༧. པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཨ་ཙི་རཾ ཝ་ཏ་ཡཾ ཀཱ་ཡོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ཨེ་ཀོ ཀི་ར སཱ་ཝ་ཏྠི་ཝཱ་སཱི ཀུ་ལ་པུ་ཏྟོ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨཾ སུ་ཏྭཱ སཱ་ས་ནེ ཨུ་རཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, སོ ལ་དྡྷཱུ་པ་ས་མྤ་དོ ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ག་ཙྪ་ནྟེ ག་ཙྪ་ནྟེ ཀཱ་ལེ ཏ་སྶ ས་རཱི་རེ རོ་གོ ཨུ་ད་པཱ་དི. སཱ་ས་པ་མ་ཏྟི་ཡོ པི་ལ༹་ཀཱ ཨུ་ཊྛ་ཧིཾ་སུ. ཏཱ ཨ་ནུ་པུ་བྦེ་ན མུ་གྒ་མ་ཏྟཱ ཀ་ལཱ་ཡ་མ་ཏྟཱ ཀོ་ལ་ཊྛི་མ་ཏྟཱ ཨཱ་མ་ལ་ཀ་མ་ཏྟཱ བེ་ལུ༹་ཝ་ས་ལཱ་ཊུ་མ་ཏྟཱ བེ་ལུ༹་ཝ་མ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ པ་བྷི་ཛྫིཾ་སུ, ས་ཀ་ལ་ས་རཱི་རཾ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ ཨ་ཧོ་སི. པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོཏྭེ་ཝ་སྶ ནཱ་མཾ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ཛྫིཾ་སུ. སོ ཨ་པྤ་ཊི་ཛ་གྒི་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ནི་ཝཱ་ས་ན་པཱ་རུ་པ་ནཾ པུ་བྦ་ལོ་ཧི་ཏ་མ་ཀྑི་ཏཾ ཛཱ་ལ་པཱུ་ཝ་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི. ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་ད་ཡོ པ་ཊི་ཛ་གྒི་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟཱ ཚ་ཌྜ་ཡིཾ་སུ. སོ ཨ་ནཱ་ཐོ ཧུ་ཏྭཱ ནི་པ་ཛྫི.
བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩ ནཱ་མ དྭེ ཝཱ་རེ ལོ་ཀ་ཝོ་ལོ་ཀ་ནཾ ཨ་ཝི་ཛ་ཧི་ཏཾ ཧོ་ཏི. པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མུ་ཁ་ཝ་ཊྚི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཨ་བྷི་མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི, སཱ་ཡཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟཱ ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ བཱ་ཧི་རཱ་བྷི་མུ་ཁཾ ཉཱ་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ས་མ་ཡེ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཉཱ་ཎ་ཛཱ་ལ་སྶ ཨ་ནྟོ པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ པ་ཉྙཱ་ཡི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཡཾ ས་དྡྷི་ཝི་ཧཱ་རི་ཀཱ་དཱི་ཧི ཚ་ཌྜི་ཏོ, ཨི་དཱ་ནི་སྶ མཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཾ པ་ཊི་ས་ར་ཎཾ ན་ཏྠཱི’’ཏི ག་ནྡྷ་ཀུ་ཊི་ཏོ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་ར་ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཝི་ཡ ཨ་གྒི་སཱ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨུ་ཀྑ་ལིཾ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ ཨུ་དྡྷ་ནཾ ཨཱ་རོ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀ་སྶ ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨཱ་ག་མ་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་གྒི་སཱ་ལཱ་ཡ་མེ་ཝ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ག་ནྟྭཱ ཏ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ནི་པ་ནྣ་མ་ཉྩ་ཀོ་ཊི་ཡཾ ག་ཎྷི, ཏ་དཱ བྷི་ཀྑཱུ ‘‘ཨ་པེ་ཐ, བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ ག་ཎྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི མ་ཉྩ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་གྒི་སཱ་ལཾ ཨཱ་ན་ཡིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་མྦ་ཎཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཉྩི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི ཏ་སྶ པཱ་རུ་པ་ནཾ གཱ་ཧཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ མ་དྡཱ་པེ་ཏྭཱ མ་ནྡཱ་ཏ་པེ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཋ་ཏྭཱ ས་རཱི་རཾ ཨུ་ཎྷོ་ད་ཀེ་ན ཏེ་མེ་ཏྭཱ གྷཾ་སི་ཏྭཱ ནྷཱ་པེ་སི, ཏ་སྶ ན་ཧཱ་ན་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ པཱ་རུ་པ་ནཾ སུ་ཀྑི. ཨ་ཐ ནཾ ཏཾ ནི་ཝཱ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྠ་ཀཱ་སཱ་ཝཾ ཨུ་ད་ཀེ མ་དྡཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཏ་པེ ཝི་སྶ་ཛྫཱ་པེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ ག་ཏྟེ ཨུ་ད་ཀེ ཚི་ནྣ་མ་ཏྟེ ཏ་མྤི སུ་ཀྑི. སོ ཨེ་ཀཾ ཀཱ་སཱ་ཝཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཾ པཱ་རུ་པི་ཏྭཱ ས་ལླ་ཧུ་ཀ་ས་རཱི་རོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ མ་ཉྩ་ཀེ ནི་པ་ཛྫི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ཨུ་སྶཱི་ས་ཀེ ཋ་ཏྭཱ, ‘‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཡཾ ཏ་ཝ ཀཱ་ཡོ ཨ་པེ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ནི་རུ་པ་ཀཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ཀ་ལི་ངྒ་རཾ ཝི་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ སེ་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
༤༡. ‘‘ཨ་ཙི་རཾ ཝ་ཏ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ, པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་དྷི་སེ་སྶ་ཏི;
ཚུ་དྡྷོ ཨ་པེ་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ, ནི་ར་ཏྠཾ་ཝ ཀ་ལི་ངྒ་ར’’ནྟི.
