཏ་ཛཱ;
ཏེ་པི་ཧཾ ཨུ་པ་ཧིཾ་སེ་ཡྻ, པ་རེ་སཾ ཨ་སུ་ཁོ་ཙི་ཏ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཧེ་ཏུཾ དྷ་མྨཱུ་པ་སཾ་ཧི་ཏནྟི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཡཾ ཧེ་ཏུ་ས་བྷཱ་ཝ་ཡུ་ཏྟ་མེ་ཝ, ན ཧེ་ཏུ་པ་ཏི་རཱུ་པ་ཀཾ, ཧེ་ཏུཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ར་བྦྷ ས་ནྡྷཱ་ཡཱ་ཧཾ ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣ་མི་ཙྪཱ་མི, ཏཾ ཨོ་ཧི་ཏ་སོ་ཏོ སུ་ཎོ་ཧཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཉཱ་ཏཱི མེཏི མ་མ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑ་སྶ ཚཱ་ཡཱ་ཡ སུ་ཁ་སཾ་ཝ་དྡྷཱ མ་མ པ་སྶེ ཏ་རུ་ཎ་སཱ་ལ་རུ་ཀྑེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟཱ མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཝཱ་ཏ་པ་རི་ཏྟཱ་ཎ་ཏྟཱ ནི་ཝཱ་ཏ་ཛཱ མ་མ ཉཱ་ཏ་ཀཱ དེ་ཝ་ས་ངྒྷཱ ཨ་ཏྠི, ཏེ ཨ་ཧཾ ཝི་སཱ་ལ་སཱ་ཁ་ཝི་ཊ་པོ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཏ་ནྟོ ཨུ་པ་ཧིཾ་སེ་ཡྻཾ, སཾ་བྷ་གྒ་ཝི་མཱ་ནེ ཀ་རོ་ནྟོ ཝི་ནཱ་སེ་ཡྻ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. པ་རེ་སཾ ཨ་སུ་ཁོ་ཙི་ཏནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ མ་ཡཱ ཏེ་སཾ པ་རེ་སཾ ཉཱ་ཏི་དེ་ཝ་ས་ངྒྷཱ་ནཾ ཨ་སུ་ཁཾ དུ་ཀྑཾ ཨོ་ཙི་ཏཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ, ན ཙཱ་ཧཾ ཏེ་སཾ དུ་ཀྑ་ཀཱ་མོ, ཏ་སྨཱ བྷ་དྡ་སཱ་ལཾ ཁ་ཎྜ་སོ ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྡཱ་པེ་མཱི་ཏི ཨ་ཡ་མེ་ཏྠཱ་དྷི་པྤཱ་ཡོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘དྷ་མྨི་ཀོ ཝ་ཏཱ་ཡཾ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ, ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་མཱ་ན་ཝི་ནཱ་ས་ཏོ་པི ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཝི་མཱ་ན་ཝི་ནཱ་སཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི, ཨ་བྷ་ཡ་མ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༤. ‘‘ཙེ་ཏེ་ཡྻ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏེ་སི, བྷ་དྡ་སཱ་ལ ཝ་ན་པྤ་ཏི;
ཧི་ཏ་ཀཱ་མོ་སི ཉཱ་ཏཱི་ནཾ, ཨ་བྷ་ཡཾ ས་མྨ ད་མྨི ཏེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཙེ་ཏེ་ཡྻ་རཱུ་པཾ ཙེ་ཏེ་སཱིཏི ཉཱ་ཏཱི་སུ མུ་དུ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཙི་ནྟེ་ནྟོ ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཙི་ནྟེ་སི. ཚེ་དེ་ཡྻ་རཱུ་པཾ ཚེ་དེ་སཱི་ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཁ་ཎྜ་སོ ཚི་ནྣ་མི་ཙྪ་ནྟོ ཚེ་དེ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཚེ་དེ་སཱི་ཏི. ཨ་བྷ་ཡནྟི ཨེ་ཏ་སྨིཾ ཏེ ས་མྨ, གུ་ཎེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཨ་བྷ་ཡཾ ད་དཱ་མི, ན མེ པཱ་སཱ་དེ་ན་ཏྠོ, ནཱ་ཧཾ ཏཾ ཚེ་དཱ་པེ་སྶཱ་མི, ག་ཙྪ ཉཱ་ཏི་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ས་ཀྐ་ཏ་ག་རུ་ཀ་ཏོ སུ་ཁཾ ཛཱི་ཝཱ་ཏི ཨཱ་ཧ.
དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ར་ཉྙོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་གྒ་པུ་རཾ པཱུ་རེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ཨ་ཙ་རི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, ཏ་རུ་ཎ་སཱ་ལེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟ་དེ་ཝ་ཏཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, བྷ་དྡ་སཱ་ལ་དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
བྷ་དྡ་སཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༤༦༦] ༣. ས་མུ་དྡ་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀ་ས་ནྟི ཝ་པ་ནྟི ཏེ ཛ་ནཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དེ་ཝ་ད་ཏྟ་སྶ པ་ཉྩ ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ པ་ཏི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཧི ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་སུ པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ སོ་ཀཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨུ་ཎྷ་ལོ་ཧི་ཏེ མུ་ཁ་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟེ བ་ལ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ་པཱི་ལི༹་ཏོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧ་མེ་ཝ ན་ཝ མཱ་སེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཨ་ན་ཏྠཾ ཙི་ནྟེ་སིཾ, ས་ཏྠུ པ་ན མ་ཡི པཱ་པ་ཙི་ཏྟཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་སཱི་ཏི་མ་ཧཱ་ཐེ་རཱ་ན་མྤི མ་ཡི ཨཱ་གྷཱ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ནཱ་ཐོ ཛཱ་ཏོ, ས་ཏྠཱ་རཱ་པི་མྷི ཝི་སྶ་ཊྛོ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ་ཧི་པི ཉཱ་ཏི་སེ་ཊྛེ་ན རཱ་ཧུ་ལ་ཏྠེ་རེ་ན་པི ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ་ཧི་པི, ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཁ་མཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི པ་རི་སཱ་ཡ ས་ཉྙཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཀེ་ན གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཏྟིཾ ར་ཏྟིཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཊྛཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎི. ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རོ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི ‘‘དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཀི་ར, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ མ་མ ད་སྶ་ནཾ ན ལ་བྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཏ་སྨིཾ སཱ་ཝ་ཏྠི་ན་ག་ར་དྭཱ་རཾ ས་མྤ་ཏྟེ པུ་ན ཐེ་རོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི, བྷ་ག་ཝཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨ་ཝ་ཙ. ཏ་སྶ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡཱ ས་མཱི་པཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་པཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎི, ས་རཱི་རེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ནྷ་ཏྭཱ པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཉྩ་ཀ་ཏོ མཾ ཨཱ་ཝུ་སོ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཐ, པཱ་ནཱི་ཡཾ པི་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་སྶ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ བྷཱུ་མི་ཡཾ ཋ་པི་ཏ་མ་ཏྟ་སྶ ཙི་ཏྟ་སྶཱ་དེ ཨ་ལ་དྡྷེ་ཡེ་ཝ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཝི་ཝ་ར་མ་དཱ་སི. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་ཏོ ཨ་གྒི་ཛཱ་ལཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ག་ཎྷི. སོ ‘‘པཱ་པ་ཀ་མྨཾ མེ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ’’ནྟི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ གུ་ཎེ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ –
‘‘ཨི་མེ་ཧི ཨ་ཊྛཱི་ཧི ཏ་མ་གྒ་པུ་གྒ་ལཾ, དེ་ཝཱ་ཏི་དེ་ཝཾ ན་ར་ད་མྨ་སཱ་ར་ཐིཾ;
ས་མ་ནྟ་ཙ་ཀྑུཾ ས་ཏ་པུ་ཉྙ་ལ་ཀྑ་ཎཾ, པཱ་ཎེ་ཧི བུ་དྡྷཾ ས་ར་ཎཾ ཨུ་པེ་མཱི’’ཏི. (མི. པ. ༤.༡.༣) –
ཨི་མཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ས་ར་ཎེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶ པ་ན པ་ཉྩ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀ་ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏཱ་ནི་པི ཏ་པྤ་ཀྑི་ཀཱ་ནི ཧུ་ཏྭཱ ད་ས་བ་ལཾ ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ སོ ཏཱ་ནི པ་ཉྩ ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, དེ་ཝ་ད་ཏྟོ པཱ་པོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་གི་དྡྷ་ཏཱ་ཡ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷེ ཨ་ཊྛཱ་ནེ ཀོ་པཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡ་མ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་ལ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་ཝཱི་ཙི་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཛཱ་ཏོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་ར་གི་དྡྷོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡཾ ན ཨོ་ལོ་ཀེ་སི, པུ་བྦེ་པི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁ་གི་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་རི་སཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶ་ནི་ཝཱ་སོ མ་ཧཱ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི་གཱ་མོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་ཏྠ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་ཉྩཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, པཱི་ཋཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, གེ་ཧཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶཱ་ནཾ ཧ་ཏྠ་ཏོ བ་ཧུཾ ཨི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀི་ཉྩི ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྑིཾ་སུ. མ་ནུ་སྶཱ དི་ཊྛ་དི་ཊྛེ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཙོ་དེ་ནྟི པ་ལི་བུ་དྡྷ་ནྟི. ཏེ ཨི་ཎཱ་ཡི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་དྡུ་ཏཱ སུ་ཁཾ ཝ་སི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ‘‘ཝི་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རུ་ཀྑེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧ་ཏིཾ ནཱ་ཝཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ན་དིཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ གཱ་མ་ཏོ གཱ་ཝུ་ཏ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ གཱ་མཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ནཱ་ཝ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ནཱ་ཝཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཝི་ཙ་ར་ནྟཱ ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨེ་ཀཾ དཱི་པ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ པ་ན དཱི་པ་ཀེ ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་སཱ་ལི་ཨུ་ཙྪུ་ཀ་ད་ལི་ཨ་མྦ་ཛ་མྦུ་པ་ན་ས་ཏཱ་ལ་ནཱ་ལི༹་ཀེ་རཱ་དཱི་ནི ཝི་ཝི་དྷ་ཕ་ལཱ་ནི ཨ་ཏྠི, ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ པ་བྷི་ནྣ་ནཱ་ཝོ པུ་རི་སོ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཏཾ དཱི་པ་ཀཾ པ་ཏྭཱ སཱ་ལི་བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་མཱ་ནོ ཨུ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ནི ཁཱ་ད་མཱ་ནོ ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རོ ན་གྒོ པ་རཱུ་ལ༹ྷ་ཀེ་ས་མ་སྶུ ཏ་སྨིཾ དཱི་པ་ཀེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི.
ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ དཱི་པ་ཀོ ར་ཀྑ་ས་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ས་བྦེ་པི ཨ་མྷེ ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶཱ་མ, པ་རི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མ ཏཱ་ཝ ན’’ནྟི. ཨ་ཐ ས་ཏྟ་ཊྛ པུ་རི་སཱ སཱུ་རཱ བ་ལ་ཝ་ནྟོ ས་ནྣ་དྡྷ་པ་ཉྩཱ་ཝུ་དྷཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ སོ པུ་རི་སོ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཨུ་ཙྪུ་ར་སཾ པི་ཝི་ཏྭཱ སུ་ཁ་པྤ་ཏྟོ ར་མ་ཎཱི་ཡེ པ་དེ་སེ ར་ཛ་ཏ་པ་ཊྚ་ས་དི་སེ ཝཱ་ལུ་ཀ་ཏ་ལེ སཱི་ཏ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ཀ་ས་ནྟཱ ཝ་པ་ནྟཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ སུ་ཁཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཡ་མེ་ཝ དཱི་པ་ཀོ ཝ་ར’’ནྟི གཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘སོ བྷི་ཀྑ་ཝེ པུ་རི་སོ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སཱི’’ཏི ད་སྶེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༥. ‘‘ཀ་ས་ནྟི ཝ་པ་ནྟི ཏེ ཛ་ནཱ, མ་ནུ་ཛཱ ཀ་མྨ་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ;
ན་ཡི་མ་སྶ དཱི་པ་ཀ་སྶ བྷཱ་གི་ནོ, ཛ་མྦུ་དཱི་པཱ ཨི་ད་མེ་ཝ ནོ ཝ་ར’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏེ ཛ་ནཱཏི ཏེ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཝཱ་སི་ནོ ཛ་ནཱ. ཀ་མྨ་ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོཏི ནཱ་ནཱ་ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཱུ་པ་ཛཱི་ཝི་ནོ ས་ཏྟཱ.
ཨ་ཐ ཏེ དཱི་པ་ཀཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟཱ པུ་རི་སཱ ཏ་སྶ གཱི་ཏ་ས་དྡཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ནུ་སྶ་ས་དྡོ ཝི་ཡ སུ་ཡྻ་ཏི, ཛཱ་ནི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི ས་དྡཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ག་ནྟྭཱ ཏཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཡ་ཀྑོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྷཱི་ཏ་ཏ་སི་ཏཱ ས་རེ ས་ནྣ་ཧིཾ་སུ. སོ་པི ཏེ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་དྷ་བྷ་ཡེ་ན ‘‘ནཱ་ཧཾ, སཱ་མི, ཡ་ཀྑོ, པུ་རི་སོ་མྷི, ཛཱི་ཝི་ཏཾ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཡཱ་ཙ་ནྟོ ‘‘པུ་རི་སཱ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ ན་གྒཱ ན ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ མ་ནུ་སྶ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཉྙཱ་པེ་སི. ཏེ ཏཾ པུ་རི་སཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ག་ཏ་ནི་ཡཱ་མཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ་པི ས་བྦཾ ཏེ་སཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་ཉྙ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ཨི་དྷཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཡཾ ཨུ་ཏྟ་མ་དཱི་པོ, ན ཨེ་ཏྠ ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝ་ནྟི, ས་ཡཾ་ཛཱ་ཏ་སཱ་ལཱི་ན་ཉྩེ་ཝ ཨུ་ཙྪུ་ཨཱ་དཱི་ན་ཉྩེ་ཏྠ ཨ་ནྟོ ན་ཏྠཱི་ཏི ཨ་ནུ་ཀྐ་ཎྛ་ནྟཱ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨི་དྷ པ་ན ཝ་ས་ནྟཱ་ནཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཉྙོ པ་རི་པ་ནྠོ ན་ཏྠི, ཨ་ཉྙཾ བྷ་ཡཾ ཨེ་ཏྠ ན་ཏྠི, ཨ་ཡཾ པ་ན ཨ་མ་ནུ་སྶ་པ་རི་གྒ་ཧི་ཏོ, ཨ་མ་ནུ་སྶཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ དི་སྭཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻུཾ, ཏ་སྨཱ ཏཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཝི་ཡཱུ་ཧི་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡ པ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨི་དྷ བྷ་ཡཾ, ཨ་ཉྙཾ ན་ཏྠི, ནི་ཙྩཾ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ བྷ་ཝེ་ཡྻཱ་ཐཱ་ཏི. ཏེ ཏ་ཏྠ ཝཱ་སཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪིཾ་སུ. ཏ་སྨིཾ པ་ན ཀུ་ལ་ས་ཧ་སྶེ པ་ཉྩ་ནྣཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནཾ ཛེ་ཊྛ་ཀཱ དྭེ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ བཱ་ལོ ཨ་ཧོ་སི ར་ས་གི་དྡྷོ, ཨེ་ཀོ པ་ཎྜི་ཏོ ར་སེ་སུ ཨ་ན་ལླཱི་ནོ.
ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་བྦེ་པི ཏེ ཏ་ཏྠ སུ་ཁཾ ཝ་ས་ནྟཱ ཐཱུ་ལ་ས་རཱི་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ ‘‘ཙི་རཾ པཱི་ཏཱ ནོ སུ་རཱ, ཨུ་ཙྪུ་ར་སེ་ན མེ་ར་ཡཾ ཀ་ཏྭཱ པི་ཝི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏེ མེ་ར་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ པི་ཝི་ཏྭཱ མ་ད་ཝ་སེ་ན གཱ་ཡ་ནྟཱ ན་ཙྩ་ནྟཱ ཀཱི་ལ༹་ནྟཱ པ་མ་ཏྟཱ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པྤ་ཊི་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀཾ ཛེ་གུ་ཙྪཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ ཀ་རིཾ་སུ. དེ་ཝ་ཏཱ ‘‘ཨི་མེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཀཱི་ལཱ༹་མ་ཎྜ་ལཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལཾ ཀ་རོ་ནྟཱི’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡཾ ཨུ་ཏྟ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀ་དྷོ་ཝ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཀཱ་ལ༹་པ་ཀྑོ, ཨ་ཛྫ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་མཱ་ག་མོ ཙ བྷི་ནྣོ, ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ནྣ་ར་ས་མེ དི་ཝ་སེ པུ་ཎྞ་མཱི་ཨུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ཙ་ནྡ་སྶུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་མུ་དྡཾ ཨུ་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི་མེ གྷཱ་ཏེ་སྶཱ་མཱ’’ཏི དི་ཝ་སཾ ཋ་པ་ཡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཨ་ནྟ་རེ ཨེ་ཀོ དྷ་མྨི་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘མཱ ཨི་མེ མ་མ པ་སྶ་ནྟ་སྶ ན་སྶིཾ་སཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་ཀ་མྤཱ་ཡ ཏེ་སུ སཱ་ཡ་མཱ་སཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ གྷ་ར་དྭཱ་རེ སུ་ཁ་ཀ་ཐཱ་ཡ ནི་སི་ནྣེ་སུ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ས་ཀ་ལ་དཱི་པཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྦྷོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི, དེ་ཝ་ཏཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀུ་དྡྷཱ. ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མཱ ཝ་སི་ཏྠ, ཨི་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན ཧི དེ་ཝ་ཏཱ ས་མུ་དྡཾ ཨུ་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་ཝ ཏུ་མྷེ གྷཱ་ཏེ་སྶ་ནྟི, ཨི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༦. ‘‘ཏི་པ་ཉྩ་ར་ཏྟཱུ་པ་ག་ཏ་མྷི ཙ་ནྡེ, ཝེ་གོ མ་ཧཱ ཧེ་ཧི་ཏི སཱ་ག་ར་སྶ;
ཨུ་པླ་ཝི་སྶཾ དཱི་པ་མི་མཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ, མཱ ཝོ ཝ་དྷཱི ག་ཙྪ་ཐ ལེ་ཎ་མ་ཉྙ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨུ་པླ་ཝི་སྶནྟི ཨི་མཾ དཱི་པ་ཀཾ ཨུ་པླ་ཝ་ནྟོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ཏྠ་ར་ནྟོ ཨ་བྷི་བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. མཱ ཝོ ཝ་དྷཱིཏི སོ སཱ་ག་ར་ཝེ་གོ ཏུ་མྷེ མཱ ཝ་དྷི.
ཨི་ཏི སོ ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཋཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏོ. ཏ་སྨིཾ ག་ཏེ ཨ་པ་རོ སཱ་ཧ་སི་ཀོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ‘‘ཨི་མེ ཨི་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡེ་ཡྻུཾ, ཨ་ཧཾ ནེ་སཾ ག་མ་ནཾ ནི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་བྦེ་པི་མེ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ དི་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ས་ཀ་ལ་དཱི་པཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ དི་སཱ་ཡ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, ནོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སོ ཝོ ཀིཾ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ནཱ་མ, སཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སོ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨི་དྷ ནི་ཝཱ་སཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, དོ་སེ་ན ཀ་ཐེ་ཏི, ཏུ་མྷེ ཨ་ཉྙ་ཏྠ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་ས་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢༧. ‘‘ན ཛཱ་ཏུ་ཡཾ སཱ་ག་ར་ཝཱ་རི་ཝེ་གོ, ཨུ་པླ་ཝི་སྶཾ དཱི་པ་མི་མཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ;
ཏཾ མེ ནི་མི་ཏྟེ་ཧི བ་ཧཱུ་ཧི དི་ཊྛཾ, མཱ བྷེ་ཐ ཀིཾ སོ་ཙ་ཐ མོ་ད་ཐ་ཝ྄ཧོ.
༢༨. ‘‘པ་ཧཱུ་ཏ་བྷ་ཀྑཾ བ་ཧུ་ཨ་ནྣ་པཱ་ནཾ, པ་ཏྟ་ཏྠ ཨཱ་ཝཱ་ས་མི་མཾ ཨུ་ལཱ༹་རཾ;
ན ཝོ བྷ་ཡཾ པ་ཊི་པ་སྶཱ་མི ཀི་ཉྩི, ཨཱ་པུ་ཏྟ་པུ་ཏྟེ་ཧི པ་མོ་ད་ཐ་ཝ྄ཧོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ན ཛཱ་ཏུ་ཡནྟི ན ཛཱ་ཏུ ཨ་ཡཾ. མཱ བྷེ་ཐཱཏི མཱ བྷཱ་ཡི་ཏྠ. མོ་ད་ཐ་ཝ྄ཧོཏི པ་མོ་དི་ཏཱ པཱི་ཏི་སོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏཱ ཧོ་ཐ. ཨཱ་པུ་ཏྟ་པུ་ཏྟེ་ཧཱིཏི ཡཱ་ཝ པུ་ཏྟཱ་ན་མྤི པུ་ཏྟེ་ཧི པ་མོ་ད་ཐ, ན་ཏྠི ཝོ ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ བྷ་ཡ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ སོ ཨི་མཱ་ཧི དྭཱི་ཧི གཱ་ཐཱ་ཧི ཏེ ཨ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་སྶ པ་ཀྐ་ནྟ་ཀཱ་ལེ དྷ་མྨི་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ བཱ་ལ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ‘‘སུ་ཎ་ནྟུ མེ, བྷོ་ནྟོ, ཝ་ཙ་ན’’ནྟི སེ་ས་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༩. ‘‘ཡོ དེ་ཝོ་ཡཾ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡཾ དི་སཱ་ཡཾ, ཁེ་མ་ནྟི པ་ཀྐོ་ས་ཏི ཏ་སྶ ས་ཙྩཾ;
ན ཨུ་ཏྟ་རོ ཝེ་དི བྷ་ཡཱ་བྷ་ཡ་སྶ, མཱ བྷེ་ཐ ཀིཾ སོ་ཙ་ཐ མོ་ད་ཐ་ཝ྄ཧོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡནྟི ད་ཀྑི་ཎཱ་ཡ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ར་ས་གི་དྡྷཱ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཏ་སྶ བཱ་ལ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་དི་ཡིཾ་སུ. ཨི་ཏ་རོ པ་ན པ་ཎྜི་ཏ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡ་ནྟོ ཏེ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༣༠. ‘‘ཡ་ཐཱ ཨི་མེ ཝི་པྤ་ཝ་ད་ནྟི ཡ་ཀྑཱ, ཨེ་ཀོ བྷ་ཡཾ སཾ་ས་ཏི ཁེ་མ་མེ་ཀོ;
ཏ་དི་ངྒྷ མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཎཱ་ཐ, ཁི་པྤཾ ལ་ཧུཾ མཱ ཝི་ན་སྶི་མྷ ས་བྦེ.
༣༡. ‘‘ས་བྦེ ས་མཱ་ག་མྨ ཀ་རོ་མ ནཱ་ཝཾ, དོ་ཎིཾ ད་ལ༹ྷཾ ས་བྦ་ཡ་ནྟཱུ་པ་པ་ནྣཾ;
ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ད་ཀྑི་ཎོ ས་ཙྩ་མཱ་ཧ, མོ་གྷཾ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏི ཨུ་ཏྟ་རོ་ཡཾ;
སཱ ཙེ་ཝ ནོ ཧེ་ཧི་ཏི ཨཱ་པ་ད་ཏྠཱ, ཨི་མ་ཉྩ དཱི་པཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛེ་མ.
༣༢. ‘‘ས་ཙེ ཙ ཁོ ཨུ་ཏྟ་རོ ས་ཙྩ་མཱ་ཧ, མོ་གྷཾ པ་ཊི་ཀྐོ་ས་ཏི ད་ཀྑི་ཎོ་ཡཾ;
ཏ་མེ་ཝ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཡ྄ཧ ས་བྦེ, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཾ སོ་ཏྠི ཏ་རེ་མུ པཱ་རཾ.
