༩. ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ
ཡ་ཐཱ ཨ་གཱ་རནྟི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.
ས་ཏྠཱ ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ – ‘‘པུ་ཏྟཾ མེ ཨཱ་ནེ་ཏྭཱ ད་སྶེ་ཐཱ’’ཏི སུ་དྡྷོ་ད་ན་མ་ཧཱ་རཱ་ཛེ་ན པེ་སི་ཏཱ་ནཾ ས་ཧ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནཾ ད་ས་ནྣཾ དཱུ་ཏཱ་ནཾ ས་བྦ་པ་ཙྪ་ཏོ ག་ནྟྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་པྤ་ཏྟེ་ན ཀཱ་ལུ༹་དཱ་ཡི་ཏྠེ་རེ་ན ག་མ་ན་ཀཱ་ལཾ ཉ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཝ་ཎྞཾ ཝ་ཎྞེ་ཏྭཱ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཀ་པི་ལ་པུ་རཾ ནཱི་ཏོ ཉཱ་ཏི་ས་མཱ་ག་མེ པོ་ཀྑ་ར་ཝ་སྶཾ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟིཾ ཀ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༢.༢༢.༡༦༥༥ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་ཊྛོ, ‘‘ཨུ་ཏྟི་ཊྛེ ན་པྤ་མ་ཛྫེ་ཡྻཱ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༦༨) གཱ་ཐཱ་ཡ པི་ཏ་རཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘‘དྷ་མྨ་ཉྩ་རེ’’ཏི (དྷ. པ. ༡༦༩) གཱ་ཐཱ་ཡ མ་ཧཱ་པ་ཛཱ་པ་ཏིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ, རཱ་ཛཱ་ན་ཉྩ ས་ཀ་དཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ན རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏུ་གུ་ཎ་ཀ་ཐཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཙ་ནྡ་ཀི་ནྣ་རཱི་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༤.༡༨ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཨ་བྷི་སེ་ཀ་གེ་ཧ་པྤ་ཝེ་ས་ན་ཝི་ཝཱ་ཧ་མ་ངྒ་ལེ་སུ པ་ཝ་ཏྟ་མཱ་ནེ་སུ པི་ཎྜཱ་ཡ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཧ་ཏྠེ པ་ཏྟཾ ད་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལཾ ཝ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐ་མ་ནྟོ ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ན ག་ཎྷི. སོ་པི ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་གཱ་ར་ཝེ་ན ‘‘པ་ཏྟཾ ཝོ, བྷ་ནྟེ, ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨེ་ཝཾ པ་ན ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘སོ་པཱ་ན་སཱི་སེ པ་ཏྟཾ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཏ་སྨི་མྤི ཋཱ་ནེ ན ག་ཎྷི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘སོ་པཱ་ན་པཱ་ད་མཱུ་ལེ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠཱ་པི ན ག་ཎྷི. ཨི་ཏ་རོ ‘‘རཱ་ཛ་ངྒ་ཎེ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ས་ཏྠཱ ཏ་ཏྠཱ་པི ན ག་ཎྷི. ཀུ་མཱ་རོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏུ་ཀཱ་མོ ཨ་རུ་ཙི་ཡཱ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཏྠུ་གཱ་ར་ཝེ་ན ‘‘པ་ཏྟཾ ག་ཎྷ་ཐཱ’’ཏི ཝ་ཏྟུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི. ‘‘ཨི་དྷ ག་ཎྷི་སྶ་ཏི, ཨེ་ཏྠ ག་ཎྷི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏི.
ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨ་ཉྙཱ ཨི་ཏྠི་ཡོ ཏཾ དི་སྭཱ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎི་ཡཱ ཨཱ་ཙི་ཀྑིཾ་སུ – ‘‘ཨ་ཡྻེ, བྷ་ག་ཝཱ ན་ནྡ་ཀུ་མཱ་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ, ཏུ་མྷེ་ཧི ཏཾ ཝི་ནཱ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. སཱ ཨུ་ད་ཀ་བི་ནྡཱུ་ཧི པ་གྒྷ་ར་ནྟེ་ཧེ་ཝ ཨ་ཌྜྷུ་ལླི་ཁི་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ཝེ་གེ་ན ག་ནྟྭཱ, ‘‘ཏུ་ཝ་ཊཾ ཁོ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏཾ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཏ་སྶ ཧ་ད་ཡེ ཏི་རི་ཡཾ པ་ཏི་ཏྭཱ ཝི་ཡ ཋི་ཏཾ. ས་ཏྠཱ་པི་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ཨ་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ་ཝ ཏཾ ཝི་ཧཱ་རཾ ནེ་ཏྭཱ, ‘‘པ་བྦ་ཛི་སྶ་སི ན་ནྡཱ’’ཏི་ཨཱ་ཧ. སོ བུ་དྡྷ་གཱ་ར་ཝེ་ན ‘‘ན པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨ་ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་མ, པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཏེ་ན ཧི ན་ནྡཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཀ་པི་ལ་པུ་རཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏི་ཡ་དི་ཝ་སེ ན་ནྡཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི.
ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ རཱ་ཧུ་ལ་མཱ་ཏཱ ཀུ་མཱ་རཾ ཨ་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ པེ་སེ་སི – ‘‘པ་སྶ, ཏཱ་ཏ, ཨེ་ཏཾ ཝཱི་ས་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ས་མ་ཎ་པ་རི་ཝུ་ཏཾ སུ་ཝ་ཎྞ་ཝ་ཎྞཾ བྲ་ཧྨ་རཱུ་པི་ཝ་ཎྞཾ ས་མ་ཎཾ, ཨ་ཡཾ ཏེ པི་ཏཱ, ཨེ་ཏ་སྶ མ་ཧ་ནྟཱ ནི་དྷི་ཀུ་མྦྷི་ཡོ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏྱཱ་སྶ ནི་ཀྑ་མ་ན་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན པ་སྶཱ་མ, ག་ཙྪ ནཾ དཱ་ཡ་ཛྫཾ ཡཱ་ཙ་སྶུ – ‘ཨ་ཧཾ, ཏཱ་ཏ, ཀུ་མཱ་རོ, ཨ་བྷི་སེ་ཀཾ པ་ཏྭཱ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, དྷ་ནེ་ན མེ ཨ་ཏྠོ, དྷ་ནཾ མེ དེ་ཧི. སཱ་མི་ཀོ ཧི པུ་ཏྟོ པི་ཏུ་ས་ནྟ་ཀ་སྶཱ’’’ཏི. ཀུ་མཱ་རོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ་ཝ པི་ཏུ་སི་ནེ་ཧཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ ཧ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ‘‘སུ་ཁཱ ཏེ, ས་མ་ཎ, ཚཱ་ཡཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙ་མྤི བ་ཧུཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་རཱུ་པཾ ཝ་ད་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. བྷ་ག་ཝཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཀུ་མཱ་རོ་པི ‘‘དཱ་ཡ་ཛྫཾ མེ, ས་མ་ཎ, དེ་ཧི, དཱ་ཡ་ཛྫཾ མེ, ས་མ་ཎ, དེ་ཧཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷི. བྷ་ག་ཝཱ་པི ཀུ་མཱ་རཾ ན ནི་ཝ་ཏྟཱ་པེ་སི. པ་རི་ཛ་ནོ་པི བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཨི་ཏི སོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ས་དྡྷིཾ ཨཱ་རཱ་མ་མེ་ཝ ཨ་ག་མཱ་སི.
