༡. མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལ་ཝ་གྒོ
[༣༥༡] ༡. མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཛཱི་ནོ ར་ཐ་སྶཾ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལེ ཙཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ས་བྦ་ཏྠ་སཱ་དྷ་ཀཾ པ་དུ་ཊྛཱ་མ་ཙྩཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏ་མེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི. པ་དུ་ཊྛཱ་མ་ཙྩོ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ཀཱ་སི་ར་ཛྫཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རེ པ་ཀྑི་པཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ ཛྷཱ་ནཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི, ཙོ་ར་ར་ཉྙོ ས་རཱི་རེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡. ‘‘ཛཱི་ནོ ར་ཐ་སྶཾ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལེ ཙ, པུ་ཏྟེ ཙ དཱ་རེ ཙ ཏ་ཐེ་ཝ ཛཱི་ནོ;
ས་བྦེ་སུ བྷོ་གེ་སུ ཨ་སེ་ས་ཀེ་སུ, ཀ་སྨཱ ན ས་ནྟ་པྤ་སི སོ་ཀ་ཀཱ་ལེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཛཱི་ནོ ར་ཐ་སྶཾ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལེ ཙཱཏི མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཏྭཾ ར་ཐ་ཉྩ ཨ་སྶ་ཉྩ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལཱ་ནི ཙ ཛཱི་ནོ, ‘‘ཛཱི་ནོ ར་ཐ་སྶེ ཙ མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལེ ཙཱ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ཨ་སེ་ས་ཀེ་སཱུཏི ནི་སྶེ་ས་ཀེ་སུ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨི་མཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༢. ‘‘པུ་བྦེ་ཝ མ་ཙྩཾ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི བྷོ་གཱ, མ་ཙྩོ ཝཱ ཏེ པུ་བྦ་ཏ་རཾ ཛ་ཧཱ་ཏི;
ཨ་ས་སྶ་ཏཱ བྷོ་གི་ནོ ཀཱ་མ་ཀཱ་མི, ཏ་སྨཱ ན སོ་ཙཱ་མ་ཧཾ སོ་ཀ་ཀཱ་ལེ.
༣. ‘‘ཨུ་དེ་ཏི ཨཱ་པཱུ་ར་ཏི ཝེ་ཏི ཙ་ནྡོ, ཨ་ཏྠཾ ཏ་པེ་ཏྭཱ་ན པ་ལེ་ཏི སཱུ་རི་ཡོ;
ཝི་དི་ཏཱ མ་ཡཱ ས་ཏྟུ་ཀ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ, ཏ་སྨཱ ན སོ་ཙཱ་མ་ཧཾ སོ་ཀ་ཀཱ་ལེ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ པུ་བྦེ་ཝ མ་ཙྩནྟི མ་ཙྩཾ ཝཱ བྷོ་གཱ པུ་བྦེ་ཝ པ་ཋ་མ་ཏ་ར་ཉྙེ་ཝ ཝི་ཛ་ཧ་ནྟི, མ་ཙྩོ ཝཱ ཏེ བྷོ་གེ པུ་བྦ་ཏ་རཾ ཛ་ཧཱ་ཏི. ཀཱ་མ་ཀཱ་མཱིཏི ཙོ་ར་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨ་མྦྷོ, ཀཱ་མེ ཀཱ་མ་ཡ་མཱ་ན ཀཱ་མ་ཀཱ་མི བྷོ་གི་ནོ ནཱ་མ ལོ་ཀེ ཨ་ས་སྶ་ཏཱ, བྷོ་གེ་སུ ཝཱ ན་ཊྛེ་སུ ཛཱི་ཝ་མཱ་ནཱ་ཝ ཨ་བྷོ་གི་ནོ ཧོ་ནྟི, བྷོ་གེ ཝཱ པ་ཧཱ་ཡ ས་ཡཾ ན་སྶ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ཨ་ཧཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ སོ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ན སོ་ཙཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཝི་དི་ཏཱ མ་ཡཱ ས་ཏྟུ་ཀ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱཏི ཙོ་ར་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨཱ་ལ་པ་ཏི. ཨ་མྦྷོ, ས་ཏྟུ་ཀ, མ་ཡཱ ལཱ་བྷོ ཨ་ལཱ་བྷོ ཡ་སོ ཨ་ཡ་སོ་ཏི་ཨཱ་ད་ཡོ ལོ་ཀ་དྷ་མྨཱ ཝི་དི་ཏཱ. ཡ་ཐེ་ཝ ཧི ཙ་ནྡོ ཨུ་དེ་ཏི ཙ པཱུ་ར་ཏི ཙ པུ་ན ཙ ཁཱི་ཡ་ཏི, ཡ་ཐཱ ཙ སཱུ་རི་ཡོ ཨ་ནྡྷ་ཀཱ་རཾ ཝི་དྷ་མ་ནྟོ མ་ཧ་ནྟཾ ཨཱ་ལོ་ཀཾ ཏ་པེ་ཏྭཱ་ན པུ་ན སཱ་ཡཾ ཨ་ཏྠཾ པ་ལེ་ཏི ཨ་ཏྠཾ ག་ཙྪ་ཏི ན དི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ བྷོ་གཱ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི ཙ ན་སྶ་ནྟི ཙ, ཏ་ཏྠ ཀིཾ སོ་ཀེ་ན, ཏ་སྨཱ ན སོ་ཙཱ་མཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཨེ་ཝཾ མ་ཧཱ་ས་ཏྟོ ཙོ་ར་ར་ཉྙོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ཏ་མེ་ཝ ཙོ་རཾ ག་ར་ཧ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༤. ‘‘ཨ་ལ་སོ གི་ཧཱི ཀཱ་མ་བྷོ་གཱི ན སཱ་དྷུ, ཨ་ས་ཉྙ་ཏོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ན སཱ་དྷུ;
རཱ་ཛཱ ན སཱ་དྷུ ཨ་ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རཱི, ཡོ པ་ཎྜི་ཏོ ཀོ་དྷ་ནོ ཏཾ ན སཱ་དྷུ.
༥. ‘‘ནི་ས་མྨ ཁ་ཏྟི་ཡོ ཀ་ཡི་རཱ, ནཱ་ནི་ས་མྨ དི་ས་མྤ་ཏི;
ནི་ས་མྨ་ཀཱ་རི་ནོ རཱ་ཛ, ཡ་སོ ཀི་ཏྟི ཙ ཝ་ཌྜྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཨི་མཱ པ་ན དྭེ གཱ་ཐཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝི་ཏྠཱ་རི་ཏཱ་ཡེ་ཝ. ཙོ་ར་རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཛ་ན་པ་ད་མེ་ཝ ག་ཏོ.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ ཀོ་ས་ལ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
མ་ཎི་ཀུ་ཎྜ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཋ་མཱ.
[༣༥༢] ༢. སུ་ཛཱ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཀིཾ ནུ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝཱཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཏ་པི་ཏི་ཀཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སོ ཀི་ར པི་ཏ་རི མ་ཏེ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཝི་ཙ་ར་ཏི, སོ་ཀཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ སཱ་ཝ་ཏྠིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་ས་མ་ཎཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཏ་སྶ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ‘‘ཀིཾ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, སོ་ཙ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ཎྜི་ཏཱ་ནཾ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ པི་ཏ་རི ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ ན སོ་ཙིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་གེ་ཧེ ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘སུ་ཛཱ་ཏ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ པི་ཏཱ་མ་ཧོ ཀཱ་ལ་མ་ཀཱ་སི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏཱ པི་ཏུ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ་ཀ་ས་མ་པྤི་ཏོ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་རཱ་མེ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཱ་ནི ཏ་ཏྠ ནི་ད་ཧི་ཏྭཱ ག་ཏ་ག་ཏ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཐཱུ་པཾ པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཨཱ་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ པ་རི་དེ་ཝ་ཏི, ནེ་ཝ ནྷཱ་ཡ་ཏི ན ལི་མྤ་ཏི ན བྷུ་ཉྫ་ཏི ན ཀ་མྨ་ནྟེ ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཏཾ དི་སྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘པི་ཏཱ མེ ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ མ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ་ཀཱ་བྷི་བྷཱུ་ཏོ ཙ་ར་ཏི, ཋ་པེ་ཏྭཱ པ་ན མཾ ཨ་ཉྙོ ཨེ་ཏཾ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཨེ་ཀེ་ན ནཾ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ནི་སྶོ་ཀཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བ་ཧི་གཱ་མེ ཨེ་ཀཾ མ་ཏ་གོ་ཎཾ དི་སྭཱ ཏི་ཎ་ཉྩ པཱ་ནཱི་ཡ་ཉྩ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཁཱ་ད, ཁཱ་ད, པི་ཝ, པི་ཝཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ ནཾ དི་སྭཱ ‘‘ས་མྨ སུ་ཛཱ་ཏ, ཀིཾ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ་སི, མ་ཏ་གོ་ཎ་སྶ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ དེ་སཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི. སོ ན ཀི་ཉྩི པ་ཊི་ཝ་ད་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘པུ་ཏྟོ ཏེ ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀོ ཛཱ་ཏོ, མ་ཏ་གོ་ཎ་སྶ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ དེ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ པི་ཏུ་སོ་ཀོ ཨ་པ་ག་ཏོ, པུ་ཏྟ་སོ་ཀོ པ་ཏི་ཊྛི་ཏོ. སོ ཝེ་གེ་ནཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ, ཏཱ་ཏ སུ་ཛཱ་ཏ, པ་ཎྜི་ཏོ་སི, ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ མ་ཏ་གོ་ཎ་སྶ ཏི་ཎོ་ད་ཀཾ དེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༦. ‘‘ཀིཾ ནུ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝ, ལཱ་ཡི་ཏྭཱ ཧ་རི་ཏཾ ཏི་ཎཾ;
ཁཱ་ད ཁཱ་དཱ་ཏི ལ་པ་སི, ག་ཏ་ས་ཏྟཾ ཛ་ར་གྒ་ཝཾ.
