༢. ག་ནྡྷཱ་ར་ཝ་གྒོ
[༤༠༦] ༡. ག་ནྡྷཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཧི་ཏྭཱ གཱ་མ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ བྷེ་ས་ཛྫ་ས་ནྣི་དྷི་ཀཱ་ར་སི་ཀྑཱ་པ་དཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ པ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧེ ས་མུ་ཊྛི་ཏཾ. ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ ཧི པི་ལི་ནྡ་ཝ་ཙྪེ་ན ཨཱ་རཱ་མི་ཀ་ཀུ་ལཾ མོ་ཙེ་ཏུཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ པཱ་སཱ་དེ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན སོ་ཝ་ཎྞ་མ་ཡེ ཀ་ཏེ མ་ནུ་སྶཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ པ་ཉྩ བྷེ་ས་ཛྫཱ་ནི པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. སོ ཏཱ་ནི པ་རི་སཱ་ཡ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. པ་རི་སཱ པ་ན་སྶ བཱ་ཧུ་ལླི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི, ལ་དྡྷཾ ལ་དྡྷཾ ཀོ་ལ༹་མྦེ་པི གྷ་ཊེ་པི པ་ཏྟ་ཏྠ་ཝི་ཀཱ་ཡོ་པི པཱུ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་སཱ་མེ་སི. མ་ནུ་སྶཱ དི་སྭཱ ‘‘མ་ཧི་ཙྪཱ ཨི་མེ ས་མ་ཎཱ ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀཱ’’ཏི ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཡཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏཱ་ནི གི་ལཱ་ནཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ན’’ནྟི (པཱ་རཱ. ༦༢༢-༦༢༣) སི་ཀྑཱ་པ་དཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ བཱ་ཧི་ར་ཀ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་སཱི་ལ་མ་ཏྟ་ཀཾ ར་ཀྑ་ནྟཱ་པི ལོ་ཎ་ས་ཀྑ་ར་མ་ཏྟ་ཀཾ པུ་ན་དི་ཝ་ས་ཏྠཱ་ཡ ནི་ད་ཧ་ནྟེ ག་ར་ཧིཾ་སུ, ཏུ་མྷེ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ ནི་ཡྻཱ་ནི་ཀ་སཱ་ས་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ དུ་ཏི་ཡ་ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་ས་ཏྠཱ་ཡ ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་པ་དེ་སེ་པི ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛེ ཝི་དེ་ཧོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏེ དྭེ་པི རཱ་ཛཱ་ནོ ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཧཱ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཐི་ར་ཝི་སྶཱ་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏ་དཱ མ་ནུ་སྶཱ དཱི་གྷཱ་ཡུ་ཀཱ ཧོ་ནྟི, ཏིཾ་ས ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཛཱི་ཝ་ནྟི. ཨ་ཐེ་ཀ་དཱ ག་ནྡྷཱ་ར་རཱ་ཛཱ པུ་ཎྞ་མུ་པོ་ས་ཐ་དི་ཝ་སེ ས་མཱ་དི་ནྣ་སཱི་ལོ མ་ཧཱ་ཏ་ལེ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་པ་ལླ་ངྐ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཝི་ཝ་ཊེ་ན སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ་ན པཱ་ཙཱི་ན་ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ག་ག་ན་ཏ་ལཾ ཨ་ཏི་ལ་ངྒྷ་ནྟ་མི་ཝ པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ རཱ་ཧུ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི, ཙ་ནྡ་པྤ་བྷཱ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི. ཨ་མ་ཙྩཱ ཙ་ནྡཱ་ལོ་ཀཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟཱ ཙ་ནྡ་སྶ རཱ་ཧུ་ནཱ ག་ཧི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ར་ཉྙོ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཙ་ནྡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཙ་ནྡོ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ་ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལི་ཊྛོ ནི་པྤ་བྷོ ཛཱ་ཏོ, མ་ཡ྄ཧ་མྤེ་ས རཱ་ཛ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ན ཁོ པ་ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པཾ, ཡཱ་ཧཾ རཱ་ཧུ་ནཱ ག་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡོ ཝི་ཡ ནི་པྤ་བྷོ བྷ་ཝེ་ཡྻཾ, ཝི་སུ་དྡྷེ ག་ག་ན་ཏ་རེ ཝི་རོ་ཙ་ནྟཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཝི་ཡ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མི, ཀིཾ མེ པ་རེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏེ་ན, ཀུ་ལེ ཙ ག་ཎེ ཙ ཨ་ལ་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཝི་ཙ་རི་སྶཱ་མི, ཨི་དཾ མེ པ་ཏི་རཱུ་པ’’ནྟི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཡཾ ཨི་ཙྪ་ཐ, ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ར་ཛྫཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ ནི་ཡྻཱ་དེ་སི. སོ ར་ཛྫཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་ན་ར་ཏི་ས་མ་པྤི་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི.
ཝི་དེ་ཧ་རཱ་ཛཱ་པི ‘‘སུ་ཁཾ མེ ས་ཧཱ་ཡ་སྶཱ’’ཏི ཝཱ་ཎི་ཛེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏ་བྷཱ་ཝཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ ས་ཧཱ་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཨ་ཧཾ ར་ཛྫེ་ན ཀིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ས་ཏྟ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀེ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀེ ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛེ སོ་ལ༹་ས་སུ གཱ་མ་ས་ཧ་སྶེ་སུ པཱུ་རི་ཏཱ་ནི ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི, སོ་ལ༹་ས་ས་ཧ་སྶཱ ཙ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠི་ཡོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དྷཱི་ཏ་རོ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཝཱ་སཾ ཝ་ས་ནྟོ ཝི་ཙ་རི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ས་མ་ཝ་ཏྟ་ཙཱ་རཾ ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ས་མཱ་ག་ཙྪིཾ་སུ, ན པ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ས་ཉྫཱ་ནིཾ་སུ, ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏོ་ཝ ས་མ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ཝཱ་སཾ ཝ་སིཾ་སུ. ཏ་དཱ ཝི་དེ་ཧ་ཏཱ་པ་སོ ག་ནྡྷཱ་ར་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ཏེ་སཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨ་ཉྙ་ཏ་ར་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཏྠ་ཡུ་ཏྟ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱ་ནཾ ག་ག་ན་ཏ་ལེ ཝི་རོ་ཙ་མཱ་ནཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ རཱ་ཧུ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི. ཝི་དེ་ཧ་ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཙ་ནྡ་སྶ པ་བྷཱ ན་ཊྛཱ’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ རཱ་ཧུ་ནཱ ག་ཧི་ཏཾ ཙ་ནྡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་ས ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཙ་ནྡཾ ཨ་ཝ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ནི་པྤ་བྷ་མ་ཀཱ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ ཨ་ཡཾ རཱ་ཧུ ནཱ་མ ཙ་ནྡ་སྶེ་ཀོ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ཝི་རོ་ཙི་ཏུཾ ན དེ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི རཱ་ཧུ་ག་ཧི་ཏཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨི་དཾ པ་རི་སུ་དྡྷ་སྶ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་སྶ ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀེ་ན ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སེ་ན ནི་པྤ་བྷཾ ཛཱ་ཏཾ, མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཨི་དཾ ར་ཛྫཾ ཨུ་པ་ཀྐི་ལེ་སོ, ཡཱ་ཝ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ རཱ་ཧུ ཝི་ཡ ཨི་དཾ ནི་པྤ་བྷཾ ན ཀ་རོ་ཏི, ཏཱ་ཝ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཏ་དེ་ཝ རཱ་ཧུ་ག་ཧི་ཏཾ ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ར་ཛྫཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི. ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏྭཾ ག་ནྡྷཱ་ར་རཱ་ཛཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཧ’’ནྟི. ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་ཧ་མྤི ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛེ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ ཝི་དེ་ཧ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ, ན་ནུ མ་ཡཾ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་དི་ཊྛ་ས་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི? ཨ་ཧཾ ‘‘ཏུ་མྷེ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ’’ཏི སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་དྡྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ གུ་ཎཾ ཨ་དྡ་སཱ’’ཏི ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་ཏི. ཏེ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ པ་ཝ་ཏྟ་ཕ་ལ་བྷོ་ཛ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. ཏ་ཏྠ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཝ་སི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ལོ་ཎ་མྦི་ལ་སེ་ཝ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ.
མ་ནུ་སྶཱ ཏེ་སཾ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ད་ཏྭཱ པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ར་ཏྟི་དི་ཝ་ཊྛཱ་ནཱ་དཱི་ནི མཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་སཱ་པེ་སུཾ. ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ་པི ནེ་སཾ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཀ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀ་ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཎྞ་སཱ་ལཾ ཀཱ་རེ་སུཾ. ཏེ པ་ཙྩ་ནྟ་གཱ་མེ བྷི་ཀྑཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡ པ་ཎྞ་སཱ་ལཱ་ཡ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟི. ཏེ་པི མ་ནུ་སྶཱ ཏེ་སཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ད་ད་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་དཱ ལོ་ཎཾ པ་ཏྟེ པ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་དཱ པ་ཎྞ་པུ་ཊེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ དེ་ནྟི, ཨེ་ཀ་དཱ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཱ་ཧཱ་ར་མེ་ཝ དེ་ནྟི. ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཎྞ་པུ་ཊེ བ་ཧུ་ཏ་རཾ ལོ་ཎཾ ཨ་དཾ་སུ. ཝི་དེ་ཧ་ཏཱ་པ་སོ ལོ་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་ཀཱ་ལེ པ་ཧོ་ན་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི པ་མཱ་ཎ་ཡུ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ པ་ཎྞ་པུ་ཊེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ལོ་ཎ་ཀ་དི་ཝ་སེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏི་ཎ་ཝ་ཊྚི་ཀ་ཨ་ནྟ་རེ ཋ་པེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ལོ་ཎ་ཀེ ཨཱ་ཧཱ་རེ ལ་དྡྷེ ཝི་དེ་ཧོ ག་ནྡྷཱ་ར་སྶ བྷི་ཀྑཱ་བྷཱ་ཛ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏི་ཎ་ཝ་ཊྚི་ཀ་ཨ་ནྟ་ར་ཏོ ལོ་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ལོ་ཎཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ནུ་སྶེ་ཧི ལོ་ཎཾ ན དི་ནྣཾ, ཏྭཾ ཀུ་ཏོ ལ་བྷ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེ མ་ནུ་སྶཱ བ་ཧུཾ ལོ་ཎ་མ་དཾ་སུ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ ‘ཨ་ལོ་ཎ་ཀ་དི་ཝ་སེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’ཏི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ལོ་ཎཾ ཋ་པེ་སི’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མོ་གྷ་པུ་རི་ས, ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏི་ཀཾ ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཀི་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ལོ་ཎ་ས་ཀྑ་རཱ་ཡ ཏ་ཎྷཾ ཛ་ནེ་སཱི’’ཏི ཏ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༦. ‘‘ཧི་ཏྭཱ གཱ་མ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, པ་རི་པུ་ཎྞཱ་ནི སོ་ལ༹་ས;
ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཕཱི་ཏཱ་ནི, ས་ནྣི་དྷིཾ དཱ་ནི ཀུ་བྦ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནཱིཏི སུ་ཝ་ཎྞ་ར་ཛ་ཏ་མ་ཎི་མུ་ཏྟཱ་དི་ར་ཏ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ དུ་སྶ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཙ དྷ་ཉྙ་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཱ་ནི ཙ. ཕཱི་ཏཱ་ནཱིཏི པཱུ་རཱ་ནི. ས་ནྣི་དྷིཾ དཱ་ནི ཀུ་བྦ་སཱིཏི ཨི་དཱ་ནི ‘‘སྭེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ལོ་ཎ་མ་ཏྟཾ ས་ནྣི་དྷིཾ ཀ་རོ་སཱི་ཏི.
