༧. ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏུ་ཝ་ཏྠུ

ཡ་ཐཱ་པི ར་ཧ་དོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. ཝ་ཏྠུ ཝི་ན་ཡེ (པཱ་ཙི. ༢༣༠) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.

ཏ་དཱ པ་ན ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏ་རཱ ཨ་ཏུ་ཙྪ་ཧ་ཏྠཾ དྷཱི་ཏ་རཾ པ་ཏི་ཀུ་ལཾ པེ་སེ་ཏུཾ པ་ཀྐེ་སུ པཱུ་ཝེ་སུ ཙ་ཏུ་ཀྑ་ཏྟུཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དི་ནྣ་ཀཱ་ལེ ས་ཏྠཱ་རཱ ཏ་སྨིཾ ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ སི་ཀྑཱ་པ་དེ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཀཱ་ཎཱ་ཡ སཱ་མི་ཀེ་ན ཨ་ཉྙཱ་ཡ པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡཱ ཨཱ་ནཱི་ཏཱ་ཡ ཀཱ་ཎཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི མེ གྷ་རཱ་ཝཱ་སོ ནཱ་སི་ཏོ’’ཏི དི་ཊྛ་དི་ཊྛེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཝཱི་ཐིཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏུཾ ན ཝི་ས་ཧིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཉ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ག་མཱ་སི. ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཡཱ་གུ་ཁ་ཛྫ་ཀཾ ཨ་དཱ་སི. ས་ཏྠཱ ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ‘‘ཀ་ཧཾ ཀཱ་ཎཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ དི་སྭཱ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཱ རོ་ད་ནྟཱི ཋི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་སཱ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ཏ་སྨཱ ཏུ་མྷེ དི་སྭཱ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཱ རོ་ད་མཱ་ནཱ ཋི་ཏཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ – ‘‘ཀཱ་ཎེ, ཀ་སྨཱ མཾ དི་སྭཱ མ་ངྐུ་བྷཱུ་ཏཱ ནི་ལཱི་ཡི་ཏྭཱ རོ་ད་སཱི’’ཏི. ཨ་ཐ་སྶཱ མཱ་ཏཱ ཏཱ་ཡ ཀ་ཏ་ཀི་རི་ཡཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀིཾ པ་ན ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏེ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ ཏ་ཡཱ དི་ནྣ་ཀཾ ག་ཎྷིཾ་སུ, ཨ་དི་ནྣ་ཀ’’ནྟི? ‘‘དི་ནྣ་ཀཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟཱ ཏ་ཝ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ པ་ཏྟཱ ཏ་ཡཱ དི་ནྣ་ཀཾ ག་ཎྷིཾ་སུ, ཀོ ཏེ་སཾ དོ་སོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ནཾ དོ་སོ’’. ‘‘ཨེ་ཏི་སྶཱ་ཡེ་ཝ དོ་སོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཀཱ་ཎཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀཱ་ཎེ, མ་ཡ྄ཧཾ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཀཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨཱ་ག་ཏཱ, ཨ་ཐ ནེ་སཾ ཏ་ཝ མཱ་ཏ་རཱ པཱུ་ཝཱ དི་ནྣཱ, ཀོ ནཱ་མེ་ཏྠ མ་མ སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དོ་སོ’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ་ནཾ དོ་སོ, མ་ཡ྄ཧ་མེ་ཝ དོ་སོ’’ཏི ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཁ་མཱ་པེ་སི.

ཨ་ཐ་སྶཱ ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི, སཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པུ་ཎི. ས་ཏྠཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ་ན པཱ་ཡཱ་སི. རཱ་ཛཱ དི་སྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ ཝི་ཡ བྷ་ཎེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་མ, དེ་ཝཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, མ་མ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཝ་ནྡ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཐཱ’’ཏི པེ་སེ་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ཋི་ཏཾ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ‘‘ཀ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ག་ཏཱ་ཏྠཱ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏཱ་ཡ གེ་ཧཾ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཀཱ་ཎཱ ཀི་ར བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ཀྐོ་ས་ཏི པ་རི་བྷཱ་ས་ཏི, ཏཾ་ཀཱ་ར་ཎཱ ག་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཝོ, བྷ་ནྟེ, ཏ་སྶཱ ཨ་ན་ཀྐོ་ས་ན་བྷཱ་ཝོ ཀ་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, བྷི་ཀྑཱུ་ན་ཉྩ ཨ་ན་ཀྐོ་སི་ཀཱ ཀ་ཏཱ, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ཊུ་མྦ་སཱ་མི་ནཱི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི སཱ ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་ཀུ་ཊུ་མྦ་སཱ་མི་ནཱི ཀ་ཏཱ, ཨ་ཧཾ པ་ན ནཾ ལོ་ཀི་ཡ་ཀུ་ཊུ་མྦ་སཱ་མི་ནིཾ ཀ་རི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ རཱ་ཛཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་མ་ཧཱ་ཡོ་གྒཾ པ་ཧི་ཎི་ཏྭཱ ཀཱ་ཎཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ས་བྦཱ་བྷ་ར་ཎེ་ཧི ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་དྷཱི་ཏུ་ཊྛཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘མ་མ དྷཱི་ཏ་རཾ པོ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ ག་ཎྷ་ནྟཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐེ་ཀོ ས་བྦ་ཏྠ་ཀ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ དེ་ཝ་སྶ དྷཱི་ཏ་རཾ པོ་སེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ གེ་ཧཾ ནེ་ཏྭཱ ས་བྦཾ ཨི་སྶ་རི་ཡཾ པ་ཊི་ཙྪཱ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ཡ་ཐཱ་རུ་ཙི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ཀཱ་ཎཱ ཙ་ཏཱུ་སུ དྭཱ་རེ་སུ པུ་རི་སེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ ཙ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཙ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནཱ་པི ན ལ་བྷ་ཏི. ཀཱ་ཎཱ་ཡ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ མ་ཧོ་གྷོ ཝི་ཡ པ་ཝ་ཏྟ་ཏི. བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ ‘‘པུ་བྦེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཀཱ་ཎཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རཾ ཀ་རིཾ་སུ, སཱ ཨེ་ཝཾ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རི་ནཱི ཧུ་ཏྭཱ་པི ས་ཏྠཱ་རཾ ཨཱ་ག་མྨ ས་དྡྷཱ་ས་མྤ་དཾ ལ་བྷི. ས་ཏྠཱ་རཱ པུ་ན ཏ་སྶཱ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མ་ནཱ་ར་ཧཾ ཀ་ཏཾ. ཨི་དཱ་ནི ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏ་བྦེ བྷི་ཀྑཱུ ཝཱ བྷི་ཀྑུ་ནི་ཡོ ཝཱ པ་རི་ཡེ་ས་མཱ་ནཱ་པི ན ལ་བྷ་ཏི, ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་ཙྪ་རི་ཡ་གུ་ཎཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ ཏེ་ཧི མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཀཱ་ཎཱ་ཡ ཝི་པྤ་ཊི་སཱ་རོ ཀ་ཏོ, པུ་བྦེ་པི ཀ་རིཾ་སུ་ཡེ་ཝ. ན ཙ ཨི་དཱ་ནེ་ཝ མ་ཡཱ ཀཱ་ཎཱ མ་མ ཝ་ཙ་ན་ཀཱ་རི་ཀཱ ཀ་ཏཱ, པུ་བྦེ་པི ཀ་ཏཱ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཏ་མ་ཏྠཾ སོ་ཏུ་ཀཱ་མེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཡཱ་ཙི་ཏོ –

‘‘ཡ་ཏྠེ་ཀོ ལ་བྷ་ཏེ བ་བྦུ, དུ་ཏི་ཡོ ཏ་ཏྠ ཛཱ་ཡ་ཏི;

ཏ་ཏི་ཡོ ཙ ཙ་ཏུ་ཏྠོ ཙ, ཨི་དཾ ཏེ བ་བྦུ་ཀཱ བི་ལ’’ནྟི. (ཛཱ. ༡.༡.༡༣༧) –

ཨི་དཾ བ་བྦུ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་དཱ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་བྷི་ཀྑཱུ ཙ་ཏྟཱ་རོ བི་ལཱ༹་རཱ ཨ་ཧེ་སུཾ, མཱུ་སི་ཀཱ ཀཱ་ཎཱ, མ་ཎི་ཀཱ་རོ ཨ་ཧ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཛཱ་ཏ་ཀཾ ས་མོ་དྷཱ་ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏེ་པི ཀཱ་ཎཱ དུ་མྨ་ནཱ ཨཱ་ཝི་ལ་ཙི་ཏྟཱ ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ མ་མ ཝ་ཙ་ནེ་ན པ་ས་ནྣ་ཨུ་ད་ཀ་ར་ཧ་དོ ཝི་ཡ ཝི་པྤ་ས་ནྣ་ཙི་ཏྟཱ ཨ་ཧོ་སཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –

༨༢. ‘‘ཡ་ཐཱ་པི ར་ཧ་དོ ག་མྦྷཱི་རོ, ཝི་པྤ་ས་ནྣོ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ;

ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ནི སུ་ཏྭཱ་ན, ཝི་པྤ་སཱི་ད་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ར་ཧ་དོཏི ཡོ ཙ་ཏུ་ར་ངྒི་ནི་ཡཱ་པི སེ་ནཱ་ཡ ཨོ་གཱ་ཧ་ནྟི་ཡཱ ན་ཁུ་བྷ་ཏི ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ ཨུ་ད་ཀ་ཎྞ་ཝོ, ས་བྦཱ་ཀཱ་རེ་ན པ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་ག་མྦྷཱི་རོ ནཱི་ལ་མ་ཧཱ་ས་མུ་དྡོ ར་ཧ་དོ ནཱ་མ. ཏ་སྶ ཧི ཧེ་ཊྛཱ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ མ་ཙྪེ་ཧི ཙ་ལ་ཏི, ཨུ་པ་རི ཏཱ་ཝ་ཏྟ་ཀེ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ཝཱ་ཏེ་ན ཙ་ལ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷེ ཙ་ཏུ་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟེ ཋཱ་ནེ ཨུ་ད་ཀཾ ནི་ཙྩ་ལཾ ཏི་ཊྛ་ཏི. ཨ་ཡཾ ག་མྦྷཱི་རོ ར་ཧ་དོ ནཱ་མ. ཨེ་ཝཾ དྷ་མྨཱ་ནཱིཏི དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨཱ་ནི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡ་ཐཱ ནཱ་མ ར་ཧ་དོ ཨ་ནཱ་ཀུ་ལ་ཏཱ་ཡ ཝི་པྤ་ས་ནྣོ, ཨ་ཙ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ནཱ་ཝི་ལོ, ཨེ་ཝཾ མ་མ དེ་ས་ནཱ་དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་མ་གྒཱ་དི་ཝ་སེ་ན ནི་རུ་པ་ཀྐི་ལེ་ས་ཙི་ཏྟ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ནྟཱ ཝི་པྤ་སཱི་ད་ནྟི པ་ཎྜི་ཏཱ, ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟཱ པ་ན ཨེ་ཀ་ནྟ་ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ཝ ཧོ་ནྟཱི་ཏི.

དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.

ཀཱ་ཎ་མཱ་ཏུ་ཝ་ཏྠུ ས་ཏྟ་མཾ.