༧. ‘‘ན ཧི ཨ་ནྣེ་ན པཱ་ནེ་ན, མ་ཏོ གོ་ཎོ ས་མུ་ཊྛ་ཧེ;
ཏྭ་ཉྩ ཏུ་ཙྪཾ ཝི་ལ་པ་སི, ཡ་ཐཱ ཏཾ དུ་མྨ་ཏཱི ཏ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ས་ནྟ་ར་མཱ་ནོ་ཝཱཏི ཏུ་རི་ཏོ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ. ལཱ་ཡི་ཏྭཱཏི ལུ་ནི་ཏྭཱ. ལ་པ་སཱིཏི ཝི་ལ་པ་སི. ག་ཏ་ས་ཏྟཾ ཛ་ར་གྒ་ཝནྟི ཝི་ག་ཏ་ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཛི་ཎྞ་གོ་ཎཾ. ཡ་ཐཱ ཏནྟི ཨེ་ཏྠ ཏནྟི ནི་པཱ་ཏ་མ་ཏྟཾ, ཡ་ཐཱ དུ་མྨ་ཏི ཨ་པྤ་པ་ཉྙོ ཝི་ལ་པེ་ཡྻ, ཏ་ཐཱ ཏྭཾ ཏུ་ཙྪཾ ཝི་ལ་པ་སཱི་ཏི.
ཏ་ཏོ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༨. ‘‘ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི སཱི་སཾ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཙ ཝཱ་ལ་དྷི;
སོ་ཏཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ནྟི, མ་ཉྙེ གོ་ཎོ ས་མུ་ཊྛ་ཧེ.
༩. ‘‘ནེ་ཝ་ཡྻ་ཀ་སྶ སཱི་ས་ཉྩ, ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཙ དི་སྶ་རེ;
རུ་དཾ མ་ཏྟི་ཀ་ཐཱུ་པ་སྨིཾ, ན་ནུ ཏྭ་ཉྙེ་ཝ དུ་མྨ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཏ་ཐེ་ཝཱཏི ཡ་ཐཱ པུ་བྦེ ཋི་ཏཾ, ཏ་ཐེ་ཝ ཏི་ཊྛ་ཏི. མ་ཉྙེཏི ཨེ་ཏེ་སཾ སཱི་སཱ་དཱི་ནཾ ཏ་ཐེ་ཝ ཋི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་ཡཾ གོ་ཎོ ས་མུ་ཊྛ་ཧེ་ཡྻཱ་ཏི མ་ཉྙཱ་མི. ནེ་ཝ་ཡྻ་ཀ་སྶ སཱི་ས་ཉྩཱཏི ཨ་ཡྻ་ཀ་སྶ པ་ན སཱི་ས་ཉྩ ཧ་ཏྠ་པཱ་དཱ ཙ ན དི་སྶ་ནྟི. ‘‘པི་ཊྛི་པཱ་དཱ ན དི་སྶ་རེ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ. ན་ནུ ཏྭ་ཉྙེ་ཝ དུ་མྨ་ཏཱིཏི ཨ་ཧཾ ཏཱ་ཝ སཱི་སཱ་དཱི་ནི པ་སྶ་ནྟོ ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་མི, ཏྭཾ པ་ན ན ཀི་ཉྩི པ་སྶ་སི, ཛྷཱ་པི་ཏ་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཊྛཱི་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ མ་ཏྟི་ཀཱ་ཐཱུ་པཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་དེ་ཝ་སི. ཨི་ཏི མཾ པ་ཊི་ཙྩ ས་ཏ་གུ་ཎེ་ན ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་གུ་ཎེ་ན ན་ནུ ཏྭ་ཉྙེ་ཝ དུ་མྨ་ཏི. བྷི་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཱ ནཱ་མ ས་ངྑཱ་རཱ བྷི་ཛྫ་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཀཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ པི་ཏཱ ‘‘མ་མ པུ་ཏྟོ པ་ཎྜི་ཏོ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་པ་ར་ལོ་ཀ་ཀི་ཙྩཾ ཛཱ་ནཱ་ཏི, མ་མ ས་ཉྙཱ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨེ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀཱ་སཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ སུ་ཛཱ་ཏ་པ་ཎྜི་ཏ, ‘ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ’ཏི མེ ཉཱ་ཏཱ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན སོ་ཙི་སྶཱ་མི, པི་ཏུ་སོ་ཀ་ཧ་ར་ཎ་ཀ་པུ་ཏྟེ་ན ནཱ་མ ཏཱ་དི་སེ་ན བྷ་ཝི་ཏ་བྦ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཐུ་ཏིཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ཧ –
༡༠. ‘‘ཨཱ་དི་ཏྟཾ ཝ་ཏ མཾ ས་ནྟཾ, གྷ་ཏ་སི་ཏྟཾ་ཝ པཱ་ཝ་ཀཾ;
ཝཱ་རི་ནཱ ཝི་ཡ ཨོ་སི་ཉྩཾ, ས་བྦཾ ནི་བྦཱ་པ་ཡེ ད་རཾ.
༡༡. ‘‘ཨ་བྦ་ཧཱི ཝ་ཏ མེ ས་ལླཾ, ཡ་མཱ་སི ཧ་ད་ཡ་སྶི་ཏཾ;
ཡོ མེ སོ་ཀ་པ་རེ་ཏ་སྶ, པི་ཏུ་སོ་ཀཾ ཨ་པཱ་ནུ་དི.
༡༢. ‘‘སོ་ཧཾ ཨ་བྦཱུ་ལ༹ྷ་ས་ལློ་སྨི, ཝཱི་ཏ་སོ་ཀོ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ;
ན སོ་ཙཱ་མི ན རོ་དཱ་མི, ཏ་ཝ སུ་ཏྭཱ་ན མཱ་ཎ་ཝ.
༡༣. ‘‘ཨེ་ཝཾ ཀ་རོ་ནྟི ས་པྤ་ཉྙཱ, ཡེ ཧོ་ནྟི ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ;
ཝི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ནྟི སོ་ཀ་མྷཱ, སུ་ཛཱ་ཏོ པི་ཏ་རཾ ཡ་ཐཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ནི་བྦཱ་པ་ཡེཏི ནི་བྦཱ་པ་ཡི. ད་རནྟི སོ་ཀ་ད་ར་ཐཾ. སུ་ཛཱ་ཏོ པི་ཏ་རཾ ཡ་ཐཱཏི ཡ་ཐཱ མ་མ པུ་ཏྟོ སུ་ཛཱ་ཏོ མཾ པི་ཏ་རཾ ས་མཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་པྤ་ཉྙ་ཏཱ་ཡ སོ་ཀ་མྷཱ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཡི, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཉྙེ་པི ས་པྤ་ཉྙཱ སོ་ཀ་མྷཱ ཝི་ནི་ཝ་ཏྟ་ཡ་ནྟཱི་ཏི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏ་དཱ སུ་ཛཱ་ཏོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.
སུ་ཛཱ་ཏ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ དུ་ཏི་ཡཱ.
[༣༥༣] ༣. ཝེ་ན་སཱ་ཁ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ན་ཡི་དཾ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་ཏ་བྦནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ བྷ་གྒེ་སུ སཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རཾ ནི་སྶཱ་ཡ བྷེ་ས་ཀ་ལཱ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ བོ་དྷི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. བོ་དྷི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ ཨུ་དེ་ན་སྶ ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ ཏ་སྨིཾ ཀཱ་ལེ སཾ་སུ་མཱ་ར་གི་རེ ཝ་ས་ནྟོ ཨེ་ཀཾ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏ་སི་པྤཾ ཝ་ཌྜྷ་ཀིཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙེ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི ཨ་ས་དི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཀོ་ཀ་ན་དཾ ནཱ་མ པཱ་སཱ་དཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ‘‘ཨ་ཡཾ ཝ་ཌྜྷ་ཀཱི ཨ་ཉྙ་སྶ་པི ར་ཉྙོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པཱ་སཱ་དཾ ཀ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི མ་ཙྪ་རཱ་ཡ་ནྟོ ཏ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊཱ་པེ་སི. ཏེ་ན་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནཾ ཨུ་པྤཱ་ཊི་ཏ་བྷཱ་ཝོ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ པཱ་ཀ་ཊོ ཛཱ་ཏོ. ཏ་སྨཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བོ་དྷི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཀི་ར ཏ་ཐཱ་རཱུ་པ་སྶ ཝ་ཌྜྷ་ཀི་ནོ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊཱ་པེ་སི, ཨ་ཧོ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ སཱ་ཧ་སི་ཀོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ སཱ་ཧ་སི་ཀོ་ཝ. ན ཀེ་ཝ་ལ་ཉྩ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས ཁ་ཏྟི་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊཱ་པེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ མཾ་སེ་ན བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ཁ་ཏྟི་ཡ་མཱ་ཎ་ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མཱ་ཎ་ཝཱ ཙ ཏ་སྶེ་ཝ ས་ནྟི་ཀེ སི་པྤཾ ཨུ་གྒ་ཎྷིཾ་སུ. བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཉྙོ པུ་ཏྟོ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ་ཀུ་མཱ་རོ ནཱ་མ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཏ་ཡོ ཝེ་དེ ཨུ་གྒ་ཎྷི. སོ པ་ན པ་ཀ་ཏི་ཡཱ་པི ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ སཱ་ཧ་སི་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་ངྒ་ཝི་ཛྫཱ་ཝ་སེ་ན ཏ་སྶ ཀ་ཀྑ་ལ༹་ཕ་རུ་ས་སཱ་ཧ་སི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཏྭཾ ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ སཱ་ཧ་སི་ཀོ, ཕ་རུ་སེ་ན ནཱ་མ ལ་དྡྷཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ ཨ་ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, སོ ཨི་སྶ་རི་ཡེ ཝི་ན་ཊྛེ བྷི་ནྣ་ནཱ་ཝོ ཝི་ཡ ས་མུ་དྡེ པ་ཏི་ཊྛཾ ན ལ་བྷ་ཏི, ཏ་སྨཱ མཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཏཾ ཨོ་ཝ་ད་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༤. ‘‘ན་ཡི་དཾ ནི་ཙྩཾ བྷ་ཝི་ཏ་བྦཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ, ཁེ་མཾ སུ་བྷི་ཀྑཾ སུ་ཁ་ཏཱ ཙ ཀཱ་ཡེ;
ཨ་ཏྠ་ཙྩ་ཡེ མཱ ཨ་ཧུ ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷོ, བྷི་ནྣ་པླ་ཝོ སཱ་ག་ར་སྶེ་ཝ མ་ཛ྄ཛྷེ.