ཝི་དེ་ཧོ ཨེ་ཝཾ ག་ར་ཧི་ཡ་མཱ་ནོ ག་ར་ཧཾ ཨ་ས་ཧ་ནྟོ པ་ཊི་པ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏུ་མྷེ ཨ་ཏྟ་ནོ དོ་སཾ ཨ་དི་སྭཱ མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དོ་སཾ པ་སྶ་ཐ, ན་ནུ ཏུ་མྷེ ‘ཀིཾ མེ པ་རེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏེ་ན, ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཨོ་ཝ་དི་སྶཱ་མཱི’ཏི ར་ཛྫཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཨི་དཱ་ནི མཾ ཀ་སྨཱ ཨོ་ཝ་ད་ཐཱ’’ཏི ཙོ་དེ་ནྟོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༧. ‘‘ཧི་ཏྭཱ ག་ནྡྷཱ་ར་ཝི་ས་ཡཾ, པ་ཧཱུ་ཏ་དྷ་ན་དྷཱ་རི་ཡཾ;
པ་སཱ་ས་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ, ཨི་དྷ དཱ་ནི པ་སཱ་ས་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་སཱ་ས་ན་ཏོཏི ཨོ་ཝཱ་དཱ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི་དཱ་ན་ཏོ. ཨི་དྷ དཱ་ནཱིཏི ཨི་དཱ་ནི ཨི་དྷ ཨ་ར་ཉྙེ ཀ་སྨཱ མཾ ཨོ་ཝ་ད་ཐཱ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༨. ‘‘དྷ་མྨཾ བྷ་ཎཱ་མི ཝེ་དེ་ཧ, ཨ་དྷ་མྨོ མེ ན རུ་ཙྩ་ཏི;
དྷ་མྨཾ མེ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ, ན པཱ་པ་མུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ དྷ་མྨནྟི ས་བྷཱ་ཝཾ, བུ་དྡྷཱ་དཱི་ཧི ཝ་ཎྞི་ཏཾ པ་ས་ཏྠཾ ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ. ཨ་དྷ་མྨོ མེ ན རུ་ཙྩ་ཏཱིཏི ཨ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ཨ་ས་བྷཱ་ཝོ མ་ཡ྄ཧཾ ཀ་དཱ་ཙི་པི ན རུ་ཙྩ་ཏི. ན པཱ་པ་མུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱིཏི མ་མ ས་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཀཱ་ར་ཎ་མེ་ཝ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པཱ་པཾ ནཱ་མ ཧ་ད་ཡེ ན ལི་མྤ་ཏི ན ཨ་ལླཱི་ཡ་ཏི. ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ནཾ ནཱ་མེ་ཏཾ བུ་དྡྷ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སཱ་ཝ་ཀ་བོ་དྷི་ས་ཏྟཱ་ནཾ པ་ཝེ་ཎཱི. ཏེ་ཧི དི་ནྣོ་ཝཱ་དཾ བཱ་ལཱ ན ག་ཎྷ་ནྟི, ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀ་སྶ པ་ན པཱ་པཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི.
‘‘ནི་དྷཱི་ནཾ་ཝ པ་ཝ་ཏྟཱ་རཾ, ཡཾ པ་སྶེ ཝ་ཛྫ་ད་སྶི་ནཾ;
ནི་གྒ་ཡ྄ཧ་ཝཱ་དིཾ མེ་དྷཱ་ཝིཾ, ཏཱ་དི་སཾ པ་ཎྜི་ཏཾ བྷ་ཛེ;
ཏཱ་དི་སཾ བྷ་ཛ་མཱ་ན་སྶ, སེ་ཡྻོ ཧོ་ཏི ན པཱ་པི་ཡོ.
‘‘ཨོ་ཝ་དེ་ཡྻཱ་ནུ་སཱ་སེ་ཡྻ, ཨ་ས་བྦྷཱ ཙ ནི་ཝཱ་ར་ཡེ;
ས་ཏ་ཉྷི སོ པི་ཡོ ཧོ་ཏི, ཨ་ས་ཏཾ ཧོ་ཏི ཨ་པྤི་ཡོ’’ཏི. (དྷ. པ. ༧༦-༧༧);
ཝི་དེ་ཧ་ཏཱ་པ་སོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ན་པི པ་རཾ གྷ་ཊྚེ་ཏྭཱ རོ་སེ་ཏྭཱ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཏྭཾ མཾ ཀུ་ཎྛ་ས་ཏྠ་ཀེ་ན མུ་ཎྜེ་ནྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཏི་ཕ་རུ་སཾ ཀ་ཐེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༩. ‘‘ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཝ་ཎྞེ་ན, པ་རོ ལ་བྷ་ཏི རུ་པྤ་ནཾ;
མ་ཧ་ཏྠི་ཡ་མྤི ཙེ ཝཱ་ཙཾ, ན ཏཾ བྷཱ་སེ་ཡྻ པ་ཎྜི་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཡེ་ན ཀེ་ན་ཙཱིཏི དྷ་མྨ་ཡུ་ཏྟེ་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ན. ལ་བྷ་ཏི རུ་པྤ་ནནྟི གྷ་ཊྚ་ནཾ དུ་སྶ་ནཾ ཀུ་པྤ་ནཾ ལ་བྷ་ཏི་ཡེ་ཝ. ན ཏཾ བྷཱ་སེ་ཡྻཱཏི ཏ་སྨཱ ཏཾ པ་ར་པུ་གྒ་ལཾ ཡཱ་ཡ སོ ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་སྶ་ཏི, ཏཾ མ་ཧ་ཏྠི་ཡཾ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ཏྠ་ནི་སྶི་ཏ་མྤི ཝཱ་ཙཾ ན བྷཱ་སེ་ཡྻཱ་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨ་ཐ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་ཉྩ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༨༠. ‘‘ཀཱ་མཾ རུ་པྤ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, བྷུ་སཾ་ཝ ཝི་ཀི་རཱི་ཡ་ཏུ;
དྷ་མྨཾ མེ བྷ་ཎ་མཱ་ན་སྶ, ན པཱ་པ་མུ་པ་ལི་མྤ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀཱ་མནྟི ཨེ་ཀཾ་སེ་ན. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཨ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ར་ཀོ པུ་གྒ་ལོ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཏེ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨོ་ཝ་དི་ཡ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཾ་སེ་ནེ་ཝ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏུ, ཨ་ཐ ཝཱ བྷུ་ས་མུ་ཊྛི ཝི་ཡ ཝི་ཀི་རཱི་ཡ་ཏུ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན དྷ་མྨཾ བྷ་ཎ་ནྟ་སྶ པཱ་པཾ ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི.
ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ‘‘ན ཝོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ཏ་ཐཱ པ་ར་ཀྐ་མི་སྶཱ་མི, ཡ་ཐཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ ཨཱ་མ་ཀེ ཨཱ་མ་ཀ་མ་ཏྟེ. ནི་གྒ་ཡ྄ཧ ནི་གྒ་ཡ྄ཧཱ་ཧཾ ཨཱ་ན་ནྡ, ཝ་ཀྑཱ་མི, ཡོ སཱ་རོ སོ ཋ་སྶ་ཏཱི’’ཏི (མ. ནི. ༣.༡༩༦) ཨི་མ་སྶ སུ་ག་ཏོ་ཝཱ་ད་སྶ ཨ་ནུ་རཱུ་པཱ་ཡ པ་ཊི་པ་ཏྟི་ཡཱ ཋ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀོ་ཊེ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀཾ ཨ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ སུ་པ་ཀྐ་མེ་ཝ བྷཱ་ཛ་ནཾ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ཀྐ་བྷཱ་ཛ་ན་ས་དི་སོ པུ་གྒ་ལོ ག་ཧེ་ཏ་བྦོ’’ཏི ད་སྶེ་ཏུཾ པུ་ན ཏཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ –
༨༡. ‘‘ནོ ཙེ ཨ་སྶ ས་ཀཱ བུ་དྡྷི, ཝི་ན་ཡོ ཝཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏོ;
ཝ་ནེ ཨ་ནྡྷ་མ་ཧིཾ་སོ་ཝ, ཙ་རེ་ཡྻ བ་ཧུ་ཀོ ཛ་ནོ.
༨༢. ‘‘ཡ་སྨཱ ཙ པ་ནི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ, ཨཱ་ཙེ་ར་མྷི སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ;
ཏ་སྨཱ ཝི་ནཱི་ཏ་ཝི་ན་ཡཱ, ཙ་ར་ནྟི སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ’’ཏི. – ཨི་དཾ གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ;
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་མྨ ཝེ་དེ་ཧ, ཨི་མེ་ས་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ ས་ཙེ ཨ་ཏྟ་ནོ བུ་དྡྷི ཝཱ པ་ཎྜི་ཏེ ཨོ་ཝཱ་ད་དཱ་ཡ་ཀེ ནི་སྶཱ་ཡ ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཎྞ་ཏྟི་ཝི་ན་ཡོ ཝཱ སུ་སི་ཀྑི་ཏོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཡ་ཐཱ ཏི་ཎ་ལ་ཏཱ་དི་ག་ཧ་ནེ ཝ་ནེ ཨ་ནྡྷ་མ་ཧིཾ་སོ གོ་ཙ་རཱ་གོ་ཙ་རཾ སཱ་ས་ངྐ་ནི་རཱ་ས་ངྐ་ཉྩ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཙ་ར་ཏི, ཏ་ཐཱ ཏུ་མྷཱ་དི་སོ བ་ཧུ་ཀོ ཛ་ནོ ཙ་རེ་ཡྻ. ཡ་སྨཱ པ་ན ཨི་དྷ ཨེ་ཀ་ཙྩེ ས་ཀཱ་ཡ བུ་དྡྷི་ཡཱ ར་ཧི་ཏཱ ས་ཏྟཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ས་ནྟི་ཀེ ཨཱ་ཙཱ་ར་པ་ཎྞ་ཏྟི་སུ་སི་ཀྑི་ཏཱ, ཏ་སྨཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པེ་ན ཝི་ན་ཡེ་ན ཝི་ནཱི་ཏ་ཏྟཱ ཝི་ནཱི་ཏ་ཝི་ན་ཡཱ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཙ་ར་ནྟཱི་ཏི.
ཨི་མི་ནཱ ཨི་དཾ ད་སྶེ་ཏི – ཨི་མི་ནཱ ཧི ས་ཏྟེ་ན གི་ཧི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པཱ, པ་བྦ་ཛི་ཏེ་ན པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པཱ སི་ཀྑཱ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཱ. གི་ཧི་ནོ་པི ཧི ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ལཱ་ནུ་རཱུ་པེ་སུ ཀ་སི་གོ་ར་ཀྑཱ་དཱི་སུ སི་ཀྑི་ཏཱ་ཝ ས་མྤ་ནྣཱ་ཛཱི་ཝཱ ཧུ་ཏྭཱ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཙ་ར་ནྟི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནུ་རཱུ་པེ་སུ པཱ་སཱ་དི་ཀེ་སུ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟཱ་དཱི་སུ ཨ་དྷི་སཱི་ལ་ཨ་དྷི་ཙི་ཏྟ་ཨ་དྷི་པ་ཉྙཱ་སི་ཀྑཱ་སུ སི་ཀྑི་ཏཱ་ཝ ཝི་ག་ཏ་ཝི་ཀྑེ་པཱ སུ་ས་མཱ་ཧི་ཏཱ ཙ་ར་ནྟི. ལོ་ཀ་སྨི་ཉྷི –
‘‘བཱ་ཧུ་ས་ཙྩ་ཉྩ སི་པྤ་ཉྩ, ཝི་ན་ཡོ ཙ སུ་སི་ཀྑི་ཏོ;
སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ ཙ ཡཱ ཝཱ་ཙཱ, ཨེ་ཏཾ མ་ངྒ་ལ་མུ་ཏྟ་མ’’ནྟི. (ཁུ. པཱ. ༥.༥; སུ. ནི. ༢༦༤);
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝེ་དེ་ཧ་ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མཾ ཨོ་ཝ་ད་ཐ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཐ, ཨ་ཧཾ ཨ་ན་དྷི་ཝཱ་ས་ན་ཛཱ་ཏི་ཀ་ཏཱ་ཡ ཏུ་མྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་སིཾ, ཏཾ མེ ཁ་མ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཁ་མཱ་པེ་སི. ཏེ ས་མ་གྒ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏྭཱ པུ་ན ཧི་མ་ཝ་ནྟ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་ཏྲ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཝེ་དེ་ཧ་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཏཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ཙ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. ཨི་ཏི ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎཱ ཨ་ཧེ་སུཾ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཝེ་དེ་ཧོ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, ག་ནྡྷཱ་ར་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སཱི’’ནྟི.