ཏ་ཏྠ ཨ་ཙི་རཾ ཝ་ཏཱཏི བྷི་ཀྑུ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ པ་ཐ་ཝིཾ ཨ་དྷི་སེ་སྶ་ཏི, ཨི་མི་སྶཱ པ་ཀ་ཏི་ས་ཡ་ནེ་ན ས་ཡི་ཏཱ་ཡ པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཨུ་པ་རི ས་ཡི་སྶ་ཏི. ཚུ་དྡྷོཏི ཨ་པ་ཝི་དྡྷོ, ཨ་པ་ག་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཏཱ་ཡ ཏུ་ཙྪོ ཧུ་ཏྭཱ སེ་སྶ་ཏཱི་ཏི ད་སྶེ་ཏི. ཡ་ཐཱ ཀིཾ? ནི་ར་ཏྠཾ་ཝ ཀ་ལི་ངྒ་རཾ ནི་རུ་པ་ཀཱ་རཾ ནི་ར་ཏྠ་ཀཾ ཀ་ཊྛ་ཁ་ཎྜཾ ཝི་ཡ. ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ཏྠི་ཀཱ ཧི མ་ནུ་སྶཱ ཨ་ར་ཉྙཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨུ་ཛུ་ཀཾ ཨུ་ཛུ་ཀ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཝ་ངྐཾ ཝ་ངྐ་ས་ཎྛཱ་ནེ་ན ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་རཾ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨ་ཝ་སེ་སཾ པ་ན སུ་སི་ར་ཉྩ པཱུ་ཏི་ཀ་ཉྩ ཨ་སཱ་ར་ཀ་ཉྩ ག་ཎྛི་ཛཱ་ཏ་ཉྩ ཚི་ནྡི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཚ་ཌྜེ་ནྟི. ཨ་ཉྙེ ད་བྦ་ས་མྦྷཱ་ར་ཏྠི་ཀཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ཏཾ ག་ཧེ་ཏཱ་རོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་ཀ་མེ་ཝ ག་ཎྷ་ནྟི, ཨི་ཏ་རཾ པ་ཐ་ཝཱི་ག་ཏ་མེ་ཝ ཧོ་ཏི. ཏཾ པ་ན ཏེ་ན ཏེ་ན ཨུ་པཱ་ཡེ་ན མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཾ ཝཱ པཱ་ད་ཀ་ཐ་ལི་ཀཾ ཝཱ ཕ་ལ་ཀ་པཱི་ཋཾ ཝཱ ཀཱ་ཏུཾ ས་ཀྐཱ་པི བྷ་ཝེ་ཡྻ. ཨི་མ་སྨིཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ དྭ་ཏྟིཾ་སཱ་ཡ ཀོ་ཊྛཱ་སེ་སུ ཨེ་ཀ་ཀོ་ཊྛཱ་སོ་པི མ་ཉྩ་པ་ཊི་པཱ་ད་ཀཱ་དི་ཝ་སེ་ན ཨ་ཉྙེ་ན ཝཱ ཨུ་པ་ཀཱ་ར་མུ་ཁེ་ན ག་ཡ྄ཧཱུ་པ་གོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀེ་ཝ་ལཾ ནི་ར་ཏྠཾ་ཝ ཀ་ལི་ངྒ་རཾ ཨ་ཡཾ ཀཱ་ཡོ ཨ་པ་ག་ཏ་ཝི་ཉྙཱ་ཎོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ སེ་སྶ་ཏཱི་ཏི.
དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ས་ཧ པ་ཊི་ས་མྦྷི་དཱ་ཧི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི, ཨ་ཉྙེ་པི བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ནྣཱ་ད་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཐེ་རོ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ་ཝ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྶ ས་རཱི་ར་ཀི་ཙྩཾ ཀཱ་རཱ་པེ་ཏྭཱ དྷཱ་ཏུ་ཡོ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏི་ཡཾ ཀཱ་རཱ་པེ་སི. བྷི་ཀྑཱུ ས་ཏྠཱ་རཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘བྷ་ནྟེ, པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་རོ ཀུ་ཧིཾ ནི་བྦ་ཏྟོ’’ཏི. ‘‘པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཱུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ནྣ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ག་ཏྟཾ པུ་ཏི་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ, ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ ཨ་ཊྛཱི་ནི བྷི་ནྣཱ་ནི, ཀི་མ་སྶ ཀཱ་ར་ཎཾ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱ་ཝཾ པ་ཏྟ’’ནྟི? ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་བྦ་མེ་ཏཾ ཨེ་ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨེ་ནེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟ’’ནྟི. ‘‘ཀིཾ པ་ན ཏེ་ན, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཏ’’ནྟི? ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ་ཎཱ་ཐཱ’’ཏི ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི –
ཨ་ཡཾ ཀ་སྶ་པ་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ སཱ་ཀུ་ཎི་ཀོ ཧུ་ཏྭཱ བ་ཧཱུ ས་ཀུ་ཎེ ཝ་དྷི་ཏྭཱ ཨི་སྶ་ར་ཛ་ནཾ ཨུ་པ་ཊྛ་ཧི. ཏེ་སཾ དི་ནྣཱ་ཝ་སེ་སེ ཝི་ཀྐི་ཎཱ་ཏི, ‘‘ཝི་ཀྐི་ཏཱ་ཝ་སེ་སཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཋ་པི་ཏཱ པཱུ་ཏི་ཀཱ བྷ་ཝི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི ཡ་ཐཱ ཨུ་པྤ་ཏི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏ་ཐཱ ཏེ་སཾ ཛ་ངྒྷ་ཊྛཱི་ནི ཙ པ་ཀྑ་ཊྛཱི་ནི ཙ བྷི་ནྡི་ཏྭཱ རཱ་སིཾ ཀ་ཏྭཱ ཋ་པེ་ཏི, ཏེ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝི་ཀྐི་ཎཱ་ཏི. ཨ་ཏི་བ་ཧཱུ་ནཾ པ་ན ལ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཨ་ཏྟ་ནོ་པི ཨ་ཏྠཱ་ཡ པ་ཙཱ་པེ་ཏི. ཏ་སྶེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ས་བྷོ་ཛ་ནེ པ་ཀྐེ ཨེ་ཀོ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ནྟོ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. སོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘མ་ཡཱ བ་ཧཱུ པཱ་ཎཱ མཱ་རེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི་ཏཱ, ཨ་ཡྻོ ཙ མེ གེ་ཧ་དྭཱ་རེ ཋི་ཏོ, ཨ་ནྟོ་གེ་ཧེ ཙ ར་ས་བྷོ་ཛ་ནཾ སཾ་ཝི་ཛྫ་ཏི, པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་མ་སྶ ད་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཏ་སྶ པ་ཏྟཾ ཨཱ་དཱ་ཡ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ར་ས་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ད་ཏྭཱ ཐེ་རཾ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ་ཧི དི་ཊྛ་དྷ་མྨ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པུ་ཎེ་ཡྻ’’ནྟི ཨཱ་ཧ. ཐེ་རོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་དཱ ཀ་ཏ་ཀ་མྨ་ཝ་སེ་ནེ་ཏཾ ཏི་སྶ་སྶ ནི་པྥ་ནྣཾ, ས་ཀུ་ཎཱ་ནཾ ཨ་ཊྛི་བྷེ་ད་ན་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཏི་སྶ་སྶ ག་ཏྟ་ཉྩ པཱུ་ཏི་ཀཾ ཛཱ་ཏཾ, ཨ་ཊྛཱི་ནི ཙ བྷི་ནྣཱ་ནི, ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་སྶ ར་ས་པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་དཱ་ན་ནི་སྶ་ནྡེ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྟོ’’ཏི.
པཱུ་ཏི་ག་ཏྟ་ཏི་སྶ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ས་ཏྟ་མཾ.