༡༥. ‘‘ཡཱ་ནི ཀ་རོ་ཏི པུ་རི་སོ, ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི པ་སྶ་ཏི;
ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀཱ་རཱི ཀ་ལྱཱ་ཎཾ, པཱ་པ་ཀཱ་རཱི ཙ པཱ་པ་ཀཾ;
ཡཱ་དི་སཾ ཝ་པ་ཏེ བཱི་ཛཾ, ཏཱ་དི་སཾ ཧ་ར་ཏེ ཕ་ལ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ སུ་ཁ་ཏཱ ཙ ཀཱ་ཡེཏི ཏཱ་ཏ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟ, ཡ་དེ་ཏཾ ཁེ་མཾ ཝཱ སུ་བྷི་ཀྑཾ ཝཱ ཡཱ ཝཱ ཨེ་སཱ སུ་ཁ་ཏཱ ཀཱ་ཡེ, ཨི་དཾ ས་བྦཾ ཨི་མེ་སཾ ས་ཏྟཱ་ནཾ ནི་ཙྩཾ ས་བྦ་ཀཱ་ལ་མེ་ཝ ན བྷ་ཝ་ཏི, ཨི་དཾ པ་ན ཨ་ནི་ཙྩཾ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་བྷཱ་ཝ་དྷ་མྨཾ. ཨ་ཏྠ་ཙྩ་ཡེཏི སོ ཏྭཾ ཨ་ནི་ཙྩ་ཏཱ་ཝ་སེ་ན ཨི་སྶ་རི་ཡེ ཝི་ག་ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཙྩ་ཡེ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ བྷི་ནྣ་པླ་ཝོ བྷི་ནྣ་ནཱ་ཝོ མ་ནུ་སྶོ སཱ་ག་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ པ་ཏི་ཊྛཾ ཨ་ལ་བྷ་ནྟོ ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷོ ཧོ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མཱ ཨ་ཧུ ས་མྤ་མཱུ་ལ༹ྷོ. ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི པ་སྶ་ཏཱིཏི ཏེ་སཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་ནྡ་ནྟོ ཏཱ་ནི ཨ་ཏྟ་ནི པ་སྶ་ཏི ནཱ་མ.
སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ ག་ནྟྭཱ པི་ཏུ སི་པྤཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨོ་པ་ར་ཛྫེ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཡ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ར་ཛྫཾ པཱ་པུ་ཎི. ཏ་སྶ པི་ངྒི་ཡོ ནཱ་མ པུ་རོ་ཧི་ཏོ ཨ་ཧོ་སི ཀ་ཀྑ་ལོ༹ ཕ་རུ་སོ སཱ་ཧ་སི་ཀོ. སོ ཡ་ས་ལོ་བྷེ་ན ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མི་ནཱ ར་ཉྙཱ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ས་བྦེ རཱ་ཛཱ་ནོ གཱ་ཧཱ་པེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ས ཨེ་ཀ་རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ཧ་མྤི ཨེ་ཀ་པུ་རོ་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ གཱ་ཧཱ་པེ་སི. རཱ་ཛཱ མ་ཧ་ཏི་ཡཱ སེ་ནཱ་ཡ ན་ག་རཱ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶ ར་ཉྙོ ན་ག་རཾ རུ་ནྡྷི་ཏྭཱ ཏཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ ག་ཎྷི. ཨེ་ཏེ་ནུ་པཱ་ཡེ་ན ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པེ ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ‘‘ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ར་ཛྫཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ག་མཱ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ན་ག་རཾ པ་ཊི་ས་ངྑ་རི་ཏྭཱ པ་རེ་ཧི ཨ་པྤ་དྷཾ་སི་ཡཾ ཨ་ཀཱ་སི.
བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ ག་ངྒཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ མ་ཧ་ཏོ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་སྶ མཱུ་ལེ སཱ་ཎིཾ པ་རི་ཀྑི་པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི ཝི་ཏཱ་ནཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ས་ཡ་ནཾ པ་ཉྙ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སཾ ག་ཎྷི. སོ ཛ་མྦུ་དཱི་པ་ཏ་ལེ ས་ཧ་སྶ་རཱ་ཛཱ་ནོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ་པི ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ པུ་རོ་ཧི་ཏཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀེ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ་པི ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་མ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀཱ་ཏ་བྦ’’ནྟི. ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ས་ཧ་སྶ་རཱ་ཛཱུ་ནཾ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཀུ་ཙྪིཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མ་དྷུ་ར་མཾ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཨི་མ་སྨིཾ ནི་གྲོ་དྷེ ཨ་དྷི་ཝ་ཏྠཱ་ཡ དེ་ཝ་ཏཱ་ཡ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ནྟ་ཝ་ཊྚཱི་ཧི རུ་ཀྑཾ པ་རི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ལོ་ཧི་ཏ་པ་ཉྩ་ངྒུ་ལི་ཀཱ་ནི ཀ་རོ་མ, ཨེ་ཝཾ ནོ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ཛ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. རཱ་ཛཱ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི པ་ཊི་སྶུ་ཎི་ཏྭཱ ཨ་ནྟོ་སཱ་ཎི་ཡཾ མ་ཧཱ་བ་ལེ མ་ལླེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མེ་ཀཾ རཱ་ཛཱ་ནཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་པྤཱི་ལ༹་ནེ་ན ཝི་ས་ཉྙཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་ཀྑཱི་ནི ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ མཾ་སཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ཀ་ལེ༹་ཝ་རཱ་ནི ག་ངྒཱ་ཡཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ བ་ལི་ཀ་མྨཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བ་ལི་བྷེ་རིཾ ཨཱ་ཀོ་ཊཱ་པེ་ཏྭཱ ཡུ་དྡྷཱ་ཡ ག་ཏོ.
ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཊྚཱ་ལ་ཀ་ཏོ ཨེ་ཀོ ཡ་ཀྑོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཀྑིཾ ཨུ་པྤཱ་ཊེ་ཏྭཱ ཨ་ག་མཱ་སི, ཨ་ཐ་སྶ མ་ཧ་ཏཱི ཝེ་ད་ནཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ཝེ་ད་ནཱ་པྤ་ཏྟོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཀོ ནི་པ་ཛྫི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨེ་ཀོ གི་ཛ྄ཛྷོ ཨེ་ཀཾ ཏི་ཁི་ཎ་ཀོ་ཊི་ཀཾ ཨ་ཊྛིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ རུ་ཀྑ་གྒེ ནི་སི་ནྣོ མཾ་སཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཨ་ཊྛིཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི, ཨ་ཊྛི་ཀོ་ཊི ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ར་ཉྙོ ཝཱ་མ་ཀྑི་མྷི ཨ་ཡ་སཱུ་ལཾ ཝི་ཡ པ་ཏི་ཏྭཱ ཨ་ཀྑིཾ བྷི་ནྡི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ས་ལླ་ཀྑེ་སི. སོ ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘ཨི་མེ ས་ཏྟཱ བཱི་ཛཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཕ་ལཾ ཝི་ཡ ཀ་མྨཱ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་བྷོ་ནྟཱི’ཏི ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨི་དཾ དི་སྭཱ ཀ་ཐེ་སི མ་ཉྙེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཝི་ལ་པ་ནྟོ དྭེ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༦. ‘‘ཨི་དཾ ཏ་དཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཙོ, པཱ་རཱ་ས་རི་ཡོ ཡ་ད་བྲ་ཝི;
‘མཱ སུ ཏྭཾ ཨ་ཀ་རི པཱ་པཾ, ཡཾ ཏྭཾ པ་ཙྪཱ ཀ་ཏཾ ཏ་པེ’.
༡༧. ‘‘ཨ་ཡ་མེ་ཝ སོ པི་ངྒི་ཡ ཝེ་ན་སཱ་ཁོ, ཡ་མྷི གྷཱ་ཏ་ཡིཾ ཁ་ཏྟི་ཡཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶཾ;
ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཱ་ནུ་ལི་ཏྟེ, ཏ་མེ་ཝ དུ་ཀྑཾ པ་ཙྩཱ་ག་ཏཾ མ་མ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨི་དཾ ཏ་དཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཙོཏི ཨི་དཾ ཏཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ. པཱ་རཱ་ས་རི་ཡོཏི ཏཾ གོ་ཏྟེ་ན ཀི་ཏྟེ་ཏི. པ་ཙྪཱ ཀ་ཏནྟི ཡཾ པཱ་པཾ ཏ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, པ་ཙྪཱ ཏཾ ཏ་པེ་ཡྻ ཀི་ལ་མེ་ཡྻ, ཏཾ མཱ ཀ་རཱི་ཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ ཨ་དཱ་སི, ཨ་ཧཾ པ་ན་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ ན ཀ་རི་ནྟི. ཨ་ཡ་མེ་ཝཱཏི ནི་གྲོ་དྷ་རུ་ཀྑཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཝི་ལ་པ་ཏི. ཝེ་ན་སཱ་ཁོཏི པ་ཏྠ་ཊ་སཱ་ཁོ. ཡ་མྷི གྷཱ་ཏ་ཡིནྟི ཡ་མྷི རུ་ཀྑེ ཁ་ཏྟི་ཡ་ས་ཧ་སྶཾ མཱ་རེ་སིཾ. ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཱ་ནུ་ལི་ཏྟེཏི རཱ་ཛཱ་ལ་ངྐཱ་རེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་ཏེ ལོ་ཧི་ཏ་ཙ་ནྡ་ན་སཱ་རཱ་ནུ་ལི་ཏྟེ ཏེ ཁ་ཏྟི་ཡེ ཡ་ཏྠཱ་ཧཾ གྷཱ་ཏེ་སིཾ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ སོ རུ་ཀྑོ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ཉྩི པ་རི་ཏྟཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཏ་མེ་ཝ དུ་ཀྑནྟི ཡཾ མ་ཡཱ པ་རེ་སཾ ཨ་ཀྑི་ཨུ་པྤཱ་ཊ་ན་དུ་ཀྑཾ ཀ་ཏཾ, ཨི་དཾ མེ ཏ་ཐེ་ཝ པ་ཊི་ཨཱ་ག་ཏཾ, ཨི་དཱ་ནི ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟ་ནྟི པ་རི་དེ་ཝ་ཏི.
སོ ཨེ་ཝཾ པ་རི་དེ་ཝ་མཱ་ནོ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སིཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ –
༡༨. ‘‘སཱ་མཱ ཙ ཁོ ཙ་ནྡ་ན་ལི་ཏྟ་ག་ཏྟཱ, ལ་ཊྛཱི་ཝ སོ་བྷ་ཉྫ་ན་ཀ་སྶ ཨུ་གྒ་ཏཱ;
ཨ་དི་སྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཨུ་བྦ་རིཾ, ཏཾ མེ ཨི་ཏོ དུ་ཀྑ་ཏ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. –
གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
ཏ་སྶ་ཏྠོ – མ་མ བྷ་རི་ཡཱ སུ་ཝ་ཎྞ་སཱ་མཱ ཨུ་བྦ་རཱི ཡ་ཐཱ ནཱ་མ སི་གྒུ་རུ་ཀྑ་སྶ ཨུ་ཛུ ཨུ་གྒ་ཏཱ སཱ་ཁཱ མ་ནྡ་མཱ་ལུ་ཏེ་རི་ཏཱ ཀ་མྤ་མཱ་ནཱ སོ་བྷ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཨི་ཏྠི་ཝི་ལཱ་སཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནཱ སོ་བྷ་ཏི, ཏ་མ་ཧཾ ཨི་དཱ་ནི ཨ་ཀྑཱི་ནཾ བྷི་ནྣ་ཏྟཱ ཨུ་བྦ་རིཾ ཨ་དི་སྭཱ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏཾ མེ ཏ་སྶཱ ཨ་ད་སྶ་ནཾ ཨི་ཏོ མ་ར་ཎ་དུ་ཀྑ་ཏོ་པི དུ་ཀྑ་ཏ་རཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི་ཏི.
སོ ཨེ་ཝཾ ཝི་ལ་པ་ནྟོ་ཝ མ་རི་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི. ན ནཾ ཨི་སྶ་རི་ཡ་ལུ་དྡྷོ པུ་རོ་ཧི་ཏོ པ་རི་ཏྟཱ་ཎཾ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྑི, ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ. ཏ་སྨིཾ མ་ཏ་མ་ཏྟེ་ཡེ་ཝ བ་ལ་ཀཱ་ཡོ བྷི་ཛྫི་ཏྭཱ པ་ལཱ་ཡི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་རཱ་ཛཱ བོ་དྷི་རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི, པི་ངྒི་ཡོ དེ་ཝ་ད་ཏྟོ, དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑཱ་ཙ་རི་ཡོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
ཝེ་ན་སཱ་ཁ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཏ་ཏི་ཡཱ.
[༣༥༤] ༤. ཨུ་ར་ག་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨུ་ར་གོ་ཝ ཏ་ཙཾ ཛི་ཎྞནྟི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཏ་པུ་ཏྟ་ཀཾ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ པ་ན མ་ཏ་བྷ་རི་ཡ་མ་ཏ་པི་ཏི་ཀ་ཝ་ཏྠུ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨི་དྷཱ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣཾ ‘‘ཀིཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, སོ་ཙ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, པུ་ཏྟ་སྶ མེ མ་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ སོ་ཙཱ་མཱི’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བྷི་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ བྷི་ཛྫ་ཏི, ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ནཱ་མ ན་སྶ་ཏི, ཏ་ཉྩ ཁོ ན ཨེ་ཀ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཀུ་ལེ, ནཱ་པི ཨེ་ཀ་སྨི་ཉྙེ་ཝ གཱ་མེ, ཨ་ཐ ཁོ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ་སུ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལེ༹་སུ ཏཱི་སུ བྷ་ཝེ་སུ ཨ་མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཏ་བྦྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ ཋཱ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ ཨེ་ཀ་ས་ངྑཱ་རོ་པི ས་སྶ་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ས་བྦེ ས་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཱ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ བྷི་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཱ, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི པུ་ཏྟེ མ་ཏེ ‘མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མ་ཏཾ, ན་སྶ་ན་དྷ་མྨཾ ན་ཊྛ’ནྟི ན སོ་ཙིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ དྭཱ་ར་གཱ་མ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦཾ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ ཀ་སི་ཀ་མྨེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་སྶ པུ་ཏྟོ ཙ དྷཱི་ཏཱ ཙཱ་ཏི དྭེ དཱ་ར་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ པུ་ཏྟ་སྶ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟ་སྶ ས་མཱ་ན་ཀུ་ལ་ཏོ ཀུ་མཱ་རི་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, ཨི་ཏི ཏེ དཱ་སི་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཚ ཛ་ནཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – བོ་དྷི་ས་ཏྟོ, བྷ་རི་ཡཱ, པུ་ཏྟོ, དྷཱི་ཏཱ, སུ་ཎི་སཱ, དཱ་སཱི་ཏི. ཏེ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ པི་ཡ་སཾ་ཝཱ་སཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ སེ་སཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨེ་ཝཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ དེ་ཏི ‘‘ཏུ་མྷེ ཡ་ཐཱ་ལ་དྡྷ་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ དཱ་ནཾ དེ་ཐ, སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཐ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ མ་ར་ཎ་བྷཱ་ཝཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཐ, ཨི་མེ་ས་ཉྷི ས་ཏྟཱ་ནཾ མ་ར་ཎཾ དྷུ་ཝཾ, ཛཱི་ཝི་ཏཾ ཨ་དྡྷུ་ཝཾ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ ཁ་ཡ་ཝ་ཡ་དྷ་མྨི་ནོ་ཝ, ར་ཏྟི་ཉྩ དི་ཝཱ ཙ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི. ཏེ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཨོ་ཝཱ་དཾ ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ མ་ར་ཎ་སྶ་ཏིཾ བྷཱ་ཝེ་ནྟི.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ཁེ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ཀ་ས་ཏི. པུ་ཏྟོ ཀ་ཙ་ཝ་རཾ ས་ངྐ་ཌྜྷི་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ཏི. ཏ་སྶཱ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཝ་མྨི་ཀེ ཨཱ་སཱི་ཝི་སོ ཨ་ཏྠི. དྷཱུ་མོ ཏ་སྶ ཨ་ཀྑཱི་ནི པ་ཧ་རི. སོ ཀུ་དྡྷོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཡ྄ཧཾ བྷ་ཡ’’ནྟི ཙ་ཏ་སྶོ དཱ་ཋཱ ནི་མུ་ཛྫཱ་པེ་ནྟོ ཏཾ ཌཾ་སི, སོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ པ་ཏི་ཏོ. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པ་རི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏཾ པ་ཏི་ཏཾ དི་སྭཱ གོ་ཎེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ མ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཏཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྨིཾ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫཱ་པེ་ཏྭཱ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ནེ་ཝ རོ་དི ན པ་རི་དེ་ཝི – ‘‘བྷི་ཛྫ་ན་དྷ་མྨཾ པ་ན བྷི་ནྣཾ, མ་ར་ཎ་དྷ་མྨཾ མ་ཏཾ, ས་བྦེ ས་ངྑཱ་རཱ ཨ་ནི་ཙྩཱ མ་ར་ཎ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཀཱ’’ཏི ཨ་ནི་ཙྩ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཀ་སི. སོ ཁེ་ཏྟ་ས་མཱི་པེ་ན ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨེ་ཀཾ པ་ཊི་ཝི་སྶ་ཀཾ པུ་རི་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, གེ་ཧཾ ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ཏེ་ན ཧི ཨ་མྷཱ་ཀ་མྤི གྷ་རཾ ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ ཝ་དེ་ཡྻཱ་སི ‘‘ཨ་ཛྫ ཀི་ར པུ་བྦེ ཝི་ཡ དྭི་ནྣཾ བྷ་ཏྟཾ ཨ་ནཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་སྶེ་ཝཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རེ་ཡྻཱ་ཐ, པུ་བྦེ ཙ ཨེ་ཀི་ཀཱ་ཝ དཱ་སཱི ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏི, ཨ་ཛྫ པ་ན ཙ་ཏྟཱ་རོ་པི ཛ་ནཱ སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཧ་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཏ་ཐེ་ཝ ཀ་ཐེ་སི. ཀེ་ན ཏེ, ཏཱ་ཏ, ཨི་མཾ སཱ་ས་ནཾ དི་ནྣ་ནྟི. བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ན, ཨ་ཡྻེ་ཏི. སཱ ‘‘པུ་ཏྟོ མེ མ་ཏོ’’ཏི ཨ་ཉྙཱ་སི, ཀ་མྤ་ན་མ་ཏྟ་མྤི་སྶཱ ནཱ་ཧོ་སི. ཨེ་ཝཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་ཙི་ཏྟཱ སུ་དྡྷ་ཝ་ཏྠ་ནི་ཝ་ཏྠཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥ་ཧ་ཏྠཱ དཱ་སིཾ པ་ན ཨཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་སེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཁེ་ཏྟཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨེ་ཀ་སྶ་པི རོ་དི་ཏཾ ཝཱ པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ ཝཱ ནཱ་ཧོ་སི.