ག་ནྡྷཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༤༠༧] ༢. མ་ཧཱ་ཀ་པི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ངྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཉཱ་ཏ་ཏྠ་ཙ་རི་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ བྷ་དྡ་སཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༢.༡༣ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཙ་ར་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཾ ཙ་རི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀ་པི་ཡོ་ནི་ཡཾ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་རོ་ཧ་པ་རི་ཎཱ་ཧ་ས་མྤ་ནྣོ ཐཱ་མ་བ་ལཱུ་པེ་ཏོ པ་ཉྩ་ཧ་ཏྠི་བ་ལ་པ་རི་མཱ་ཎོ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པི་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ཝ་ས་ཏི. ཏ་ཏྠ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ སཱ་ཁཱ་ཝི་ཊ་པ་ས་མྤ་ནྣོ ས་ནྡ་ཙྪཱ་ཡོ བ་ཧ་ལ་པ་ཏྟོ པ་བྦ་ཏ་ཀཱུ་ཊཾ ཝི་ཡ ས་མུ་གྒ་ཏོ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི ‘‘ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑོ’’ཏི་པི ཝ་ད་ནྟི. ཏ་སྶ མ་དྷུ་རཱ་ནི ཕ་ལཱ་ནི དི་བྦ་ག་ནྡྷ་ར་སཱ་ནི མ་ཧ་ནྟཱ་ནི མ་ཧ་ནྟ་ཀུ་མྦྷ་པྤ་མཱ་ཎཱ་ནི. ཏ་སྶ ཨེ་ཀི་སྶཱ སཱ་ཁཱ་ཡ ཕ་ལཱ་ནི ཐ་ལེ པ་ཏ་ནྟི, ཨེ་ཀི་སྶཱ སཱ་ཁཱ་ཡ ག་ངྒཱ་ཛ་ལེ, དྭི་ནྣཾ སཱ་ཁཱ་ནཾ ཕ་ལཱ་ནི མ་ཛ྄ཛྷེ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཏ་ནྟི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀ་པི་ག་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་ཏྠ ཕ་ལཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ ཨི་མ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་ད་ཀེ པ་ཏི་ཏཾ ཕ་ལཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨ་མྷཱ་ཀཾ བྷ་ཡཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨུ་ད་ཀ་མ་ཏྠ་ཀེ སཱ་ཁཱ་ཡ ཨེ་ཀ་ཕ་ལ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སེ་སེ་ཏྭཱ པུ་པྥ་ཀཱ་ལེ ཀ་ལཱ༹་ཡ་མ་ཏྟ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཁཱ་དཱ་པེ་ཏི ཙེ་ཝ པཱ་ཏཱ་པེ་ཏི ཙ. ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི ཨ་སཱི་ཏི་ཝཱ་ན་ར་ས་ཧ་སྶེ་ཧི ཨ་དི་ཊྛཾ ཀི་པི་ལླི་ཀ་པུ་ཊ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཀྐ་ཕ་ལཾ ན་དི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ཉྩ ཨ་དྷོ ཙ ཛཱ་ལཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་ཀཱི་ལ༹ཾ ཀཱི་ལ༹་ནྟ་སྶ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ ཨུ་དྡྷཾ་ཛཱ་ལེ ལ་གྒི. ར་ཉྙོ དི་ཝ་སཾ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ ག་མ་ན་ས་མ་ཡེ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ ཛཱ་ལཾ ཨུ་ཀྑི་པ་ནྟཱ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ཕ་ལཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་སུཾ.
རཱ་ཛཱ ‘‘ཀིཾ་ཕ་ལཾ ནཱ་མེ་ཏ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀེ ཛཱ་ནི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ, དེ་ཝཱ’’ཏི. སོ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཱ ‘‘ཨ་མྦ་པ་ཀྐ’’ནྟི སུ་ཏྭཱ ཚུ་རི་ཀཱ་ཡ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ ཁཱ་དཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ཁཱ་དི, ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་སྶཱ་པི ཨ་མ་ཙྩཱ་ན་མྤི དཱ་པེ་སི. ར་ཉྙོ ཨ་མྦ་པ་ཀྐ་ར་སོ ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཕ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ར་ས་ཏ་ཎྷཱ་ཡ བ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ‘‘ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སེ ན་དཱི་ཏཱི་རེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ བ་ཧཱུ ནཱ་ཝཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊེ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ན་ཙ་ར་ཀེ་ཧི དེ་སི་ཏ་མ་གྒེ་ན ཨུ་དྡྷཾ་སོ་ཏཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཱ་ནི དི་ཝ་སཱ་ནཱི’’ཏི པ་རི་ཙྪེ་དོ ན ཀ་ཐི་ཏོ, ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན པ་ན ཏཾ ཋཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་སོ དེ་ཝ, རུ་ཀྑོ’’ཏི ཝ་ན་ཙ་ར་ཀཱ ར་ཉྙོ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ. རཱ་ཛཱ ནཱ་ཝཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་པ་རི་ཝུ་ཏོ པ་ད་སཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་མྦ་པ་ཀྐཱ་ནི ཁཱ་དི་ཏྭཱ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི, ས་བྦ་དི་སཱ་སུ ཨཱ་ར་ཀྑཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་གྒིཾ ཀ་རིཾ་སུ.
མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ མ་ནུ་སྶེ་སུ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟེ་སུ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ན་རཱ སཱ་ཁཱ་ཡ སཱ་ཁཾ ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་མྦཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟི. རཱ་ཛཱ པ་བུ་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཀ་པི་ག་ཎཾ དི་སྭཱ མ་ནུ་སྶེ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་གྒ་ཧེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ ཕ་ལ་ཁཱ་ད་ཀཱ ཝཱ་ན་རཱ ན པ་ལཱ་ཡ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏེ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཐ, སྭེ ཨ་མྦཱ་ནི ཙེ་ཝ ཝཱ་ན་ར་མཾ་ས་ཉྩ ཁཱ་དི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ རུ་ཀྑཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ས་རེ ས་ནྣ་ཡ྄ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. ཏེ དི་སྭཱ ཝཱ་ན་རཱ མ་ར་ཎ་བྷ་ཡ་བྷཱི་ཏཱ པ་ལཱ་ཡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ‘‘དེ་ཝ, ‘པ་ལཱ་ཡ་ན་མ་ཀྐ་ཊེ ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶཱ་མཱ’ཏི རུ་ཀྑཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ དྷ་ནུ་གྒ་ཧཱ ཋི་ཏཱ, ཀིཾ ཀ་རོ་མཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ ཨ་ཊྛཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘མཱ བྷཱ་ཡི་ཏྠ, ཨ་ཧཾ ཝོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝཱ་ན་ར་ག་ཎཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨུ་གྒ་ཏ་སཱ་ཁཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ག་ངྒཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ག་ཏ་སཱ་ཁཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶཱ པ་རི་ཡ་ནྟ་ཏོ པ་ཀྑ་ནྡི་ཏྭཱ དྷ་ནུ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ གུ་མྦ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ཏི་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ‘‘མ་མཱ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་རི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཾ མཱུ་ལེ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ སོ་དྷེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཋཱ་ནཾ རུ་ཀྑེ བ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཊྛཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨི་མཱ་ནི དྭེ ཋཱ་ནཱ་ནི ཝ་ཝ་ཏྠ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཊི་ཡཾ བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ནཾ ན ས་ལླ་ཀྑེ་སི.
སོ ཏཾ ལ་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨེ་ཀཾ ཀོ་ཊིཾ ག་ངྒཱ་ཏཱི་རེ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་རུ་ཀྑེ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཊི་ཡཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཝཱ་ཏ་ཙྪི་ནྣ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀོ ཝི་ཡ ཝེ་གེ་ན དྷ་ནུ་ས་ཏ་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ལ་ངྒྷི་ཏྭཱ ཀ་ཊི་ཡཾ བ་ནྡྷ་ན་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ས་ལླ་ཀྑི་ཏ་ཏྟཱ རུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨ་མྦ་སཱ་ཁཾ ད་ལ༹ྷཾ ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཝཱ་ན་ར་ག་ཎ་སྶ ས་ཉྙ་མ་དཱ་སི ‘‘སཱི་གྷཾ མ་མ པི་ཊྛིཾ མ་དྡ་མཱ་ནཱ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཡ སོ་ཏྠི་ག་མ་ནཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཝཱ་ན་རཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཏ་དཱ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ་པི མ་ཀྐ་ཊོ ཧུ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཧོ་ཏི. སོ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛིཾ པ་སྶི་ཏུཾ ཀཱ་ལོ’’ཏི ཨུ་ཙྩཾ སཱ་ཁཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཝེ་གཾ ཛ་ནེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པི་ཊྛི་ཡཾ པ་ཏི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཧ་ད་ཡཾ བྷི་ཛྫི, བ་ལ་ཝ་ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ་པི ཏཾ ཝེ་ད་ནཱ་པྤ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་ནི་དྡཱ་ཡ་ནྟོ ཝཱ་ན་རེ་ཧི ཙ མ་ཧཱ་ས་ཏྟེ་ན ཙ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཾ ས་བྦཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏི་ར་ཙྪཱ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་ག་ཎེ་ཏྭཱ པ་རི་སཱ་ཡ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ནི་པ་ཛྫི.
སོ པ་བྷཱ་ཏཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཏུ་སྶི་ཏྭཱ ‘‘ན ཡུ་ཏྟཾ ཨི་མཾ ཀ་པི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ནཱ་སེ་ཏུཾ, ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ནཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཊི་ཛ་གྒི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ནྟོ་ག་ངྒཱ་ཡ ནཱ་ཝཱ་ས་ངྒྷཱ་ཊཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ཊྚ་ཀཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཨོ་ཏཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ པི་ཊྛི་ཡཾ ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ཏྠཾ པ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ངྒོ་ད་ཀེ་ན ནྷཱ་པེ་ཏྭཱ ཕཱ་ཎི་ཏོ་ད་ཀཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ པ་རི་སུ་དྡྷ་ས་རཱི་རཾ ས་ཧ་སྶ་པཱ་ཀ་ཏེ་ལེ་ན ཨ་བྦྷ་ཉྫཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ན་པི་ཊྛེ ཨེ་ལ༹་ཀ་ཙ་མྨཾ ས་ནྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཎི་ཀཾ ཏ་ཏྠ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནཱི་ཙེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༨༣. ‘‘ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ངྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ, ཡོ སོ་ཏྠིཾ ས་མ་ཏཱ་ར་ཡི;
ཀིཾ ཏྭཾ ཏེ་སཾ ཀི་མེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ, ཧོ་ནྟི ཨེ་ཏེ མ་ཧཱ་ཀ་པཱི’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཨ་མྦྷོ མ་ཧཱ་ཀ་པི, ཡོ ཏྭཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ས་ངྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏུ་ལཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་མེ ཝཱ་ན་རེ སོ་ཏྠིཾ ས་མ་ཏཱ་ར་ཡི, ཁེ་མེ་ན ས་ནྟཱ་རེ་སི; ཀིཾ ཏྭཾ ཏེ་སཾ ཧོ་སི, ཀི་མེ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝཱ ཀིཾ་སུ ཨེ་ཏེ ཧོ་ནྟཱི་ཏི?
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ སེ་ས་གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༨༤. ‘‘རཱ་ཛཱ་ཧཾ ཨི་སྶ་རོ ཏེ་སཾ, ཡཱུ་ཐ་སྶ པ་རི་ཧཱ་ར་ཀོ;
ཏེ་སཾ སོ་ཀ་པ་རེ་ཏཱ་ནཾ, བྷཱི་ཏཱ་ནཾ ཏེ ཨ་རི་ནྡ་མ.
༨༥. ‘‘ཨུ་ལླ་ངྒྷ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ, ཝི་སྶ་ཊྛ་དྷ་ནུ་ནོ ས་ཏཾ;
ཏ་ཏོ ཨ་པ་ར་པཱ་དེ་སུ, ད་ལ༹ྷཾ བ་ནྡྷཾ ལ་ཏཱ་གུ་ཎཾ.
༨༦. ‘‘ཚི་ནྣ་བྦྷ་མི་ཝ ཝཱ་ཏེ་ན, ནུ་ཎྞོ རུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ;
སོ་ཧཾ ཨ་པྤ་བྷ་ཝཾ ཏ་ཏྠ, སཱ་ཁཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨ་གྒ་ཧིཾ.
༨༧. ‘‘ཏཾ མཾ ཝི་ཡཱ་ཡ་ཏཾ ས་ནྟཾ, སཱ་ཁཱ་ཡ ཙ ལ་ཏཱ་ཡ ཙ;
ས་མ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟཱ པཱ་དེ་ཧི, སོ་ཏྠིཾ སཱ་ཁཱ་མི་གཱ ག་ཏཱ.
༨༨. ‘‘ཏཾ མཾ ན ཏ་པ་ཏེ བ་ནྡྷོ, མ་ཏོ མེ ན ཏ་པེ་སྶ་ཏི;
སུ་ཁ་མཱ་ཧ་རི་ཏཾ ཏེ་སཾ, ཡེ་སཾ ར་ཛྫ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ.