༣༣. ‘‘ན ཝེ སུ་ག་ཎྷཾ པ་ཋ་མེ་ན སེ་ཊྛཾ, ཀ་ནི་ཊྛ་མཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ;
ཡོ ཙཱི་དྷ ཏ་ཙྪཾ པ་ཝི་ཙེ་ཡྻ ག་ཎྷ་ཏི, ས ཝེ ན་རོ སེ་ཊྛ་མུ་པེ་ཏི ཋཱ་ན’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཝི་པྤ་ཝ་ད་ནྟཱིཏི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཝི་རུ་དྡྷཾ ཝ་ད་ནྟི. ལ་ཧུནྟི པུ་རི་མ་སྶ ཨ་ཏྠ་དཱི་པ་ནཾ. དོ་ཎིནྟི ག་མྦྷཱི་རཾ མ་ཧཱ་ནཱ་ཝཾ. ས་བྦ་ཡ་ནྟཱུ་པ་པ་ནྣནྟི ས་བྦེ་ཧི ཕི་ཡཱ་རི་ཏྟཱ་དཱི་ཧི ཡ་ནྟེ་ཧི ཨུ་པ་པ་ནྣཾ. སཱ ཙེ་ཝ ནོ ཧེ་ཧི་ཏི ཨཱ་པ་ད་ཏྠཱཏི སཱ ཙ ནོ ནཱ་ཝཱ པ་ཙྪཱ་པི ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཨཱ་པ་དཱ་ཡ ཨ་ཏྠཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨི་མ་ཉྩ དཱི་པཾ ན པ་རི་ཙྩ་ཛི་སྶཱ་མ. ཏ་རེ་མཱུཏི ཏ་རི་སྶཱ་མ. ན ཝེ སུ་ག་ཎྷནྟི ན ཝེ སུ་ཁེ་ན ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. སེ་ཊྛནྟི ཨུ་ཏྟ་མཾ ཏ་ཐཾ ས་ཙྩཾ. ཀ་ནི་ཊྛནྟི པ་ཋ་མ་ཝ་ཙ་ནཾ ཨུ་པཱ་དཱ་ཡ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་ནི་ཊྛཾ ནཱ་མ. ཨི་དྷཱ་པི ‘‘ན ཝེ སུ་ག་ཎྷ’’ནྟི ཨ་ནུ་ཝ་ཏྟ་ཏེ་ཝ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་མྦྷོ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི, ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི པ་ཋ་མེ་ན ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ནཾ ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ སེ་ཊྛཾ ཏ་ཐཾ ས་ཙྩ’’ནྟི སུ་ཁཾ ན ག་ཎྷི་ཏ་བྦ་མེ་ཝ, ཡ་ཐཱ ཙ ཏཾ, ཨེ་ཝཾ ཀ་ནི་ཊྛཾ ག་ཙྪཱ ཝུ་ཏྟ་ཝ་ཙ་ན་མྤི ‘‘ཨི་ད་མེ་ཝ ཏ་ཐཾ ས་ཙྩ’’ནྟི ན ག་ཎྷི་ཏ་བྦཾ. ཡཾ པ་ན སོ་ཏ་ཝི་ས་ཡཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཨཱ་པཱ་ཐ་ག་ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡོ ཨི་དྷ པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སོ པུ་རི་མ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ པ་ཙྪི་མ་ཝ་ཙ་ན་ཉྩ པ་ཝི་ཙེ་ཡྻ ཝི་ཙི་ནི་ཏྭཱ ཏཱི་རེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་པ་རི་ཀྑི་ཏྭཱ ཏ་ཙྪཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཡཾ ཏ་ཐཾ ས་ཙྩཾ ས་བྷཱ་ཝ་བྷཱུ་ཏཾ, ཏ་དེ་ཝ པ་ཙྩ་ཀྑཾ ཀ་ཏྭཱ ག་ཎྷཱ་ཏི. ས ཝེ ན་རོ སེ་ཊྛ་མུ་པེ་ཏི ཋཱ་ནནྟི སོ ཨུ་ཏྟ་མཾ ཋཱ་ནཾ ཨུ་པེ་ཏི ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི ཝི་ནྡ་ཏི ལ་བྷ་ཏཱི་ཏི.
སོ ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྦྷོ, མ་ཡཾ དྭི་ནྣ་མྤི དེ་ཝ་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མ, ནཱ་ཝཾ ཏཱ་ཝ ས་ཛྫེ་ཡྻཱ་མ. ས་ཙེ པ་ཋ་མ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏཾ ནཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི་སྶཱ་མ, ཨ་ཐ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ཙྩཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ནཱ་ཝཾ ཨེ་ཀ་མ་ནྟེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བཱ་ལ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ‘‘ཨ་མྦྷོ, ཏྭཾ ཨུ་ད་ཀ་པཱ་ཏི་ཡཾ སུ་སུ་མཱ་རཾ པ་སྶ་སི, ཨ་ཏཱི་ཝ དཱི་གྷཾ པ་སྶ་སི, པ་ཋ་མ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་མྷེ་སུ དོ་ས་ཝ་སེ་ན ཀ་ཐེ་སི, པ་ཙྪི་མོ སི་ནེ་ཧེ་ནེ་ཝ, ཨི་མཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ར་དཱི་པཾ པ་ཧཱ་ཡ ཀུ་ཧིཾ ག་མི་སྶཱ་མ, ས་ཙེ པ་ན ཏྭཾ ག་ནྟུ་ཀཱ་མོ, ཏ་ཝ པ་རི་སཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ནཱ་ཝཾ ཀ་རོ་ཧི, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཀི་ཙྩཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. པ་ཎྜི་ཏོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཱ་ཡ ས་བྦཱུ་པ་ཀ་ར་ཎཱ་ནི ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ས་པ་རི་སོ ནཱ་ཝཱ་ཡ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཏ་ཏོ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཙ་ནྡ་སྶ ཨུ་གྒ་མ་ན་ཝེ་ལཱ་ཡ ས་མུ་དྡ་ཏོ ཨཱུ་མི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཎུ་ཀ་པ་མཱ་ཎཱ ཧུ་ཏྭཱ དཱི་པ་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ག་ཏཱ. པ་ཎྜི་ཏོ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨུ་ཏྟ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ནཱ་ཝཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. བཱ་ལ་ཝ་ཌྜྷ་ཀི་པ་ཀྑི་ཀཱ་ནི པ་ཉྩ ཀུ་ལ་ས་ཏཱ་ནི ‘‘ས་མུ་དྡ་ཏོ ཨཱུ་མི དཱི་པ་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཨེ་ཏ’’ནྟི ཀ་ཐེ་ནྟཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཀ་ཊི་པྤ་མཱ་ཎཱ པུ་རི་ས་པྤ་མཱ་ཎཱ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཱ སཱ་ག་ར་ཨཱུ་མི དཱི་པ་ཀ་མྤི ཝུ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནཱ ཨཱ་ག་ཉྪི. པ་ཎྜི་ཏོ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལ་ཏཱ་ཡ ར་སེ ཨ་ལ་གྒོ སོ་ཏྠི་ནཱ ག་ཏོ, བཱ་ལ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ར་ས་གི་དྡྷེ་ན ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ པ་ཉྩ་ཧི ཀུ་ལ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ.
ཨི་ཏོ པ་རཱ སཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི ཏ་མ་ཏྠཾ དཱི་པ་ཡ་མཱ་ནཱ ཏི་སྶོ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་གཱ་ཐཱ ཧོ་ནྟི –
༣༤. ‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཏེ སཱ་ག་ར་ཝཱ་རི་མ་ཛ྄ཛྷེ, ས་ཀ་མྨུ་ནཱ སོ་ཏྠི ཝ་ཧིཾ་སུ ཝཱ་ཎི་ཛཱ;
ཨ་ནཱ་ག་ཏ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡཱ་ན, ཨ་པྤ་མྤི ནཱ་ཙྩེ་ཏི ས བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ.
༣༥. ‘‘བཱ་ལཱ ཙ མོ་ཧེ་ན ར་སཱ་ནུ་གི་དྡྷཱ, ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་ཏྠཾ;
པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ སཱི་ད་ནྟི ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏེ, ས་མུ་དྡ་མ་ཛ྄ཛྷེ ཡ་ཐཱ ཏེ མ་ནུ་སྶཱ.