ཏ་ཏོ བྷ་ག་ཝཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཡཾ ཨ་ཡཾ པི་ཏུ་ས་ནྟ་ཀཾ དྷ་ནཾ ཨི་ཙྪ་ཏི, ཏཾ ཝ་ཊྚཱ་ནུ་ག་ཏཾ ས་ཝི་གྷཱ་ཏཾ, ཧ་ནྡ་སྶ བོ་དྷི་ཏ་ལེ པ་ཊི་ལ་དྡྷཾ ས་ཏྟ་ཝི་དྷཾ ཨ་རི་ཡ་དྷ་ནཾ དེ་མི, ལོ་ཀུ་ཏྟ་ར་དཱ་ཡ་ཛྫ་སྶ ནཾ སཱ་མི་ཀཾ ཀ་རོ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏེ་ན ཧི ཏྭཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་རཾ པ་བྦཱ་ཛེ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཀུ་མཱ་རཾ པ་བྦཱ་ཛེ་སི. པ་བྦ་ཛི་ཏེ ཙ པ་ན ཀུ་མཱ་རེ ར་ཉྙོ ཨ་དྷི་མ་ཏྟཾ དུ་ཀྑཾ ཨུ་པྤ་ཛྫི. ཏཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ཨ་ས་ཀྐོ་ནྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ནི་ཝེ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘སཱ་དྷུ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཡྻཱ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ཧི ཨ་ན་ནུ་ཉྙཱ་ཏཾ པུ་ཏྟཾ ན པ་བྦཱ་ཛེ་ཡྻུ’’ནྟི ཝ་རཾ ཡཱ་ཙི. བྷ་ག་ཝཱ ཏ་སྶ ཏཾ ཝ་རཾ ད་ཏྭཱ པུ་ནེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཀ་ཏ་པཱ་ཏ་རཱ་སོ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣེ་ན ར་ཉྙཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ དུ་ཀྐ་ར་ཀཱ་རི་ཀ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ མཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘པུ་ཏྟོ ཏེ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏོ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཨ་ཧཾ ཏ་སྶཱ ཝ་ཙ་ནཾ ཨ་ས་དྡ་ཧ་ནྟོ ‘ན མ་ཡ྄ཧཾ པུ་ཏྟོ བོ་དྷིཾ ཨ་པྤ་ཏྭཱ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏཱི’ཏི པ་ཊི་ཀྑི་པི’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ – ‘‘ཨི་དཱ་ནི ཀིཾ ས་དྡ་ཧི་སྶ་ཐ, པུ་བྦེ་པི ཨ་ཊྛི་ཀཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ, ‘པུ་ཏྟོ ཏེ མ་ཏོ’ཏི ཝུ་ཏྟེ ན ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ’’ཏི ཨི་མི་སྶཱ ཨ་ཏྠུ་པྤ་ཏྟི་ཡཱ མ་ཧཱ་དྷ་མྨ་པཱ་ལ་ཛཱ་ཏ་ཀཾ (ཛཱ. ༡.༡༠.༩༢ ཨཱ་ད་ཡོ) ཀ་ཐེ་སི. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ རཱ་ཛཱ ཨ་ནཱ་གཱ་མི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི. ཨི་ཏི བྷ་ག་ཝཱ པི་ཏ་རཾ ཏཱི་སུ ཕ་ལེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ པུ་ན་དེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀེ་ན སཱ་ཝ་ཏྠིཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ཉྙོ ནི་ཊྛི་ཏེ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧཱ་རེ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི.