༨༩. ‘‘ཨེ་སཱ ཏེ ཨུ་པ་མཱ རཱ་ཛ, ཏཾ སུ་ཎོ་ཧི ཨ་རི་ནྡ་མ;
ར་ཉྙཱ ར་ཊྛ་སྶ ཡོ་གྒ་སྶ, བ་ལ་སྶ ནི་ག་མ་སྶ ཙ;
ས་བྦེ་སཾ སུ་ཁ་མེ་ཊྛ་བྦཾ, ཁ་ཏྟི་ཡེ་ན པ་ཛཱ་ན་ཏཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏེ་སནྟི ཏེ་སཾ ཨ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཝཱ་ན་རཱ་ནཾ. བྷཱི་ཏཱ་ནཾ ཏེཏི ཏ་ཝ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཎཱ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་སྶ བྷཱི་ཏཱ་ནཾ. ཨ་རི་ནྡ་མཱཏི རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. རཱ་ཛཱ ཧི ཙོ་རཱ་དཱི་ནཾ ཨ་རཱི་ནཾ ད་མ་ན་ཏོ ‘‘ཨ་རི་ནྡ་མོ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ཏི. ཝི་སྶ་ཊྛ་དྷ་ནུ་ནོ ས་ཏནྟི ཨ་ནཱ་རོ་པི་ཏ་དྷ་ནུ་ས་ཏ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཋཱ་ནཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་ལླ་ངྒྷ་ཡི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨི་མ་མྷཱ རུ་ཀྑཱ ལ་ངྒྷ་ཡི་ཏྭཱ ག་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ. ཨ་པ་ར་པཱ་དེ་སཱུཏི པ་ཙྪཱ་པཱ་དེ་སུ. ཨི་དཾ ཀ་ཊི་བྷཱ་གཾ ས་ནྡྷཱ་ཡ ཝུ་ཏྟཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཧི ཀ་ཊི་བྷཱ་གེ ཏཾ ལ་ཏཱ་གུ་ཎཾ ད་ལ༹ྷཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་པཱ་དེ་ཧི བྷཱུ་མི་ཡཾ ཨ་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཝཱ་ཏ་ཝེ་གེ་ན ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ནུ་ཎྞོ རུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་ག་མིནྟི ཝཱ་ཏ་ཙྪི་ནྣཾ ཨ་བྦྷ་མི་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་ག་ཛ་ནི་ཏེ་ན ཝཱ་ཏེ་ན ནུ་ཎྞོ. ཡ་ཐཱ ཝཱ་ཏ་ཙྪི་ནྣ་བྦྷཾ ཝཱ་ཏེ་ན, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝེ་གེ་ན ནུ་ཎྞོ ཧུ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ཨུ་པཱ་ག་མིཾ. ཨ་པྤ་བྷ་ཝནྟི སོ ཨ་ཧཾ ཏ་ཏྠ ཨཱ་ཀཱ་ས་པྤ་དེ་སེ རུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎི་ཏུཾ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟོ ཏ་སྶ རུ་ཀྑ་སྶ སཱ་ཁཾ ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨ་གྒ་ཧེ་སི་ནྟི ཨ་ཏྠོ.
ཝི་ཡཱ་ཡ་ཏནྟི རུ་ཀྑ་སཱ་ཁཱ་ཡ ཙ ཝེ་ཏྟ་ལ་ཏཱ་ཡ ཙ ཝཱི་ཎཱ་ཡ བྷ་མ་ར་ཏ་ནྟི ཝི་ཡ ཝི་ཏ་ཏཾ ཨཱ་ཀ་ཌྜྷི་ཏ་ས་རཱི་རཾ. ས་མ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟཱཏི མ་ཡཱ ཨ་ནུ་ཉྙཱ་ཏཱ མཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་དེ་ཧི ཨ་ནུ་ཀྐ་མ་ནྟཱ ནི་ར་ནྟ་ར་མེ་ཝ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟཱ སོ་ཏྠིཾ ག་ཏཱ. ཏཾ མཾ ན ཏ་པ་ཏེ བ་ནྡྷོཏི ཏཾ མཾ ནཱ་པི སོ ཝ་ལླི་ཡཱ བ་ནྡྷོ ཏ་པ་ཏི, ནཱ་པི ཨི་དཱ་ནི མ་ར་ཎཾ ཏ་པེ་སྶ་ཏི. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? སུ་ཁ་མཱ་ཧ་རི་ཏཾ ཏེ་སནྟི ཡ་སྨཱ ཡེ་སཾ ཨ་ཧཾ ར་ཛྫ་མ་ཀཱ་ར་ཡིཾ, ཏེ་སཾ མ་ཡཱ སུ་ཁ་མཱ་ཧ་རི་ཏཾ. ཨེ་ཏེ ཧི ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨ་ཡཾ ནོ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑཾ ཧ་རི་ཏྭཱ སུ་ཁཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི མཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཀཾ་སུ. ཨ་ཧ་མྤི ‘‘ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ དུ་ཀྑཾ ཧ་རི་སྶཱ་མི’’ཙྩེ་ཝ ཨེ་ཏེ་སཾ རཱ་ཛཱ ཛཱ་ཏོ. ཏཾ ཨ་ཛྫ མ་ཡཱ ཨེ་ཏེ་སཾ མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑཾ ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་སུ་ཁཾ ཨཱ་ཧ་ཊཾ, ཏེ་ན མཾ ནཱ་པི བ་ནྡྷོ ཏ་པ་ཏི, ན མ་ར་ཎ་ཝ་དྷོ ཏ་པེ་སྶ་ཏི.
ཨེ་སཱ ཏེ ཨུ་པ་མཱཏི ཨེ་སཱ ཏེ མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, མ་ཡཱ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ. ཏཾ སུ་ཎོ་ཧཱིཏི ཏ་སྨཱ ཨི་མཱ་ཡ ཨུ་པ་མཱ་ཡ སཾ་ས་ནྡེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ དི་ཡྻ་མཱ་ནཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཎཱ་ཧི. ར་ཉྙཱ ར་ཊྛ་སྶཱཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ར་ཉྙཱ ནཱ་མ ཨུ་ཙྪུ་ཡ་ནྟེ ཨུ་ཙྪུཾ ཝི་ཡ ར་ཊྛཾ ཨ་པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་བྦི་དྷཾ ཨ་ག་ཏི་ག་མ་ནཾ པ་ཧཱ་ཡ ཙ་ཏཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཧ་ཝ་ཏྠཱུ་ཧི ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟེ་ན ད་ས་སུ རཱ་ཛ་དྷ་མྨེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ མ་ཡཱ ཝི་ཡ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛཱི་ཝི་ཏཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ‘‘ཀི་ནྟི་མེ ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ཝི་ག་ཏ་བྷ་ཡཱ གི་མྷ་ཀཱ་ལེ ཝི་ཝ་ཊ་དྭཱ་རེ ཉཱ་ཏཱི་ཧི ཙ པ་རི་ཝཱ་ར་ཀེ་ཧི ཙ པ་རི་ཝཱ་རི་ཏཱ ཨུ་རེ པུ་ཏྟེ ན་ཙྩེ་ནྟཱ སཱི་ཏེ་ན ཝཱ་ཏེ་ན བཱི་ཛི་ཡ་མཱ་ནཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟ་ཀཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ ཀཱ་ཡི་ཀ་ཙེ་ཏ་སི་ཀ་སུ་ཁ་ས་མ་ངྒི་ནོ བྷ་ཝེ་ཡྻུ’’ནྟི ས་ཀ་ལ་ར་ཊྛ་སྶ ཙ ར་ཐ་ས་ཀ་ཊཱ་དི་ཡུ་ཏྟ་ཝཱ་ཧ་ན་སྶ ཡོ་གྒ་སྶ ཙ པ་ཏྟི་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ བ་ལ་སྶ ཙ ནི་ག་མ་ཛ་ན་པ་ད་ས་ངྑཱ་ཏ་སྶ ནི་ག་མ་སྶ ཙ ས་བྦེ་སཾ སུ་ཁ་མེ་ཝ ཨེ་སི་ཏ་བྦཾ ག་ཝེ་སི་ཏ་བྦ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཁ་ཏྟི་ཡེ་ན པ་ཛཱ་ན་ཏཱཏི ཁེ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་དྷི་པ་ཏི་བྷཱ་ཝེ་ན ‘‘ཁ་ཏྟི་ཡོ’’ཏི ལ་དྡྷ་ནཱ་མེ་ན པ་ན ཨེ་ཏེ་ན ཨ་ཝ་སེ་ས་ས་ཏྟེ ཨ་ཏི་ཀྐ་མྨ པ་ཛཱ་ན་ཏཱ ཉཱ་ཎ་ས་མྤ་ནྣེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ་ནྟི.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནྟོ་ཝ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཨ་མ་ཙྩེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མ་སྶ ཀ་པི་རཱ་ཛ་སྶ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཝི་ཡ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་ར་མྤི ཨཱ་ཎཱ་པེ་སི ‘‘ཏུ་མྷེ ར་ཏྟ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཀེ་སཱ ད་ཎྜ་དཱི་པི་ཀ་ཧ་ཏྠཱ ཀ་པི་རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཾ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི. ཨ་མ་ཙྩཱ དཱ་རཱུ་ནཾ ས་ཀ་ཊ་ས་ཏ་མ་ཏྟེ་ན ཙི་ཏ་ཀཾ ཀ་རི་ཏྭཱ རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཀ་ར་ཎ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ སཱི་ས་ཀ་པཱ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. རཱ་ཛཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟ་སྶ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནེ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ དཱི་པེ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ སཱི་ས་ཀ་པཱ་ལཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཁ་ཙི་ཏཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཀུ་ནྟ་གྒེ ཋ་པེ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏོ ཀ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ནྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ནྟོ་རཱ་ཛ་དྭཱ་རེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ ས་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ དྷཱ་ཏུ་པཱུ་ཛཾ ཀཱ་རེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ དྷཱ་ཏུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཛཱི་ཝཾ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དཱི་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཨོ་ཝཱ་དེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟོ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, དུ་ཊྛ་ཀ་པི དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, པ་རི་སཱ བུ་དྡྷ་པ་རི་སཱ, ཀ་པི་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
མ་ཧཱ་ཀ་པི་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༤༠༨] ༣. ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་མྦཱ་ཧ་མ་དྡཾ ཝ་ན་མ་ནྟ་ར་སྨིནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀི་ལེ་ས་ནི་གྒ་ཧཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ པཱ་ནཱི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༡.༥༩ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཏ་དཱ པ་ན སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊི་ས་ནྠཱ་རེ ཝ་ས་མཱ་ནཱ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀེ ར་ཏྟི་ཡཱ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ, དི་ཝ་ས་སྶ ཏ་ཡོ ཝཱ་རེ་ཏི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཚ ཝཱ་རེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀི་ཀཱི ཨ་ཎྜཾ ཝི་ཡ, ཙ་མ་རཱི ཝཱ་ལ་དྷིཾ ཝི་ཡ, མཱ་ཏཱ པི་ཡ་པུ་ཏྟཾ ཝི་ཡ, ཨེ་ཀ་ཙ་ཀྑུ་ཀོ པུ་རི་སོ ཙ་ཀྑུཾ ཝི་ཡ ར་ཀྑ་ཏི, ཏ་སྨིཾ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཁ་ཎེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀི་ལེ་སཾ ནི་གྒ་ཎྷཱ་ཏི. སོ ཏཾ དི་ཝ་སཾ ཨ་ཌྜྷ་ར་ཏྟ་ས་མ་ཡེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ནྟོ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཝི་ཏ་ཀྐ་ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ ཨ་ཡཾ ཀི་ལེ་སོ ཝ་ཌྜྷ་ནྟོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཧེ་ཏུཾ བྷི་ནྡི་སྶ་ཏི, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ནེ་སཾ ཀི་ལེ་སཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཨ་ནྟོ་ཀོ་ཊི་ས་ནྠཱ་རེ ཝ་ས་ན་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ས་བྦེ ས་ནྣི་པཱ་ཏེ་ཧཱི’’ཏི ས་ནྣི་པཱ་ཏཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟ་ཝ་ར་བུ་དྡྷཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནྟོ་པ་ཝ་ཏྟ་ཀི་ལེ་སཱ་ནཾ ཝ་སེ ཝ་ཏྟི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀི་ལེ་སོ ཧི ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ནོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟོ ཝི་ཡ མ་ཧཱ་ཝི་ནཱ་སཾ པཱ་པེ་ཏི, བྷི་ཀྑུ་ནཱ ནཱ་མ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་མྤི ཀི་ལེ་སཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ དི་སྭཱ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ པ་ཝ་ཏྟ་ཀི་ལེ་སཾ ནི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་སྶ དྭཱ་ར་གཱ་མེ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པུ་ཏྟ་ཉྩ དྷཱི་ཏ་ར་ཉྩ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཀ་མྨཾ ནི་སྶཱ་ཡ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པོ་སེ་སི. ཏ་དཱ ཀ་ལི་ངྒ་ར་ཊྛེ ད་ནྟ་པུ་ར་ན་ག་རེ ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ནྟེ་ན པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་དྭཱ་རེ ཕ་ལ་བྷཱ་ར་བྷ་རི་ཏཾ མ་དྷུ་ར་ཕ་ལཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་ར་ག་ཏོ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཨ་མྦ་པི་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་སི་ལཱ་ཡ ནི་སི་ནྣོ དཱ་ཏ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཨ་མྦཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི. ‘‘ར་ཉྙཱ ག་ཧི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སེ་སེ་ཧི ནཱ་མ ག་ཧེ་ཏ་བྦ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨ་མ་ཙྩཱ་པི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀཱ་ད་ཡོ་པི ཨ་མྦཱ་ནི པཱ་ཏེ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. པ་ཙྪཱ ཨཱ་ག་ཏཱ རུ་ཀྑཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ མུ་གྒ་རེ་ཧི པོ་ཐེ་ཏྭཱ ཨོ་བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒ་སཱ་ཁཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་མ་ཀ་ཕ་ལ་མྤི ཨ་སེ་སེ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ.