བོ་དྷི་ས་ཏྟོ པུ་ཏྟ་སྶ ནི་པ་ནྣ་ཚཱ་ཡཱ་ཡ་མེ་ཝ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷུ་ཉྫི. བྷུ་ཏྟཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་བྦེ་པི དཱ་རཱུ་ནི ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ ཏཾ ཙི་ཏ་ཀཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ག་ནྡྷ་པུ་པྥེ་ཧི པཱུ་ཛེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་སུཾ. ཨེ་ཀ་སྶ ཙ ཨེ་ཀ་བི་ནྡུ་པི ཨ་སྶུ ནཱ་ཧོ་སི, ས་བྦེ་པི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏ་མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི་ནོ ཧོ་ནྟི. ཏེ་སཾ སཱི་ལ་ཏེ་ཛེ་ན ས་ཀྐ་སྶ ཨཱ་ས་ནཾ ཨུ་ཎྷཱ་ཀཱ་རཾ ད་སྶེ་སི. སོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ མཾ ཋཱ་ནཱ ཙཱ་ཝེ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཨུ་པ་དྷཱ་རེ་ནྟོ ཏེ་སཾ གུ་ཎ་ཏེ་ཛེ་ན ཨུ་ཎྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ས་ནྣ་མཱ་ན་སོ ཧུ་ཏྭཱ ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་དཾ ན་དཱ་པེ་ཏྭཱ སཱི་ཧ་ནཱ་ད་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཨེ་ཏེ་སཾ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ས་ཏྟ་ར་ཏ་ན་པ་རི་པུ་ཎྞཾ ཀ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཝེ་གེ་ན ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ལཱ༹་ཧ་ན་པ་སྶེ ཋི་ཏོ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཀིཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨེ་ཀཾ མ་ནུ་སྶཾ ཛྷཱ་པེ་མ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན ཏུ་མྷེ མ་ནུ་སྶཾ ཛྷཱ་པེ་སྶ་ཐ, ཨེ་ཀཾ པ་ན མི་གཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ པ་ཙ་ཐ མ་ཉྙེ’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠེ་ཏཾ སཱ་མི, མ་ནུ་སྶ་མེ་ཝ ཛྷཱ་པེ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཝེ་རི་མ་ནུ་སྶོ ཝོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ‘‘ཨོ་ར་ས་པུ་ཏྟོ ནོ སཱ་མི, ན ཝེ་རི་ཀོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཝོ ཨ་པྤི་ཡ་པུ་ཏྟོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཏི་ཝི་ཡ པི་ཡ་པུ་ཏྟོ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ན རོ་ད་སཱི’’ཏི? སོ ཨ་རོ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༩. ‘‘ཨུ་ར་གོ་ཝ ཏ་ཙཾ ཛི་ཎྞཾ, ཧི་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི སཾ ཏ་ནུཾ;
ཨེ་ཝཾ ས་རཱི་རེ ནི་བྦྷོ་གེ, པེ་ཏེ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེ ས་ཏི.
༢༠. ‘‘ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ན སོ་ཙཱ་མི, ག་ཏོ སོ ཏ་སྶ ཡཱ ག་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ སཾ ཏ་ནུནྟི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རཾ. ནི་བྦྷོ་གེཏི ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་སྶ ཨ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷོ་ག་ར་ཧི་ཏེ. པེ་ཏེཏི པ་ར་ལོ་ཀཾ པ་ཊི་ག་ཏེ. ཀཱ་ལ་ཀ་ཏེཏི ཀ་ཏ་ཀཱ་ལེ, མ་ཏེ་ཏི ཨ་ཏྠོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – སཱ་མི, མ་མ པུ་ཏྟོ ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་ར་གོ ཛི་ཎྞ་ཏ་ཙཾ ནི་ཙྪི་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཨེ་ཝཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་རཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཏི, ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏི་ནྡྲི་ཡ་ར་ཧི་ཏེ ས་རཱི་རེ ཨེ་ཝཾ ནི་བྦྷོ་གེ ཏ་སྨི་ཉྩ མེ པུ་ཏྟེ པེ་ཏེ པུ་ན པ་ཊི་ག་ཏེ མ་ར་ཎ་ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏེ ས་ཏི ཀོ ཀཱ་རུ་ཉྙེ་ན ཝཱ པ་རི་དེ་ཝེ་ན ཝཱ ཨ་ཏྠོ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཡ་ཐཱ སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ སུ་ཁ་དུ་ཀྑཾ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨེ་ཝཾ ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏ་མྤི ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཏེ་ན ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ན སོ་ཙཱ་མི. ཡཱ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ག་ཏི, ཏཾ སོ ག་ཏོ་ཏི.
ས་ཀྐོ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎིཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ སོ ཀིཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ད་ས མཱ་སེ ཀུ་ཙྪི་ནཱ པ་རི་ཧ་རི་ཏྭཱ ཐ་ཉྙཾ པཱ་ཡེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་པཱ་དེ ས་ཎྛ་པེ་ཏྭཱ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པུ་ཏྟོ མེ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, པི་ཏཱ ཏཱ་ཝ པུ་རི་ས་བྷཱ་ཝེ་ན མཱ རོ་ད་ཏུ, མཱ་ཏུ ཧ་ད་ཡཾ པ་ན མུ་དུ་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཏྭཾ ཀ་སྨཱ ན རོ་ད་སཱི’’ཏི? སཱ ཨ་རོ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི –
༢༡. ‘‘ཨ་ན་ཝ྄ཧི་ཏོ ཏ་ཏོ ཨཱ་གཱ, ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ ཨི་ཏོ ག་ཏོ;
ཡ་ཐཱ་ག་ཏོ ཏ་ཐཱ ག་ཏོ, ཏ་ཏྠ ཀཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ.
༢༢. ‘‘ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ན སོ་ཙཱ་མི, ག་ཏོ སོ ཏ་སྶ ཡཱ ག་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
ཏ་ཏྠ ཨ་ན་ཝ྄ཧི་ཏོཏི ཨ་ཡཾ ཏཱ་ཏ མ་ཡཱ པ་ར་ལོ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་ཝ྄ཧི་ཏོ ཨ་ཡཱ་ཙི་ཏོ. ཨཱ་གཱཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ གེ་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ. ཨི་ཏོཏི ཨི་ཏོ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟོ་པི མ་ཡཱ ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏོ་ཝ ག་ཏོ. ཡ་ཐཱ་ག་ཏོཏི ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཡ་ཐཱ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ རུ་ཙི་ཡཱ ཨཱ་ག་ཏོ, ག་ཙྪ་ནྟོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ག་ཏོ. ཏ་ཏྠཱཏི ཏ་སྨིཾ ཏ་སྶ ཨི་ཏོ ག་མ་ནེ ཀཱ པ་རི་དེ་ཝ་ནཱ. ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོཏི གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཝེ་དི་ཏ་བྦཱ.
ས་ཀྐོ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་གི་ནིཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ སོ ཀིཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘བྷཱ་ཏཱ མེ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨ་མྨ, བྷ་གི་ནི་ཡོ ནཱ་མ བྷཱ་ཏཱུ་སུ སི་ནེ་ཧཱ ཧོ་ནྟི, ཏྭཾ ཀ་སྨཱ ན རོ་ད་སཱི’’ཏི? སཱ ཨ་རོ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི –
༢༣. ‘‘ས་ཙེ རོ་དེ ཀི་སཱ ཨ་སྶཾ, ཏ་སྶཱ མེ ཀིཾ ཕ་ལཾ སི་ཡཱ;
ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟ་སུ་ཧ་ཛྫཱ་ནཾ, བྷི་ཡྻོ ནོ ཨ་ར་ཏཱི སི་ཡཱ.
༢༤. ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ན སོ་ཙཱ་མི, ག་ཏོ སོ ཏ་སྶ ཡཱ ག་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
ཏ་ཏྠ ས་ཙེཏི ཡ་དི ཨ་ཧཾ བྷཱ་ཏ་རི མ་ཏེ རོ་དེ་ཡྻཾ, ཀི་ས་ས་རཱི་རཱ ཨ་སྶཾ. བྷཱ་ཏུ པ་ན མེ ཏ་པྤ་ཙྩ་ཡཱ ཝུ་ཌྜྷི ནཱ་མ ན་ཏྠཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཏ་སྶཱ མེཏི ཏ་སྶཱ མ་ཡ྄ཧཾ རོ་ད་ནྟི་ཡཱ ཀིཾ ཕ་ལཾ ཀོ ཨཱ་ནི་སཾ་སོ བྷ་ཝེ་ཡྻ. མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ཝུ་དྡྷི པ་ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟ་སུ་ཧ་ཛྫཱ་ནནྟི ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟ་སུ་ཧ་དཱ་ནཾ. ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. བྷི་ཡྻོ ནོཏི ཡེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏཱི ཙ མི་ཏྟཱ ཙ སུ་ཧ་ད་ཡཱ ཙ, ཏེ་སཾ ཨ་དྷི་ཀ་ཏ་རཱ ཨ་ར་ཏི སི་ཡཱ.
