༡༠. མ་ཎི་ཀཱ་ར་ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ག་བྦྷ་མེ་ཀེཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ མ་ཎི་ཀཱ་ར་ཀུ་ལཱུ་པ་ཀཾ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
སོ ཀི་ར ཐེ་རོ ཨེ་ཀ་སྶ མ་ཎི་ཀཱ་ར་སྶ ཀུ་ལེ དྭཱ་ད་ས ཝ་སྶཱ་ནི བྷུ་ཉྫི. ཏ་སྨིཾ ཀུ་ལེ ཛ་ཡ་མྤ་ཏི་ཀཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཊི་ཛ་གྒིཾ་སུ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ སོ མ་ཎི་ཀཱ་རོ ཐེ་ར་སྶ པུ་ར་ཏོ མཾ་སཾ ཚི་ནྡ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ རཱ་ཛཱ པ་སེ་ན་དི ཀོ་ས་ལོ ཨེ་ཀཾ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ‘‘ཨི་མཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཧི་ཎ་ཏཱུ’’ཏི པེ་སེ་སི. མ་ཎི་ཀཱ་རོ ས་ལོ་ཧི་ཏེ་ནེ་ཝ ཧ་ཏྠེ་ན ཏཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ པེ་ལཱ༹་ཡ ཨུ་པ་རི ཋ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠ་དྷོ་ཝ་ན་ཏྠཾ ཨ་ནྟོ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྨིཾ པ་ན གེ་ཧེ པོ་སཱ་ཝ་ནི་ཡ་ཀོ་ཉྩ་ས་ཀུ་ཎོ ཨ་ཏྠི. སོ ལོ་ཧི་ཏ་ག་ནྡྷེ་ན མཾ་ས་ས་ཉྙཱ་ཡ ཏཾ མ་ཎིཾ ཐེ་ར་སྶ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ གི་ལི. མ་ཎི་ཀཱ་རོ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ མ་ཎིཾ ཨ་པ་སྶ་ནྟོ ‘‘མ་ཎི ཀེ་ན ག་ཧི་ཏོ’’ཏི བྷ་རི་ཡ་ཉྩ པུ་ཏྟ་ཀེ ཙ པ་ཊི་པཱ་ཊི་ཡཱ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ‘‘ན ག་ཎྷཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཐེ་རེ་ན ག་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཐེ་རེ་ན མ་ཎི ག་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སཱ, སཱ་མི, མཱ ཨེ་ཝཾ ཨ་ཝ་ཙ, ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ མ་ཡཱ ཐེ་ར་སྶ ན ཀི་ཉྩི ཝ་ཛྫཾ དི་ཊྛ་པུ་བྦཾ, ན སོ མ་ཎིཾ ག་ཎྷཱ་ཏཱི་ཏི. མ་ཎི་ཀཱ་རོ ཐེ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ མ་ཎི་ར་ཏ་ནཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ག་ཧི་ཏ’’ནྟི. ན ག་ཎྷཱ་མི, ཨུ་པཱ་ས་ཀཱ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ན ཨི་དྷ ཨ་ཉྙོ ཨ་ཏྠི, ཏུ་མྷེ་ཧི་ཡེ་ཝ ག་ཧི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, དེ་ཐ མེ མ་ཎི་ར་ཏ་ན་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨ་ས་མྤ་ཊི་ཙྪ་ནྟེ པུ་ན བྷ་རི་ཡཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཐེ་རེ་ནེ་ཝ མ་ཎི ག་ཧི་ཏོ, པཱི་ལེ༹་ཏྭཱ ནཾ པུ་ཙྪི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. སཱ, སཱ་མི, མཱ ནོ ནཱ་ས་ཡི, ཝ་རཾ ཨ་མྷེ་ཧི དཱ་ས་བྱཾ ཨུ་པ་ག་ནྟུཾ, ན ཙ ཐེ་རཾ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཝ་ཏྟུ་ནྟི. སོ ‘‘ས་བྦེ་ཝ མ་ཡཾ དཱ་ས་ཏྟཾ ཨུ་པ་ག་ཙྪ་ནྟཱ མ་ཎི་མཱུ་ལཾ ན ཨ་གྒྷཱ་མཱ’’ཏི ར་ཛྫུཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ སཱི་སཾ ཝེ་ཋེ་ཏྭཱ ད་ཎྜེ་ན གྷ་ཊྚེ་སི. ཐེ་ར་སྶ སཱི་ས་ཏོ ཙ ཀ་ཎྞ་ནཱ་སཱ་ཧི ཙ ལོ་ཧི་ཏཾ པ་གྒྷ་རི, ཨ་ཀྑཱི་ནི ནི་ཀྑ་མ་ནཱ་ཀཱ་ར་པྤ་ཏྟཱ་ནི ཨ་ཧེ་སུཾ, སོ ཝེ་ད་ནཱ་པ་མ་ཏྟོ བྷཱུ་མི་ཡཾ པ་ཏི. ཀོ་ཉྩོ ལོ་ཧི་ཏ་ག་ནྡྷེ་ནཱ ག་ནྟྭཱ ལོ་ཧི་ཏཾ པི་ཝི. ཨ་ཐ ནཾ མ་ཎི་ཀཱ་རོ ཐེ་རེ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀོ་དྷ་ཝེ་གེ་ན ‘‘ཏྭཾ ཀིཾ ཀ་རོ་སཱི’’ཏི པཱ་དེ་ན པ་ཧ་རི་ཏྭཱ ཁི་པི. སོ ཨེ་ཀ་པྤ་ཧཱ་རེ་ནེ་ཝ མ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟཱ་ནོ ཨ་ཧོ་སི.