རཱ་ཛཱ དི་ཝ་སཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནེ ཀཱི་ལི༹་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་ཧ་ཏྠི་ཀྑ་ནྡྷ་ཝ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ཏཾ རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ཧ་ཏྠི་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལཾ ག་ནྟྭཱ རུ་ཀྑཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ པཱ་ཏོ་ཝ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟི་ཀ་རོ ཕ་ལ་བྷཱ་ར་བྷ་རི་ཏོ སོ་བྷ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི, ཨི་དཱ་ནི ག་ཧི་ཏ་ཕ་ལོ ཨོ་བྷ་གྒ་ཝི་བྷ་གྒོ ཨ་སོ་བྷ་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན ཨ་ཉྙ་ཏོ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་པ་རཾ ནི་པྥ་ལཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ས རུ་ཀྑོ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་པྥ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན མུ་ཎྜ་མ་ཎི་པ་བྦ་ཏོ ཝི་ཡ སོ་བྷ་མཱ་ནོ ཋི་ཏོ, ཨ་ཡཾ པ་ན ས་ཕ་ལ་བྷཱ་ཝེ་ན ཨི་མཾ བྱ་ས་ནཾ པ་ཏྟོ, ཨི་དཾ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི ཕ་ལི་ཏ་རུ་ཀྑ་ས་དི་སཾ, པ་བྦ་ཛྫཱ ནི་པྥ་ལ་རུ་ཀྑ་ས་དི་སཱ, ས་དྷ་ན་སྶེ་ཝ བྷ་ཡཾ ཨ་ཏྠི, ནི་དྡྷ་ན་སྶ བྷ་ཡཾ ན་ཏྠི, མ་ཡཱ་པི ནི་པྥ་ལ་རུ་ཀྑེ་ན ཝི་ཡ བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཕ་ལ་རུ་ཀྑཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏཱ དཱ་ནི མེ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཀུ་ཊི་ཀཱ, ཚི་ནྣཱ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ པ་ཊི་ས་ནྡྷི, སོ་དྷི་ཏཱ སཾ་སཱ་ར་ཨུ་ཀྐཱ་ར་བྷཱུ་མི, སོ་སི་ཏོ མ་ཡཱ ཨ་སྶུ་ས་མུ་དྡོ, བྷི་ནྣོ ཨ་ཊྛི་པཱ་ཀཱ་རོ, ན་ཏྠི མེ པུ་ན པ་ཊི་ས་ནྡྷཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ནྟོ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ ‘‘ཨ་ཏི་བ་ཧུཾ ཋི་ཏ་ཏྠ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ན མ་ཡཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ མ་ཡ’’ནྟི. ‘‘པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཏུ་མྷཱ་དི་སཱ ན ཧོ་ནྟི, དེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀཱི་དི་སཱ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨོ་རོ་པི་ཏ་ཀེ་ས་མ་སྶུ་ཀཱ་སཱ་ཝ་ཝ་ཏྠ་པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཀུ་ལེ ཝཱ ག་ཎེ ཝཱ ཨ་ལ་གྒཱ ཝཱ་ཏ་ཙྪི་ནྣ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀ་རཱ་ཧུ་མུ་ཏྟ་ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལ་པ་ཊི་བྷཱ་གཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ན་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀ་པ་བྦྷཱ་རེ ཝ་ས་ནྟི, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དེ་ཝ, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ’’ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ རཱ་ཛཱ ཧ་ཏྠཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ སཱི་སཾ པ་རཱ་མ་སི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ གི་ཧི་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི, ས་མ་ཎ་ལི་ངྒཾ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི.
‘‘ཏི་ཙཱི་ཝ་ར་ཉྩ པ་ཏྟོ ཙ, ཝཱ་སི སཱུ་ཙི ཙ བ་ནྡྷ་ནཾ;
པ་རི་སྶཱ་ཝ་ནེ་ན ཨ་ཊྛེ་ཏེ, ཡུ་ཏྟ་ཡོ་ག་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ’’ཏི. –
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟཱ ས་མ་ཎ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཀཱ་ཡ་པ་ཊི་བ་དྡྷཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ ཨ་ནི་ལ་པ་ཐེ་ན ཨུ་ཏྟ་ར་ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ན་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀ་པ་བྦྷཱ་ར་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
ག་ནྡྷཱ་ར་ར་ཊྛེ་པི ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ན་ག་རེ ན་གྒ་ཛི ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ཨུ་པ་རི་པཱ་སཱ་དེ པ་ལླ་ངྐ་མ་ཛ྄ཛྷ་ག་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཨི་ཏྠིཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཧ་ཏྠེ ཨེ་ཀེ་ཀཾ མ་ཎི་ཝ་ལ་ཡཾ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ག་ནྡྷཾ པི་ས་མཱ་ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨེ་ཏཱ་ནི ཝ་ལ་ཡཱ་ནི ཨེ་ཀེ་ཀ་བྷཱ་ཝེ་ན ན གྷ་ཊྚེ་ནྟི ན ཝི་ར་ཝ་ནྟཱི’’ཏི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ སཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠ་ཏོ ཝ་ལ་ཡཾ ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ་ཡེ་ཝ པི་ལ༹་ནྡྷི་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠེ་ན ག་ནྡྷཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ པི་སི་ཏུཾ ཨཱ་ར་བྷི, ཝཱ་མ་ཧ་ཏྠེ ཝ་ལ་ཡཾ དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནཾ ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏཱ་ནི དྭེ ཝ་ལ་ཡཱ་ནི ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟཱ་ནི ཝི་ར་ཝ་ནྟཱ་ནི དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་དཾ ཝ་ལ་ཡཾ ཨེ་ཀེ་ཀ་ཀཱ་ལེ ན གྷ་ཊྚེ་སི, དུ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ག་མྨ གྷ་ཊྚེ་ཏི, ས་དྡཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཨི་མེ ས་ཏྟཱ་པི ཨེ་ཀེ་ཀཱ ན གྷ་ཊྚེ་ནྟི ན ཝི་ཝ་ད་ནྟི, དྭེ ཏ་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ གྷ་ཊྚེ་ནྟི, ཀ་ལ་ཧཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཨ་ཧཾ པ་ན ཀ་སྨཱི་ར་ག་ནྡྷཱ་རེ་སུ དྭཱི་སུ ར་ཛྫེ་སུ ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ཝི་ཙཱ་རེ་མི, མ་ཡཱ་པི ཨེ་ཀ་ཝ་ལ་ཡ་ས་དི་སེ་ན ཧུ་ཏྭཱ པ་རཾ ཨ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ན་མེ་ཝ ཝི་ཙཱ་རེ་ནྟེ་ན ཝ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ས་ངྒྷ་ཊྚ་ན་ཝ་ལ་ཡཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་ནི་སི་ནྣོ་ཝ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཝི་དེ་ཧ་ར་ཊྛེ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ ནི་མི ནཱ་མ རཱ་ཛཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊ་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ཝཱི་ཐིཾ པེ་ཀྑ་མཱ་ནོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨ་ཐེ་ཀོ སེ་ནོ སཱུ་ནཱ་པ་ཎ་ཏོ མཾ་ས་པེ་སིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི. ཏ་མེ་ནཾ ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ གི་ཛ྄ཛྷཱ་ད་ཡོ ས་ཀུ་ཎཱ ས་མྤ་རི་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཱ་ར་ཧེ་ཏུ ཏུ་ཎྜེ་ན ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟཱ པ་ཀྑེ་ཧི པ་ཧ་ར་ནྟཱ པཱ་དེ་ཧི མ་དྡ་ནྟཱ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་དྷཾ ཨ་ས་ཧ་མཱ་ནོ ཏཾ མཾ་སཾ ཚ་ཌྜེ་སི. ཨ་ཉྙོ ག་ཎྷི, ས་ཀུ་ཎཱ ཨི་མཾ མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཏེ་ན་པི ཝི་སྶ་ཊྛཾ ཨ་ཉྙོ ཨ་གྒ་ཧེ་སི, ཏ་མྤི ཏ་ཐེ་ཝ ཝི་ཧེ་ཋེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ཏེ ས་ཀུ་ཎེ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཡོ ཡོ མཾ་ས་པེ་སིཾ ག་ཎྷི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑཾ, ཡོ ཡོ ཏཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ སུ་ཁཾ, ཨི་མེ་པི པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ ཡོ ཡོ ག་ཎྷཱ་ཏི, ཏ་སྶ ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཀྑཾ, ཨི་ཏ་ར་སྶ སུ་ཁཾ, ཨི་མེ ཧི བ་ཧཱུ་ནཾ སཱ་དྷཱ་ར་ཎཱ, མ་ཡ྄ཧཾ ཁོ པ་ན སོ་ལ༹་ས ཨི་ཏྠི་ས་ཧ་སྶཱ་ནི, མ་ཡཱ ཝི་སྶ་ཊྛ་མཾ་ས་པི་ཎྜེ་ན ཝི་ཡ སེ་ནེ་ན པ་ཉྩ ཀཱ་མ་གུ་ཎེ པ་ཧཱ་ཡ སུ་ཁི་ཏེ་ན བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཡོ་ནི་སོ མ་ན་སི ཀ་རོ་ནྟོ ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏོ་ཝ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྩཱ་ལ་ར་ཊྛེ ཀ་པི་ལ་ན་ག་རེ དུ་མྨུ་ཁོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་ར་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏོ ཨ་མ་ཙྩ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཝི་ཝ་ཊ་སཱི་ཧ་པ་ཉྫ་རེ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ གོ་པཱ་ལ་ཀཱ ཝ་ཛ་དྭཱ་རཾ ཝི་ཝ་རིཾ་སུ, ཨུ་ས་བྷཱ ཝ་ཛ་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན ཨེ་ཀཾ གཱ་ཝིཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཏ་ཏྠེ་ཀོ ཏི་ཁི་ཎ་སི་ངྒོ མ་ཧཱ་ཨུ་ས་བྷོ ཨ་ཉྙཾ ཨུ་ས་བྷཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཀི་ལེ་ས་མ་ཙྪེ་རཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཏི་ཁི་ཎེ་ན སི་ངྒེ་ན ཨ་ནྟ་ར་ས་ཏྠི་མྷི པ་ཧ་རི. ཏ་སྶ པ་ཧཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ཨ་ནྟཱ་ནི ནི་ཀྑ་མིཾ་སུ, སོ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པཱ་པུ་ཎི. རཱ་ཛཱ ཏཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏེ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཀི་ལེ་ས་ཝ་སེ་ན དུ་ཀྑཾ པཱ་པུ་ཎ་ནྟི, ཨ་ཡཾ ཨུ་ས་བྷོ ཀི་ལེ་སཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཀྑ་ཡཾ པ་ཏྟོ, ཨ་ཉྙེ་པི ས་ཏྟཱ ཀི་ལེ་སེ་ཧེ་ཝ ཀ་མྤ་ནྟི, མ་ཡཱ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་མྤ་ན་ཀི་ལེ་སེ པ་ཧཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཏཱི་ཎི ལ་ཀྑ་ཎཱ་ནི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཝི་པ་སྶ་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་ཏྭཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. སེ་སཾ པུ་རི་མ་ས་དི་ས་མེ་ཝ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ན་ནྡ་མཱུ་ལ་ཀ་པ་བྦྷཱ་རཱ ནི་ཀྑ་མྨ ཨ་ནོ་ཏ་ཏྟ་ད་ཧེ ནཱ་ག་ལ་ཏཱ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཀ་ཏ་ས་རཱི་ར་པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནཱ མ་ནོ་སི་ལཱ་ཏ་ལེ ཋ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ལཱ་ཧ་ཀེ མ་དྡ་མཱ་ནཱ ག་ནྟྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ན་ག་ར་དྭཱ་ར་གཱ་མ་ཀ་སྶ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཕཱ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཙཱི་ཝ་རཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭཱ་ར་གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ས་མྤཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏེ དི་སྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ཧུ་ཏྭཱ གེ་ཧཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ སོ་བྷ་ཏི, ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཝོ ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ དི་སྭཱ ཏུ་མྷེ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ཡ་ཐཱ ཙ ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རཾ, ཨེ་ཝཾ སེ་སེ་པི ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ་སྶ ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཛ་ནཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨ་སུ་ཀ་ན་ག་རེ ཨ་སུ་ཀ་ར་ཊྛེ ཨ་སུ་ཀ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ཧུ་ཏྭཱ’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ན་ཝ་ཏྠཱུ་ནི ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཨེ་ཀེ་ཀཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧཾ་སུ –
༩༠. ‘‘ཨ་མྦཱ་ཧ་མ་དྡཾ ཝ་ན་མ་ནྟ་ར་སྨིཾ, ནི་ལོ་བྷཱ་སཾ ཕ་ལི་ཏཾ སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷཾ;
ཏ་མ་དྡ་སཾ ཕ་ལ་ཧེ་ཏུ ཝི་བྷ་གྒཾ, ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མི.
༩༡. ‘‘སེ་ལཾ སུ་མ་ཊྛཾ ན་ར་ཝཱི་ར་ནི་ཊྛི་ཏཾ, ནཱ་རཱི ཡུ་གཾ དྷཱ་ར་ཡི ཨ་པྤ་ས་དྡཾ;
དུ་ཏི་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ག་མྨ ཨ་ཧོ་སི ས་དྡོ, ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མི.