ཨེ་ཝཾ ས་ཏྠ་རི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ ཨ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མི, ན ས་ཀྐོ་མི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ཙྩཾ ཀི་ར ཏྭཾ, ན་ནྡ, ས་མྦ་ཧུ་ལཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨེ་ཝཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མི, ན ས་ཀྐོ་མི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘ཀི་སྶ པ་ན ཏྭཾ, ན་ནྡ, ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་སི, ན ས་ཀྐོ་སི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི མཾ, བྷ་ནྟེ, ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི གྷ་རཱ ནི་ཀྑ་མ་ནྟ་སྶ ཨ་ཌྜྷུ་ལླི་ཁི་ཏེ་ཧི ཀེ་སེ་ཧི ཨ་པ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ མཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘ཏུ་ཝ་ཊཾ ཁོ, ཨ་ཡྻ་པུ་ཏྟ, ཨཱ་ག་ཙྪེ་ཡྻཱ་སཱི’ཏི, སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ན་བྷི་ར་ཏོ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་རཱ་མི, ན ས་ཀྐོ་མི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་ནྡྷཱ་རེ་ཏུཾ, སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟི་སྶཱ་མཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ བཱ་ཧཱ་ཡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨི་དྡྷི་བ་ལེ་ན ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ ཨཱ་ནེ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཛྷཱ་མ་ཀྑེ་ཏྟེ ཛྷཱ་མ་ཁཱ་ཎུ་ཀེ ནི་སི་ནྣཾ ཚི་ནྣ་ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ན་ངྒུ་ཊྛཾ ཨེ་ཀཾ པ་ལུ་ཊྛ་མ་ཀྐ་ཊིཾ ད་སྶེ་ཏྭཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་ས་བྷ་ཝ་ནེ ས་ཀྐ་སྶ དེ་ཝ་ར་ཉྙོ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཨཱ་ག་ཏཱ་ནི ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ནི པ་ཉྩ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནི ད་སྶེ་སི. ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ནཱིཏི ར་ཏྟ་ཝ་ཎྞ་ཏཱ་ཡ པཱ་རེ་ཝ་ཏ་པཱ་ད་ས་དི་ས་པཱ་དཱ་ནི. ད་སྶེ་ཏྭཱ ཙ པ་ནཱ་ཧ – ‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ན་ནྡ, ཀ་ཏ་མཱ ནུ ཁོ ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རཱ ཝཱ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏ་རཱ ཝཱ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏ་རཱ ཝཱ སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི ཝཱ ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི, ཨི་མཱ་ནི ཝཱ པ་ཉྩ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནི ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ནཱི’’ཏི? ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི སཱ, བྷ་ནྟེ, ཚི་ནྣ་ཀ་ཎྞ་ནཱ་ས་ན་ངྒུ་ཊྛཱ པ་ལུ་ཊྛ་མ་ཀྐ་ཊཱི, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ ཁོ, བྷ་ནྟེ, སཱ་ཀི་ཡཱ་ནཱི ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི, ཨི་མེ་སཾ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ ཨུ་པ་ནི་དྷཱ་ཡ ས་ངྑྱ་མྤི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཀ་ལ་མྤི ན ཨུ་པེ་ཏི, ཀ་ལ་བྷཱ་ག་མྤི ན ཨུ་པེ་ཏི. ཨ་ཐ ཁོ ཨི་མཱ་ནེ་ཝ པ་ཉྩ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནི ཨ་བྷི་རཱུ་པ་ཏ་རཱ་ནི ཙེ་ཝ ད་སྶ་ནཱི་ཡ་ཏ་རཱ་ནི ཙ པཱ་སཱ་དི་ཀ་ཏ་རཱ་ནི ཙཱ’’ཏི. ‘‘ཨ་བྷི་ར་མ, ན་ནྡ, ཨ་བྷི་ར་མ, ན་ནྡ, ཨ་ཧཾ ཏེ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི. ‘‘ས་ཙེ མེ, བྷ་ནྟེ བྷ་ག་ཝཱ, པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ནཾ, ཨ་བྷི་ར་མི་སྶཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏི བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཨ་ནྟ་ར་ཧི་ཏོ ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ་ཡེ་ཝ པཱ་ཏུ་ར་ཧོ་སི. ཨ་སྶོ་སུཾ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ, ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཀི་ར ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་པུ་ཏྟོ ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར་སྶ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏོ ན་ནྡ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ བྷ་ཏ་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཀྐི་ཏ་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟི, ‘‘བྷ་ཏ་ཀོ ཀི་རཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ, ཨུ་པ་ཀྐི་ཏ་ཀོ ཀི་རཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ, ཨ་ཙྪ་རཱ་ནཾ ཧེ་ཏུ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ཏི. བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར་སྶ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ན’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བྷ་ཏ་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ཨུ་པ་ཀྐི་ཏ་ཀ་ཝཱ་དེ་ན ཙ ཨ་ཊྚི་ཡ་མཱ་ནོ ཧ་རཱ་ཡ་མཱ་ནོ ཛི་གུ་ཙྪ་མཱ་ནོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན ཙི་ར་སྶེ་ཝ ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི, ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ ཁོ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐེ་ཀཱ དེ་ཝ་ཏཱ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ས་ཀ་ལཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་ཏཱ མཱ་ཏུ་ཙྪཱ་པུ་ཏྟོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ་པི ཁོ ཉཱ་ཎཾ ཨུ་ད་པཱ་དི ‘‘ན་ནྡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. སོ་པཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཡཾ མེ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ པཱ་ཊི་བྷོ་གོ པ་ཉྩ་ནྣཾ ཨ་ཙྪ་རཱ་ས་ཏཱ་ནཾ པ་ཊི་ལཱ་བྷཱ་ཡ ཀ་ཀུ་ཊ་པཱ་དཱ་ནཾ, མུ་ཉྩཱ་མ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་སྨཱ པ་ཊི་སྶ་ཝཱ’’ཏི. ‘‘མ་ཡཱ་པི ཁོ ཏེ, ན་ནྡ, ཙེ་ཏ་སཱ ཙེ་ཏོ པ་རི་ཙྩ ཝི་དི་ཏོ ‘ན་ནྡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ་པི མེ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི – ‘ཨཱ་ཡ་སྨཱ, བྷ་ནྟེ, ན་ནྡོ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’ཏི. ཡ་དེ་ཝ ཁོ ཏེ, ན་ནྡ, ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཏྟཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ མུ་ཏྟོ ཨེ་ཏ་སྨཱ པ་ཊི་སྶ་ཝཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་སི –
‘‘ཡ་སྶ ནི་ཏྟི་ཎྞོ པ་ངྐོ, མ་དྡི་ཏོ ཀཱ་མ་ཀ་ཎྚ་ཀོ;
མོ་ཧ་ཀྑ་ཡཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ, སུ་ཁ་དུ་ཀྑེ་སུ ན ཝེ་དྷ་ཏཱི ས བྷི་ཀྑཱུ’’ཏི. (ཨུ་དཱ. ༢༢);
ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ ན་ནྡཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ ན་ནྡ, པུ་བྦེ ཏྭཾ ‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་མཱི’ཏི ཝ་དེ་སི, ཨི་དཱ་ནི ཏེ ཀ་ཐ’’ནྟི? ‘‘ན་ཏྠི མེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡོ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཱུ – ‘‘ཨ་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ ཀ་ཐེ་ཏི, ཨ་ཉྙཾ བྱཱ་ཀ་རོ་ཏི, ཨ་ཏཱི་ཏ་དི་ཝ་སེ་སུ ‘ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ་མྷཱི’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་དཱ་ནི ‘ན་ཏྠི མེ གི་ཧི་བྷཱ་ཝཱ་ཡ ཨཱ་ལ་ཡོ’ཏི ཀ་ཐེ་ཏཱི’’ཏི ག་ནྟྭཱ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨེ་ཏ་མ་ཏྠཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏ་དི་ཝ་སེ་སུ ན་ནྡ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ དུ་ཙྪ་ནྣ་གེ་ཧ་ས་དི་སོ ཨ་ཧོ་སི, ཨི་དཱ་ནི སུ་ཙྪ་ནྣ་གེ་ཧ་ས་དི་སོ ཛཱ་ཏོ. ཨ་ཡ་ཉྷི དི་བྦ་ཙྪ་རཱ་ནཾ དི་ཊྛ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀི་ཙྩ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པཱ་པེ་ཏུཾ ཝཱ་ཡ་མ་ནྟོ ཏཾ ཀི་ཙྩཾ པ་ཏྟོ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –
༡༣. ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་གཱ་རཾ དུ་ཙྪ་ནྣཾ, ཝུ་ཊྛཱི ས་མ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, རཱ་གོ ས་མ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི.