ཐེ་རོ ཏཾ དི་སྭཱ, ཨུ་པཱ་ས་ཀ, སཱི་སེ ཝེ་ཋ་ནཾ ཏཱ་ཝ མེ སི་ཐི་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨི་མཾ ཀོ་ཉྩཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཧི ‘‘མ་ཏོ ཝཱ, ནོ ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨེ་སོ ཝི་ཡ ཏྭ་མྤི མ་རི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ཨི་མི་ནཱ སོ མ་ཎི གི་ལི་ཏོ, ས་ཙེ ཨ་ཡཾ ན ཨ་མ་རི་སྶཱ, ན ཏེ ཨ་ཧཾ མ་ར་ནྟོ་པི མ་ཎིཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི་སྶ་ནྟི. སོ ཏ་སྶ ཨུ་ད་རཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ མ་ཎིཾ དི་སྭཱ པ་ཝེ་དྷེ་ནྟོ སཾ་ཝི་གྒ་མཱ་ན་སོ ཐེ་ར་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ‘‘ཁ་མ་ཐ, མེ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཛཱ་ན་ནྟེ་ན མ་ཡཱ ཀ་ཏ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ནེ་ཝ ཏུ་ཡ྄ཧཾ དོ་སོ ཨ་ཏྠི, ན མ་ཡ྄ཧཾ, ཝ་ཊྚ་སྶེ་ཝེ་ས དོ་སོ, ཁ་མཱ་མི ཏེ་ཏི. བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ མེ ཁ་མ་ཐ, པ་ཀ་ཏི་ནི་ཡཱ་མེ་ནེ་ཝ མེ གེ་ཧེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷ་ཐཱ་ཏི. ‘‘ཨུ་པཱ་ས་ཀ, ན དཱ་ནཱ་ཧཾ ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་རེ་སཾ གེ་ཧ་སྶ ཨ་ནྟོ་ཚ་ད་ནཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མི, ཨ་ནྟོ་གེ་ཧ་པ་ཝེ་ས་ན་སྶེ་ཝ ཧི ཨ་ཡཾ དོ་སོ, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པཱ་དེ་སུ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟེ་སུ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ་ཝ བྷི་ཀྑཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྷུ་ཏ་ངྒཾ ས་མཱ་དཱ་ཡ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘པ་ཙྩ་ཏི མུ་ནི་ནོ བྷ་ཏྟཾ, ཐོ་ཀཾ ཐོ་ཀཾ ཀུ་ལེ ཀུ་ལེ;
པི་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཙ་རི་སྶཱ་མི, ཨ་ཏྠི ཛ་ངྒྷ་བ་ལཾ མ་མཱ’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༢༤༨) –
ཨི་ད་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རོ ཏེ་ནེ་ཝ བྱཱ་དྷི་ནཱ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ཀོ་ཉྩོ མ་ཎི་ཀཱ་ར་སྶ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཀུ་ཙྪི་སྨིཾ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཎྷི. མ་ཎི་ཀཱ་རོ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟི. མ་ཎི་ཀཱ་ར་སྶ བྷ་རི་ཡཱ ཐེ་རེ མུ་དུ་ཙི་ཏྟ་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི. བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྠཱ་རཾ ཏེ་སཾ ཨ་བྷི་ས་མྤ་རཱ་ཡཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩེ ག་བྦྷེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ པཱ་པ་ཀཱ་རི་ནོ ནི་ར་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨེ་ཀ་ཙྩེ ཀ་ཏ་ཀ་ལྱཱ་ཎཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟ་ནྟི, ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ པ་ན པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༡༢༦. ‘‘ག་བྦྷ་མེ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ནྟི, ནི་ར་ཡཾ པཱ་པ་ཀ་མྨི་ནོ;
ས་གྒཾ སུ་ག་ཏི་ནོ ཡ་ནྟི, པ་རི་ནི་བྦ་ནྟི ཨ་ནཱ་ས་ཝཱ’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ག་བྦྷནྟི ཨི་དྷ མ་ནུ་སྶ་ག་བྦྷོ་ཝ ཨ་དྷི་པྤེ་ཏོ. སེ་ས་མེ་ཏྠ ཨུ་ཏྟཱ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
མ་ཎི་ཀཱ་ར་ཀུ་ལཱུ་པ་ཀ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ད་ས་མཾ.