ས་ཀྐོ བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ སོ ཀིཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘པ་ཏི མེ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཨི་ཏྠི་ཡོ ནཱ་མ པ་ཏི་མྷི མ་ཏེ ཝི་དྷ་ཝཱ ཧོ་ནྟི ཨ་ནཱ་ཐཱ, ཏྭཾ ཀ་སྨཱ ན རོ་ད་སཱི’’ཏི. སཱ་པི་སྶ ཨ་རོ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི –
༢༥. ‘‘ཡ་ཐཱ་པི དཱ་ར་ཀོ ཙ་ནྡཾ, ག་ཙྪ་ནྟ་མ་ནུ་རོ་ད་ཏི;
ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མེ་ཝེ་ཏཾ, ཡོ པེ་ཏ་མ་ནུ་སོ་ཙ་ཏི.
༢༦. ‘‘ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ན སོ་ཙཱ་མི, ག་ཏོ སོ ཏ་སྶ ཡཱ ག་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཡུ་ཏྟཱ་ཡུ་ཏྟཾ ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཱ་ལ་བྦྷ་ནཱི་ཡཾ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ བཱ་ལ་དཱ་ར་ཀོ མཱ་ཏུ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ནི་སི་ནྣོ པུ་ཎྞ་མཱ་སི་ཡཾ པུ་ཎྞཾ ཙ་ནྡཾ ཨཱ་ཀཱ་སེ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་མྨ, ཙ་ནྡཾ མེ དེ་ཧི, ཨ་མྨ, ཙ་ནྡཾ མེ དེ་ཧཱི’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ རོ་ད་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མེ་ཝེ་ཏཾ, ཨེ་ཝཾ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཀ་མེ་ཝ ཨེ་ཏཾ ཏ་སྶ རུ་ཎྞཾ ཧོ་ཏི, ཡོ པེ་ཏཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཾ ཨ་ནུ་སོ་ཙ་ཏི. ཨི་ཏོ་པི ཙ བཱ་ལ་ཏ་རཾ. ཀིཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ? སོ ཧི ཝི་ཛྫ་མཱ་ན་ཙ་ནྡཾ ཨ་ནུ་རོ་ད་ཏི, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན པ་ཏི མ་ཏོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནོ སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ་པི ན ཀི་ཉྩི ཛཱ་ནཱ་ཏཱི་ཏི.
ས་ཀྐོ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ དཱ་སིཾ པུ་ཙྪི ‘‘ཨ་མྨ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ སོ ཀིཾ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཨ་ཡྻོ མེ, སཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ན་ནུ ཏྭཾ ཨི་མི་ནཱ པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ པོ་ཐེ་ཏྭཱ པ་རི་བྷུ་ཏྟཱ བྷ་ཝི་སྶ་སི, ཏ་སྨཱ ‘‘སུ་མུ་ཏྟཱ ཨ་ཧ’’ནྟི ན རོ་ད་སཱི’’ཏི. ‘སཱ་མི, མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ, ན ཨེ་ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ, ཁ་ནྟི་མེ་ཏྟཱ་ནུ་དྡ་ཡ་ས་མྤ་ནྣོ མེ ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟོ, ཨུ་རེ སཾ་ཝ་ཌྜྷི་ཏ་པུ་ཏྟོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སཱི’ཏི. ‘‘ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ ན རོ་ད་སཱི’’ཏི? སཱ་པི་སྶ ཨ་རོ་ད་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟཱི –
༢༧. ‘‘ཡ་ཐཱ་པི ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷོ, བྷི་ནྣོ ཨ་པྤ་ཊི་ས་ནྡྷི་ཡོ;
ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མེ་ཝེ་ཏཾ, ཡོ པེ་ཏ་མ་ནུ་སོ་ཙ་ཏི.
༢༨. ‘‘ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ ན ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཉཱ་ཏཱི་ནཾ པ་རི་དེ་ཝི་ཏཾ;
ཏ་སྨཱ ཨེ་ཏཾ ན སོ་ཙཱ་མི, ག་ཏོ སོ ཏ་སྶ ཡཱ ག་ཏཱི’’ཏི. – གཱ་ཐཱ་དྭ་ཡ་མཱ་ཧ –
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ཨུ་ད་ཀ་ཀུ་མྦྷོ ཨུ་ཀྑི་པི་ཡ་མཱ་ནོ པ་ཏི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་དྷཱ བྷི་ནྣོ པུ་ན ཏཱ་ནི ཀ་པཱ་ལཱ་ནི པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ ཋ་པེ་ཏྭཱ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཀཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, ཡོ པེ་ཏ་མ་ནུ་སོ་ཙ་ཏི, ཏ་སྶ་པི ཨེ་ཏ་མ་ནུ་སོ་ཙ་ནཾ ཨེ་ཝཾ་ནི་པྥ་ཏྟི་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི, མ་ཏ་སྶ པུ་ན ཛཱི་ཝཱ་པེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐུ་ཎེ་ཡྻ་ཏྟཱ ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ ཝཱ ཨི་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན བྷི་ནྣཾ ཀུ་མྦྷཾ སཾ་ཝི་ད་ཧི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ པཱུ་རེ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ པ་ན ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ནཱ་པི ན ས་ཀྐཱ པ་ཊི་པཱ་ཀ་ཏི་ཏཾ ཀཱ་ཏུ་ནྟི. ཨི་ཏ་རཱ གཱ་ཐཱ ཝུ་ཏྟ་ཏྠཱ་ཡེ་ཝ.
ས་ཀྐོ ས་བྦེ་སཾ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ པ་སཱི་དི་ཏྭཱ ‘‘ཏུ་མྷེ་ཧི ཨ་པྤ་མ་ཏྟེ་ཧི མ་ར་ཎ་སྶ་ཏི བྷཱ་ཝི་ཏཱ, ཏུ་མྷེ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཧ་ཏྠེ་ན ཀ་མྨཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ, ཨ་ཧཾ, ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ཨ་ཧཾ ཝོ གེ་ཧེ ས་ཏྟ ར་ཏ་ནཱ་ནི ཨ་པ་རི་མཱ་ཎཱ་ནི ཀ་རི་སྶཱ་མི, ཏུ་མྷེ དཱ་ནཾ དེ་ཐ, སཱི་ལཾ ར་ཀྑ་ཐ, ཨུ་པོ་ས་ཐ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ཐ, ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ ཧོ་ཐཱ’’ཏི ཏེ་སཾ ཨོ་ཝཱ་དཾ ད་ཏྭཱ གེ་ཧཾ ཨ་པ་རི་མི་ཏ་དྷ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ས་ཙྩཱ་ནི པ་ཀཱ་སེ་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི, ས་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཏ་དཱ དཱ་སཱི ཁུ་ཛྫུ་ཏྟ་རཱ ཨ་ཧོ་སི, དྷཱི་ཏཱ ཨུ་པྤ་ལ་ཝ་ཎྞཱ, པུ་ཏྟོ རཱ་ཧུ་ལོ, མཱ་ཏཱ ཁེ་མཱ, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི་ནྟི.
ཨུ་ར་ག་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ ཙ་ཏུ་ཏྠཱ.
[༣༥༥] ༥. གྷ་ཊ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨ་ཉྙེ སོ་ཙ་ནྟི རོ་ད་ནྟཱིཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀོ་ས་ལ་ར་ཉྙོ ཨེ་ཀཾ ཨ་མ་ཙྩཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཧེ་ཊྛཱ ཀ་ཐི་ཏ་ས་དི་ས་མེ་ཝ. ཨི་དྷ པ་ན རཱ་ཛཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་སྶ ཨ་མ་ཙྩ་སྶ མ་ཧ་ནྟཾ ཡ་སཾ ད་ཏྭཱ པ་རི་བྷེ་ད་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཐཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏཾ བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རེ པ་ཝེ་སེ་སི. སོ ཏ་ཏྠ ནི་སི་ནྣོ་ཝ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་སི. རཱ་ཛཱ ཏ་སྶ གུ་ཎཾ ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ མོ་ཙཱ་པེ་སི. སོ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ‘‘ཨ་ན་ཏྠོ ཀི་ར ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣོ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ན་ཏྠེ་ན པ་ན མེ ཨ་ཏྠོ ཨཱ་ག་ཏོ, སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒོ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན ཁོ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཨ་ན་ཏྠེ་ན ཨ་ཏྠཾ ཨཱ་ཧ་རི, པོ་རཱ་ཎ་ཀ་པ་ཎྜི་ཏཱ་པི ཨཱ་ཧ་རིཾ་སཱུ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཡཱ་ཙི་ཏོ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཏ་སྶ ཨ་གྒ་མ་ཧེ་སི་ཡཱ ཀུ་ཙྪི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི, ‘‘གྷ་ཊ་ཀུ་མཱ་རོ’’ཏི་སྶ ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. སོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ ཨུ་གྒ་ཧི་ཏ་སི་པྤོ དྷ་མྨེ་ན ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. ཏ་སྶ ཨ་ནྟེ་པུ་རེ ཨེ་ཀོ ཨ་མ་ཙྩོ དུ་བྦྷི. སོ ཏཾ པ་ཙྩ་ཀྑ་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ར་ཊྛཱ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. ཏ་དཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ དྷ་ངྐ་རཱ་ཛཱ ནཱ་མ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་སི. སོ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཧེ་ཊྛཱ ཝུ་ཏྟ་ན་ཡེ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་ཙ་ནཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ར་ཛྫཾ ག་ཎྷཱ་པེ་སི. སོ་པི ར་ཛྫཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ས་ངྑ་ལི་ཀཱ་ཧི བ་ནྡྷཱ་པེ་ཏྭཱ བ་ནྡྷ་ནཱ་གཱ་རཾ པ་ཝེ་སེ་སི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཛྷཱ་ནཾ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ པ་ལླ་ངྐེ་ན ནི་སཱི་དི, དྷ་ངྐ་སྶ ས་རཱི་རེ ཌཱ་ཧོ ཨུ་པྤ་ཛྫི. སོ ག་ནྟྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶ སུ་ཝ་ཎྞཱ་དཱ་ས་ཕུ་ལླ་པ་དུ་མ་ས་སྶི་རི་ཀཾ མུ་ཁཾ དི་སྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ པུ་ཙྪ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༢༩. ‘‘ཨ་ཉྙེ སོ་ཙ་ནྟི རོ་ད་ནྟི, ཨ་ཉྙེ ཨ་སྶུ་མུ་ཁཱ ཛ་ནཱ;
པ་ས་ནྣ་མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ་སི, ཀ་སྨཱ གྷ་ཊ ན སོ་ཙ་སཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཉྙེཏི ཏཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་ས་མ་ནུ་སྶཱ.