༡༤. ‘‘ཡ་ཐཱ ཨ་གཱ་རཾ སུ་ཙྪ་ནྣཾ, ཝུ་ཊྛཱི ན ས་མ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི;
ཨེ་ཝཾ སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ, རཱ་གོ ན ས་མ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱི’’ཏི.
ཏ་ཏྠ ཨ་གཱ་རནྟི ཡཾ་ཀི་ཉྩི གེ་ཧཾ. དུ་ཙྪ་ནྣནྟི ཝི་ར་ལ༹་ཙྪ་ནྣཾ ཚི་དྡཱ་ཝ་ཚི་དྡཾ. ས་མ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏཱིཏི ཝ་སྶ་ཝུ་ཊྛི ཝི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏནྟི ཏཾ ཨ་གཱ་རཾ ཝུ་ཊྛི ཝི་ཡ བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཡ ར་ཧི་ཏ་ཏྟཱ ཨ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ རཱ་གོ ས་མ་ཏི ཝི་ཛ྄ཛྷ་ཏི. ན ཀེ་ཝ་ལཾ རཱ་གོ་ཝ, དོ་ས་མོ་ཧ་མཱ་ནཱ་ད་ཡོ ས་བྦ་ཀི་ལེ་སཱ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟཾ ཨ་ཏི་ཝི་ཡ ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟི་ཡེ་ཝ. སུ་བྷཱ་ཝི་ཏནྟི ས་མ་ཐ་ཝི་པ་སྶ་ནཱ་བྷཱ་ཝ་ནཱ་ཧི སུ་བྷཱ་ཝི་ཏཾ. ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཙི་ཏྟཾ སུ་ཙྪ་ནྣཾ གེ་ཧཾ ཝུ་ཊྛི ཝི་ཡ རཱ་གཱ་ད་ཡོ ཀི་ལེ་སཱ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟཱི་ཏི.
གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ དེ་ས་ནཱ སཱ་ཏྠི་ཀཱ ཨ་ཧོ་སི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨ་ས་བྷཱ་ཡཾ ཀ་ཐཾ ས་མུ་ཊྛཱ་པེ་སུཾ, ‘‘ཨཱ་ཝུ་སོ, བུ་དྡྷཱ ནཱ་མ ཨ་ཙྪ་རི་ཡཱ, ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎིཾ ནི་སྶཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི་ཏོ ནཱ་མཱ་ཡ་སྨཱ ན་ནྡོ ས་ཏྠཱ་རཱ དེ་ཝ་ཙྪ་རཱ ཨཱ་མི་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏོ’’ཏི. ས་ཏྠཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཀཱ་ཡ ནུ་ཏྠ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཀ་ཐཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་མཱ་ཡ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ, ‘‘ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དཱ་ནེ་ཝ, པུ་བྦེ་པེ་ས མ་ཡཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏོ་ཡེ་ཝཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི –
ཨ་ཏཱི་ཏེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ བྲ་ཧྨ་ད་ཏྟེ ར་ཛྫཾ ཀཱ་རེ་ནྟེ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཝཱ་སཱི ཀ་པྤ་ཊོ ནཱ་མ ཝཱ་ཎི་ཛོ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྶེ་ཀོ ག་དྲ་བྷོ ཀུ་མྦྷ་བྷཱ་རཾ ཝ་ཧ་ཏི, ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སེ་ན ས་ཏྟ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ག་དྲ་བྷ་བྷཱ་ར་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏ་ཀྐ་སི་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝ བྷ་ཎྜ་སྶ ཝི་སྶ་ཛྫ་ནཾ, ཏཱ་ཝ ག་དྲ་བྷཾ ཙ་རི་ཏུཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་སི. ཨ་ཐ་སྶ སོ ག་དྲ་བྷོ པ་རི་ཁཱ་པི་ཊྛེ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨེ་ཀཾ ག་དྲ་བྷིཾ དི་སྭཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི. སཱ ཏེ་ན ས་དྡྷིཾ པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་རོ་ནྟཱི ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀུ་ཏོ ཨཱ་ག་ཏོ་སཱི’’ཏི? ‘‘བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཏོ’’ཏི. ‘‘ཀེ་ན ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི? ‘‘ཝཱ་ཎི་ཛྫ་ཀ་མྨེ་ནཱ’’ཏི. ‘‘ཀི་ཏྟ་ཀཾ བྷཱ་རཾ ཝ་ཧ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀུ་མྦྷ་བྷཱ་ར’’ནྟི? ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀཾ བྷཱ་རཾ ཝ་ཧ་ནྟོ ཀ་ཏི ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ག་ཙྪ་སཱི’’ཏི? ‘‘ས་ཏྟ ཡོ་ཛ་ནཱ་ནཱི’’ཏི. ‘‘ག་ཏ་ག་ཏ་ཊྛཱ་ནེ ཏེ ཀཱ་ཙི པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨ་པི་ཊྛི་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་རཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི? ‘‘ན་ཏྠཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ མ་ཧཱ་དུ་ཀྑཾ ནཱ་མ ཨ་ནུ་བྷོ་སཱི’’ཏི? ‘‘ཀི་ཉྩཱ་པི ཧི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ག་ཏཱ་ནཾ པཱ་ད་པ་རི་ཀ་མྨཱ་དི་ཀཱ་ར་ཀཱ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཀཱ་མ་སཾ་ཡོ་ཛ་ན་གྷ་ཊྚ་ན་ཏྠཱ་ཡ པ་ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་སི’’? སོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨུ་ཀྐ་ཎྛི. ཀ་པྤ་ཊོ་པི བྷ་ཎྜཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ – ‘‘ཨེ་ཧི, ཏཱ་ཏ, ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ནཱ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ནཾ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ནི་ཙྪ་ནྟཾ པ་རི་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ནཾ ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘པ་ཏོ་དཾ ཏེ ཀ་རི་སྶཱ་མི, སཱ་ལ༹་ས་ངྒུ་ལི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ;
ས་ཉྪི་ནྡི་སྶཱ་མི ཏེ ཀཱ་ཡཾ, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ག་དྲ་བྷཱ’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ག་དྲ་བྷོ ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ནྟེ ཨ་ཧ་མྤི ཏེ ཀ་ཏྟ་བྦཾ ཛཱ་ནི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘པ་ཏོ་དཾ མེ ཀ་རི་སྶ་སི, སོ་ལ༹་ས་ངྒུ་ལི་ཀ་ཎྚ་ཀཾ;
པུ་ར་ཏོ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ་ན, ཨུ་དྡྷ་རི་ཏྭཱ་ན པ་ཙྪ་ཏོ;
ད་ནྟཾ ཏེ པཱ་ཏ་ཡི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཀ་པྤ་ཊཱ’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཝཱ་ཎི་ཛོ – ‘‘ཀེ་ན ནུ ཁོ ཀཱ་ར་ཎེ་ན ཨེ་ས ཨེ་ཝཾ ཝ་ད་ཏཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ, ཨི་ཏོ ཙི་ཏོ ཙ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཏཾ ག་དྲ་བྷིཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨི་མཱ་ཡེ་ས ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑཱ་པི་ཏོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ‘ཨེ་ཝ་རཱུ་པིཾ ནཱ་མ ཏེ ག་དྲ་བྷིཾ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མཱི’ཏི མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན ནཾ པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ནེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཙ་ཏུ་པྤ་དིཾ ས་ངྑ་མུ་ཁིཾ, ནཱ་རིཾ ས་བྦ་ངྒ་སོ་བྷི་ནིཾ;
བྷ་རི་ཡཾ ཏེ ཨཱ་ན་ཡི་སྶཱ་མི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ག་དྲ་བྷཱ’’ཏི.
