༨. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ

ཨ་སཱ་རེ སཱ་ར་མ་ཏི་ནོཏི ཨི་མཾ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ས་ཏྠཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི ནི་ཝེ་དི་ཏཾ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་མ་ནཾ ཨཱ་ར་བྦྷ ཀ་ཐེ་སི.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་མྷཱ་ཀ་ཉྷི ས་ཏྠཱ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཾ མ་ཏྠ་ཀེ ཨ་མ་ར་ཝ་ཏི་ཡཱ ནཱ་མ ན་ག་རེ སུ་མེ་དྷོ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ཀུ་མཱ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ས་བྦ་སི་པྤེ་སུ ནི་པྥ་ཏྟིཾ པ་ཏྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཨ་ནེ་ཀ་ཀོ་ཊི་ས་ངྑྱཾ དྷ་ནཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཧི་མ་ཝ་ནྟེ ཝ་ས་ནྟོ ཛྷཱ་ནཱ་བྷི་ཉྙཱ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཀཱ་སེ་ན ག་ཙྪ་ནྟོ དཱི་པ་ངྐ་ར་ད་ས་བ་ལ་སྶ སུ་ད་སྶ་ན་ཝི་ཧཱ་ར་ཏོ ར་མྨ་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ན་ཏྠཱ་ཡ མ་གྒཾ སོ་དྷ་ཡ་མཱ་ནཾ ཛ་ནཾ དི་སྭཱ ས་ཡ་མྤི ཨེ་ཀཾ པ་དེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་གྒཾ སོ་དྷེ་ཏི. ཏ་སྨིཾ ཨ་སོ་དྷི་ཏེ་ཡེ་ཝ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ སེ་ཏུཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ལ་ལེ ཨ་ཛི་ན་ཙ་མྨཾ ཨ་ཏྠ་རི་ཏྭཱ ‘‘ས་ཏྠཱ ས་སཱ་ཝ་ཀ་ས་ངྒྷོ ཀ་ལ་ལཾ ཨ་ན་ཀྐ་མི་ཏྭཱ མཾ ཨ་ཀྐ་མ་ནྟོ ག་ཙྪ་ཏཱུ’’ཏི ནི་པ་ནྣོ. ས་ཏྠཱ་རཱ ཏཾ དི་སྭཱ་ཝ ‘‘བུ་དྡྷ་ངྐུ་རོ ཨེ་ས, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཱ་ནཾ ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཱ་ནཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི བྱཱ་ཀ་ཏོ. ཏ་སྶ ས་ཏྠུ་ནོ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ‘‘ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ མ་ངྒ་ལོ སུ་མ་ནོ རེ་ཝ་ཏོ སོ་བྷི་ཏོ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི པ་དུ་མོ ནཱ་ར་དོ པ་དུ་མུ་ཏྟ་རོ སུ་མེ་དྷོ སུ་ཛཱ་ཏོ པི་ཡ་ད་སྶཱི ཨ་ཏྠ་ད་སྶཱི དྷ་མྨ་ད་སྶཱི སི་དྡྷ་ཏྠོ ཏི་སྶོ ཕུ་སྶོ ཝི་པ་སྶཱི སི་ཁཱི ཝེ་སྶ་བྷཱུ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷོ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ ཀ་སྶ་པོ’’ཏི ལོ་ཀཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ ཨི་མེ་ས་མྤི ཏེ་ཝཱི་ས་ཏི་ཡཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ལ་དྡྷ་བྱཱ་ཀ་ར་ཎོ, ‘‘ད་ས པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས ཨུ་པ་པཱ་ར་མི་ཡོ, ད་ས པ་ར་མ་ཏྠ་པཱ་ར་མི་ཡོ’’ཏི ས་མ་ཏྟིཾ་ས པཱ་ར་མི་ཡོ པཱུ་རེ་ཏྭཱ ཝེ་སྶ་ནྟ་ར་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ཋི་ཏོ པ་ཐ་ཝི་ཀ་མྤ་ནཱ་ནི མ་ཧཱ་དཱ་ནཱ་ནི ད་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་དཱ་རཾ པ་རི་ཙྩ་ཛི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡུ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཏུ་སི་ཏ་པུ་རེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ད་ས ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏྭཱ –

‘‘ཀཱ་ལོ དེ་ཝ མ་ཧཱ་ཝཱི་ར, ཨུ་པྤ་ཛྫ མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཡཾ;

ས་དེ་ཝ་ཀཾ ཏཱ་ར་ཡ་ནྟོ, བུ་ཛ྄ཛྷ་སྶུ ཨ་མ་ཏཾ པ་ད’’ནྟི. (བུ. ཝཾ. ༡.༦༧) –

ཝུ་ཏྟེ –

‘‘ཀཱ་ལཾ དེ་ས་ཉྩ དཱི་པ་ཉྩ, ཀུ་ལཾ མཱ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཙ;

ཨི་མེ པ་ཉྩ ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི མ་ཧཱ་ཡ་སོ’’ཏི. –

པ་ཉྩ མ་ཧཱ་ཝི་ལོ་ཀ་ནཱ་ནི ཝི་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་ཏོ ཙུ་ཏོ ས་ཀྱ་རཱ་ཛ་ཀུ་ལེ པ་ཊི་ས་ནྡྷིཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས་མཱ་ས་ཙྩ་ཡེ་ན མཱ་ཏུ་ཀུ་ཙྪི་ཏོ ཝི་ཛཱ་ཡི. སོ་ལ༹་ས་ཝ་སྶ་ཀཱ་ལེ ཏ་ཏྠ མ་ཧཱ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ པ་རི་ཧ་རི་ཡ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན བྷ་དྲ་ཡོ་བྦ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ ཨུ་ཏཱུ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་སུ ཏཱི་སུ པཱ་སཱ་དེ་སུ དེ་ཝ་ལོ་ཀ་སི་རིཾ ཝི་ཡ ར་ཛྫ་སི་རིཾ ཨ་ནུ་བྷ་ཝ་ནྟོ ཨུ་ཡྻཱ་ན་ཀཱི་ལཱ༹་ཡ ག་མ་ན་ས་མ་ཡེ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན ཛི་ཎྞ་བྱཱ་དྷི་མ་ཏ་ས་ངྑཱ་ཏེ ཏ་ཡོ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ དི་སྭཱ ས་ཉྫཱ་ཏ་སཾ་ཝེ་གོ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ཙ་ཏུ་ཏྠ་ཝཱ་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏཾ དི་སྭཱ, ‘‘སཱ་དྷུ པ་བྦ་ཛྫཱ’’ཏི པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ རུ་ཙིཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏྭཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ དི་ཝ་སཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ མ་ངྒ་ལ་པོ་ཀྑ་ར་ཎཱི་ཏཱི་རེ ནི་སི་ནྣོ ཀ་པྤ་ཀ་ཝེ་སཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ག་ཏེ་ན ཝི་སྶ་ཀ་མྨེ་ན དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ན ཨ་ལ་ངྐ་ཏ་པ་ཊི་ཡ་ཏྟོ རཱ་ཧུ་ལ་ཀུ་མཱ་ར་སྶ ཛཱ་ཏ་སཱ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ པུ་ཏྟ་སི་ནེ་ཧ་སྶ བ་ལ་ཝ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ, ‘‘ཡཱ་ཝ ཨི་དཾ བ་ནྡྷ་ནཾ ན ཝ་ཌྜྷ་ཏི, ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ནཾ ཚི་ནྡི་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ སཱ་ཡཾ ན་ག་རཾ པ་ཝི་ས་ནྟོ –