༩༢. ‘‘དི་ཛཱ དི་ཛཾ ཀུ་ཎ་པ་མཱ་ཧ་ར་ནྟཾ, ཨེ་ཀཾ ས་མཱ་ནཾ བ་ཧུ་ཀཱ ས་མེ་ཙྩ;
ཨཱ་ཧཱ་ར་ཧེ་ཏཱུ པ་རི་པཱ་ཏ་ཡིཾ་སུ, ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མི.
༩༣. ‘‘ཨུ་ས་བྷཱ་ཧ་མ་དྡཾ ཡཱུ་ཐ་སྶ མ་ཛ྄ཛྷེ, ཙ་ལ་ཀྐ་ཀུཾ ཝ་ཎྞ་བ་ལཱུ་པ་པ་ནྣཾ;
ཏ་མ་དྡ་སཾ ཀཱ་མ་ཧེ་ཏུ ཝི་ཏུ་ནྣཾ, ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་མྦཱ་ཧ་མ་དྡནྟི ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ཨ་ཧཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཝ་ན་མ་ནྟ་ར་སྨིནྟི ཝ་ན་ཨ་ནྟ་རེ, ཨ་མྦ་ཝ་ན་མ་ཛ྄ཛྷེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཾ་ཝི་རཱུ་ལ༹ྷནྟི སུ་ཝ་ཌྜྷི་ཏཾ. ཏ་མ་དྡ་སནྟི ཏཾ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཏོ ནི་ཀྑ་ནྟོ ཕ་ལ་ཧེ་ཏུ ཝི་བྷ་གྒཾ པུ་ན ཨ་དྡ་སཾ. ཏཾ དི་སྭཱཏི ཏཾ ཕ་ལ་ཧེ་ཏུ ཝི་བྷ་གྒཾ དི་སྭཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་སཾ་ཝེ་གོ པ་ཙྩེ་ཀ་བོ་དྷི་ཉཱ་ཎཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་པ་བྦ་ཛྫཾ ཨུ་པ་ག་ཏོ་སྨི, ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མཱི་ཏི. ཨི་དཾ སོ ཕ་ལ་ཧེ་ཏུ ཝི་བྷ་གྒཾ ཨ་མྦ་རུ་ཀྑཾ ད་སྶ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་བྦཾ ཙི་ཏྟཱ་ཙཱ་རཾ ཀ་ཐེ་སི. སེ་སཱ་ནཾ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནེ་སུ་པི ཨེ་སེ་ཝ ན་ཡོ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ནུ་ཏྟཱ་ན་པ་ད་ཝ་ཎྞ་ནཱ – སེ་ལནྟི མ་ཎི་ཝ་ལ་ཡཾ. ན་ར་ཝཱི་ར་ནི་ཊྛི་ཏནྟི ཝཱི་ར་ན་རེ་ཧི ནི་ཊྛི་ཏཾ, པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སེ་ཧི ཀ་ཏ་ནྟི ཨ་ཏྠོ. ཡུ་གནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྨིཾ ཨེ་ཀེ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ཝ་ལ་ཡ་ཡུ་ག་ལ༹ཾ. དི་ཛཱ དི་ཛནྟི ག་ཧི་ཏ་མཾ་ས་པི་ཎྜཾ དི་ཛཾ ཨ་ཝ་སེ་ས་དི་ཛཱ. ཀུ་ཎ་པ་མཱ་ཧ་ར་ནྟནྟི མཾ་ས་པི་ཎྜཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ཧ་ར་ནྟཾ. ས་མེ་ཙྩཱཏི ས་མཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ. པ་རི་པཱ་ཏ་ཡིཾ་སཱུཏི ཀོ་ཊྚེ་ནྟཱ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷིཾ་སུ. ཨུ་ས་བྷཱ་ཧ་མ་དྡནྟི ཨུ་ས་བྷཾ ཨ་ཧཾ ཨ་དྡ་སཾ. ཙ་ལ་ཀྐ་ཀུནྟི ཙ་ལ་ཀྐ་ཀུ་དྷཾ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀ་མེ་ཝ ཏཾ ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ཨ་ནུ་རཱུ་པ’’ནྟི ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ ཐུ་ཏིཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་ཉྩ པ་ན ཙ་ཏཱུ་ཧི ཛ་ནེ་ཧི དེ་སི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་ནྟེ་སུ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་སུ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ སུ་ཁ་ནི་སི་ནྣོ བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘བྷ་དྡེ, ཨེ་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ ར་ཛྫཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཱ ཨ་པ་ལི་བོ་དྷཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ནྟི, ཨ་ཧཾ པ་ན བྷ་ཏི་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་མི, ཀིཾ མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སེ་ན, ཏྭཾ པུ་ཏྟ་ཀེ ས་ངྒ་ཎྷ་ནྟཱི གེ་ཧེ ཝ་སཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༩༤. ‘‘ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ, ག་ནྡྷཱ་རཱ་ན་ཉྩ ན་གྒ་ཛི;
ནི་མི་རཱ་ཛཱ ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ, པ་ཉྩཱ་ལཱ་ན་ཉྩ དུ་མྨུ་ཁོ;
ཨེ་ཏེ ར་ཊྛཱ་ནི ཧི་ཏྭཱ་ན, པ་བྦ་ཛིཾ་སུ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཱ.
༩༥. ‘‘ས་བྦེ་པི་མེ དེ་ཝ་ས་མཱ ས་མཱ་ག་ཏཱ, ཨ་གྒཱི ཡ་ཐཱ པ་ཛྫ་ལི་ཏོ ཏ་ཐེ་ཝི་མེ;
ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀོ ཙ་རི་སྶཱ་མི བྷ་གྒ་ཝི, ཧི་ཏྭཱ་ན ཀཱ་མཱ་ནི ཡ་ཐོ་དྷི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི.
ཏཱ་སཾ ཨ་ཏྠོ – བྷ་དྡེ, ཨེ་ས ས་ངྒྷ་ཏྠེ་རོ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷོ ད་ནྟ་པུ་རེ ནཱ་མ ན་ག་རེ ཀ་ར་ཎྜ་ཀོ ནཱ་མ ཀ་ལི་ངྒཱ་ནཾ ཛ་ན་པ་ད་སྶ རཱ་ཛཱ, དུ་ཏི་ཡོ ཏ་ཀྐ་སི་ལ་ན་ག་རེ ན་གྒ་ཛི ནཱ་མ ག་ནྡྷཱ་རཱ་ནཾ ཛ་ན་པ་ད་སྶ རཱ་ཛཱ, ཏ་ཏི་ཡོ མི་ཐི་ལ་ན་ག་རེ ནི་མི ནཱ་མ ཝི་དེ་ཧཱ་ནཾ ཛ་ན་པ་ད་སྶ རཱ་ཛཱ, ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཀ་པི་ལ་ན་ག་རེ དུ་མྨུ་ཁོ ནཱ་མ ཨུ་ཏྟ་ར་པ་ཉྩཱ་ལཱ་ནཾ ཛ་ན་པ་ད་སྶ རཱ་ཛཱ, ཨེ་ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནི ར་ཊྛཱ་ནི ཧི་ཏྭཱ ཨ་ཀི་ཉྩ་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ས་བྦེ་པི་མེཏི ཨི་མེ པ་ན ས་བྦེ་པི ཝི་སུ་དྡྷི་དེ་ཝེ་ཧི པུ་རི་མ་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི ས་མཱ་ནཱ ཨེ་ཀ་ཏོ ས་མཱ་ག་ཏཱ. ཨ་གྒཱི ཡ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ ཧི ཨ་གྒི པ་ཛྫ་ལི་ཏོ ཨོ་བྷཱ་ས་ཏི. ཏ་ཐེ་ཝི་མེཏི ཨི་མེ་པི ཏ་ཐེ་ཝ སཱི་ལཱ་དཱི་ཧི པ་ཉྩ་ཧི གུ་ཎེ་ཧི ཨོ་བྷཱ་ས་ནྟི. ཡ་ཐཱ ཨེ་ཏེ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. བྷ་གྒ་ཝཱིཏི བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཧི་ཏྭཱ་ན ཀཱ་མཱ་ནཱིཏི རཱུ་པཱ་ད་ཡོ ཝ་ཏྠུ་ཀཱ་མེ ཧི་ཏྭཱ. ཡ་ཐོ་དྷི་ཀཱ་ནཱིཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨོ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཋི་ཏཱ་ནི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – རཱུ་པཱ་དི་ཨོ་དྷི་ཝ་སེ་ན ཡ་ཐཱ་ཋི་ཏེ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཧ་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨེ་ཀོ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི. ‘‘ཡ་ཏོ་དྷི་ཀཱ་ནཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཏོ ཨུ་པ་ར་ཏོ ཨོ་དྷི ཨེ་ཏེ་ས་ནྟི ཡ་ཏོ་དྷི་ཀཱ་ནི, ཨུ་པ་ར་ཏ་ཀོ་ཊྛཱ་སཱ་ནི. པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི་ཏི ཙི་ནྟི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཧི ཀི་ལེ་ས་ཀཱ་མཱ་ནཾ ཨེ་ཀོ ཀོ་ཊྛཱ་སོ ཨུ་པ་ར་ཏོ ནཱ་མ ཧོ་ཏི ནི་རུ་དྡྷོ, ཏ་སྶ ཝ་ཏྠུ་བྷཱུ་ཏོ ཀཱ་མ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་པི ཨུ་པ་ར་ཏོ་ཝ ཧོ་ཏཱི་ཏི.
སཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡ྄ཧ་མྤི ཁོ སཱ་མི, པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་གཱ་རེ ཙི་ཏྟཾ ན ས་ཎྛཱ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩༦. ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཀཱ་ལོ ན ཧི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྠི, ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏཱ མེ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ པ་ཙྪཱ;
ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀཱ ཙ་རི་སྶཱ་མི བྷ་གྒ་ཝ, ས་ཀུ་ཎཱི་ཝ མུ་ཏྟཱ པུ་རི་ས་སྶ ཧ་ཏྠཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ནུ་སཱ་སི་ཏཱ མེ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ པ་ཙྪཱཏི ཨ་ནུ་སཱ་ས་ཀོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀོ ན བྷ་ཝེ་ཡྻ དུ་ལླ་བྷ་ཏྟཱ ཨོ་ཝཱ་ད་ཀཱ་ནཾ, ཏ་སྨཱ ཨ་ཡ་མེ་ཝ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཀཱ་ལོ, ན ཧི ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ས་ཀུ་ཎཱི་ཝ མུ་ཏྟཱཏི ཡ་ཐཱ སཱ་ཀུ་ཎི་ཀེ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀུ་ཎ་པ་ཙྪི་ཡཾ ཁི་ཏྟཱ་སུ ས་ཀུ་ཎཱི་སུ ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀཱ ས་ཀུ་ཎཱི ཨ་ནི་ལ་པ་ཐཾ ལ་ངྒྷ་ཡི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཝ ཙ་རེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཨ་ཧ་མྤི ཏ་ཝ ཧ་ཏྠ་ཏོ མུ་ཏྟཱ ཨེ་ཀི་ཀཱ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི ས་ཡ་མྤི པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཨ་ཧོ་སི. སཱ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཝ་ཉྩེ་ཏྭཱ པུ་རེ་ཏ་རཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུ་ཀཱ་མཱ ‘‘སཱ་མི, པཱ་ནཱི་ཡ་ཏི་ཏྠཾ ག་མི་སྶཱ་མི, དཱ་ར་ཀེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧཱི’’ཏི གྷ་ཊཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ཙྪ་ནྟཱི ཝི་ཡ པ་ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ན་ག་ར་སཱ་མ་ནྟེ ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ག་ནྟྭཱ པ་བྦ་ཛི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཡཾ དཱ་ར་ཀེ པོ་སེ་སི. ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཏེ་སུ ཐོ་ཀཾ ཝ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཡཱ་ན་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཏྠ་ཏཾ ས་མྤ་ཏྟེ་སུ ཏེ་སཾ ཝཱི་མཾ་ས་ན་ཏྠཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ཏྟཾ པ་ཙ་ནྟོ ཐོ་ཀཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ པ་ཙི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཐོ་ཀཾ ཀི་ལི་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སུ་པ་ཀྐཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨ་ཏི་ལོ་ཎ་ཀཾ. དཱ་ར་ཀཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཛྫ བྷ་ཏྟཾ ཨུ་ཏྟ་ཎྜུ་ལཾ, ཨ་ཛྫ ཀི་ལི་ནྣཾ, ཨ་ཛྫ སུ་པ་ཀྐཾ, ཨ་ཛྫ ཨ་ཏི་ཀི་ལི་ནྣཾ, ཨ་ཛྫ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ, ཨ་ཛྫ ཨ་ཏི་ལོ་ཎ་ཀ’’ནྟི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨཱ་མ, ཏཱ་ཏཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨི་མེ དཱ་ར་ཀཱ ཨི་དཱ་ནི ཨཱ་མ་པ་ཀྐ་ལོ་ཎི་ཀ་ཨ་ཏི་ལོ་ཎི་ཀཱ་ནི ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཛཱི་ཝི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ནྟི, མ་ཡཱ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཏེ དཱ་ར་ཀེ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྨ་ཏཱ་ཏཱ, ཨི་མེ དཱ་ར་ཀེ སཱ་དྷུ་ཀཾ པོ་སེ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ སོ ཉཱ་ཏ་ཀཱ་ནཾ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ན་ག་ར་སྶ སཱ་མ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཝ་སི.
ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྷི་ཀྑཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཾ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་ཡྻ, དཱ་ར་ཀཱ ཏེ ནཱ་སི་ཏཱ མ་ཉྙེ’’ཏི ཨཱ་ཧ. མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ‘‘ནཱ་ཧཾ དཱ་ར་ཀེ ནཱ་སེ་མི, ཏེ་སཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཡཱ་ན་ཡ་ཛཱ་ན་ན་ཀཱ་ལེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷི, ཏྭཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ ཨ་བྷི་ར་མཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨོ་སཱ་ན་གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༩༧. ‘‘ཨཱ་མཾ པ་ཀྐ་ཉྩ ཛཱ་ན་ནྟི, ཨ་ཐོ ལོ་ཎཾ ཨ་ལོ་ཎ་ཀཾ;
ཏ་མ་ཧཾ དི་སྭཱ་ན པ་བྦ་ཛིཾ, ཙ་རེ་ཝ ཏྭཾ ཙ་རཱ་མ་ཧ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཏ་མ་ཧནྟི ཏཾ ཨ་ཧཾ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཀི་རི་ཡཾ དི་སྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཙ་རེ་ཝ ཏྭཾ ཙ་རཱ་མ་ཧནྟི ཏྭ་མྤི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་མེ་ཝ ཙ་ར, ཨ་ཧ་མྤི བྷི་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡ་མེ་ཝ ཙ་རི་སྶཱ་མཱི་ཏི.
ཨི་ཏི སོ པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཾ ཨོ་ཝ་དི་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. སཱ་པི ཨོ་ཝཱ་དཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ས་ཏྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ག་ཏཱ. ཋ་པེ་ཏྭཱ ཀི་ར ཏཾ དི་ཝ་སཾ ན ཏེ པུ་ན ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཨ་དྡ་སཾ་སུ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཙ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀཱུ་པ་གོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏེ པ་ཉྩ་ས་ཏཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏ་དཱ དྷཱི་ཏཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ ཨ་ཧོ་སི, པུ་ཏྟོ རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་རོ, པ་རི་བྦཱ་ཛི་ཀཱ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ, པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.
ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༤༠༩] ༤. ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཧཾ ཙེ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨ་སྶཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཀོ་ས་མྦིཾ ནི་སྶཱ་ཡ གྷོ་སི་ཏཱ་རཱ་མེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨུ་དེ་ན་སྶ ར་ཉྙོ བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཾ ཧ་ཏྠི་ནིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཏ་སྶཱ པ་ན ཧ་ཏྠི་ནི་ཡཱ ལ་དྡྷ་ཝི་དྷཱ་ན་ཉྩ ཨུ་དེ་ན་སྶ རཱ་ཛ་ཝཾ་སོ ཙ མཱ་ཏ་ངྒ་ཛཱ་ཏ་ཀེ (ཛཱ. ༡.༡༥.༡ ཨཱ་ད་ཡོ) ཨཱ་ཝི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ན སཱ ཧ་ཏྠི་ནཱི ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟཱི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པཱ་ཏོ་ཝ ཨ་རི་ཡ་ག་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ ཨ་ནོ་མཱ་ཡ བུ་དྡྷ་སི་རི་ཡཱ ན་ག་རཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ས་ནྟཾ དི་སྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ས་བྦ་ཉྙུ ས་བྦ་ལོ་ཀ་ནི་ཏྠ་ར་ཎ ཨུ་དེ་ནོ ཝཾ་ས་རཱ་ཛཱ མཾ ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ ཀ་མྨཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ ‘ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཡཱ ཛཱི་ཝི་ཏ་ཉྩ ར་ཛྫ་ཉྩ དེ་ཝཱི ཙ ལ་དྡྷཱ’ཏི པི་ཡཱ་ཡི་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་དཱ་སི, ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྡྷེ་ན པ་རི་བྷ་ཎྜཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ མ་ཏྠ་ཀེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ར་ཀ་ཁ་ཙི་ཏ་ཝི་ཏཱ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ ས་མ་ནྟཱ ཙི་ཏྲ་སཱ་ཎིཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་ཏེ་ལེ་ན དཱི་པཾ ཛཱ་ལཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱུ་མ་ཏ་ཊྚ་ཀཾ ཋ་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་རཱི་ས་ཚ་ཌྜ་ན་ཊྛཱ་ནེ སུ་ཝ་ཎྞ་ཀ་ཊཱ་ཧཾ པ་ཏི་ཊྛ་པཱ་པེ་ཏྭཱ མཾ ཙི་ཏྟ་ཏྠ་ར་ཎ་པི་ཊྛེ ཋ་པེ་སི, རཱ་ཛཱ་ར་ཧ་ཉྩ མེ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ དཱ་པེ་སི. ཨི་དཱ་ནི པ་ན མེ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ཀ་མྨཾ ནི་ཏྠ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ ས་བྦཾ ཏཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི, ཨ་ནཱ་ཐཱ ནི་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཀེ་ཏ་ཀཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི ཛཱི་ཝཱ་མི, ཨ་ཉྙཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, ཨུ་དེ་ནཾ མ་མ གུ་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑཱ་པེ་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་རི་ཧཱ་རཾ མེ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀཱ་རེ་ཐ བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཡཱ་ཙི.
ས་ཏྠཱ ‘‘ག་ཙྪ ཏྭཾ, ཨ་ཧཾ ཏེ ར་ཉྙོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཡ་སཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀཱ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ ཨ་ནྟོ་ནི་ཝེ་ས་ནཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་སི. ས་ཏྠཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཧ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ན ཛཱ་ནཱ་མི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཡ་སཾ ད་ཏྭཱ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ག་ཧེ་ཏུཾ ནཱ་མ ན ཝ་ཊྚ་ཏི, ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནཱ ཀ་ཏ་ཝེ་དི་ནཱ བྷ་ཝི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ཧ་ལླི་ཀཱ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞཱ ཨ་ནཱ་ཐཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཀེ་ཏ་ཀཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི ཛཱི་ཝ་ཏི, ཏཾ ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཨ་ནཱ་ཐཾ ཀཱ་ཏུཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡུ་ཏྟ’’ནྟི བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ས་བྦཾ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་རི་ཧཱ་རཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. རཱ་ཛཱ ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི. ‘‘ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན ཀི་ར བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཡ་སོ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཀཱ་རི་ཏོ’’ཏི ས་ཀ་ལ་ན་ག་རཾ པ་ཏྠ་རི, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་པི སཱ པ་ཝ་ཏྟི པཱ་ཀ་ཊཱ ཛཱ་ཏཱ. ཨ་ཐ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ས་ཏྠཱ་རཱ ཀི་ར བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པོ་རཱ་ཎ་ཀ་ཡ་སོ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀོ ཀཱ་རི་ཏོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཨེ་ཏི་སྶཱ གུ་ཎཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ན་ཊྛ་ཡ་སཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀཱ་རེ་སི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་དཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་མ་ཙྩ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. སོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ ལ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཙྩ་ར་ཏ་ན་ཊྛཱ་ནེ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་དཱ ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཱ ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷི ཧ་ཏྠི་ནཱི ཐཱ་མ་བ་ལ་ས་མྤ་ནྣཱ མ་ཧ་བྦ་ལཱ ཨ་ཧོ་སི. སཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ག་ཙྪ་ཏི, ར་ཉྙོ དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ར་ཎ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་རོ་ཏི, ས་ངྒཱ་མེ ཡུ་དྡྷཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ཏྟུ མ་དྡ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ མེ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ’’ཏི ཏ་སྶཱ ས་བྦཱ་ལ་ངྐཱ་རཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་དེ་ནེ་ན བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ་ཡ དི་ནྣ་ས་དི་སཾ ས་བྦཾ པ་རི་ཧཱ་རཾ དཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ་སྶཱ ཛི་ཎྞ་དུ་བྦ་ལ་ཀཱ་ལེ རཱ་ཛཱ ས་བྦཾ ཡ་སཾ ག་ཎྷི. སཱ ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཐཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི ཛཱི་ཝ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ བྷཱ་ཛ་ནེ་སུ ཨ་པྤ་ཧོ་ནྟེ་སུ རཱ་ཛཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘བྷཱ་ཛ་ནཱ་ནི ཀི་ར ན་པྤ་ཧོ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘གོ་མ་ཡཱ་ཧ་ར་ཎ་ཡཱ་ན་ཀེ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ གོ་ཎེ ན ལ་བྷཱ་མི, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷི ཀ་ཧ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨ་ཏྟ་ནོ དྷ་མྨ་ཏཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི, དེ་ཝཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཏཾ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ གོ་མ་ཡཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི ཏཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི. ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་རོ ‘‘སཱ་དྷུ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཏ་ཐཱ ཨ་ཀཱ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སཱ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མ་མཱ་ནཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ དི་སྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནཱ ‘‘སཱ་མི, རཱ་ཛཱ མཾ ‘ཏ་རུ་ཎ་ཀཱ་ལེ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་རཱ’ཏི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ ད་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ ས་བྦཾ ཨ་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ མ་ཡི ཙི་ཏྟ་མྤི ན ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཧཾ པ་ན ཨ་ནཱ་ཐཱ ཨ་ར་ཉྙེ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི ཁཱ་ད་ནྟཱི ཛཱི་ཝཱ་མི, ཨེ་ཝཾ དུ་ཀྑ་པྤ་ཏྟཾ མཾ ཨི་དཱ་ནི ཡཱ་ན་ཀེ ཡོ་ཛེ་ཏུཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་དཱ་སི, ཋ་པེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷེ ཨ་ཉྙཾ མ་ཡ྄ཧཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ན་ཏྠི, མ་ཡཱ ར་ཉྙོ ཀ་ཏཱུ་པ་ཀཱ་རཾ ཏུ་མྷེ ཛཱ་ནཱ་ཐ, སཱ་དྷུ ཨི་དཱ་ནི མེ ན་ཊྛཾ ཡ་སཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏི་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༩༨. ‘‘ཨ་ཧཾ ཙེ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨ་སྶ, ཝ་ཧ་ནྟཱི ནཱ་བྷི་རཱ་དྷ་ཡིཾ;
དྷ་ར་ནྟཱི ཨུ་ར་སི ས་ལླཾ, ཡུ་དྡྷེ ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་རི་ནཱི.
༩༩. ‘‘ནཱུ་ན རཱ་ཛཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་མ ཝི་ཀྐ་མ་པོ་རི་སཾ;
ས་ངྒཱ་མེ སུ་ཀ་ཏ་ནྟཱ་ནི, དཱུ་ཏ་ཝི་པྤ་ཧི་ཏཱ་ནི ཙ.