ཏཾ སུ་ཏྭཱ ཏུ་ཊྛ་ཙི་ཏྟོ ག་དྲ་བྷོ ཨི་མཾ གཱ་ཐ་མཱ་ཧ –
‘‘ཙ་ཏུ་པྤ་དིཾ ས་ངྑ་མུ་ཁིཾ, ནཱ་རིཾ ས་བྦ་ངྒ་སོ་བྷི་ནིཾ;
བྷ་རི་ཡཾ མེ ཨཱ་ན་ཡི་སྶ་སི, ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནཱ་ཧི ཀ་པྤ་ཊ;
ཀ་པྤ་ཊ བྷི་ཡྻོ ག་མི་སྶཱ་མི, ཡོ་ཛ་ནཱ་ནི ཙ་ཏུ་དྡ་སཱ’’ཏི.
ཨ་ཐ ནཾ ཀ་པྤ་ཊོ, ‘‘ཏེ་ན ཧི ཨེ་ཧཱི’’ཏི ག་ཧེ་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སོ ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན ནཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན་ནུ མཾ ཏུ་མྷེ ‘བྷ་རི་ཡཾ ཏེ ཨཱ་ན་ཡི་སྶཱ་མཱི’ཏི ཨ་ཝོ་ཙུ་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, ཝུ་ཏྟཾ, ནཱ་ཧཾ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀ་ཐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི, བྷ་རི་ཡཾ ཏེ ཨཱ་ནེ་སྶཱ་མི, ཝེ་ཏ་ནཾ པ་ན ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀ་ཀ་སྶེ་ཝ ད་སྶཱ་མི, ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཝེ་ཏ་ནཾ དུ་ཏི་ཡ་སྶ པ་ཧོ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཏྭ་མེ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སི. ཨུ་བྷི་ནྣཾ པ་ན ཝོ སཾ་ཝཱ་ས་མ་ནྭཱ་ཡ པུ་ཏྟཱ ཝི་ཛཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, ཏེ་ཧི་པི བ་ཧཱུ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཏུ་ཡ྄ཧཾ ཏཾ པ་ཧོ་ཏུ ཝཱ མཱ ཝཱ, ཏྭ་མེ་ཝ ཛཱ་ནེ་ཡྻཱ་སཱི’’ཏི. ག་དྲ་བྷོ ཏ་སྨིཾ ཀ་ཐེ་ནྟེ་ཡེ་ཝ ཨ་ན་པེ་ཀྑོ ཨ་ཧོ་སི.
ས་ཏྠཱ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ, ‘‘ཏ་དཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ག་དྲ་བྷཱི ཛ་ན་པ་ད་ཀ་ལྱཱ་ཎཱི ཨ་ཧོ་སི, ག་དྲ་བྷོ ན་ནྡོ, ཝཱ་ཎི་ཛོ ཨ་ཧ་མེ་ཝ. ཨེ་ཝཾ པུ་བྦེ་པེ་ས མ་ཡཱ མཱ་ཏུ་གཱ་མེ་ན པ་ལོ་བྷེ་ཏྭཱ ཝི་ནཱི་ཏོ’’ཏི ཛཱ་ཏ་ཀཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་སཱི་ཏི.
ན་ནྡ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ན་ཝ་མཾ.