‘‘ནི་བྦུ་ཏཱ ནཱུ་ན སཱ མཱ་ཏཱ, ནི་བྦུ་ཏོ ནཱུ་ན སོ པི་ཏཱ;

ནི་བྦུ་ཏཱ ནཱུ་ན སཱ ནཱ་རཱི, ཡ་སྶཱ་ཡཾ ཨཱི་དི་སོ པ་ཏཱི’’ཏི. –

ཀི་སཱ་གོ་ཏ་མི་ཡཱ ནཱ་མ པི་ཏུ་ཙྪཱ་དྷཱི་ཏཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ སུ་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་མཱ་ཡ ནི་བྦུ་ཏ་པ་དཾ སཱ་ཝི་ཏོ’’ཏི མུ་ཏྟཱ་ཧཱ་རཾ ཨོ་མུ་ཉྩི་ཏྭཱ ཏ་སྶཱ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷ་ཝ་ནཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ སི་རི་ས་ཡ་ནེ ནི་སི་ནྣོ ནི་དྡོ་པ་ག་ཏཱ་ནཾ ནཱ་ཊ་ཀི་ཏྠཱི་ནཾ ཝི་པྤ་ཀཱ་རཾ དི་སྭཱ ནི་བྦི་ནྣ་ཧ་ད་ཡོ ཚ་ནྣཾ ཨུ་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་ཎྜ་ཀཾ ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཚ་ནྣ་ས་ཧཱ་ཡོ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི པ་རི་ཝུ་ཏོ མ་ཧཱ་བྷི་ནི་ཀྑ་མ་ནཾ ནི་ཀྑ་མི་ཏྭཱ ཨ་ནོ་མཱ་ན་དཱི་ཏཱི་རེ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ ཨ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཏྠ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཎྜ་ཝ་པ་བྦ་ཏ་པ་བྦྷཱ་རེ ནི་སི་ནྣོ མ་ག་དྷ་ར་ཉྙཱ ར་ཛྫེ་ན ནི་མ་ནྟི་ཡ་མཱ་ནོ ཏཾ པ་ཊི་ཀྑི་པི་ཏྭཱ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏཾ པ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཝི་ཛི་ཏཾ ཨཱ་ག་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ ཏེ་ན ག་ཧི་ཏ་པ་ཊི་ཉྙོ ཨཱ་ལཱ༹་ར་ཉྩ ཨུ་ད་ཀ་ཉྩ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་དྷི་ག་ཏ་ཝི་སེ་སཾ ཨ་ན་ལ་ངྐ་རི་ཏྭཱ ཚ་བྦ་སྶཱ་ནི མ་ཧཱ་པ་དྷཱ་ནཾ པ་ད་ཧི་ཏྭཱ ཝི་སཱ་ཁ་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ སུ་ཛཱ་ཏཱ་ཡ དི་ནྣ་པཱ་ཡ་སཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ སུ་ཝ་ཎྞ་པཱ་ཏིཾ པ་ཝཱ་ཧེ་ཏྭཱ ནེ་ར་ཉྫ་རཱ་ཡ ན་དི་ཡཱ ཏཱི་རེ མ་ཧཱ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ནཱ་ནཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟཱི་ཧི དི་ཝ་ས་བྷཱ་གཾ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡེ སོ་ཏྟི་ཡེ་ན དི་ནྣཾ ཏི་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཀཱ་ལེ༹་ན ནཱ་ག་རཱ་ཛེ་ན ཨ་བྷི་ཏྠུ་ཏ་གུ་ཎོ བོ་དྷི་མ་ཎྜཾ ཨཱ་རུ་ཡ྄ཧ ཏི་ཎཱ་ནི ས་ནྠ་རི་ཏྭཱ ‘‘ན ཏཱ་ཝི་མཾ པ་ལླ་ངྐཾ བྷི་ནྡི་སྶཱ་མི, ཡཱ་ཝ མེ ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ན མུ་ཙྩི་སྶ་ཏཱི’’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ར་ཏྠཱ་བྷི་མུ་ཁོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱུ་རི་ཡེ ཨ་ན་ཏྠ་ངྒ་མི་ཏེ་ཡེ་ཝ མཱ་ར་བ་ལཾ ཝི་དྷ་མི་ཏྭཱ པ་ཋ་མ་ཡཱ་མེ པུ་བྦེ་ནི་ཝཱ་ས་ཉཱ་ཎཾ, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་ཡཱ་མེ ཙུ་ཏཱུ་པ་པཱ་ཏ་ཉཱ་ཎཾ པ་ཏྭཱ པ་ཙྪི་མ་ཡཱ་མཱ་ཝ་སཱ་ནེ པ་ཙྩ་ཡཱ་ཀཱ་རེ ཉཱ་ཎཾ ཨོ་ཏཱ་རེ་ཏྭཱ ཨ་རུ་ཎུ་གྒ་མ་ནེ ད་ས་བ་ལ་ཙ་ཏུ་ཝེ་སཱ་ར་ཛྫཱ་དི་ས་བྦ་གུ་ཎ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏཾ ས་བྦ་ཉྙུ་ཏ་ཉྙཱ་ཎཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ས་ཏྟ་ས་ཏྟཱ་ཧཾ བོ་དྷི་མ་ཎྜེ ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་ཏྭཱ ཨ་ཊྛ་མེ ས་ཏྟཱ་ཧེ ཨ་ཛ་པཱ་ལ་ནི་གྲོ་དྷ་མཱུ་ལེ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨ་ག་མྦྷཱི་ར་ཏཱ་པ་ཙྩ་ཝེ་ཀྑ་ཎེ་ན ཨ་པྤོ་སྶུ་ཀྐ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་མཱ་ནོ ད་ས་ས་ཧ་སྶ་ཙ་ཀྐ་ཝཱ་ལ༹་མ་ཧཱ་བྲ་ཧྨ་པ་རི་ཝཱ་རེ་ན ས་ཧ་མྤ་ཏི་བྲ་ཧྨུ་ནཱ ཨཱ་ཡཱ་ཙི་ཏ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ནོ བུ་དྡྷ་ཙ་ཀྑུ་ནཱ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྲ་ཧྨུ་ནོ ཨ་ཛ྄ཛྷེ་ས་ནཾ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ, ‘‘ཀ་སྶ ནུ ཁོ ཨ་ཧཾ པ་ཋ་མཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ’’ནྟི ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཨཱ་ལཱ༹་རུ་ད་ཀཱ་ནཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ བ་ཧཱུ་པ་ཀཱ་ར་ཏཾ ཨ་ནུ་སྶ་རི་ཏྭཱ ཨུ་ཊྛཱ་ཡཱ་ས་ནཱ ཀཱ་སི་པུ་རཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཨུ་པ་ཀེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་སཱ་ལ༹ྷི་པུ་ཎྞ་མ་དི་ཝ་སེ ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ ཝ་ས་ན་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྭཱ ཏེ ཨ་ན་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙཱ་རེ་ན ས་མུ་དཱ་ཙ་ར་ནྟེ ས་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙ་པྤ་མུ་ཁེ ཨ་ཊྛཱ་ར་ས བྲ་ཧྨ་ཀོ་ཊི་ཡོ ཨ་མ་ཏ་པཱ་ནཾ པཱ་ཡེ་ནྟོ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏ་ཝ་ར་དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐོ པ་ཉྩ་མི་ཡཾ པ་ཀྑ་སྶ ས་བྦེ་པི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏཾ དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ཡ་ས་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟིཾ དི་སྭཱ ཏཾ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ ནི་བྦི་ནྡི་ཏྭཱ གེ་ཧཾ པ་ཧཱ་ཡ ནི་ཀྑ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨེ་ཧི ཡ་སཱ’’ཏི པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་པ་རེ་པི ཏ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ ཙ་ཏུ་པ་ཎྞཱ་ས ཛ་ནེ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་པ་བྦ་ཛྫཱ་ཡ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པེ་སི.

ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀེ ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟེ་སུ ཛཱ་ཏེ་སུ ཝུ་ཊྛ་ཝ་སྶོ པ་ཝཱ་རེ་ཏྭཱ, ‘‘ཙ་ར་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་རི་ཀ’’ནྟི ས་ཊྛི བྷི་ཀྑཱུ དི་སཱ་སུ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཨ་ནྟ་རཱ་མ་གྒེ ཀ་པྤཱ་སི་ཀ་ཝ་ན་ས་ཎྜེ ཏིཾ་ས ཛ་ནེ བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡ་ཀུ་མཱ་རེ ཝི་ནེ་སི. ཏེ་སུ ས་བྦ་པ་ཙྪི་མ་ཀོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ས་བྦུ་ཏྟ་མོ ཨ་ནཱ་གཱ་མཱི ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ དི་སཱ་སུ པེ་སེ་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཨུ་རུ་ཝེ་ལཾ ག་ནྟྭཱ ཨ་ཌྜྷུ་ཌྜྷཱ་ནི པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ད་སྶེ་ཏྭཱ ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཱ་ད་ཡོ ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལ་པ་རི་ཝཱ་རེ ཏེ་བྷཱ་ཏི་ཀ་ཛ་ཊི་ལེ ཝི་ནེ་ཏྭཱ ཨེ་ཧི་བྷི་ཀྑུ་བྷཱ་ཝེ་ནེ་ཝ པ་བྦཱ་ཛེ་ཏྭཱ ག་ཡཱ་སཱི་སེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏྟ་པ་རི་ཡཱ་ཡ་དེ་ས་ནཱ་ཡ (མ་ཧཱ་ཝ. ༥༤; སཾ. ནི. ༤.༢༨) ཨ་ར་ཧ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཏེ་ན ཨ་ར་ཧ་ནྟ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་རི་ཝུ་ཏོ ‘‘བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙོ དི་ནྣཾ པ་ཊི་ཉྙཾ མོ་ཙེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རཱུ་པ་ཙཱ་རེ ལ་ཊྛི་ཝ་ནུ་ཡྻཱ་ནཾ ག་ནྟྭཱ, ‘‘ས་ཏྠཱ ཀི་ར ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི སུ་ཏྭཱ དྭཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏེ་ཧི བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ག་ཧ་པ་ཏི་ཀེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཏ་སྶ ར་ཉྙོ མ་དྷུ་ར་དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ་ད་ས་ཧི ན་ཧུ་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་ན་ཧུ་ཏཾ ས་ར་ཎེ་སུ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝ་རཱ་ཛེ་ན མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ཝ་ཎྞཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨ་བྷི་ཏྠུ་ཏ་གུ་ཎོ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ན་ག་རཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ནི་ཝེ་ས་ནེ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩོ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཱ་རཱ་མཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྠེ་ཝ ཝཱ་སཾ ཀ་པྤེ་སི. ཏ་ཏྠ ནཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མིཾ་སུ.

ཏ་ཏྲཱ་ཡཾ ཨ་ནུ་པུ་བྦི་ཀ་ཐཱ – ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ་ཡེ་ཝ ཧི བུ་དྡྷེ རཱ་ཛ་ག་ཧ་ཏོ ཨ་ཝི་དཱུ་རེ ཨུ་པ་ཏི་སྶ་གཱ་མོ ཀོ་ལི་ཏ་གཱ་མོ་ཏི དྭེ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་གཱ་མཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཨུ་པ་ཏི་སྶ་གཱ་མེ སཱ་རི་ཡཱ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ ག་བྦྷ་སྶ པ་ཏི་ཊྛི་ཏ་དི་ཝ་སེ་ཡེ་ཝ ཀོ་ལི་ཏ་གཱ་མེ མོ་གྒ་ལི་ཡཱ ནཱ་མ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ་པི ག་བྦྷོ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ཏཱ་ནི ཀི་ར དྭེ་པི ཀུ་ལཱ་ནི ཡཱ་ཝ ས་ཏྟ་མཱ ཀུ་ལ་པ་རི་ཝ་ཊྚཱ ཨཱ་བ་དྡྷ་པ་ཊི་བ་དྡྷ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནེ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏཱ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་དི་ཝ་ས་མེ་ཝ ག་བྦྷ་པ་རི་ཧཱ་རཾ ཨ་དཾ་སུ. ཏཱ ཨུ་བྷོ་པི ད་ས་མཱ་ས་ཙྩེ་ཡེ་ན པུ་ཏྟེ ཝི་ཛཱ་ཡིཾ་སུ. ནཱ་མ་གྒ་ཧ་ཎ་དི་ཝ་སེ སཱ་རི་ཡཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པུ་ཏྟ་སྶ ཨུ་པ་ཏི་སྶ་གཱ་མ་ཀེ ཛེ་ཊྛ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཨུ་པ་ཏི་སྶོཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ, ཨི་ཏ་ར་སྶ ཀོ་ལི་ཏ་གཱ་མེ ཛེ་ཊྛ་ཀུ་ལ་སྶ པུ་ཏྟ་ཏྟཱ ཀོ་ལི་ཏོཏི ནཱ་མཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ཝུ་ཌྜྷི་མ་ནྭཱ་ཡ ས་བྦ་སི་པྤཱ་ནཾ པཱ་རཾ ཨ་ག་མཾ་སུ. ཨུ་པ་ཏི་སྶ་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ ཀཱི་ལ༹་ན་ཏྠཱ་ཡ ན་དིཾ ཝཱ ཨུ་ཡྻཱ་ནཾ ཝཱ ག་མ་ན་ཀཱ་ལེ པ་ཉྩ སུ་ཝ་ཎྞ་སི་ཝི་ཀ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི ཧོ་ནྟི, ཀོ་ལི་ཏ་མཱ་ཎ་ཝ་སྶ པ་ཉྩ ཨཱ་ཛ་ཉྙ་ཡུ་ཏྟ་ར་ཐ་ས་ཏཱ་ནི. དྭེ་པི ཛ་ནཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཧོ་ནྟི. རཱ་ཛ་ག་ཧེ ཙ ཨ་ནུ་སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ གི་ར་གྒ་ས་མ་ཛྫོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ་སཾ དྭི་ནྣ་མྤི ཨེ་ཀ་ཊྛཱ་ནེ་ཡེ་ཝ མ་ཉྩཾ བ་ནྡྷ་ནྟི. དྭེ་པི ཨེ་ཀ་ཏོ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ས་མ་ཛྫཾ པ་སྶ་ནྟཱ ཧ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཧ་ས་ནྟི, སཾ་ཝེ་ག་ཊྛཱ་ནེ སཾ་ཝེ་ཛེ་ནྟི, དཱ་ཡཾ དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ དཱ་ཡཾ དེ་ནྟི. ཏེ་སཾ ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་མ་ཛྫཾ པ་སྶ་ནྟཱ་ནཾ པ་རི་པཱ་ཀ་ག་ཏ་ཏྟཱ ཉཱ་ཎ་སྶ པུ་རི་མ་དི་ཝ་སེ་སུ ཝི་ཡ ཧ་སི་ཏ་བྦ་ཊྛཱ་ནེ ཧཱ་སོ ཝཱ སཾ་ཝེ་ག་ཊྛཱ་ནེ སཾ་ཝེ་གོ ཝཱ དཱ་ཏུཾ ཡུ་ཏྟ་ཊྛཱ་ནེ དཱ་ནཾ ཝཱ ནཱ་ཧོ་སི. དྭེ་པི པ་ན ཛ་ནཱ ཨེ་ཝཾ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཀི་མེ་ཏྠ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏ་བྦཾ ཨ་ཏྠི, ས་བྦེ་པི་མེ ཨ་པྤ་ཏྟེ ཝ་སྶ་ས་ཏེ ཨ་པྤ་ཎྞ་ཏྟི་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ག་མི་སྶ་ནྟི, ཨ་མྷེ་ཧི པ་ན ཨེ་ཀཾ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ པ་རི་ཡེ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨཱ་ར་མྨ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ཏ་ཏོ ཀོ་ལི་ཏོ ཨུ་པ་ཏི་སྶཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མྨ ཨུ་པ་ཏི་སྶ, ན ཏྭཾ ཨ་ཉྙེ་སུ དི་ཝ་སེ་སུ ཝི་ཡ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ, ཨི་དཱ་ནི ཨ་ན་ཏྟ་མ་ན་དྷཱ་ཏུ་ཀོ་སི, ཀིཾ ཏེ ས་ལླ་ཀྑི་ཏ’’ནྟི? ‘‘ས་མྨ ཀོ་ལི་ཏ, ཨེ་ཏེ་སཾ ཝོ་ལོ་ཀ་ནེ སཱ་རོ ན་ཏྠི, ནི་ར་ཏྠ་ཀ་མེ་ཏཾ, ཨ་ཏྟ་ནོ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ ག་ཝེ་སི་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨི་དཾ ཙི་ནྟ་ཡ་ནྟོ ནི་སི་ནྣོ་མྷི. ཏྭཾ པ་ན ཀ་སྨཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནོ་སཱི་ཏི? སོ་པི ཏ་ཐེ་ཝ ཨཱ་ཧ. ཨ་ཐ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནཱ ས་དྡྷིཾ ཨེ་ཀ་ཛ྄ཛྷཱ་ས་ཡ་ཏཾ ཉ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨུ་བྷི་ནྣ་མྤི སུ་ཙི་ནྟི་ཀཾ, མོ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ པ་ན ག་ཝེ་ས་ནྟེ་ཧི ཨེ་ཀཱ པ་བྦ་ཛྫཱ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི. ཀ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛཱ་མཱ’’ཏི?

ཏེ་ན ཁོ པ་ན ས་མ་ཡེ་ན ས་ཉྩ་ཡོ ནཱ་མ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ རཱ་ཛ་ག་ཧེ པ་ཊི་ཝ་ས་ཏི མ་ཧ་ཏི་ཡཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པ་རི་སཱ་ཡ ས་དྡྷིཾ. ཏེ ‘‘ཏ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛི་སྶཱ་མཱ’’ཏི པ་ཉྩ་མཱ་ཎ་ཝ་ཀ་ས་ཏཱ་ནི ‘‘སི་ཝི་ཀཱ་ཡོ ཙ ར་ཐེ ཙ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཙྪ་ཐཱ’’ཏི ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀཱ་ཡ སི་ཝི་ཀཱ་ཡ ཨེ་ཀེ་ན ར་ཐེ་ན ག་ནྟྭཱ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཏེ་སཾ པ་བྦ་ཛི་ཏ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ས་ཉྩ་ཡོ ཨ་ཏི་རེ་ཀ་ལཱ་བྷ་གྒ་ཡ་ས་གྒ་པྤ་ཏྟོ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཀ་ཏི་པཱ་ཧེ་ནེ་ཝ ས་བྦཾ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ས་མ་ཡཾ པ་རི་མ་དྡི་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཛཱ་ན་ན་ས་མ་ཡོ ཨེ་ཏྟ་ཀོ་ཝ, ཨུ་དཱ་ཧུ ཨུ་ཏྟ་རི་མྤི ཨ་ཏྠཱི’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. ‘‘ཨེ་ཏྟ་ཀོ་ཝ ས་བྦཾ ཏུ་མྷེ་ཧི ཉཱ་ཏ’’ནྟི ཝུ་ཏྟེ ཙི་ནྟ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ཨེ་ཝཾ ས་ཏི ཨི་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་ཝཱ་སོ ནི་ར་ཏྠ་ཀོ, མ་ཡཾ ཡཾ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ ག་ཝེ་སི་ཏུཾ ནི་ཀྑ་ནྟཱ, སོ ཨི་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨུ་པྤཱ་དེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐཱ, མ་ཧཱ ཁོ པ་ན ཛ་མྦུ་དཱི་པོ, གཱ་མ་ནི་ག་མ་རཱ་ཛ་དྷཱ་ནི་ཡོ ཙ་ར་ནྟཱ ཨ་དྡྷཱ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨ་དེ་ས་ཀཾ ཀ་ཉྩི ཨཱ་ཙ་རི་ཡཾ ལ་བྷི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ཏ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ‘‘ཡ་ཏྠ ཡ་ཏྠ པ་ཎྜི་ཏཱ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨ་ཏྠཱི’’ཏི ཝ་ད་ནྟི, ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ག་ནྟྭཱ སཱ་ཀ་ཙྪཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏེ་ཧི པུ་ཊྛཾ པ་ཉྷཾ ཨ་ཉྙེ ཀ་ཐེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ནྟི, ཏེ པ་ན ཏེ་སཾ པ་ཉྷཾ ཝི་སྶ་ཛྫེ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ས་ཀ་ལ་ཛ་མྦུ་དཱི་པཾ པ་རི་གྒ་ཎྷི་ཏྭཱ ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ, ‘‘ས་མྨ ཀོ་ལི་ཏ, ཨ་མྷེ་སུ ཡོ པ་ཋ་མཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱུ’’ཏི ཀ་ཏི་ཀཾ ཨ་ཀཾ་སུཾ.