༡༠༠. ‘‘སཱ ནཱུ་ནཱ་ཧཾ མ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་བ་ནྡྷུ ཨ་པ་རཱ་ཡི་ནཱི;
ཏ་དཱ ཧི ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ, དི་ནྣཱ ཚ་ཀ་ཎ་ཧཱ་རི་ཀཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཝ་ཧ་ནྟཱིཏི དཱུ་ཏེ་ཡྻ་ཧ་ར་ཎཾ ས་ངྒཱ་མེ བ་ལ་ཀོ་ཊྛ་ཀ་བྷི་ནྡ་ནཾ ཏཾ ཏཾ ཀི་ཙྩཾ ཝ་ཧ་ནྟཱི ནི་ཏྠ་ར་ནྟཱི. དྷ་ར་ནྟཱི ཨུ་ར་སི ས་ལླནྟི ཨུ་ར་སྨིཾ བ་དྡྷཾ ཀ་ཎྜཾ ཝཱ ཨ་སིཾ ཝཱ ས་ཏྟིཾ ཝཱ ཡུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྟཱུ་ནཾ ཨུ་པ་རི ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟཱི. ཝི་ཀྐ་ནྟ་ཙཱ་རི་ནཱིཏི ཝི་ཀྐ་མཾ པ་ར་ཀྐ་མཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ར་བ་ལ་ཝི་ཛ་ཡེ་ན ཡུ་དྡྷེ ཝི་ཀྐ་ནྟ་གཱ་མི་ནཱི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ས་ཙེ སཱ་མི, ཨ་ཧཾ ཨི་མཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི ར་ཉྙོ ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ནཱ་རཱ་དྷ་ཡིཾ ན པ་རི་ཏོ་སེ་སིཾ, ཀོ དཱ་ནི ཨ་ཉྙོ ཏ་སྶ ཙི་ཏྟཾ ཨཱ་རཱ་དྷ་ཡི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
མ་མ ཝི་ཀྐ་མ་པོ་རི་སནྟི མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ པུ་རི་ས་པ་ར་ཀྐ་མཾ. སུ་ཀ་ཏ་ནྟཱ་ནཱིཏི སུ་ཀ་ཏཱ་ནི. ཡ་ཐཱ ཧི ཀ་མྨཱ་ནེ་ཝ ཀ་མྨ་ནྟཱ་ནི, ཝ་ནཱ་ནེ་ཝ ཝ་ན་ནྟཱ་ནི, ཨེ་ཝ་མི་དྷ སུ་ཀ་ཏཱ་ནེ་ཝ ‘‘སུ་ཀ་ཏ་ནྟཱ་ནཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟཱ་ནི. དཱུ་ཏ་ཝི་པྤ་ཧི་ཏཱ་ནི ཙཱཏི ག་ལེ པ་ཎྞཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ‘‘ཨ་སུ་ཀ་ར་ཉྙོ ནཱ་མ དེ་ཧཱི’’ཏི པ་ཧི་ཏཱ་ཡ མ་ཡཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ནེ་ཝ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཏཱ་ནི དཱུ་ཏ་པེ་ས་ནཱ་ནི ཙ. ནཱུ་ན རཱ་ཛཱ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱིཏི ནཱུ་ན ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨེ་ས རཱ་ཛཱ ཨེ་ཏཱ་ནི མ་ཡཱ ཀ་ཏཱ་ནི ཀི་ཙྩཱ་ནི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨ་པ་རཱ་ཡི་ནཱིཏི ཨ་པྤ་ཏི་ཊྛཱ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ར་ཎཱ. ཏ་དཱ ཧཱིཏི ཏ་ཐཱ ཧི, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. དི་ནྣཱཏི ཨ་ཧཾ ར་ཉྙཱ ཚ་ཀ་ཎ་ཧཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཏྭཱ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ དི་ནྣཱ་ཏི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཏྭཾ མཱ སོ་ཙི, ཨ་ཧཾ ར་ཉྙོ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཝ ཡ་སཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ས་མ་སྶཱ་སེ་ཏྭཱ ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷུ་ཏྟ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ན་ནུ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་སུ་ཀཱ ནཱ་མ ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷི ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨ་སུ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ ཙ ཨུ་རེ ས་ལླཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ ས་ངྒཱ་མཾ ནི་ཏྠ་རི, ཨ་སུ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ནཱ་མ གཱི་ཝཱ་ཡ པ་ཎྞཾ བ་ནྡྷི་ཏྭཱ པེ་སི་ཏཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ ཨ་ག་མཱ་སི, ཏུ་མྷེ་པི་སྶཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ ཨ་ད་ཏྠ, སཱ ཨི་དཱ་ནི ཀ་ཧ’’ནྟི པུ་ཙྪི. ‘‘ཏ་མ་ཧཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ གོ་མ་ཡ་ཧ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཨ་དཱ་སི’’ནྟི. ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཡུ་ཏྟཾ ཁོ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཏཾ ཀུ་མྦྷ་ཀཱ་ར་སྶ ཡཱ་ན་ཀེ ཡོ་ཛ་ན་ཏྠཱ་ཡ དཱ་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨོ་ཝཱ་ད་ཝ་སེ་ན ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༠༡. ‘‘ཡཱ་ཝ་ཏཱ་སཱི་ས་ཏཱི པོ་སོ, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ པ་ཝཱི་ཎ་ཏི;
ཨ་ཏྠཱ་པཱ་ཡེ ཛ་ཧ་ནྟི ནཾ, ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷིཾ་ཝ ཁ་ཏྟི་ཡོ.
༡༠༢. ‘‘ཡོ པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཀ་ཏ་ཏྠོ ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨ་ཏྠཱ ཏ་སྶ པ་ལུ་ཛྫ་ནྟི, ཡེ ཧོ་ནྟི ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཱ.
༡༠༣. ‘‘ཡོ པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོ, ཀ་ཏ་ཏྠོ མ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨ་ཏྠཱ ཏ་སྶ པ་ཝ་ཌྜྷ་ནྟི, ཡེ ཧོ་ནྟི ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཀཱ.
༡༠༤. ‘‘ཏཾ ཝོ ཝ་དཱ་མི བྷ་དྡ་ནྟེ, ཡཱ་ཝ་ནྟེ་ཏྠ ས་མཱ་ག་ཏཱ;
ས་བྦེ ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ ཧོ་ཐ, ཙི་རཾ ས་གྒ་མྷི ཋ་སྶ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པ་ཋ་མ་གཱ་ཐཱ་ཡ ཏཱ་ཝ ཨ་ཏྠོ – ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ཉྙཱ་ཎ་ཛཱ་ཏི་ཀོ པོ་སོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་སཱི་ས་ཏཱི, ཡཱ་ཝ ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མ མེ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཏཾ པུ་རི་སཾ པ་ཝཱི་ཎ་ཏི བྷ་ཛ་ཏི སེ་ཝ་ཏི, ཏ་སྶ པ་ན ཨ་ཏྠཱ་པཱ་ཡེ ཝ་ཌྜྷི་ཡཱ ཨ་པ་ག་མ་ནེ པ་རི་ཧཱི་ན་ཀཱ་ལེ ཏཾ ནཱ་ནཱ་ཀི་ཙྩེ་སུ པ་ཏྠི་ཏཾ པོ་སཾ ཨེ་ཀ་ཙྩེ བཱ་ལཱ ཨི་མཾ ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷིཾ ཨ་ཡཾ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཝི་ཡ ཛ་ཧ་ནྟི.
ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎོཏི པ་རེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨོ. ཀ་ཏ་ཏྠོཏི ནི་པྥཱ་དི་ཏ་ཀི་ཙྩོ. ནཱ་ཝ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི པ་ཙྪཱ་པི ཏཾ པ་རེ་ན ཀ་ཏཾ ཨུ་པ་ཀཱ་རཾ ཏ་སྶ ཛ་རཱ་ཛི་ཎྞ་ཀཱ་ལེ ཨ་ས་མ་ཏྠ་ཀཱ་ལེ ན ས་ར་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནཱ དི་ནྣ་མྤི ཡ་སཾ པུ་ན ག་ཎྷཱ་ཏི. པ་ལུ་ཛྫ་ནྟཱིཏི བྷི་ཛྫ་ནྟི ན་སྶ་ནྟི. ཡེ ཧོ་ནྟི ཨ་བྷི་པ་ཏྠི་ཏཱཏི ཡེ ཀེ་ཙི ཨ་ཏྠཱ ཨི་ཙྪི་ཏཱ ནཱ་མ ཧོ་ནྟི, ས་བྦེ ན་སྶ་ནྟཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. མི་ཏྟ་དུ་བྦྷི་པུ་གྒ་ལ་སྶ ཧི པ་ཏྠི་ཏ་པ་ཏྠི་ཏཾ ཨ་གྒི་མྷི པ་ཀྑི་ཏྟ་བཱི་ཛཾ ཝི་ཡ ན་སྶ་ཏི. ཀ་ཏ་ཏྠོ མ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཀ་ཏ་ཏྠོ ཨ་ནུ་བུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི, མ-ཀཱ་རོ བྱ་ཉྫ་ན་ས་ནྡྷི་ཝ་སེ་ན ག་ཧི་ཏོ. ཏཾ ཝོ ཝ་དཱ་མཱིཏི ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཏུ་མྷེ ཝ་དཱ་མི. ཋ་སྶ་ཐཱཏི ཀ་ཏ་ཉྙུ་ནོ ཧུ་ཏྭཱ ཙི་ར་ཀཱ་ལཾ ས་གྒ་མྷི དི་བྦ་ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟཱ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་སྶ་ཐ.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ས་བྦེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷི་ཡཱ ཡ་སཾ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཀཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཙ ཨོ་ཝཱ་དེ ཋ་ཏྭཱ དཱ་ནཱ་དཱི་ནི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ས་གྒ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཨོ་ཊྛི་བྱཱ་དྷི བྷ་དྡ་ཝ་ཏི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི, རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ, ཨ་མ་ཙྩོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ད་ལ༹ྷ་དྷ་མྨ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༤༡༠] ༥. སོ་མ་ད་ཏྟ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཡོ མཾ པུ་རེ པ་ཙྩུ་ཌྜེ་ཏཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ མ་ཧ་ལླ་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་རེ་ཀཾ སཱ་མ་ཎེ་རཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི, སཱ་མ་ཎེ་རོ ཏ་སྶ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པེ་ན རོ་གེ་ན ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. མ་ཧ་ལླ་ཀོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ རོ་ད་ནྟོ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི. ཏཾ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨ་སུ་ཀ་མ་ཧ་ལླ་ཀོ སཱ་མ་ཎེ་ར་སྶ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡ རོ་ད་ནྟོ པ་རི་དེ་ཝ་ནྟོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ན་ར་ཧི་ཏོ མ་ཉྙེ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས ཨི་མ་སྨིཾ མ་ཏེ རོ་དི་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཀཱ་རེ་སི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཀཱ་སི་གཱ་མ་ཝཱ་སཱི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལོ ཀཱ་མེ པ་ཧཱ་ཡ ཧི་མ་ཝ་ནྟཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨུ་ཉྪཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ་ཧི ཡཱ་པེ་ནྟོ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏོ ཨེ་ཀཾ ཧ་ཏྠི་ཚཱ་པཾ དི་སྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་སྶ་མཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སོ་མ་ད་ཏྟོ་ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་ཏྭཱ ཏི་ཎ་པ་ཎྞཱ་ནི ཁཱ་དཱ་པེ་ནྟོ པ་ཊི་ཛ་གྒི. སོ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ མ་ཧཱ་ས་རཱི་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བ་ཧུཾ བྷོ་ཛ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་ཛཱི་ར་ཀེ་ན དུ་བྦ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཱ་པ་སོ ཏཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ ཀ་ཏྭཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏོ, ཏ་སྨིཾ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཏཱ་པ་སོ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ མེ པུ་ཏྟོ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཛྫ ན དི་སྶ་ཏི, ཀ་ཧཾ ནུ ཁོ ག་ཏོ’’ཏི པ་རི་དེ་ཝ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༠༥. ‘‘ཡོ མཾ པུ་རེ པ་ཙྩུ་ཌྜེ་ཏི, ཨ་ར་ཉྙེ དཱུ་ར་མཱ་ཡ་ཏོ;
སོ ན དི་སྶ་ཏི མཱ་ཏ་ངྒོ, སོ་མ་ད་ཏྟོ ཀུ་ཧིཾ ག་ཏོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་རེཏི ཨི་ཏོ པུ་རེ. པ་ཙྩུ་ཌྜེ་ཏཱིཏི པ་ཙྩུ་གྒ་ཙྪ་ཏི. ཨ་ར་ཉྙེ དཱུ་རནྟི ཨི་མ་སྨིཾ ནི་མྨ་ནུ་སྶེ ཨ་ར་ཉྙེ མཾ དཱུ་རཾ པ་ཙྩུ་ཌྜེ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏོཏི ཨཱ་ཡཱ་མ་ས་མྤ་ནྣོ.
ཨེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཙ་ངྐ་མ་ན་ཀོ་ཊི་ཡཾ པ་ཏི་ཏཾ དི་སྭཱ ག་ལེ ག་ཧེ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༠༦. ‘‘ཨ་ཡཾ ཝཱ སོ མ་ཏོ སེ་ཏི, ཨ་ལླ་སི་ངྒཾ་ཝ ཝ་ཙྪི་ཏོ;
བྷཱུ་མྱཱ ནི་པ་ཏི་ཏོ སེ་ཏི, ཨ་མ་རཱ ཝ་ཏ ཀུ་ཉྫ་རོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཡཾ ཝཱཏི ཝི་བྷཱ་ཝ་ན་ཏྠེ ཝཱ-ས་དྡོ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ སོ, ན ཨ་ཉྙོ་ཏི ཏཾ ཝི་བྷཱ་ཝེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ. ཨ་ལླ་སི་ངྒནྟི མཱ་ལུ་ཝ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་གྒ་པ་ཝཱ་ལཾ. ཝ་ཙྪི་ཏོཏི ཚི་ནྣོ, གི་མྷ་ཀཱ་ལེ མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡེ ཏ་ཏྟ་ཝཱ་ལི་ཀཱ་པུ་ལི་ནེ ན་ཁེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ པཱ་ཏི་ཏོ མཱ་ལུ་ཝ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ངྐུ་རོ ཝི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི. བྷཱུ་མྱཱཏི བྷཱུ་མི་ཡཾ. ཨ་མ་རཱ ཝ་ཏཱཏི མ་ཏོ ཝ་ཏ, ‘‘ཨ་མ་རཱི’’ཏི་པི པཱ་ཋོ.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཱ་པ་སོ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི ཧ་ཏྠི་པོ་ཏ་ཀེ པུ་ཏྟ་ས་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, སཾ་ཝེ་ཛེ་ཏྭཱ ནཾ ས་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷཱ་པེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ ཨ་སྶ་མ་པ་དཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ་ཝ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –