༧. སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛི་ཝ་ཏྠུ
ཙ་ར་ནྟི བཱ་ལཱ དུ་མྨེ་དྷཱཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛིཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི. སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛི་ཝ་ཏྠུ ཨུ་དཱ་ནེ (ཨུ་དཱ. ༤༣) ཨཱ་ག་ཏ་མེ་ཝ.
ཏ་དཱ ཧི སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛི པ་རི་ས་པ་རི་ཡ་ནྟེ ནི་སི་ནྣོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ས་ཏྠུ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏུ་ཀཱ་མོ པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ཨོ་གཱ་ཧི་ཏུཾ ཨ་ཝི་ས་ཧ་ནྟོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ག་ནྟྭཱ ནི་ཝ་ཏྟ་ན་ཀཱ་ལེ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཡཾ སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛི ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ཏྠུ སཱ་ས་ནེ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ པཱ་ཀ་ཊཾ ཀཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ’’ཏི ཉ་ཏྭཱ ‘‘ཝཱི་མཾ་སི་སྶཱ་མི ན’’ནྟི ག་ནྟྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ ཋི་ཏོ་ཝ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སུ་པྤ་བུ་དྡྷ, ཏྭཾ མ་ནུ་སྶ་ད་ལི་དྡོ མ་ནུ་སྶ་ཝ་རཱ་ཀོ, ཨ་ཧཾ ཏེ ཨ་པ་རི་ཡ་ནྟཾ དྷ་ནཾ ད་སྶཱ་མི, ‘བུ་དྡྷོ ན བུ་དྡྷོ, དྷ་མྨོ ན དྷ་མྨོ, ས་ངྒྷོ ན ས་ངྒྷོ, ཨ་ལཾ མེ བུ་དྡྷེ་ན, ཨ་ལཾ མེ དྷ་མྨེ་ན, ཨ་ལཾ མེ ས་ངྒྷེ་ནཱ’ཏི ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ སོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀོ་སི ཏྭ’’ནྟི? ‘‘ཨ་ཧཾ ས་ཀྐོ’’ཏི. ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལ, ཨ་ཧི་རི་ཀ ཏྭཾ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ཡུ་ཏྟ་རཱུ་པོ, ཏྭཾ མཾ ‘‘དུ་གྒ་ཏོ ད་ལི་དྡོ ཀ་པ་ཎོ’’ཏི ཝ་དེ་སི, ནེ་ཝཱ་ཧཾ དུ་གྒ་ཏོ, ན ད་ལི་དྡོ, སུ་ཁ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧ་མ་སྨི མ་ཧ་དྡྷ་ནོ –
‘‘ས་དྡྷཱ་དྷ་ནཾ སཱི་ལ་དྷ་ནཾ, ཧི་རཱི ཨོ་ཏྟ་པྤི་ཡཾ དྷ་ནཾ;
སུ་ཏ་དྷ་ན་ཉྩ ཙཱ་གོ ཙ, པ་ཉྙཱ ཝེ ས་ཏྟ་མཾ དྷ་ནཾ.
‘‘ཡ་སྶ ཨེ་ཏེ དྷ་ནཱ ཨ་ཏྠི, ཨི་ཏྠི་ཡཱ པུ་རི་ས་སྶ ཝཱ;
‘ཨ་ད་ལི་དྡོ’ཏི ཏཾ ཨཱ་ཧུ, ཨ་མོ་གྷཾ ཏ་སྶ ཛཱི་ཝི་ཏ’’ནྟི. (ཨ. ནི. ༧.༥-༦) –
ཨི་མཱ་ནི མེ ས་ཏྟ་ཝི་དྷ་ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཱ་ནི ས་ནྟི, ཡེ་ས་ཉྷི ཨི་མཱ་ནི ས་ཏྟ དྷ་ནཱ་ནི ས་ནྟི, ན ཏེ བུ་དྡྷེ་ཧི ཝཱ པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷེ་ཧི ཝཱ ‘‘ད་ལི་དྡཱ’’ཏི ཝུ་ཙྩ་ནྟཱི་ཏི. ས་ཀྐོ ཏ་སྶ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ཏཾ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨོ་ཧཱ་ཡ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་བྦཾ ཏཾ ཝ་ཙ་ན་པ་ཊི་ཝ་ཙ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ཨ་ཐ ནཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཁོ, ས་ཀྐ, ས་ཀྐཱ ཏཱ་དི་སཱ་ནཾ ས་ཏེ་ན་པི ས་ཧ་སྶེ་ན་པི སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛིཾ ‘བུ་དྡྷོ ན བུ་དྡྷོ’ཏི ཝཱ, ‘དྷ་མྨོ ན དྷ་མྨོ’ཏི ཝཱ, ‘ས་ངྒྷོ ན ས་ངྒྷོ’ཏི ཝཱ ཀ་ཐཱ་པེ་ཏུ’’ནྟི. སུ་པྤ་བུ་དྡྷོ་པི ཁོ ཀུ་ཊྛི ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ཀ་ཏ་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རོ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་གུ་ཎཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ཝུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཨ་ཐ ནཾ ཨ་ཙི་ར་པ་ཀྐ་ནྟཾ གཱ་ཝཱི ཏ་རུ་ཎ་ཝ་ཙྪཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སི.
སཱ ཀི་ར ཨེ་ཀཱ ཡ་ཀྑི་ནཱི པུ་ཀྐུ་སཱ་ཏི་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ, བཱ་ཧི་ཡཾ དཱ་རུ་ཙཱི་རི་ཡཾ, ཏ་མྦ་དཱ་ཋི་ཀ་ཙོ་ར་གྷཱ་ཏ་ཀཾ, སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛི་ནྟི ཨི་མེ་སཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ ཨ་ནེ་ཀ་ས་ཏེ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ གཱ་ཝཱི ཧུ་ཏྭཱ ཛཱི་ཝི་ཏཱ ཝོ་རོ་པེ་སི. ཏེ ཀི་ར ཨ་ཏཱི་ཏེ ཙ་ཏྟཱ་རོ སེ་ཊྛི་པུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ ན་ག་ར་སོ་བྷི་ནིཾ ག་ཎི་ཀཾ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ནེ་ཏྭཱ དི་ཝ་སཾ ས་མྤ་ཏྟིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ ཨེ་ཝཾ ས་མྨ་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཨ་ཉྙོ ན་ཏྠི, ཨི་མི་སྶཱ ཨ་མྷེ་ཧི དི་ནྣཾ ཀ་ཧཱ་པ་ཎ་ས་ཧ་སྶ་ཉྩ ས་བྦ་ཉྩ པ་སཱ་དྷ་ན་བྷ་ཎྜཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་མཾ མཱ་རེ་ཏྭཱ ག་ཙྪཱ་མཱ’’ཏི. སཱ ཏེ་སཾ ཀ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ ནི་ལླ་ཛྫཱ, མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ ཨ་བྷི་ར་མི་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི མཾ མཱ་རེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ, ཛཱ་ནི་སྶཱ་མི ནེ་སཾ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཡུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི ཏེ་ཧི མཱ་རི་ཡ་མཱ་ནཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཡ་ཀྑི་ནཱི ཧུ་ཏྭཱ ཡ་ཐཱ མཾ ཨེ་ཏེ མཱ་རེ་ནྟི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཏེ མཱ་རེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཏ་སྶ ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨི་མེ མཱ་རེ་སི. ས་མྦ་ཧུ་ལཱ བྷི་ཀྑཱུ ཏ་སྶ ཀཱ་ལ་ཀི་རི་ཡཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏྭཱ ‘‘ཏ་སྶ ཀཱ ག་ཏི, ཀེ་ན ཙ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཀུ་ཊྛི་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟོ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ཨུ་པྤ་ནྣ་བྷཱ་ཝ་ཉྩ ཏ་ག་ར་སི་ཁི་པ་ཙྩེ་ཀ་བུ་དྡྷཾ དི་སྭཱ ནི་ཊྛུ་བྷི་ཏྭཱ ཨ་པ་ས་བྱཾ ཀ་ཏྭཱ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ནི་ར་ཡེ པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཝི་པཱ་ཀཱ་ཝ་སེ་སེ་ན ཨི་དཱ་ནི ཀུ་ཊྛི་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ཉྩ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་མེ ས་ཏྟཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཊུ་ཀ་ཝི་པཱ་ཀ་ཀ་མྨཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ ཨུ་ཏྟ་རི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༦༦. ‘‘ཙ་ར་ནྟི བཱ་ལཱ དུ་མྨེ་དྷཱ, ཨ་མི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱ;
ཀ་རོ་ནྟཱ པཱ་པ་ཀཾ ཀ་མྨཾ, ཡཾ ཧོ་ཏི ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལ’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཙ་ར་ནྟཱིཏི ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལ་མེ་ཝ ཀ་རོ་ནྟཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟི. བཱ་ལཱཏི ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཏྠ་ཉྩ པ་ར་ལོ་ཀ་ཏྠ་ཉྩ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟཱ ཨི་དྷ བཱ་ལཱ ནཱ་མ. དུ་མྨེ་དྷཱཏི དུ་པྤ་ཉྙཱ. ཨ་མི་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཨ་ཏྟ་ནཱཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་མི་ཏྟ་བྷཱུ་ཏེ་ན ཝི་ཡ ཝེ་རི་ནཱ ཧུ་ཏྭཱ. ཀ་ཊུ་ཀ་པྥ་ལནྟི ཏི་ཁི་ཎ་ཕ་ལཾ དུ་ཀྑ་ཕ་ལ་ནྟི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སཱུ་ཏི.
སུ་པྤ་བུ་དྡྷ་ཀུ་ཊྛི་ཝ་ཏྠུ ས་ཏྟ་མཾ.