༡༡. ཛ་མྦུ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
མཱ་སེ མཱ་སེཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཛ་མྦུ་ཀཾ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨ་ཏཱི་ཏེ ཀི་ར ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ གཱ་མ་ཝཱ་སཱི ཨེ་ཀོ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཨེ་ཀ་སྶ ཐེ་ར་སྶ ཝི་ཧཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཝི་ཧ་ར་ནྟཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི པ་ཙྩ་ཡེ་ཧི ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཐེ་རོ ཏ་སྶ གེ་ཧེ ནི་བ་དྡྷཾ བྷུ་ཉྫ་ཏི. ཨ་ཐེ་ཀོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ བྷི་ཀྑུ དི་ཝཱ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ ཏ་སྶ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ པཱ་པུ་ཎི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཏཾ དི་སྭཱ ཏ་སྶ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐེ པ་ས་ནྣོ གེ་ཧཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཀྐ་ཙྩཾ པ་ཎཱི་ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ར་ཛི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི མ་ཧ་ནྟཾ སཱ་ཊ་ཀཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀེ་སཱ ཝོ དཱི་གྷཱ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཀེ་སོ་རོ་པ་ན་ཏྠཱ་ཡ ནྷཱ་པི་ཏཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, ས་ཡ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཙ ཝོ མ་ཉྩ་ཀཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ནི་བ་དྡྷཾ གེ་ཧེ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ བྷི་ཀྑུ ཏཾ ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི, ‘‘ཨ་ཡཾ ཏཾ མུ་ཧུ་ཏྟཾ དི་ཊྛ་ཀ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ཏི, ནི་བ་དྡྷཾ གེ་ཧེ བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ ན ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ཨི་ཏ་རོ་པི ཏེ་ནེ་ཝ ས་དྡྷིཾ ག་ནྟྭཱ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ་ན དི་ནྣ་སཱ་ཊ་ཀཾ ར་ཛི་ཏྭཱ ནི་ཝཱ་སེ་སི. ཀུ་ཊ་མྦི་ཀོ་པི ནྷཱ་པི་ཏཾ ཨཱ་དཱ་ཡ ག་ནྟྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཀེ་སེ ཨོ་ཧཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ཉྩ་ཀཾ ཨ་ཏྠ་རཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ མ་ཉྩ་ཀེ ས་ཡ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ དྭེ་པི ཐེ་རེ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ ཏ་སྶ ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཡི་ར་མཱ་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨ་ཐ་སྶ སོ སཱ་ཡཾ ཐེ་ར་སྶ ནི་པ་ནྣ་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཙ་ཏཱུ་ཧཱ་ཀཱ་རེ་ཧི ཐེ་རཾ ཨ་ཀྐོ་སི, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ ཏེ གེ་ཧེ བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫ་ན་ཏོ ཝ་ར་ཏ་རཾ མཱི་ལ༹ྷཾ ཁཱ་དི་ཏུཾ, ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ་ན ཨཱ་ནཱི་ཏ་ནྷཱ་པི་ཏེ་ན ཀེ་སོ་ཧཱ་རཱ་པ་ན་ཏོ ཝ་ར་ཏ་རཾ ཏཱ་ལ་ཊྛི་ཀེ་ན ཀེ་སེ ལུ་ཉྩཱ་པེ་ཏུཾ. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ་ན དི་ནྣ་སཱ་ཊ་ཀ་ནི་ཝཱ་ས་ན་ཏོ ཝ་ར་ཏ་རཾ ན་གྒེ་ན ཝི་ཙ་རི་ཏུཾ, ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀེ་ན ཨཱ་བྷ་ཏ་མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫ་ན་ཏོ ཝ་ར་ཏ་རཾ བྷཱུ་མི་ཡཾ ནི་པ་ཛྫི་ཏུ’’ནྟི. ཐེ་རོ་པི ‘‘མཱ ཨེ་ས བཱ་ལོ མཾ ནི་སྶཱ་ཡ ན་སྶཱི’’ཏི ནི་མ་ནྟ་ནཾ ཨ་ནཱ་དི་ཡི་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཡ་ཐཱ་སུ་ཁཾ ཨ་ག་མཱ་སི. ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ་པི པཱ་ཏོ་ཝ ཝི་ཧཱ་རེ ཀ་ཏྟ་བྦ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡ ‘‘ཨི་དཱ་ནི་པི ཨཱ་ག་ནྟུ་ཀོ ནི་དྡཱ་ཡ་ཏི, གྷ་ཎྜི་ཀ་ས་དྡེ་ན པ་བུ་ཛ྄ཛྷེ་ཡྻཱ’’ཏི ས་ཉྙཱ་ཡ ན་ཁ་པི་ཊྛེ་ནེ་ཝ གྷ་ཎྜིཾ པ་ཧ་རི་ཏྭཱ གཱ་མཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ་པི ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མ་ན་མ་གྒཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ནེ་ཝཱ་སི་ཀཾ དི་སྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཐེ་རོ ཀུ་ཧི’’ནྟི པུ་ཙྪི. ཨ་ཐ ནཾ ནེ་ཝཱ་སི་ཀོ ‘‘མཱ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཀི་ཉྩི ཨ་ཝ་ཙ, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཀུ་ལཱུ་པ་ཀོ ཧི་ཡྻོ, ཏ་ཝ ནི་ཀྑ་ནྟ་ཝེ་ལཱ་ཡ ཨོ་ཝ་ར་ཀཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ནི་དྡཾ ཨོ་ཀྐ་ནྟོ པཱ་ཏོ་ཝ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ མ་མ ཝི་ཧཱ་ར་ས་མྨ་ཛྫ་ན་ས་དྡ་མྤི པཱ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊ་པ་རི་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡ་གྷ་ཊེ་སུ ཨུ་ད་ཀ་སི་ཉྩ་ན་ས་དྡ་མྤི གྷ་ཎྜི་ཀ་ས་དྡ་མྤི ཀ་རོ་ནྟ་སྶ ན ཛཱ་ནཱ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་དི་སཱ་ཡ ཨི་རི་ཡཱ་པ་ཐ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ མེ ཨ་ཡྻ་སྶ ཡཱ་ཝ ཨི་མ་མྷཱ ཀཱ་ལཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ནཾ ནཱ་མ ན་ཏྠི, མཾ པ་ན ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཾ དི་སྭཱ ཨ་དྡྷཱ ཨི་མི་ནཱ བྷ་ད་ནྟེ་ན ཀི་ཉྩི ཝུ་ཏྟཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ ས་ཀྐ་ཙྩཾ བྷོ་ཛེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཏྟཾ སཱ་དྷུ་ཀཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ནཱ་ན་གྒ་ར་ས་བྷོ་ཛ་ན་སྶ པཱུ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ས་ཙེ མེ ཨ་ཡྻཾ པ་སྶེ་ཡྻཱ་ཐ, ཨི་མ་མ་སྶ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་དེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ.
ཨི་ཏ་རོ ཏཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ་ཝ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ས་ཙེ སོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ བྷུ་ཉྫི་སྶ་ཏི, ཨི་མ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ཋཱ་ནེ པ་ལུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཚ་ཌྜེ་ཏྭཱ ཐེ་ར་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཏ་ཏྠ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ན ཨ་དྡ་ས. ཨ་ཐ ནཾ ཨེ་ཏྟ་ཀ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཀ་ཏ་ཏྟཱ ཝཱི་ས་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཀ་ཏོ་པི ས་མ་ཎ་དྷ་མྨོ ར་ཀྑི་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པ་ན ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝི་ཏྭཱ ཨི་མ་སྨིཾ བུ་དྡྷུ་པྤཱ་དེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ བ་ཧྭ་ནྣ་པཱ་ནེ ཀུ་ལ་གྷ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི. སོ པ་ད་སཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ནེ་ཝ ས་ཡ་ནེ ས་ཡི་ཏུཾ, ན བྷ་ཏྟཾ བྷུ་ཉྫི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ་ཉྫ་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི. ‘‘བཱ་ལ་ཏཱ་ཡ ཨ་ཛཱ་ན་ནྟོ ཀ་རོ་ཏཱི’’ཏི ཏཾ པོ་ས་ཡིཾ་སུ. མ་ཧ་ལླ་ཀ་ཀཱ་ལེ་པི ཝ་ཏྠཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ན ཨི་ཙྪ་ཏི, ན་གྒོ་ཝ ཝི་ཙ་ར་ཏི, བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཡ་ཏི, ཨ་ཏྟ་ནོ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ་ཉྫ་མེ་ཝ ཁཱ་ད་ཏི. ཨ་ཐ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ‘‘ནཱ་ཡཾ ཀུ་ལ་གྷ་ར་སྶ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ, ཀེ་ཝ་ལཾ ཨ་ལ་ཛྫ་ན་ཀོ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨེ་ས ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀཾ ནེ་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མཾ དཱ་ར་ཀཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཨ་དཾ་སུ. ཨ་ཐ ནཾ ཏེ པ་བྦཱ་ཛེ་སུཾ. པ་བྦཱ་ཛེ་ནྟཱ ཙ པ་ན ག་ལ་པྤ་མཱ་ཎེ ཨཱ་ཝཱ་ཊེ ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཨཾ་ས་ཀཱུ་ཊཱ་ནཾ ཨུ་པ་རིཾ པ་ད་རཱ་ནི ད་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཨུ་པ་རི ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ལ་ཊྛི་ཁ་ཎྜེ་ན ཀེ་སེ ལུ་ཉྩིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པ་ཀྐ་མིཾ་སུ.
པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ‘‘ཨེ་ཧི, གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཏཾ ཝ་དིཾ་སུ. སོ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨ་ཧཾ ཨི་དྷེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ན ཨི་ཙྪི. ཨ་ཐ ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝ་ཏྭཱ ཨ་ནི་ཙྪ་མཱ་ནཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་ག་མཾ་སུ. སོ་པི ཏེ་སཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊི་ཡཱ པ་ད་རཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨུ་བྷོ་ཧི ཧ་ཏྠེ་ཧི ཨཱ་ལོ་པཾ ཨཱ་ལོ་པཾ ཀ་ཏྭཱ གཱུ་ཐཾ ཁཱ་དི. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ཏ་སྶ ཨ་ནྟོ་གཱ་མ་ཏོ ཨཱ་ཧཱ་རཾ པ་ཧི་ཎིཾ་སུ. ཏ་མྤི ན ཨི་ཙྪི. པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ་པི ‘‘ན མེ ཨི་མི་ནཱ ཨ་ཏྠོ. ལ་དྡྷོ མེ ཨཱ་ཧཱ་རོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀ་ཧཾ ལ་དྡྷོ’’ཏི? ‘‘ཨི་དྷེ་ཝ ལ་དྡྷོ’’ཏི. ཨེ་ཝཾ དུ་ཏི་ཡེ ཏ་ཏི་ཡེ ཙ་ཏུ་ཏྠེ་པི དི་ཝ་སེ ཏེ་ཧི བ་ཧུ་མྤི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷེ་ཝ བྷ་ཝི་སྶཱ་མཱི’’ཏི གཱ་མཾ ག་ནྟུཾ ན ཨི་ཙྪི. ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ‘‘ཨ་ཡཾ དི་ཝ་སེ དི་ཝ་སེ ནེ་ཝ གཱ་མཾ པ་ཝི་སི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ན ཨ་མྷེ་ཧི པ་ཧི་ཏཱ་ཧཱ་རཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ‘ཨི་དྷེ་ཝ མེ ལ་དྡྷོ’ཏི ཝ་ད་ཏི, ཀིཾ ནུ ཁོ ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་གྒ་ཎྷི་སྶཱ་མ ན’’ནྟི གཱ་མཾ པ་ཝི་ས་ནྟཱ ཨེ་ཀཾ དྭེ ཛ་ནེ ཏ་སྶ པ་རི་གྒ་ཎྷ་ན་ཏྠཾ ཨོ་ཧཱ་ཡ ག་མིཾ་སུ. ཏེ པ་ཙྪ་ཏོ ག་ཙྪ་ནྟཱ ཝི་ཡ ཧུ་ཏྭཱ ནི་ལཱི་ཡིཾ་སུ. སོ་པི ཏེ་སཾ ག་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པུ་རི་མ་ན་ཡེ་ནེ་ཝ ཝ་ཙྩ་ཀུ་ཊིཾ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ གཱུ་ཐཾ ཁཱ་དི.
ཨི་ཏ་རེ ཏ་སྶ ཀི་རི་ཡཾ དི་སྭཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙ་ཡིཾ་སུ. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ ‘‘ཨ་ཧོ བྷཱ་རི་ཡཾ ཀ་མྨཾ, ས་ཙེ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ སཱ་ཝ་ཀཱ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ, ‘ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཀཱ གཱུ་ཐཾ ཁཱ་ད་མཱ་ནཱ ཝི་ཙ་ར་ནྟཱི’ཏི ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཀི་ཏྟིཾ པ་ཀཱ་སེ་ཡྻུཾ, ནཱ་ཡཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ’’ཏི ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ས་ནྟི་ཀཱ ནཱི་ཧ་རིཾ་སུ. སོ ཏེ་ཧི ནཱི་ཧ་རི་ཏོ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནེ པ་ཏྠ་རི་ཏོ ཨེ་ཀོ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ ཨ་ཏྠི. ཏ་སྨིཾ མ་ཧ་ནྟཾ སོ་ཎྜི, པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨུ་ཙྩཱ་ར་ཀ་ར་ཎ་ཊྛཱ་ནཾ. སོ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ར་ཏྟིཾ གཱུ་ཐཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ས་རཱི་ར་ཝ་ལ་ཉྫ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཨཱ་ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀེ་ན ཧ་ཏྠེ་ན པཱ་སཱ་ཎ་སྶ ཨེ་ཀཾ ཨ་ནྟཾ ཨོ་ལུ་བྦྷ ཨེ་ཀཾ པཱ་དཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཛ་ཎྞུ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷཾ་ཝཱ་ཏཱ་བྷི་མུ་ཁོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི. མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ཏཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀ་སྨཱ ཨ་ཡྻོ མུ་ཁཾ ཝི་ཝ་རི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ’’ཏི པུ་ཙྪ་ཏི. ‘‘ཨ་ཧཾ ཝཱ་ཏ་བྷ་ཀྑོ, ཨ་ཉྙོ མེ ཨཱ་ཧཱ་རོ ན་ཏྠཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་དཾ ཛ་ཎྞུ་ཀེ ཀ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་སི, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་གྒ་ཏ་པོ གྷོ་ར་ཏ་པོ, མ་ཡཱ དྭཱི་ཧི པཱ་དེ་ཧི ཨ་ཀྐ་ནྟཱ པ་ཐ་ཝཱི ཀ་མྤ་ཏི, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་དཾ ཨུ་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ཛ་ཎྞུ་ཀེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཋི་ཏོ་མྷི. ཨ་ཧ་ཉྷི ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་མི, ན ནི་སཱི་དཱ་མི, ན ནི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ནཱ་མ ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཝ་ཙ་ན་མ་ཏྟ་མེ་ཝ ས་དྡ་ཧ་ནྟི, ཏ་སྨཱ ‘‘ཨ་ཧོ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཾ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་པི ནཱ་མ ཏ་པ་སྶི་ནོ ཧོ་ནྟི, ན ནོ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ དི་ཊྛ་པུ་བྦཱ’’ཏི ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ངྑུ་བྷི་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ མཱ་སེ མཱ་སེ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་བྷི་ཧ་ར་ནྟི. སོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝཱ་ཏ་མེ་ཝ བྷ་ཀྑཱ་མི, ན ཨ་ཉྙཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ. ཨ་ཉྙ་ཉྷི མེ ཁཱ་ད་ནྟ་སྶ ཏ་པོ ན་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཏེ་ཧི ཨ་བྷི་ཧ་ཊཾ ན ཀི་ཉྩི ཨི་ཙྪ་ཏི. མ་ནུ་སྶཱ ‘‘མཱ ནོ, བྷ་ནྟེ, ནཱ་སེ་ཐ, ཏུ་མྷཱ་དི་སེ་ན གྷོ་ར་ཏ་པེ་ན པ་རི་བྷོ་གེ ཀ་ཏེ ཨ་མྷཱ་ཀཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟི. ཏ་སྶ ཨ་ཉྙོ ཨཱ་ཧཱ་རོ ན རུ་ཙྩ་ཏི. མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་ན ཡཱ་ཙ་ནཱ་ཡ པཱི་ལི༹་ཏོ ཏེ་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏཱ་ནི ས་པྤི་ཕཱ་ཎི་ཏཱ་དཱི་ནི ཀུ་ས་གྒེ་ན ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘‘ག་ཙྪ་ཐ, ཨ་ལཾ ཝོ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཙཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་སི. ཨེ་ཝཾ སོ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ན་གྒོ གཱུ་ཐཾ ཁཱ་ད་ནྟོ ཀེ་སེ ལུ་ཉྩ་ནྟོ བྷཱུ་མི་ཡཾ ས་ཡ་མཱ་ནོ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི.
བུ་དྡྷཱ་ན་མྤི ཁོ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀ་ཝོ་ལོ་ཀ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏ་སྨཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩཱུ་ས་ས་མ་ཡེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟ་སྶ ཨ་ཡཾ ཛ་མྦུ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ པ་ཉྙཱ་ཡི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ ‘‘ཨ་ཧཾ ཨེ་ཏཾ ཨཱ་དིཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ གཱ་ཐཾ བྷཱ་སི་སྶཱ་མི, གཱ་ཐཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི. ཨི་མཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ནི་སྶཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ སོ་ཏྠི་བྷཱ་ཝཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཉ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ ཨཱ་ན་ནྡ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨཱ་ན་ནྡ, ཛ་མྦུ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཏུ་མྷེ་ཡེ་ཝ ག་མི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཨ་ཧ་མེ་ཝཱ’’ཏི ཨེ་ཝཾ ཝ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ པཱ་ཡཱ་སི.
དེ་ཝ་ཏཱ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཏྠཱ སཱ་ཡཾ ཛ་མྦུ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཙ ཛེ་གུ་ཙྪེ ཨུ་ཙྩཱ་ར་པ་སྶཱ་ཝ་ད་ནྟ་ཀ་ཊྛ་ཀི་ལི་ཊྛེ པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎེ ཝ་ས་ཏི, དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨཱ་ནུ་བྷཱ་ཝེ་ན ཏཾ མུ་ཧུ་ཏྟཾ་ཡེ་ཝ དེ་ཝཾ ཝ་སྶཱ་པེ་སུཾ. པི་ཊྛི་པཱ་སཱ་ཎོ སུ་ཙི ནི་མྨ་ལོ ཨ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ཨུ་པ་རི པ་ཉྩ་ཝ་ཎྞཾ པུ་པྥ་ཝ་སྶཾ ཝ་སྶཱ་པེ་སུཾ. ས་ཏྠཱ སཱ་ཡཾ ཛ་མྦུ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ‘‘ཛ་མྦུ་ཀཱ’’ཏི ས་དྡ་མ་ཀཱ་སི. ཛ་མྦུ་ཀོ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་ས, དུ་ཛྫ་ནོ མཾ ཛ་མྦུ་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ཀོ ཨེ་སོ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཨ་ཧཾ ས་མ་ཎོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི? ‘‘ཨ་ཛྫ མེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཨི་དྷ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཨི་མ་སྨིཾ ཋཱ་ནེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ཛ་མྦུ་ཀ, མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི, ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ མེ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ དེ་ཧི, པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ནཱ་མ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ པ་ཏྠེ་ནྟི, མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶཾ, པ་ས་ཝོ པ་ས་ཝ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, པ་བྦ་ཛི་ཏོ་མྷཱི’’ཏི. ‘‘ས་ཙེ ཏྭཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀ་ཧཾ ཏེ ལཱ་བུ་ཀཾ, ཀ་ཧཾ དྷཱུ་མ་ཀ་ཊ་ཙྪུ་ཀོ, ཀ་ཧཾ ཡ་ཉྙ་སུ་ཏྟ་ཀ’’ནྟི? ‘‘‘ཨ་ཏྠེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ, ཝི་སུཾ ཝི་སུཾ པ་ན ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་ར་ཎཾ དུ་ཀྑ’ནྟི ཨ་བྦྷ་ནྟ་རེ་ནེ་ཝ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙ་རཱ་མཱི’’ཏི. སོ ‘‘ཙ་རི་སྶ་སི ཏྭཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ’’ཏི ཀུ་ཛ྄ཛྷི. ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཧོ་ཏུ, ཛ་མྦུ་ཀ, མཱ ཀུ་ཛ྄ཛྷ, ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ མེ ཨཱ་ཙི་ཀྑཱ’’ཏི. ‘‘ན་ཏྠི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཨེ་ཏྠ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན’’ནྟི.
ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ན་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨེ་ཀཾ པ་བྦྷཱ་རཾ ཨ་ཏྠི, ཏཾ ནི་དྡི་ས་ནྟོ ‘‘ཨེ་ཏ་སྨིཾ པ་བྦྷཱ་རེ ཀོ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ན་ཏྠི ཀོ་ཙི, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཏཾ མ་ཡ྄ཧཾ དེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཏྭ་ཉྙེ་ཝ ཛཱ་ན, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི. ས་ཏྠཱ པ་བྦྷཱ་རེ ནི་སཱི་ད་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དི. པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ ཙ་ཏུ་དྡི་སཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟཱ ས་ཏྠུ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཛ་མྦུ་ཀོ ཨོ་བྷཱ་སཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ཨོ་བྷཱ་སོ ནཱ་མེ་སོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ ཨཱ་ག་མི. ཛ་མྦུ་ཀོ ཏ་མྤི དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ནཱ་མེ་སོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ཨེ་ཀཱ་ཡ ཨ་ངྒུ་ལི་ཡཱ ཨེ་ཀཾ, དྭཱི་ཧི དྭེ, ད་ས་ཧི ད་ས ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལཱ༹་ནི ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏུཾ ས་མ་ཏྠོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ ས་ཀ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨེ་ཀོ་བྷཱ་སཾ ཀ་རོ་ནྟོ ཨཱ་ག་མི. ཛ་མྦུ་ཀོ ཏ་མྤི དི་སྭཱ ‘‘ཀོ ནུ ཁོ ཨེ་སོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པཱ་ཏོ་ཝ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏོ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪི – ‘‘མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ས་ནྟི་ཀཾ ཙ་ཏ་སྶོ དི་སཱ ཨོ་བྷཱ་སེ་ནྟོ ཀེ ཨཱ་ག་ཏཱ’’ཏི? ‘‘ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘མཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ཧི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཛ་མྦུ་ཀ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱུ་ན་མྤི ཨ་ཏི་རཱ་ཛཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ པ་ན ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི? ‘‘ས་ཀྐོ དེ་ཝ་རཱ་ཛཱ, ཛ་མྦུ་ཀཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ’’ཏི? ‘‘མཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུ་མེ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ ས་ཀྐ་དེ་ཝ་རཱ་ཛ་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཛ་མྦུ་ཀ, ས་ཀྐ་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ་མྷི, ཨེ་སོ པ་ན མ་ཡ྄ཧཾ གི་ལཱ་ནུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཀ་པྤི་ཡ་ཀཱ་ར་ཀ་སཱ་མ་ཎེ་ར་ས་དི་སོ’’ཏི. ‘‘པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མེ ས་ཀ་ལཾ ཨ་ར་ཉྙཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཀོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི? ‘‘ཡཾ ལོ་ཀེ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ད་ཡོ ཁི་པི་ཏྭཱ པ་ཀྑ་ལི་ཏྭཱ ‘ན་མོ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨུ་ནོ’ཏི ཝ་ད་ནྟི, སོ ཨེ་ཝ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨཱ’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏྭཾ མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་ཏོ་པི ཨུ་ཏྟ་རི་ཏ་རོ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཛ་མྦུ་ཀ, ཨ་ཧ་ཉྷི བྲ་ཧྨུ་ནཱ་པི ཨ་ཏི་བྲ་ཧྨཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་ཙྪ་རི་ཡོ་སི ཏྭཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎ, མ་ཡ྄ཧཾ པ་ན པ་ཉྩ པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨི་དྷ ཝ་ས་ནྟ་སྶ ཨེ་ཏེ་སུ ཨེ་ཀོ་པི མཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཏུཾ ནཱ་ག་ཏ་པུ་བྦོ. ཨ་ཧ་ཉྷི ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཨ་དྡྷཱ་ནཾ ཝཱ་ཏ་བྷ་ཀྑོ ཧུ་ཏྭཱ ཋི་ཏ་ཀོ་ཝ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སིཾ, ན ཏཱ་ཝ ཏེ མ་ཡ྄ཧཾ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏ་པུ་བྦཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ས་ཏྠཱ ཨཱ་ཧ – ཛ་མྦུ་ཀ, ཏྭཾ ལོ་ཀ་སྨིཾ ཨ་ནྡྷ་བཱ་ལཾ མ་ཧཱ་ཛ་ནཾ ཝ་ཉྩ་ཡ་མཱ་ནོ མ་མྤི ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཛཱ་ཏོ, ན་ནུ ཏྭཾ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི གཱུ་ཐ་མེ་ཝ ཁཱ་དི, བྷཱུ་མི་ཡཾ་ཡེ་ཝ ནི་པ་ཛྫི, ན་གྒོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རི, ཏཱ་ལ་ཊྛི་ཁ་ཎྜེ་ན ཀེ་སེ ལུ་ཉྩི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན ལོ་ཀཾ ཝ་ཉྩེ་ནྟོ ‘‘ཨ་ཧཾ ཝཱ་ཏ་བྷ་ཀྑོ, ཨེ་ཀ་པཱ་དེ་ན ཏི་ཊྛཱ་མི, ན ནི་སཱི་དཱ་མི, ན ནི་པ་ཛྫཱ་མཱི’’ཏི ཝ་དེ་སི, ‘‘མ་མ་མྤི ཝ་ཉྩེ་ཏུ་ཀཱ་མོ་སི པུ་བྦེ་པི ཏྭཾ པཱ་པི་ཀཾ ལཱ་མི་ཀཾ དི་ཊྛིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ གཱུ་ཐ་བྷ་ཀྑོ བྷཱུ་མི་ས་ཡོ ན་གྒོ ཝི་ཙ་ར་ནྟོ ཏཱ་ལ་ཊྛི་ཁ་ཎྜེ་ན ཀེ་ས་ལུ་ཉྩ་ནཾ པ་ཏྟོ, ཨི་དཱ་ནི་པི པཱ་པི་ཀཾ ལཱ་མི་ཀཾ དི་ཊྛི་མེ་ཝ ག་ཎྷཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ པ་ན མ་ཡཱ ཀ་ཏཾ, མ་ཧཱ་ས་མ་ཎཱ’’ཏི? ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ པུ་བྦེ ཀ་ཏ་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏ་སྶ ས་ཏྠ་རི ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ སཾ་ཝེ་གོ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཧི་རོ་ཏྟ་པྤཾ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཾ, སོ ཨུ་ཀྐུ་ཊི་ཀོ ནི་སཱི་དི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ཏྠཱ ཨུ་ད་ཀ་སཱ་ཊི་ཀཾ ཁི་པི་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. སོ ཏཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ཨ་ནུ་པུ་བྦིཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི. སོ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་བྦ་ཛྫ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད་ཉྩ ཡཱ་ཙི. ཨེ་ཏྟཱ་ཝ་ཏཱ ཏ་སྶ པུ་རི་མ་ཀ་མྨཾ པ་རི་ཀྑཱི་ཎཾ. ཨ་ཡ་ཉྷི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་མ་ཧཱ་ཐེ་རཾ ཙ་ཏཱུ་ཧི ཨ་ཀྐོ་སེ་ཧི ཨ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཡཱ་ཝཱ་ཡཾ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝཱི ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཱ་དྷི་ཀཾ ཡོ་ཛ་ནཾ ཨུ་སྶ་ནྣཱ, ཏཱ་ཝ ཨ་ཝཱི་ཙི་མྷི པ་ཙྩི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ པ་ཀྐཱ་ཝ་སེ་སེ་ན པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ཝ་སྶཱ་ནི ཨི་མཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ པ་ཏྟོ. ཏེ་ན་སྶ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཁཱི་ཎཾ. ཝཱི་ས་ཏི པ་ན ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨི་མི་ནཱ ཀ་ཏ་སྶ ས་མ་ཎ་དྷ་མྨ་སྶ ཕ་ལཾ ནཱ་སེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ. ཏ་སྨཱ ས་ཏྠཱ ད་ཀྑི་ཎ་ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་ཏྭཱ ‘‘ཨེ་ཧི, བྷི་ཀྑུ, ཙ་ར བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ་སྶ གི་ཧི་ལི་ངྒཾ ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡི ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་ར་དྷ་རོ ས་ཊྛི་ཝ་སྶི་ཀ་མ་ཧཱ་ཐེ་རོ ཝི་ཡ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ངྒ་མ་ག་དྷ་ཝཱ་སཱི་ནཾ ཏ་སྶ ས་ཀྐཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏ་དི་ཝ་སོ ཀི་རེ་ས, ཏ་སྨཱ ཨུ་བྷ་ཡ་ར་ཊྛ་ཝཱ་སི་ནོ ས་ཀྐཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ དི་སྭཱ ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཡྻོ ཛ་མྦུ་ཀོ མ་ཧཱ, ཨུ་དཱ་ཧུ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ‘‘ས་ཙེ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ མ་ཧཱ བྷ་ཝེ་ཡྻ, ཨ་ཡཾ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཙྪེ་ཡྻ, ཛ་མྦུ་ཀཱ་ཛཱི་ཝ་ཀ་སྶ པ་ན མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ ས་མ་ཎོ གོ་ཏ་མོ ཨི་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཛ་མྦུ་ཀ, ཏ་ཝ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀཱ་ནཾ ཀ་ངྑཾ ཚི་ནྡཱ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ, སོ ‘‘ཨ་ཧ་མྤི, བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ པ་ཙྩཱ་སཱི་སཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཛ྄ཛྷཱ་ནཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡ ཏཱ་ལ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, སཱ་ཝ་ཀོ་ཧ་མ་སྨཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ པུ་ན དྭི་ཏཱ་ལ་མ་ཏྟཾ ཏི་ཏཱ་ལ་མ་ཏྟ་ནྟི ཨེ་ཝཾ ས་ཏྟ་ཏཱ་ལ་མ་ཏྟཾ ཝེ་ཧཱ་སཾ ཨ་བྦྷུ་གྒ་ནྟྭཱ ཨོ་རུ་ཡ྄ཧ ཨ་ཏྟ་ནོ སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་པེ་སི. ཏཾ དི་སྭཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ‘‘ཨ་ཧོ བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ ཨ་ནོ་པ་མ་གུ་ཎཱ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ མ་ཧཱ་ཛ་ནེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཡཾ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨཱ་བྷ་ཏཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ཀུ་ས་གྒེ་ན ཛི་ཝ྄ཧ་གྒེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ‘ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ པཱུ་རེ་མཱི’ཏི ཨི་དྷ ནི་ཝུ་ཊྛོ, ས་ཙེ་པི ཨི་མི་ནཱ ཨུ་པཱ་ཡེ་ན ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ པཱུ་རེ་ཡྻ, ཡཱ ཙ་སྶ ཨི་དཱ་ནི ཀཱ་ལཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟ་སྶ བྷ་ཏྟ་ཙྪེ་ད་ན་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཏ་སྶཱ ཏཾ ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ སོ་ལ༹་སིཾ ཀ་ལ་མྤི ན ཨ་གྒྷ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ནུ་ས་ནྡྷིཾ གྷ་ཊེ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༧༠. ‘‘མཱ་སེ མཱ་སེ ཀུ་ས་གྒེ་ན, བཱ་ལོ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ བྷོ་ཛ་ནཾ;
ན སོ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཀ་ལཾ ཨ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སི’’ནྟི.
ཏ་སྶ་ཏྠོ – ས་ཙེ བཱ་ལོ ཨ་པ་རི་ཉྙཱ་ཏ་དྷ་མྨོ སཱི་ལཱ་དི་གུ་ཎཱ པ་རི་བཱ་ཧི་རོ ཏི་ཏྠཱ་ཡ་ཏ་ནེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ‘‘ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ པཱུ་རེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི མཱ་སེ མཱ་སེ པ་ཏྟེ ཀུ་ས་གྒེ་ན བྷོ་ཛ་ནཾ བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ བྷུ་ཉྫེ་ཡྻ བྷོ་ཛ་ནཾ. ན སོ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ, ཀ་ལཾ ཨ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སིནྟི ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ཝུ་ཙྩ་ནྟི ཉཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ ཏུ་ལི་ཏ་དྷ་མྨཱ. ཏེ་སུ ཧེ་ཊྛི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨོ, ཨུ་པ་རི་མ་ཀོ་ཊི་ཡཱ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཨི་མེ་སཾ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ སོ བཱ་ལོ ཀ་ལཾ ན ཨ་གྒྷ་ཏི སོ་ལ༹་སི་ནྟི པུ་གྒ་ལཱ་དྷི་ཊྛཱ་ནཱ དེ་ས་ནཱ. ཨ་ཡཾ པ་ནེ་ཏྠ ཨ་ཏྠོ – ཡཱ ཙ་སྶ ཏ་ཐཱ ཏ་པ་ཙ་ར་ཎཾ པཱུ་རེ་ནྟ་སྶ ཝ་སྶ་ས་ཏཾ ཙེ་ཏ་ནཱ ཡཱ ཙ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཀཱ་ལཾ ཝཱ བྷ་ཏྟཾ ཝཱ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ཡི་ཏྭཱ ཨ་བྷུ་ཉྫ་ནྟཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ བྷ་ཏྟ་ཙྪེ་ད་ན་ཀུ་ས་ལ་ཙེ་ཏ་ནཱ, ཏ་སྶཱ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ སཱ ཏཱ་ཝ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ པ་ཝ་ཏྟ་ཙེ་ཏ་ནཱ སོ་ལ༹་སིཾ ཀ་ལཾ ན ཨ་གྒྷ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཏྟཾ ཧོ་ཏི – ཡཾ ཏ་སྶཱ ས་ངྑཱ་ཏ་དྷ་མྨཱ་ནཾ ཙེ་ཏ་ནཱ་ཡ ཕ་ལཾ, ཏཾ སོ་ལ༹་ས ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ པུ་ན སོ་ལ༹་ས སོ་ལ༹་ས ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཨེ་ཀ་སྶ ཀོ་ཊྛཱ་ས་སྶ ཡཾ ཕ་ལཾ, ཏ་དེ་ཝ ཏ་སྶ བཱ་ལ་སྶ ཏ་པ་ཙ་ར་ཎ་ཏོ མ་ཧ་པྥ་ལ་ཏ་ར་ནྟི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.
ཛ་མྦུ་ཀ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་མཾ.