ཨ་ཐ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ ཨ་སོ་ཙ་ན་ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༣༠. ‘‘ནཱ་བྦྷ་ཏཱི་ཏ་ཧ་རོ སོ་ཀོ, ནཱ་ནཱ་ག་ཏ་སུ་ཁཱ་ཝ་ཧོ;
ཏ་སྨཱ དྷ་ངྐ ན སོ་ཙཱ་མི, ན་ཏྠི སོ་ཀེ དུ་ཏཱི་ཡ་ཏཱ.
༣༡. ‘‘སོ་ཙཾ པ་ཎྜུ ཀི་སོ ཧོ་ཏི, བྷ་ཏྟ་ཉྩ་སྶ ན རུ་ཙྩ་ཏི;
ཨ་མི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི, ས་ལླ་ཝི་དྡྷ་སྶ རུ་པྤ་ཏོ.
༣༢. ‘‘གཱ་མེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་ར་ཉྙེ, ནི་ནྣེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ ཐ་ལེ;
ཋི་ཏཾ མཾ ནཱ་ག་མི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛ་པ་དོ ཨ་ཧཾ.
༣༣. ‘‘ཡ་སྶ་ཏྟཱ ནཱ་ལ་མེ་ཀོ་ཝ, ས་བྦ་ཀཱ་མ་ར་སཱ་ཧ་རོ;
ས་བྦཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ཏ་སྶ, ན སུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཧི་སྶ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ནཱ་བྦྷ་ཏཱི་ཏ་ཧ་རོཏི ནཱ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཱ་ཧཱ་རོ, ཨ་ཡ་མེ་ཝ ཝཱ པཱ་ཋོ. སོ་ཀོ ནཱ་མ ཨ་བྦྷ་ཏཱི་ཏཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟཾ ནི་རུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་ཏཾ པུ་ན ནཱ་ཧ་ར་ཏི. དུ་ཏཱི་ཡ་ཏཱཏི ས་ཧཱ་ཡ་ཏཱ. ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ཧ་ར་ཎེ་ན ཝཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ཧ་ར་ཎེ་ན ཝཱ སོ་ཀོ ནཱ་མ ཀ་སྶ་ཙི ས་ཧཱ་ཡོ ན ཧོ་ཏི, ཏེ་ནཱ་པི ཀཱ་ར་ཎེ་ནཱ་ཧཾ ན སོ་ཙཱ་མཱི་ཏི ཝ་ད་ཏི. སོ་ཙནྟི སོ་ཙ་ནྟོ. ས་ལླ་ཝི་དྡྷ་སྶ རུ་པྤ་ཏོཏི སོ་ཀ་ས་ལླེ་ན ཝི་དྡྷ་སྶ ཏེ་ནེ་ཝ གྷ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ན་སྶ ‘‘དི་ཊྛཱ ཝ་ཏ ནོ པ་ཙྩཱ་མི་ཏྟ་སྶ པི་ཊྛཱི’’ཏི ཨ་མི་ཏྟཱ སུ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཋི་ཏཾ མཾ ནཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱིཏི ས་མྨ དྷ་ངྐ་རཱ་ཛ, ཨེ་ཏེ་སུ གཱ་མཱ་དཱི་སུ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ཋི་ཏཾ མཾ པ་ཎྜུ་ཀི་ས་བྷཱ་ཝཱ་དི་ཀཾ སོ་ཀ་མཱུ་ལ་ཀཾ བྱ་ས་ནཾ ན ཨཱ་ག་མི་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ དི་ཊྛ་པ་དོཏི ཡ་ཐཱ ཏཾ བྱ་ས་ནཾ ནཱ་ག་ཙྪ་ཏི, ཨེ་ཝཾ མ་ཡཱ ཛྷཱ་ན་པ་དཾ དི་ཊྛཾ. ‘‘ཨ་ཊྛ་ལོ་ཀ་དྷ་མྨ་པ་ད’’ནྟི་པི ཝ་ད་ནྟི་ཡེ་ཝ. པཱ་ལི༹་ཡཾ པ་ན ‘‘ན མ་ཏྟཾ ནཱ་ག་མི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ལི་ཁི་ཏཾ, ཏཾ ཨ་ཊྛ་ཀ་ཐཱ་ཡཾ ན་ཏྠི. པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་གཱ་ཐཱ་ཡ ཨི་ཙྪི་ཏ་པ་ཏྠི་ཏ་ཏྠེ་ན ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ར་སཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཏཱི་ཏི ས་བྦ་ཀཱ་མ་ར་སཱ་ཧ་རོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་སྶ ར་ཉྙོ པ་ཧཱ་ཡ ཨ་ཉྙ་ས་ཧཱ་ཡེ ཨ་ཏྟཱ་ཝ ཨེ་ཀོ ས་བྦ་ཀཱ་མ་ར་སཱ་ཧ་རོ ནཱ་ལཾ, ས་བྦཾ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁ་ས་ངྑཱ་ཏཾ ཀཱ་མ་ར་སཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ཨ་ས་མ་ཏྠོ, ཏ་སྶ ར་ཉྙོ ས་བྦཱ་པི པ་ཐ་ཝཱི ན སུ་ཁཾ ཨཱ་ཝ་ཧི་སྶ་ཏི. ཀཱ་མཱ་ཏུ་ར་སྶ ཧི སུ་ཁཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཡོ པ་ན ཀི་ལེ་ས་ད་ར་ཐ་ར་ཧི་ཏཾ ཛྷཱ་ན་སུ་ཁཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ, སོ རཱ་ཛཱ སུ་ཁཱི ཧོ་ཏཱི་ཏི. ཡོ པ་ནེ་ཏཱ་ཡ གཱ་ཐཱ་ཡ ‘‘ཡ་སྶ་ཏྠཱ ནཱ་ལ་མེ་ཀོ’’ཏི་པི པཱ་ཋོ, ཏ་སྶ་ཏྠོ ན དི་སྶ་ཏི.
ཨི་ཏི དྷ་ངྐོ ཨི་མཱ ཙ་ཏ་སྶོ གཱ་ཐཱ སུ་ཏྭཱ བོ་དྷི་ས་ཏྟཾ ཁ་མཱ་པེ་ཏྭཱ ར་ཛྫཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི. བོ་དྷི་ས་ཏྟོ་པི ར་ཛྫཾ ཨ་མ་ཙྩཱ་ནཾ པ་ཊི་ནི་ཡྻཱ་དེ་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟ་པ་དེ་སཾ ག་ནྟྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་པ་རི་ཧཱི་ན་ཛ྄ཛྷཱ་ནོ བྲ་ཧྨ་ལོ་ཀ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་སི – ‘‘ཏ་དཱ དྷ་ངྐ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཨ་ཧོ་སི, གྷ་ཊ་རཱ་ཛཱ པ་ན ཨ་ཧ་མེ་ཝ ཨ་ཧོ་སི’’ནྟི.
གྷ་ཊ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ པ་ཉྩ་མཱ.
[༣༥༦] ༦. ཀོ་ར་ཎྜི་ཡ་ཛཱ་ཏ་ཀ་ཝ་ཎྞ་ནཱ
ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེཏི ཨི་དཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཐེ་རོ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏཱ་ག་ཏཱ་ནཾ དུ་སྶཱི་ལཱ་ནཾ མི་ག་ལུ་དྡ་ཀ་མ་ཙྪ་བ་ནྡྷཱ་དཱི་ནཾ དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ‘‘སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ཐ, སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི སཱི་ལཾ དེ་ཏི. ཏེ ཐེ་རེ ག་རུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ པ་ན ན ར་ཀྑ་ནྟི, ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་མྨ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟི. ཐེ་རོ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་མེ མ་ནུ་སྶཱ མ་མ ས་ནྟི་ཀེ སཱི་ལཾ ག་ཎྷིཾ་སུ, ག་ཎྷི་ཏྭཱ ཙ པ་ན ན ར་ཀྑ་ནྟཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་རུ་ཙི་ཡཱ སཱི་ལཾ དེ་ཐ, ཨེ་ཏེ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀ་ཐཾ བྷི་ནྡི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ག་ཎྷ་ནྟི, ཏུ་མྷེ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ནཾ སཱི་ལཾ མཱ ཨ་ད་ཏྠཱ’’ཏི. ཐེ་རོ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ ཨ་ཧོ་སི. ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཀི་ར དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ན་ཉྙེ་ཝ སཱི་ལཾ དེ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ སཱི་ལཾ དེ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བོ་དྷི་ས་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཝ་ཡ་པྤ་ཏྟོ ཏ་ཀྐ་སི་ལཱ་ཡཾ དི་སཱ་པཱ་མོ་ཀྑ་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཛེ་ཊྛ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཀོ་ར་ཎྜི་ཡོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་དཱ སོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ནཾ ཀེ་ཝ་ཊྚཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ‘‘སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ཐ, སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི སཱི་ལཾ དེ་ཏི. ཏེ ག་ཧེ་ཏྭཱ་པི ན ར་ཀྑ་ནྟི ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཏ་མ་ཏྠཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏེ་སཾ ཨ་རུ་ཙི་ཡཱ སཱི་ལཾ དེ་ཐ, ཏ་སྨཱ བྷི་ནྡ་ནྟི, ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐ, མཱ ཨ་ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན’’ནྟི ཝ་དིཾ་སུ. སོ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཱི ཨ་ཧོ་སི, ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ་པི དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ནཾ སཱི་ལཾ དེ་ཏི་ཡེ་ཝ.
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཨེ་ཀ་སྨཱ གཱ་མཱ མ་ནུ་སྶཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཝཱ་ཙ་ན་ཀ་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ནི་མ་ནྟ་ཡིཾ་སུ. སོ ཀོ་ར་ཎྜི་ཡ་མཱ་ཎ་ཝཾ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཏཱ་ཏ, ཨ་ཧཾ ན ག་ཙྪཱ་མི, ཏྭཾ ཨི་མེ པ་ཉྩ་ས་ཏེ མཱ་ཎ་ཝེ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་ཙ་ན་ཀཱ་ནི ས་མྤ་ཊི་ཙྪི་ཏྭཱ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དི་ནྣ་ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨཱ་ཧ་རཱ’’ཏི པེ་སེ་སི. སོ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀཾ ཀ་ནྡ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ སཱི་ལཾ དེ་ཏི, ཨི་ཏོ དཱ་ནི པ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ དེ་ཏི, ཏ་ཐཱ ནཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སོ ཏེ་སུ མཱ་ཎ་ཝེ་སུ སུ་ཁ་ནི་སི་ནྣེ་སུ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧ་ནྟཾ མ་ཧ་ནྟཾ སེ་ལཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཀ་ནྡ་རཱ་ཡཾ ཁི་པི, པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཁི་པི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ མཱ་ཎ་ཝཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. སོ ན ཀི་ཉྩི ཀ་ཐེ་སི, ཏེ ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་ལླ་པ་ནྟོ པ་ཋ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༤. ‘‘ཨེ་ཀོ ཨ་ར་ཉྙེ གི་རི་ཀ་ནྡ་རཱ་ཡཾ, པ་གྒ་ཡ྄ཧ པ་གྒ་ཡ྄ཧ སི་ལཾ པ་ཝེ་ཙྪ་སི;
པུ་ན་པྤུ་ནཾ ས་ནྟ་ར་མཱ་ན་རཱུ་པོ, ཀོ་ར་ཎྜི་ཡ ཀོ ནུ ཏ་ཝ ཡི་དྷ་ཏྠོ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཀོ ནུ ཏ་ཝ ཡི་དྷ་ཏྠོཏི ཀོ ནུ ཏ་ཝ ཨི་དྷ ཀ་ནྡ་རཱ་ཡཾ སི་ལཱ་ཁི་པ་ནེ་ན ཨ་ཏྠོ.
སོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ པ་བོ་དྷེ་ཏུ་ཀཱ་མོ དུ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༥. ‘‘ཨ་ཧ་ཉྷི་མཾ སཱ་ག་ར་སེ་ཝི་ཏ་ནྟཾ, ས་མཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི ཡ་ཐཱ་པི པཱ་ཎི;
ཝི་ཀི་རི་ཡ སཱ་ནཱུ་ནི ཙ པ་བྦ་ཏཱ་ནི ཙ, ཏ་སྨཱ སི་ལཾ ད་རི་ཡཱ པ་ཀྑི་པཱ་མཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཧ་ཉྷི་མནྟི ཨ་ཧ་ཉྷི ཨི་མཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝིཾ. སཱ་ག་ར་སེ་ཝི་ཏ་ནྟནྟི སཱ་ག་རེ་ཧི སེ་ཝི་ཏཾ ཙཱ་ཏུ་ར་ནྟཾ. ཡ་ཐཱ་པི པཱ་ཎཱིཏི ཧ་ཏྠ་ཏ་ལཾ ཝི་ཡ ས་མཾ ཀ་རི་སྶཱ་མི. ཝི་ཀི་རི་ཡཱཏི ཝི་ཀི་རི་ཏྭཱ. སཱ་ནཱུ་ནི ཙ པ་བྦ་ཏཱ་ནི ཙཱཏི པཾ་སུ་པ་བྦ་ཏེ ཙ སི་ལཱ་པ་བྦ་ཏེ ཙ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎོ ཏ་ཏི་ཡཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༦. ‘‘ན་ཡི་མཾ མ་ཧིཾ ཨ་ར་ཧ་ཏི པཱ་ཎི་ཀ་པྤཾ, ས་མཾ མ་ནུ་སྶོ ཀ་ར་ཎཱ་ཡ མེ་ཀོ;
མ་ཉྙཱ་མི་མ་ཉྙེ་ཝ ད་རིཾ ཛི་གཱི་སཾ, ཀོ་ར་ཎྜི་ཡ ཧཱ་ཧ་སི ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཀ་ར་ཎཱ་ཡ མེ་ཀོཏི ཀ་ར་ཎཱ་ཡ ཨེ་ཀོ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏཱི་ཏི དཱི་པེ་ཏི. མ་ཉྙཱ་མི་མ་ཉྙེ་ཝ ད་རིཾ ཛི་གཱི་སནྟི ཨ་ཧཾ མ་ཉྙཱ་མི ཏི་ཊྛ་ཏུ པ་ཐ་ཝཱི, ཨི་མ་ཉྙེ་ཝ ཨེ་ཀཾ ད་རིཾ ཛི་གཱི་སཾ པཱུ་ར་ཎ་ཏྠཱ་ཡ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ སི་ལཱ པ་རི་ཡེ་ས་ནྟོ ཨུ་པཱ་ཡཾ ཝི་ཙི་ན་ནྟོ་ཝ ཏྭཾ ཨི་མཾ ཛཱི་ཝ་ལོ་ཀཾ ཧཱ་ཧ་སི ཛ་ཧི་སྶ་སི, མ་རི་སྶ་སཱི་ཏི ཨ་ཏྠོ.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ མཱ་ཎ་ཝོ ཙ་ཏུ་ཏྠཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༧. ‘‘ས་ཙེ ཨ་ཡཾ བྷཱུ་ཏ་དྷ་རཾ ན ས་ཀྐཱ, ས་མཾ མ་ནུ་སྶོ ཀ་ར་ཎཱ་ཡ མེ་ཀོ;
ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏྭཾ བྲ་ཧྨེ ཨི་མེ མ་ནུ་སྶེ, ནཱ་ནཱ་དི་ཊྛི་ཀེ ནཱ་ན་ཡི་སྶ་སི ཏེ’’ཏི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ཨེ་ཀོ མ་ནུ་སྶོ ཨི་མཾ བྷཱུ་ཏ་དྷ་རཾ པ་ཐ་ཝིཾ ས་མཾ ཀཱ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ ན ས་མ་ཏྠོ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏྭཾ ཨི་མེ དུ་སྶཱི་ལ་མ་ནུ་སྶེ ནཱ་ནཱ་དི་ཊྛི་ཀེ ནཱ་ན་ཡི་སྶ་སི, ཏེ ཨེ་ཝཾ ‘‘སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ཐ, སཱི་ལཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝ་སཾ ན ཨཱ་ན་ཡི་སྶ་སི, པ་ཎྜི་ཏ་པུ་རི་སཱ་ཡེ་ཝ ཧི པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཾ ‘‘ཨ་ཀུ་ས་ལ’’ནྟི ག་ར་ཧ་ནྟི. སཾ་སཱ་ར་མོ་ཙ་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ནེ་ཏྠ ཀུ་ས་ལ་ས་ཉྙི་ནོ, ཏེ ཏྭཾ ཀ་ཐཾ ཨཱ་ན་ཡི་སྶ་སི, ཏ་སྨཱ དི་ཊྛ་དི་ཊྛཱ་ནཾ སཱི་ལཾ ཨ་ད་ཏྭཱ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་ན་ཉྙེ་ཝ དེ་ཧཱི་ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ‘‘ཡུ་ཏྟཾ ཝ་ད་ཏི ཀོ་ར་ཎྜི་ཡོ, ཨི་དཱ་ནི ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ར་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༣༨. ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟ་རཱུ་པེ་ན བྷ་ཝཾ མ་མ་ཏྠཾ, ཨ་ཀྑཱ་སི ཀོ་ར་ཎྜི་ཡ ཨེ་ཝ་མེ་ཏཾ;
ཡ་ཐཱ ན ས་ཀྐཱ པ་ཐ་ཝཱི ས་མཱ་ཡཾ, ཀ་ཏྟུཾ མ་ནུ་སྶེ་ན ཏ་ཐཱ མ་ནུ་སྶཱ’’ཏི.