༣༦. ‘‘ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཊི་ཀ་ཡི་རཱ་ཐ ཀི་ཙྩཾ, ‘མཱ མཾ ཀི་ཙྩཾ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ བྱ་དྷེ་སི’;
ཏཾ ཏཱ་དི་སཾ པ་ཊི་ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རིཾ, ན ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ བྱ་དྷེ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ཀ་མྨུ་ནཱཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ ཀ་ཏེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨེ་ན. སོ་ཏྠི ཝ་ཧིཾ་སཱུཏི ཁེ་མེ་ན ག་མིཾ་སུ. ཝཱ་ཎི་ཛཱཏི ས་མུ་དྡེ ཝི་ཙ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝེ་ན ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཝུ་ཏྟཱ. པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡཱ་ནཱཏི ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨི་དྷ་ལོ་ཀེ བྷཱུ་རི་པ་ཉྙོ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠཾ ན ཨ་ཙྩེ་ཏི ནཱ་ཏི་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཧཱ་པེ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཡ་ཏྠནྟི ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྠཾ, པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ. པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེཏི ཡ་དཱ ཏཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨ་ཏྠ་ཛཱ་ཏཾ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ཏ་དཱ ཏ་སྨིཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ སཱི་ད་ནྟི, ཨ་ཏྠེ ཛཱ་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ལ་བྷ་ནྟི, ས་མུ་དྡེ ཏེ བཱ་ལ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི མ་ནུ་སྶཱ ཝི་ཡ ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི.
ཨ་ནཱ་ག་ཏནྟི བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སོ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ པ་ཋ་མ་ཏ་རཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩཾ ས་མྤ་རཱ་ཡི་ཀཾ ཝཱ དི་ཊྛ་དྷ་མྨི་ཀཾ ཝཱ པ་ཊི་ཀ་ཡི་རཱ་ཐ, པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཀ་རེ་ཡྻ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? མཱ མཾ ཀི་ཙྩཾ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ བྱ་དྷེ་སི, པུ་རེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཉྷི པུ་རེ ཨ་ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ པ་ཙྪཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་བཱ་དྷེ་ན བྱ་དྷེ་ཏི, ཏཾ མཾ མཱ བྱ་དྷེ་སཱི་ཏི པ་ཋ་མ་མེ་ཝ ནཾ པ་ཎྜི་ཏོ ཀ་རེ་ཡྻ. ཏཾ ཏཱ་དི་སནྟི ཡ་ཐཱ པ་ཎྜི་ཏཾ པུ་རི་སཾ. པ་ཊི་ཀ་ཏ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རིནྟི པ་ཊི་ཀ་ཙྩེ་ཝ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་རི་ནཾ. ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ པ་ཙྪཱ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ ཀཱ་ཡ་ཙི་ཏྟཱ་བཱ་དྷ་ཀཱ་ལེ ཏཱ་དི་སཾ པུ་རི་མཾ ན བྱ་དྷེ་ཏི ན བཱ་དྷ་ཏི. ཀ་སྨཱ? པུ་རེ་ཡེ་ཝ ཀ་ཏ་ཏྟཱ་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་སུ་ཁེ ལ་གྒོ ཨ་ནཱ་ག་ཏ་བྷ་ཡཾ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་པ་རི་སོ ཝི་ནཱ་སཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ བཱ་ལ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི, ད་ཀྑི་ཎ་དི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ ཨ་དྷ་མྨི་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཀོ་ཀཱ་ལི་ཀོ, ཨུ་ཏྟ་ར་དི་སཱ་ཡ ཋི་ཏོ དྷ་མྨི་ཀ་དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ, པ་ཎྜི་ཏ་ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ས་མུ་དྡ་ཝཱ་ཎི་ཛ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༤༦༧] ༤. ཀཱ་མ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི་ཏཱི་རེ ཁེ་ཏྟ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་ར་ཉྙཾ ཀོ་ཊེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟོ མ་གྒཱ ཨོ་ཀྐ་མྨ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་སི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཁེ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནཾ ཀོ་ཊཱ་པེ་མི བྷོ, གོ་ཏ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཏེ་ནེ་ཝ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཚི་ནྣ་རུ་ཀྑེ ཧཱ་རེ་ཏྭཱ ཁེ་ཏྟ་སྶ སོ་དྷ་ན་ཀཱ་ལེ ཀ་ས་ན་ཀཱ་ལེ ཀེ་དཱ་ར་བ་ནྡྷ་ན་ཀཱ་ལེ ཝ་པ་ན་ཀཱ་ལེ་ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་མ་ཀཱ་སི. ཝ་པ་ན་དི་ཝ་སེ པ་ན སོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ‘‘ཨ་ཛྫ, བྷོ གོ་ཏ་མ, མ་ཡ྄ཧཾ ཝ་པྤ་མ་ངྒ་ལཾ, ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྨིཾ ས་སྶེ ནི་པྥ་ནྣེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཏུ་ཎྷཱི་བྷཱ་ཝེ་ན ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་སྶཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀིཾ ཀ་རོ་སི བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ས་སྶཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་མི བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘སཱ་དྷུ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཏ་དཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ བྷ་ཏྟེ་ན ཨ་ཏྠི་ཀོ, ད་སྶཱ་མ་ཧཾ ཏ་སྶ བྷ་ཏྟ’’ནྟི. ཏ་སྶེ་ཝཾ ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ག་ཏ་དི་ཝ་སེ ས་ཏྠཱ་པི ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་ཐ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་སྶཱ་སོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ པ་རི་ཎ་ཏེ ས་སྶེ ‘‘སྭེ ཁེ་ཏྟཾ ལཱ་ཡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ནྣི་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་པ་ནྣེ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་རི ས་བྦ་ར་ཏྟིཾ ཀ་ར་ཀ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶི. མ་ཧོ་གྷོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀ་ནཱ་ལི༹་མ་ཏྟ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ས་སྶཾ ས་མུ་དྡཾ པ་ཝེ་སེ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཨོ་གྷ་མྷི པ་ཏི་ཏེ ས་སྶ་ཝི་ནཱ་སཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ས་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ས་ཎྛཱ་ཏུཾ ནཱ་ཧོ་སི, བ་ལ་ཝ་སོ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཧ་ཏྠེ་ན ཨུ་རཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ རོ་ད་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི.
ས་ཏྠཱ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ སོ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏཾ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ དི་སྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶཱ་ཝ་སྶ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི པུ་ན་དི་ཝ་སེ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཝི་ཧཱ་རཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ ཏ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ས་ཏྠུ ཨཱ་ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཊི་ས་ནྠཱ་ར་ཏྠཱ་ཡ མེ ས་ཧཱ་ཡོ ཨཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སྶཱ་སོ ཨཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘བྲཱ་ཧྨ་ཎ, ཀ་སྨཱ ཏྭཾ དུ་མྨ་ནོ་སི, ཀིཾ ཏེ ཨ་ཕཱ་སུ་ཀ’’ནྟི པུ་ཙྪི. བྷོ གོ་ཏ་མ, ཨ་ཙི་ར་ཝ་ཏཱི་ཏཱི་རེ མ་ཡཱ རུ་ཀྑ་ཙྪེ་ད་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཐ, ཨ་ཧཾ ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ས་སྶེ ནི་པྥ་ནྣེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དཱ་ནཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མི, ཨི་དཱ་ནི མེ ས་བྦཾ ཏཾ ས་སྶཾ མ་ཧོ་གྷོ ས་མུ་དྡ་མེ་ཝ པ་ཝེ་སེ་སི, ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་སི་ཊྛཾ ན་ཏྠི, ས་ཀ་ཊ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ དྷ་ཉྙཾ ཝི་ན་ཊྛཾ, ཏེ་ན མེ མ་ཧཱ་སོ་ཀོ ཨུ་པྤ་ནྣོ་ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྲཱ་ཧྨ་ཎ, སོ་ཙ་ནྟ་སྶ ན་ཊྛཾ པུ་ནཱ་ག་ཙྪ་ཏཱི’’ཏི. ‘‘ནོ ཧེ་ཏཾ བྷོ གོ་ཏ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྨཱ སོ་ཙ་སི, ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ དྷ་ན་དྷ་ཉྙཾ ནཱ་མ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀཱ་ལེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི, ན་སྶ་ན་ཀཱ་ལེ ན་སྶ་ཏི, ཀི་ཉྩི ས་ངྑཱ་ར་ག་ཏཾ ཨ་ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, མཱ ཙི་ནྟ་ཡཱི’’ཏི. ཨི་ཏི ནཾ ས་ཏྠཱ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་པྤཱ་ཡ་དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཀཱ་མ་སུ་ཏྟཾ (སུ. ནི. ༧༧༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི. སུ་ཏྟ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ སོ་ཙ་ནྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ས་ཏྠཱ ཏཾ ནི་སྶོ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘ས་ཏྠཱ ཨ་སུ་ཀཾ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎཾ སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མ་པྤི་ཏཾ ནི་སྶོ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སཱི’’ཏི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ཨ་ཉྙཱ་སི. བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ད་ས་བ་ལོ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན ས་དྡྷིཾ མི་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་སྶཱ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ནེ་ཝ ཏ་སྶ སོ་ཀ་ས་ལླ་ས་མ་པྤི་ཏ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཏཾ ནི་སྶོ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ནི་སྶོ་ཀ་མ་ཀཱ་སི’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་སྶ ར་ཉྙོ དྭེ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨུ་པ་ར་ཛྫཾ ཨ་དཱ་སི, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ སེ་ནཱ་པ་ཏི་ཊྛཱ་ནཾ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ ཨ་མ་ཙྩཱ ཛེ་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པ་ཊྛ་པེ་སུཾ. སོ ‘‘ན མ་ཡ྄ཧཾ ར་ཛྫེ་ན་ཏྠོ, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ མེ དེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡ་མཱ་ནོ་པི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀེ ཀ་ཏེ ‘‘ན མེ ཨི་སྶ་རི་ཡེ་ན་ཏྠོ’’ཏི ཨུ་པ་ར་ཛྫཱ་དཱི་ནི་པི ན ཨི་ཙྪི. ‘‘ཏེ་ན ཧི སཱ་དཱུ་ནི བྷོ་ཛ་ནཱ་ནི བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཨི་དྷེ་ཝ ཝ་སཱ་ཧཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ་པི ‘‘ན མེ ཨི་མ་སྨིཾ ན་ག་རེ ཀི་ཙྩཾ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀཾ སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཝ་སི. ཏེ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏ་སྶ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཀ་མྨཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་དཾ་སུ, ཀུ་མཱ་ར་པ་རི་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ཏཾ པ་རི་ཧ་རིཾ་སུ. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ རཱ་ཛ་ཀ་མྨི་ཀཱ ཁེ་ཏྟ་པྤ་མཱ་ཎ་གྒ་ཧ་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཏཾ གཱ་མཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. སེ་ཊྛི རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘སཱ་མི, མ་ཡཾ ཏུ་མྷེ པོ་སེ་མ, ཀ་ནི་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀ་སྶ པ་ཎྞཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བ་ལིཾ ཧཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་སེ་ཊྛི་ཀུ་ལཾ ནཱ་མ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝ་སཱ་མི, མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཏེ་སཾ བ་ལིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཎྞཾ པེ་སེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཀཱ་རེ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ས་ཀ་ལ་གཱ་མ་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཛ་ན་པ་ད་ཝཱ་སི་ནོ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཾ ཏུ་མྷཱ་ཀ་ཉྙེ་ཝ བ་ལིཾ ད་སྶཱ་མ, ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི སུ་ངྐཾ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ཏེ་ས་མྤི ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཎྞཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏེ ཏ་སྶེ་ཝ བ་ལིཾ ཨ་དཾ་སུ. ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧཱ་ལཱ་བྷ་ས་ཀྐཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, ཏེ་ན ས་དྡྷི་ཉྙེ་ཝ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་པི མ་ཧ་ཏཱི ཛཱ་ཏཱ. སོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ་པི ས་བྦཾ ཛ་ན་པ་དཾ ཡཱ་ཙི, ཨུ་པ་ཌྜྷ་ར་ཛྫཾ ཡཱ་ཙི, ཀ་ནི་ཊྛོ་པི ཏ་སྶ ཨ་དཱ་སི་ཡེ་ཝ. སོ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ་ཡ ཨུ་པ་ཌྜྷ་ར་ཛྫེ་ན་པི ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ ‘‘ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཛ་ན་པ་ད་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཏཾ ན་ག་རཾ ག་ནྟྭཱ བ་ཧི་ན་ག་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ར་ཛྫཾ ཝཱ མེ དེ་ཏུ ཡུ་དྡྷཾ ཝཱ’’ཏི ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ པ་ཎྞཾ པ་ཧི་ཎི. ཀ་ནི་ཊྛོ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་ཡཾ བཱ་ལོ པུ་བྦེ ར་ཛྫ་མྤི ཨུ་པ་ར་ཛྫཱ་དཱི་ནི་པི པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘ཡུ་དྡྷེ་ན ག་ཎྷཱ་མཱི’ཏི ཝ་ད་ཏི, ས་ཙེ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ ཡུ་དྡྷེ་ན མཱ་རེ་སྶཱ་མི, ག་ར་ཧཱ མེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཀིཾ མེ ར་ཛྫེ་ནཱ’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶ ‘‘ཨ་ལཾ ཡུ་དྡྷེ་ན, ར་ཛྫཾ ག་ཎྷ་ཏཱུ’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ ཨུ་པ་ར་ཛྫཾ ད་ཏྭཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟོ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀེ་ན ར་ཛྫེ་ན ཨ་ས་ནྟུ་ཊྛོ དྭེ ཏཱི་ཎི ར་ཛྫཱ་ནི པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཀོ་ཊིཾ ནཱ་དྡ་ས.
ཏ་དཱ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཀེ ནུ ཁོ ལོ་ཀེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧ་ནྟི, ཀེ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི, ཀེ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ བཱ་ལོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫེ་ན་པི ན ཏུ་སྶ་ཏི, ཨ་ཧཾ སི་ཀྑཱ་པེ་སྶཱ་མི ན’’ནྟི མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝེ་སེ་ན རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ ཨུ་པཱ་ཡ་ཀུ་ས་ལོ མཱ་ཎ་ཝོ དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘པ་ཝི་ས་ཏཱུ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཛ་ཡཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀི་ཉྩི ཝ་ཏྟ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ར་ཧོ པ་ཙྩཱ་སཱི་སཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཀྐཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་ནུ་སྶཱ པ་ཊི་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘ཨ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཕཱི་ཏཱ་ནི ཨཱ་ཀི་ཎྞ་མ་ནུ་སྶཱ་ནི ས་མྤ་ནྣ་བ་ལ་ཝཱ་ཧ་ནཱ་ནི ཏཱི་ཎི ན་ག་རཱ་ནི པ་སྶཱ་མི, ཨ་ཧཾ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏེ་སུ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མི, པ་པ་ཉྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ སཱི་གྷཾ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ས་ཀྐཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཀོ ཝཱ ཏྭཾ, ཀུ་ཏོ ཝཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ཀིཾ ཝཱ ཏེ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ན པུ་ཙྪི. སོ་པི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ན་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ མཱ་ཎ་ཝོ ‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཏཱི་ཎི ར་ཛྫཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨཱ་ཧ, ཏཾ པ་ཀྐོ་ས་ཐ, ན་ག་རེ བྷེ་རིཾ ཙ་རཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ལ་ཀཱ་ཡཾ ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཐ, པ་པ་ཉྩཾ ཨ་ཀ་ཏྭཱ ཏཱི་ཎི ར་ཛྫཱ་ནི ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏ་སྶ མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ས་ཀྐཱ་རོ ཝཱ ཀ་ཏོ, ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ ཝཱ པུ་ཙྪི་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ནེ་ཝ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ཀཱ་སིཾ, ན ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ནཾ པུ་ཙྪིཾ, ག་ཙྪ་ཐ ནཾ ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟཱ ནཾ ཨ་དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ མཱ་ཎ་ཝཾ ན པ་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ དོ་མ་ན་སྶ་ཛཱ་ཏོ ‘‘ཏཱི་སུ ན་ག་རེ་སུ ར་ཛྫཾ ན་ཊྛཾ, མ་ཧ་ནྟེ་ན་མྷི ཡ་སེ་ན པ་རི་ཧཱི་ནོ, ‘ནེ་ཝ མེ པ་རི་བྦ་ཡཾ ཨ་དཱ་སི, ན ཙ པུ་ཙྪི ནི་ཝཱ་ས་ཊྛཱ་ན’ནྟི མ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་ནཱ་ག་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཙི་ནྟེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀ་སྶ ས་རཱི་རེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ས་རཱི་རེ པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ནྟེ ཨུ་ད་རཾ ཁོ་བྷེ་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཀྑ་ནྡི་ཀཱ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨེ་ཀཾ བྷཱ་ཛ་ནཾ པ་ཝི་ས་ཏི, ཨེ་ཀཾ ནི་ཀྑ་མ་ཏི, ཝེ་ཛྫཱ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, རཱ་ཛཱ ཀི་ལ་མ་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ བྱཱ་དྷི་ཏ་བྷཱ་ཝོ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རེ པཱ་ཀ་ཊོ ཨ་ཧོ་སི.
ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ཏོ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནི ཨུ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་རེ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ ཏཾ ར་ཉྙོ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛ་དྭཱ་རཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཨེ་ཀོ ཀི་ར ཏ་རུ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝོ ཏུ་མྷེ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་རོ་ཙཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ ‘‘མ་ཧ་ནྟ་མ་ཧ་ནྟཱ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་ཝེ་ཛྫཱ་པི མཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཀིཾ ཏ་རུ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝོ ས་ཀྑི་སྶ་ཏི, པ་རི་བྦ་ཡཾ ད་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཐ ན’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝོ ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ ཝེ་ཛྫ་ཀ་མྨེ་ན ཝེ་ཏ་ནཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཧཾ ཏི་ཀི་ཙྪཱ་མི, ཀེ་ཝ་ལཾ བྷེ་ས་ཛྫ་མཱུ་ལ་མ་ཏྟཾ དེ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་སི. མཱ་ཎ་ཝོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཧཾ ཏེ ཏི་ཀི་ཙྪཱ་མི, ཨ་པི་ཙ ཁོ པ་ན མེ རོ་ག་སྶ ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. རཱ་ཛཱ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ‘‘ཀིཾ ཏེ ས་མུ་ཊྛཱ་ནེ་ན, བྷེ་ས་ཛྫཾ ཨེ་ཝ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཝེ་ཛྫཱ ནཱ་མ ‘‘ཨ་ཡཾ བྱཱ་དྷི ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ས་མུ་ཊྛི་ཏོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ བྷེ་ས་ཛྫཾ ཀ་རོ་ནྟཱི་ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷུ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ས་མུ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀེ་ན མཱ་ཎ་ཝེ་ན ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཱི་སུ ན་ག་རེ་སུ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི་ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་ཏི མེ ཏཱ་ཏ, ཏ་ཎྷཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྱཱ་དྷི ཨུ་པྤ་ནྣོ, ས་ཙེ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ ས་ཀྐོ་སི, ཏི་ཀི་ཙྪཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀིཾ པ་ན མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, སོ་ཙ་ནཱ་ཡ ཏཱ་ནི ན་ག་རཱ་ནི ས་ཀྐཱ ལ་དྡྷུ་ནྟི? ‘‘ན ས་ཀྐཱ ཏཱ་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཀ་སྨཱ སོ་ཙ་སི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་བྦ་མེ་ཝ ཧི ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀཱ་ཡཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཧཱ་ཡ ག་མ་ནཱི་ཡཾ, ཙ་ཏཱུ་སུ ན་ག་རེ་སུ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ཏྭཾ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ ན ཙ་ཏ་སྶོ བྷ་ཏྟ་པཱ་ཏི་ཡོ བྷུ་ཉྫི་སྶ་སི, ན ཙ་ཏཱུ་སུ ས་ཡ་ནེ་སུ ས་ཡི་སྶ་སི, ན ཙ་ཏྟཱ་རི ཝ་ཏྠ་ཡུ་གཱ་ནི ཨ་ཙྪཱ་དེ་སྶ་སི, ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀེ་ན ནཱ་མ བྷ་ཝི་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨ་ཡ་ཉྷི ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནཱ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་པཱ་ཡེ་ཧི མུ་ཙྩི་ཏུཾ ན དེ་ཏཱི་ཏི.
ཨི་ཏི ནཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཐ་སྶ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༣༧. ‘‘ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ཏ་སྶ ཙེ ཏཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨ་དྡྷཱ པཱི་ཏི་མ་ནོ ཧོ་ཏི, ལ་དྡྷཱ མ་ཙྩོ ཡ་དི་ཙྪ་ཏི.
༣༨. ‘‘ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶ, ཏ་སྶ ཙེ ཏཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཏ་ཏོ ནཾ ཨ་པ་རཾ ཀཱ་མེ, གྷ་མྨེ ཏ་ཎྷཾ་ཝ ཝི་ནྡ་ཏི.
༣༩. ‘‘ག་ཝཾ་ཝ སི་ངྒི་ནོ སི་ངྒཾ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ མ་ནྡ་སྶ པོ་ས་སྶ, བཱ་ལ་སྶ ཨ་ཝི་ཛཱ་ན་ཏོ;
བྷི་ཡྻོ ཏ་ཎྷཱ པི་པཱ་སཱ ཙ, ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཏི.
༤༠. ‘‘པ་ཐ་བྱཱ སཱ་ལི་ཡ་ཝ་ཀཾ, ག་ཝཱ་སྶཾ དཱ་ས་པོ་རི་སཾ;
ད་ཏྭཱ ཙ ནཱ་ལ་མེ་ཀ་སྶ, ཨི་ཏི ཝི་དྭཱ ས་མཾ ཙ་རེ.
༤༡. ‘‘རཱ་ཛཱ པ་ས་ཡ྄ཧ པ་ཐ་ཝིཾ ཝི་ཛི་ཏྭཱ, ས་སཱ་ག་ར་ནྟཾ མ་ཧི་མཱ་ཝ་ས་ནྟོ;
ཨོ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ ཨ་ཏི་ཏྟ་རཱུ་པོ, པཱ་རཾ ས་མུ་དྡ་སྶ་པི པ་ཏྠ་ཡེ་ཐ.
༤༢. ‘‘ཡཱ་ཝ ཨ་ནུ་སྶ་རཾ ཀཱ་མེ, མ་ན་སཱ ཏི་ཏྟི ནཱ་ཛ྄ཛྷ་གཱ;
ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟཱ པ་ཊི་ཀྐ་མྨ དི་སྭཱ, ཏེ ཝེ སུ་ཏི་ཏྟཱ ཡེ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟཱ.
༤༣. ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟི་ནཾ སེ་ཊྛཾ, ན སོ ཀཱ་མེ་ཧི ཏ་པྤ་ཏི;
པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟཾ པུ་རི་སཾ, ཏ་ཎྷཱ ན ཀུ་རུ་ཏེ ཝ་སཾ.
༤༤. ‘‘ཨ་པ་ཙི་ནེ་ཐེ་ཝ ཀཱ་མཱ་ནཾ, ཨ་པྤི་ཙྪ་སྶ ཨ་ལོ་ལུ་པོ;
ས་མུ་དྡ་མ་ཏྟོ པུ་རི་སོ, ན སོ ཀཱ་མེ་ཧི ཏ་པྤ་ཏི.
༤༥. ‘‘ར་ཐ་ཀཱ་རོ་ཝ ཙ་མྨ་སྶ, པ་རི་ཀ་ནྟཾ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ;
ཡཾ ཡཾ ཙ་ཛ་ཏི ཀཱ་མཱ་ནཾ, ཏཾ ཏཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏེ སུ་ཁཾ;
ས་བྦ་ཉྩེ སུ་ཁ་མི་ཙྪེ་ཡྻ, ས་བྦེ ཀཱ་མེ པ་རི་ཙྩ་ཛེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་མནྟི ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་མྤི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་མྤི. ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶཱཏི པ་ཏྠ་ཡ་མཱ་ན་སྶ. ཏ་སྶ ཙེ ཏཾ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཏ་སྶ པུ་གྒ་ལ་སྶ ཏཾ ཀཱ་མི་ཏ་ཝ་ཏྠུ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི ཙེ, ནི་པྥ་ཛྫ་ཏི ཙེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཏ་ཏོ ནཾ ཨ་པ་རཾ ཀཱ་མེཏི ཨེ་ཏྠ ནནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ. ཨ་པ་རནྟི པ་ར་བྷཱ་ག་དཱི་པ་ནཾ. ཀཱ་མེཏི ཨུ་པ་ཡོ་ག་བ་ཧུ་ཝ་ཙ་ནཾ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཙེ ཀཱ་མཾ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན་སྶ ཏཾ ཀཱ་མི་ཏ་ཝ་ཏྠུ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ས་མི་དྡྷེ ཏ་ཏོ པ་རཾ སོ པུ་གྒ་ལོ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ གྷ་མྨེ གི་མྷ་ཀཱ་ལེ ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པེ་ན ཀི་ལ་ནྟོ ཏ་ཎྷཾ ཝི་ནྡ་ཏི, པཱ་ནཱི་ཡ་པི་པཱ་སཾ པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ བྷི་ཡྻོ ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཀཱ་མེ ཝི་ནྡ་ཏི པ་ཊི་ལ་བྷ་ཏི, རཱུ་པ་ཏ་ཎྷཱ་དི་ཀཱ ཏ་ཎྷཱ ཙ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཏི་ཡེ་ཝཱ་ཏི. ག་ཝཾ་ཝཱཏི གོ་རཱུ་པ་སྶ ཝི་ཡ. སི་ངྒི་ནོཏི མ་ཏྠ་ཀཾ པ་དཱ་ལེ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛི་ཏ་སི་ངྒ་སྶ. མ་ནྡ་སྶཱཏི མ་ནྡ་པ་ཉྙ་སྶ. བཱ་ལ་སྶཱཏི བཱ་ལ་དྷ་མྨེ ཡུ་ཏྟ་སྶ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཝ་ཙྪ་ཀ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ནྟ་སྶ ས་རཱི་རེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ སི་ངྒཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ་སྶ་པི ཨ་པྤ་ཏྟ་ཀཱ་མ་ཏ་ཎྷཱ ཙ པ་ཏྟ་ཀཱ་མ་པི་པཱ་སཱ ཙ ཨ་པ་རཱ་པ་རཾ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི་ཏི.
སཱ་ལི་ཡ་ཝ་ཀནྟི སཱ་ལི་ཁེ་ཏྟ་ཡ་ཝ་ཁེ་ཏྟཾ. ཨེ་ཏེ་ན སཱ་ལི་ཡ་ཝཱ་དི་ཀཾ ས་བྦཾ དྷ་ཉྙཾ ད་སྶེ་ཏི, དུ་ཏི་ཡ་པ་དེ་ན ས་བྦཾ དྭི་པ་ད་ཙ་ཏུ་པྤ་དཾ ད་སྶེ་ཏི. པ་ཋ་མ་པ་དེ་ན ཝཱ ས་བྦཾ ཨ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ, ཨི་ཏ་རེ་ན ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཾ. ད་ཏྭཱ ཙཱཏི ད་ཏྭཱ་པི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཏི་ཊྛ་ནྟུ ཏཱི་ཎི ར་ཛྫཱ་ནི, ས་ཙེ སོ མཱ་ཎ་ཝོ ཨ་ཉྙཾ ཝཱ ས་ཀ་ལ་མྤི པ་ཐ་ཝིཾ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀཱ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀ་ར་ཏ་ན་པཱུ་རཾ ཀ་སྶ་ཙི ད་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨི་ད་མྤི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ, ཨེ་ཝཾ དུ་པྤཱུ་རཱ ཨེ་སཱ ཏ་ཎྷཱ ནཱ་མ. ཨི་ཏི ཝི་དྭཱ ས་མཾ ཙ་རེཏི ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ན་ནྟོ པུ་རི་སོ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀོ ཨ་ཧུ་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་ས་མཱ་ཙཱ་རཱ་དཱི་ནི པཱུ་རེ་ནྟོ ཙ་རེ་ཡྻ.
ཨོ་རནྟི ཨོ་རི་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ པ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ཏི་ཏྟ་རཱུ་པོ པུ་ན ས་མུ་དྡ་པཱ་ར་མྤི པ་ཏྠ་ཡེ་ཐ. ཨེ་ཝཾ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སི་ཀ་ས་ཏྟཱ ནཱ་མ དུ་པྤཱུ་རཱ་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡཱ་ཝཱཏི ཨ་ནི་ཡཱ་མི་ཏ་པ་རི་ཙྪེ་དོ. ཨ་ནུ་སྶ་རནྟི ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ. ནཱ་ཛ྄ཛྷ་གཱཏི ན ཝི་ནྡ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, པུ་རི་སོ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟེ་པི ཀཱ་མེ མ་ན་སཱ ཨ་ནུ་སྶ་ར་ནྟོ ཏི་ཏྟིཾ ན ཝི་ནྡ་ཏི, པ་ཏྟུ་ཀཱ་མོ་ཝ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཀཱ་མེ་སུ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཏ་ཎྷཱ ཝ་ཌྜྷ་ཏེ་ཝ. ཏ་ཏོ ནི་ཝ་ཏྟཱཏི ཏ་ཏོ པ་ན ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མ་ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མ་ཏོ ཙི་ཏྟེ་ན ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡེ་ན པ་ཊི་ཀྐ་མྨ ཉཱ་ཎེ་ན ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ཡེ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟཱ པ་རི་པུ་ཎྞཱ, ཏེ ཏི་ཏྟཱ ནཱ་མ.
པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟི་ནཾ སེ་ཊྛནྟི པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟཱི་ནཾ ཨ་ཡཾ པ་རི་པུ་ཎྞ་སེ་ཊྛོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. ན སོ ཀཱ་མེ་ཧི ཏ་པྤ་ཏཱིཏི ‘‘ན ཧཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཡ་སྨཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཏི་ཏྟོ པུ་རི་སོ ཀཱ་མེ་ཧི ན པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ན ཀུ་རུ་ཏེ ཝ་སནྟི ཏཱ་དི་ས་ཉྷི པུ་རི་སཾ ཏ་ཎྷཱ ཝ་སེ ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, སྭེ་ཝ པ་ན ཏ་ཎྷཱ་ཡ ཨཱ་དཱི་ན་ཝཾ དི་སྭཱ ས་ར་བྷ་ངྒ་མཱ་ཎ་ཝོ ཝི་ཡ ཙ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་ས་ཀ་རཱ་ཛཱ ཝི་ཡ ཙ ཏ་ཎྷཱ་ཝ་སེ ན པ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨ་པ་ཙི་ནེ་ཐེ་ཝཱཏི ཝི་དྡྷཾ་སེ་ཐེ་ཝ. ས་མུ་དྡ་མ་ཏྟོཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་ཏྟཱ ས་མུ་དྡ་པྤ་མཱ་ཎོ. སོ མ་ཧ་ནྟེ་ན ཨ་གྒི་ནཱ་པི ས་མུ་དྡོ ཝི་ཡ ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མེ་ཧི ན ཏ་པྤ་ཏི ན ཌ་ཡ྄ཧ་ཏི.
ར་ཐ་ཀཱ་རོཏི ཙ་མྨ་ཀཱ་རོ. པ་རི་ཀ་ནྟནྟི པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ཙ་མྨ་ཀཱ་རོ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ པ་རི་ཀ་ནྟ་ནྟོ ཡཾ ཡཾ ཙ་མྨ་སྶ ཨ་ག་ཡ྄ཧཱུ་པ་ག་ཊྛཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏཾ ཏཾ ཙ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པཱ་ཧ་ན་མཱུ་ལཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ སུ་ཁི་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ པ་ཎྜི་ཏོ ཙ་མྨ་ཀཱ་ར་ས་ཏྠ་ས་དི་སཱ་ཡ པ་ཉྙཱ་ཡ ཀ་ནྟ་ནྟོ ཡཾ ཡཾ ཨོ་དྷིཾ ཀཱ་མཱ་ནཾ ཙ་ཛ་ཏི, ཏེ་ན ཏེ་ན་སྶ ཀཱ་མོ་དྷི་ནཱ ར་ཧི་ཏཾ ཏཾ ཏཾ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཾ ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨཾ མ་ནོ་ཀ་མྨ་ཉྩ སུ་ཁཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏི ཝི་ག་ཏ་ད་ར་ཐཾ, ས་ཙེ པ་ན ས་བྦ་མྤི ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨཱ་དི་སུ་ཁཾ ཝི་ག་ཏ་པ་རི་ལཱ༹་ཧ་མེ་ཝ ཨི་ཙྪེ་ཡྻ, ཀ་སི་ཎཾ བྷཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ས་བྦེ ཀཱ་མེ པ་རི་ཙྩ་ཛེ་ཏི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པ་ན ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟ་སྶ ར་ཉྙོ སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་དཱ་ཏ་ཀ་སི་ཎ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི, རཱ་ཛཱ་པི ཨ་རོ་གོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏུ་ཊྛོ ས་ཡ་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ ཝེ་ཛྫཱ མཾ ཏི་ཀི་ཙྪི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ, པ་ཎྜི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝོ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཉཱ་ཎོ་ས་དྷེ་ན མཾ ནི་རོ་གཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ ད་ས་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༦. ‘‘ཨ་ཊྛ ཏེ བྷཱ་སི་ཏཱ གཱ་ཐཱ, ས་བྦཱ ཧོ་ནྟི ས་ཧ་སྶི་ཡཱ;