ཨེ་ཝཾ ཏེ་སུ ཀ་ཏི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟེ་སུ ས་ཏྠཱ ཝུ་ཏྟཱ་ནུ་ཀྐ་མེ་ན རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ པ་ཊི་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་དཱ ‘‘ཙ་ར་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙཱ་རི་ཀཾ བ་ཧུ་ཛ་ན་ཧི་ཏཱ་ཡཱ’’ཏི ར་ཏ་ན་ཏྟ་ཡ་གུ་ཎ་པ་ཀཱ་ས་ན་ཏྠཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨེ་ཀ་ས་ཊྛི་ཡཱ ཨ་ར་ཧ་ནྟཱ་ནཾ ཨ་ནྟ་རེ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ ཨ་བྦྷ་ནྟ་རོ ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རོ པ་ཊི་ནི་ཝ་ཏྟི་ཏྭཱ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨཱ་ག་ཏོ, པུ་ན་དི་ཝ་སེ པཱ་ཏོ་ཝ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཨུ་པ་ཏི་སྶ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ་པི པཱ་ཏོ་ཝ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ཐེ་རཾ དི་སྭཱ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘མ་ཡཱ ཨེ་ཝ་རཱུ་པོ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ནཱ་མ ན དི་ཊྛ་པུ་བྦོ་ཡེ་ཝ, ཡེ ལོ་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ནྟོ ཝཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མ་གྒཾ ཝཱ ས་མཱ་པ་ནྣཱ, ཨ་ཡཾ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པུ་ཙྪེ་ཡྻཾ – ‘ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’’ཏི? ཨ་ཐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པ་ཉྷཾ པུ་ཙྪི་ཏུཾ, ཨ་ནྟ་ར་གྷ་རཾ པ་ཝི་ཊྛོ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་ཏི, ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཨི་མཾ བྷི་ཀྑུཾ པི་ཊྛི་ཏོ པི་ཊྛི་ཏོ ཨ་ནུ་བ་ནྡྷེ་ཡྻཾ, ཨ་ཏྠི་ཀེ་ཧི ཨུ་པ་ཉྙཱ་ཏཾ མ་གྒ’’ནྟི. སོ ཐེ་རཾ ལ་དྡྷ་པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ ནི་སཱི་དི་ཏུ་ཀཱ་མ་ཏ་ཉྩ་སྶ ཉ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་པཱི་ཋ་ཀཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི, སོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ་པི་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀུ་ཎྜི་ཀཱ་ཡ ཨུ་ད་ཀཾ ཨ་དཱ་སི.

ཨེ་ཝཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་ཝ་ཏྟཾ ཀ་ཏྭཱ ཀ་ཏ་བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩེ་ན ཐེ་རེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་དྷུ་ར་པ་ཊི་ས་ནྠཱ་རཾ ཀ་ཏྭཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ཝི་པྤ་ས་ནྣཱ་ནི ཁོ པ་ན ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨི་ནྡྲི་ཡཱ་ནི, པ་རི་སུ་དྡྷོ ཚ་ཝི་ཝ་ཎྞོ པ་རི་ཡོ་དཱ་ཏོ, ཀཾ་སི ཏྭཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ཨུ་དྡི་སྶ པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཀོ ཝཱ ཏེ ས་ཏྠཱ, ཀ་སྶ ཝཱ ཏྭཾ དྷ་མྨཾ རོ་ཙེ་སཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ཐེ་རོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨི་མེ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ ནཱ་མ སཱ་ས་ན་སྶ པ་ཊི་པ་ཀྑ་བྷཱུ་ཏཱ, ཨི་མ་སྶ སཱ་ས་ན་སྶ ག་མྦྷཱི་ར་ཏཾ ད་སྶེ་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཏྟ་ནོ ན་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཾ ད་སྶེ་ནྟོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཁོ, ཨཱ་ཝུ་སོ, ན་ཝོ ཨ་ཙི་ར་པ་བྦ་ཛི་ཏོ, ཨ་དྷུ་ནཱ་ག་ཏོ ཨི་མཾ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡཾ, ན ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཏུ’’ནྟི. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ནཱ་མ, ཏྭཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི་ཡཱ ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ ཝ་ད, ཨེ་ཏཾ ན་ཡ་ས་ཏེ་ན ན་ཡ་ས་ཧ་སྶེ་ན པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ –

‘‘ཨ་པྤཾ ཝཱ བ་ཧུཾ ཝཱ བྷཱ་ས་སྶུ, ཨ་ཏྠཾ་ཡེ་ཝ མེ བྲཱུ་ཧི;

ཨ་ཏྠེ་ནེ་ཝ མེ ཨ་ཏྠོ, ཀིཾ ཀཱ་ཧ་སི བྱ་ཉྫ་ནཾ བ་ཧུ’’ནྟི. (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༠);

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཐེ་རོ – ‘‘ཡེ དྷ་མྨཱ ཧེ་ཏུ་པྤ་བྷ་ཝཱ’’ཏི (མ་ཧཱ་ཝ. ༦༠; ཨ་པ. ཐེ་ར ༡.༡.༢༨༦) གཱ་ཐ་མཱ་ཧ. པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ པ་ཋ་མ་པ་ད་དྭ་ཡ་མེ་ཝ སུ་ཏྭཱ ས་ཧ་སྶ་ན་ཡ་པ་ཊི་མ་ཎྜི་ཏེ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི, ཨི་ཏ་རཾ པ་ད་དྭ་ཡཾ སོ་ཏཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ལེ ནི་ཊྛཱ་པེ་སི. སོ སོ་ཏཱ་པ་ནྣོ ཧུ་ཏྭཱ ཨུ་པ་རི་ཝི་སེ་སེ ཨ་པྤ་ཝ་ཏྟ་ནྟེ ‘‘བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨེ་ཏྠ ཀཱ་ར་ཎ’’ནྟི ས་ལླ་ཀྑེ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མཱ ཨུ་པ་རི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷ་ཡི་ཏྠ, ཨེ་ཏྟ་ཀ་མེ་ཝ ཧོ་ཏུ, ཀུ་ཧིཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ, ཨཱ་ཝུ་སོ’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷེ པུ་ར་ཏོ ཡཱ་ཐ, མ་ཡ྄ཧཾ ཨེ་ཀོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ ཨ་ཏྠི, ཨ་མྷེ་ཧི ཙ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ ཀ་ཏི་ཀཱ ཀ་ཏཱ ‘ཨ་མྷེ་སུ ཡོ ཨ་མ་ཏཾ པ་ཋ་མཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ཏི, སོ ཨི་ཏ་ར་སྶ ཨཱ་རོ་ཙེ་ཏཱུ’ཏི. ཨ་ཧཾ ཏཾ པ་ཊི་ཉྙཾ མོ་ཙེ་ཏྭཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ག་ཏ་མ་གྒེ་ནེ་ཝ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶཱ་མཱི་ཏི པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཐེ་ར་སྶ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ ཐེ་རཾ ཨུ་ཡྻོ་ཛེ་ཏྭཱ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀཱ་རཱ་མཱ་བྷི་མུ་ཁོ ཨ་ག་མཱ་སི’’.

ཨ་ཐ ཁོ ཀོ་ལི་ཏ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀོ ཏཾ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ མུ་ཁ་ཝ་ཎྞོ ན ཨ་ཉྙ་དི་ཝ་སེ་སུ ཝི་ཡ, ཨ་དྡྷཱ ཏེ་ན ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏཱི’’ཏི ཨ་མ་ཏཱ་དྷི་ག་མཾ པུ་ཙྪི. སོ་པི་སྶ ‘‘ཨཱ་མཱ་ཝུ་སོ, ཨ་མ་ཏཾ ཨ་དྷི་ག་ཏ’’ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ནི་ཏྭཱ ཏ་མེ་ཝ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི. གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཀོ་ལི་ཏོ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལེ པ་ཏི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཀུ་ཧིཾ ཀི་ར, ས་མྨ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་ཏྠཱ ཝ་ས་ཏཱི’’ཏི? ‘‘ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ ཀི་ར, ས་མྨ, ཨེ་ཝཾ ནོ ཨཱ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་རེ་ན ཀ་ཐི་ཏ’’ནྟི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ས་མྨ, ཨཱ་ཡཱ་མ, ས་ཏྠཱ་རཾ པ་སྶི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ ཙ ནཱ་མེ་ས ས་དཱ་པི ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་པཱུ་ཛ་ཀོ་ཝ, ཏ་སྨཱ ས་ཧཱ་ཡཾ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘‘ས་མྨ, ཨ་མྷེ་ཧི ཨ་དྷི་ག་ཏཾ ཨ་མ་ཏཾ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ཉྩ་ཡ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶཱ་པི ཀ་ཐེ་སྶཱ་མ, བུ་ཛ྄ཛྷ་མཱ་ནོ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི, ཨ་པྤ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ནྟོ ཨ་མྷཱ་ཀཾ ས་དྡ་ཧི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ, ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶ་ཏི, བུ་དྡྷཱ་ནཾ དེ་ས་ནཾ སུ་ཏྭཱ མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀ་རི་སྶ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ དྭེ་པི ཛ་ནཱ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.

ས་ཉྩ་ཡོ ཏེ དི་སྭཱ་ཝ – ‘‘ཀིཾ, ཏཱ་ཏཱ, ཀོ་ཙི ཝོ ཨ་མ་ཏ་མ་གྒ་དེ་ས་ཀོ ལ་དྡྷོ’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ལ་དྡྷོ, བུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, དྷ་མྨོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ས་ངྒྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ནྣོ, ཏུ་མྷེ ཏུ་ཙྪེ ཨ་སཱ་རེ ཝི་ཙ་ར་ཐ, ཏ་སྨཱ ཨེ་ཐ, ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ནཱ་ཧཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ‘‘ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ་ཧི’’? ‘‘ཨ་ཧཾ མ་ཧཱ་ཛ་ན་སྶ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཧུ་ཏྭཱ ཝི་ཙ་རིཾ, ཝི་ཙ་ར་ནྟ་སྶ མེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝཱ་སོ ཙཱ་ཊི་ཡཱ ཨུ་ད་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མ་ཧཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི. ‘‘མཱ ཨེ་ཝཾ ཀ་རི་ཏྠ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི. ‘‘ཧོ་ཏུ, ཏཱ་ཏཱ, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ནཱ་ཧཾ ས་ཀྑི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ལོ་ཀེ བུ་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤ་ནྣ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠོ ག་ནྟྭཱ ཏ་མེ་ཝ པཱུ་ཛེ་སྶ་ཏི, མ་ཡ་མྤི ཏ་ཏྠེ་ཝ ག་མི་སྶཱ་མ. ‘‘ཏུ་མྷེ ཀིཾ ཀ་རི་སྶ་ཐཱ’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ནུ ཁོ ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ད་ནྡྷཱ བ་ཧཱུ, ཨུ་དཱ་ཧུ པ་ཎྜི་ཏཱ’’ཏི. ‘‘ད་ནྡྷཱ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, བ་ཧཱུ, པ་ཎྜི་ཏཱ ཙ ནཱ་མ ཀ་ཏི་པ་ཡཱ ཨེ་ཝ ཧོ་ནྟཱི’’ཏི. ‘‘ཏེ་ན ཧི, ཏཱ་ཏཱ, པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶ་ནྟི, ད་ནྡྷཱ ད་ནྡྷ་སྶ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ, ནཱ་ཧཾ ག་མི་སྶཱ་མཱི’’ཏི. ཏེ ‘‘པ་ཉྙཱ་ཡི་སྶ་ཐ ཏུ་མྷེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡཱ’’ཏི པ་ཀྐ་མིཾ་སུ. ཏེ་སུ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ པ་རི་སཱ བྷི་ཛྫི, ཏ་སྨིཾ ཁ་ཎེ ཨཱ་རཱ་མོ ཏུ་ཙྪོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཏུ་ཙྪཾ ཨཱ་རཱ་མཾ དི་སྭཱ ཨུ་ཎྷཾ ལོ་ཧི་ཏཾ ཚ་ཌྜེ་སི. ཏེ་ཧི་པི ས་དྡྷིཾ ག་ཙྪ་ནྟེ་སུ པ་ཉྩ་སུ པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་སུ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻ་ས་ཏཱ་ནི ནི་ཝ་ཏྟིཾ་སུ, ཨ་ཐ ཁོ ཏེ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་ཧི ཨ་ཌྜྷ་ཏེ་ཡྻེ་ཧི པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་ས་ཏེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ཨ་ག་མཾ་སུ.

ས་ཏྠཱ ཙ་ཏུ་པ་རི་ས་མ་ཛ྄ཛྷེ ནི་སི་ནྣོ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟོ ཏེ དཱུ་ར་ཏོ་ཝ དི་སྭཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཨེ་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྭེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཀོ་ལི་ཏོ ཙ ཨུ་པ་ཏི་སྶོ ཙ, ཨེ་ཏཾ མེ སཱ་ཝ་ཀ་ཡུ་གཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་གྒཾ བྷ་དྡ་ཡུ་ག’’ནྟི. ཏེ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དིཾ་སུ, ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙུཾ – ‘‘ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝ་ཏོ ས་ནྟི་ཀེ པ་བྦ་ཛྫཾ, ལ་བྷེ་ཡྻཱ་མ ཨུ་པ་ས་མྤ་ད’’ནྟི. ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཝོ་ཙ – ‘‘སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, ཙ་ར་ཐ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ས་མྨཱ དུ་ཀྑ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. ས་བྦེ་པི ཨི་དྡྷི་མ་ཡ་པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་དྷ་རཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶི་ཀ་ཏྠེ་རཱ ཝི་ཡ ཨ་ཧེ་སུཾ.

ཨ་ཐ ནེ་སཾ པ་རི་སཱ་ཡ ཙ་རི་ཏ་ཝ་སེ་ན ས་ཏྠཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཝ་ཌྜྷེ་སི. ཋ་པེ་ཏྭཱ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀེ ཨ་ཝ་སེ་སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ པ་ན ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ན ནི་ཊྛཱ་སི. ཀིཾ ཀཱ་ར་ཎཱ? སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. ཨ་ཐཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ ས་ཏྟ་མེ དི་ཝ་སེ མ་ག་དྷ་ར་ཊྛེ ཀ་ལླ་ཝཱ་ལ་གཱ་མ་ཀཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཐི་ན་མི་དྡྷེ ཨོ་ཀྐ་མ་ནྟེ ས་ཏྠཱ་རཱ སཾ་ཝེ་ཛི་ཏོ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ ཝི་ནོ་དེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ་ན དི་ནྣཾ དྷཱ་ཏུ་ཀ་མྨ་ཊྛཱ་ནཾ སུ་ཎ་ནྟོ་ཝ ཨུ་པ་རི་མ་གྒ་ཏྟ་ཡ་ཀི་ཙྩཾ ནི་ཊྛཱ་པེ་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་རོ་པི པ་བྦ་ཛི་ཏ་དི་ཝ་ས་ཏོ ཨ་ཌྜྷ་མཱ་སཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་དྡྷིཾ ཏ་མེ་ཝ རཱ་ཛ་ག་ཧཾ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ སཱུ་ཀ་ར་ཁ་ཏ་ལེ་ཎེ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ཨ་ཏྟ་ནོ བྷཱ་གི་ནེ་ཡྻ་སྶ དཱི་གྷ་ན་ཁ་པ་རི་བྦཱ་ཛ་ཀ་སྶ ཝེ་ད་ནཱ་པ་རི་གྒ་ཧ་སུ་ཏྟ་ནྟེ དེ་སི་ཡ་མཱ་ནེ སུ་ཏྟཱ་ནུ་སཱ་རེ་ན ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ པ་ར་སྶ ཝ་ཌྜྷི་ཏ་བྷ་ཏྟཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ནྟོ ཝི་ཡ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎ་སྶ མ་ཏྠ་ཀཾ པ་ཏྟོ. ན་ནུ ཙཱ་ཡ་སྨཱ མ་ཧཱ་པ་ཉྙོ, ཨ་ཐ ཀ་སྨཱ མ་ཧཱ་མོ་གྒ་ལླཱ་ན་ཏོ ཙི་ར་ཏ་རེ་ན སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎཾ པཱ་པུ་ཎཱི་ཏི? པ་རི་ཀ་མྨ་མ་ཧ་ནྟ་ཏཱ་ཡ. ཡ་ཐཱ ཧི དུ་གྒ་ཏ་མ་ནུ་སྶཱ ཡ་ཏྠ ཀ་ཏྠ་ཙི ག་ནྟུ་ཀཱ་མཱ ཁི་པྤ་མེ་ཝ ནི་ཀྑ་མ་ནྟི, རཱ་ཛཱུ་ནཾ པ་ན ཧ་ཏྠི་ཝཱ་ཧ་ན་ཀ་པྤ་ནཱ་དིཾ མ་ཧ་ནྟཾ པ་རི་ཀ་མྨཾ ལ་དྡྷུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཝཾ་ས་མྤ་ད་མི་དཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦཾ.

ཏཾ དི་ཝ་ས་ཉྙེ་ཝ པ་ན ས་ཏྠཱ ཝ་ཌྜྷ་མཱ་ན་ཀ་ཙྪཱ་ཡཱ་ཡ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནེ སཱ་ཝ་ཀ་ས་ནྣི་པཱ་ཏཾ ཀ་ཏྭཱ དྭི་ནྣཾ ཐེ་རཱ་ནཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པཱ་ཏི་མོ་ཀྑཾ ཨུ་དྡི་སི. བྷི་ཀྑཱུ ཨུ་ཛ྄ཛྷཱ་ཡིཾ་སུ – ‘‘ས་ཏྠཱ མུ་ཁོ་ལོ་ཀ་ནེ་ན བྷི་ཀྑཾ དེ་ཏི, ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ད་ནྟེ་ན ནཱ་མ པ་ཋ་མཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ པ་ཉྩ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཏེ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ན ཡ་ས་ཐེ་ར་པྤ་མུ་ཁཱ་ནཾ པ་ཉྩ་པ་ཎྞཱ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ དཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, ཨེ་ཏེ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ན བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡཱ་ནཾ ཏིཾ་ས་ཛ་ནཱ་ནཾ, ཨེ་ཏེ ཨ་ནོ་ལོ་ཀེ་ནྟེ་ན ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཱ་དཱི་ནཾ ཏེ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ, ཨེ་ཏེ པ་ན ཨེ་ཏྟ་ཀེ མ་ཧཱ་ཐེ་རེ པ་ཧཱ་ཡ ས་བྦ་པ་ཙྪཱ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ་ནཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ ད་ད་ནྟེ་ན མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དི་ནྣ’’ནྟི. ས་ཏྠཱ, ‘‘ཀིཾ ཀ་ཐེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི པུ་ཙྪི་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་དཾ ནཱ་མཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑཾ དེ་མི, ཨེ་ཏེ་སཾ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ དེ་མི. ཨ་ཉྙཱ་ཏ་ཀོ་ཎྜ་ཉྙོ ཧི ཨེ་ཀ་སྨིཾ ས་སྶེ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་གྒ་ས་སྶ་དཱ་ནཾ ད་ད་ནྟོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ནཱ་དཱ་སི, ཨ་གྒ་དྷ་མྨཾ པ་ན ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སཱི’’ཏི. ‘‘ཀ་དཱ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ’’ཏི? ‘‘སུ་ཎི་སྶ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ’’ཏི. ‘‘ཨཱ་མ, བྷ་ནྟེ’’ཏི, བྷ་ག་ཝཱ ཨ་ཏཱི་ཏཾ ཨཱ་ཧ་རི –

བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏོ ཨེ་ཀ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཝི་པ་སྶཱི ནཱ་མ བྷ་ག་ཝཱ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. ཏ་དཱ མ་ཧཱ་ཀཱ་ལོ༹ ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ་ལོ༹་ཏི དྭེ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀཱ མ་ཧ་ནྟཾ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཾ ཝ་པཱ་པེ་སུཾ. ཨ་ཐེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ཙཱུ་ལ༹་ཀཱ་ལོ༹ སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ཨེ་ཀཾ སཱ་ལི་ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ཁཱ་དི, ཏཾ ཨ་ཏི་མ་དྷུ་རཾ ཨ་ཧོ་སི. སོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ ས་ངྒྷ་སྶ སཱ་ལི་ག་བྦྷ་དཱ་ནཾ དཱ་ཏུ་ཀཱ་མོ ཧུ་ཏྭཱ ཛེ་ཊྛ་བྷཱ་ཏི་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘བྷཱ་ཏི་ཀ, སཱ་ལི་ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་མཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ ཝ་དེ་སི, ཏཱ་ཏ, སཱ་ལི་ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ ནཱ་མ ནེ་ཝ ཨ་ཏཱི་ཏེ བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, ན ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་པི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, མཱ ས་སྶཾ ནཱ་ས་ཡཱི’’ཏི; ཝུ་ཏྟོ་པི སོ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙི་ཡེ་ཝ. ཨ་ཐ ནཾ བྷཱ་ཏཱ, ‘‘ཏེ་ན ཧི སཱ་ལི་ཀྑེ་ཏྟཾ དྭེ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཀ་ཏྭཱ མ་མ ཀོ་ཊྛཱ་སཾ ཨ་ནཱ་མ་སི་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ཀོ་ཊྛཱ་སེ ཁེ་ཏྟེ ཡཾ ཨི་ཙྪ་སི, ཏཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧ. སོ ‘‘སཱ་དྷཱུ’’ཏི ཁེ་ཏྟཾ ཝི་བྷ་ཛི་ཏྭཱ བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶེ ཧ་ཏྠ་ཀ་མྨཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ སཱ་ལི་ག་བྦྷཾ ཕཱ་ལེ་ཏྭཱ ནི་རུ་ད་ཀེ་ན ཁཱི་རེ་ན པ་ཙཱ་པེ་ཏྭཱ ས་པྤི་མ་དྷུ་ས་ཀྑ་རཱ་དཱི་ཧི ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ – ‘‘ཨི་དཾ, བྷ་ནྟེ, མ་མ ཨ་གྒ་དཱ་ནཾ ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་སྶ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་ནུ་མོ་ད་ན་མ་ཀཱ་སི.

སོ ཁེ་ཏྟཾ ག་ནྟྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ཀ་ལ་ཀྑེ་ཏྟཾ ཀ་ཎྞི་ཀ་བ་དྡྷེ་ཧི ཝི་ཡ སཱ་ལི་སཱི་སེ་ཧི ས་ཉྪ་ནྣཾ དི་སྭཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་པཱི་ཏིཾ པ་ཊི་ལ་བྷི་ཏྭཱ, ‘‘ལཱ་བྷཱ ཝ་ཏ མེ’’ཏི ཙི་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ཐུ་ཀ་ཀཱ་ལེ པུ་ཐུ་ཀ་གྒཾ ནཱ་མ ཨ་དཱ་སི, གཱ་མ་ཝཱ་སཱི་ཧི ས་དྡྷིཾ ཨ་གྒ་ས་སྶ་དཱ་ནཾ ནཱ་མ ཨ་དཱ་སི, ལཱ་ཡ་ནེ ལཱ་ཡ་ན་གྒཾ, ཝེ་ཎི་ཀ་ར་ཎེ ཝེ་ཎ་གྒཾ, ཀ་ལཱ་པཱ་དཱི་སུ ཀ་ལཱ་པ་གྒཾ, ཁ་ལ་གྒཾ, ཁ་ལ་བྷ་ཎྜ་གྒཾ, ཀོ་ཊྛ་གྒ་ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཨེ་ཀ་ས་སྶེ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་གྒ་དཱ་ནཾ ཨ་དཱ་སི. ཏ་སྶ ས་བྦ་ཝཱ་རེ་སུ ག་ཧི་ཏ་ག་ཧི་ཏ་ཊྛཱ་ནཾ པ་རི་པཱུ་རི, ས་སྶཾ ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ཨུ་ཊྛཱ་ན་ས་མྤ་ནྣཾ ཨ་ཧོ་སི. དྷ་མྨོ ཧི ནཱ་མེ་ས ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ར་ཀྑ་ནྟཾ ར་ཀྑ་ཏི. ཏེ་ནཱ་ཧ བྷ་ག་ཝཱ –

‘‘དྷ་མྨོ ཧ་ཝེ ར་ཀྑ་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རིཾ,

དྷ་མྨོ སུ་ཙི་ཎྞོ སུ་ཁ་མཱ་ཝ་ཧཱ་ཏི;

ཨེ་སཱ་ནི་སཾ་སོ དྷ་མྨེ སུ་ཙི་ཎྞེ,

ན དུ་གྒ་ཏིཾ ག་ཙྪ་ཏི དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི’’ཏི. (ཐེ་ར་གཱ. ༣༠༣; ཛཱ. ༡.༡༠.༡༠༢) –

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ས ཝི་པ་སྶཱི་ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཨ་གྒ་དྷ་མྨཾ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏུཾ པ་ཏྠེ་ནྟོ ན་ཝ ཝཱ་རེ ཨ་གྒ་དཱ་ནཱ་ནི ཨ་དཱ་སི. ཨི་ཏོ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ པ་ན ཧཾ་ས་ཝ་ཏཱི་ན་ག་རེ པ་དུ་མུ་ཏྟ་ར་ས་མྦུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ་པི ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨ་གྒ་དྷ་མྨ་སྶ པ་ཋ་མཾ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷ་ན་ཏྠ་མེ་ཝ པ་ཏྠ་ནཾ ཋ་པེ་སི. ཨི་ཏི ཨི་མི་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ མ་ཡཱ དི་ནྣཾ, ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དེ་མཱི’’ཏི.

‘‘ཡ་ས་ཀུ་ལ་པུ་ཏྟ་པྤ་མུ་ཁཱ པ་ཉྩ་པ་ཉྙཱ་ས ཛ་ནཱ ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རིཾ་སུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏེ་པི ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ནྟཱ བ་ཧུཾ པུ་ཉྙ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཧུ་ཏྭཱ ཝ་གྒ་བ་ནྡྷ་ནེ་ན པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱ ཨ་ནཱ་ཐ་མ་ཏ་ས་རཱི་རཱ་ནི པ་ཊི་ཛ་གྒ་ནྟཱ ཝི་ཙ་རིཾ་སུ. ཏེ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ས་ག་བྦྷཾ ཨི་ཏྠིཾ ཀཱ་ལ་ཀ་ཏཾ དི་སྭཱ, ‘ཛྷཱ་པེ་སྶཱ་མཱ’ཏི སུ་སཱ་ནཾ ཧ་རིཾ་སུ. ཏེ་སུ པ་ཉྩ ཛ་ནེ ‘ཏུ་མྷེ ཛྷཱ་པེ་ཐཱ’ཏི སུ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ སེ་སཱ གཱ་མཾ པ་ཝི་ཊྛཱ. ཡ་ས་དཱ་ར་ཀོ ཏཾ མ་ཏ་ས་རཱི་རཾ སཱུ་ལེ་ཧི ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ པ་རི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཛྷཱ་པེ་ནྟོ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷི, ཨི་ཏ་རེ་ས་མྤི ཙ་ཏུ་ནྣཾ ཛ་ནཱ་ནཾ – ‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨི་མཾ ས་རཱི་རཾ ཏ་ཏྠ ཏ་ཏྠ ཝི་དྡྷཾ་སི་ཏ་ཙ་མྨཾ, ཀ་བ་ར་གོ་རཱུ་པཾ ཝི་ཡ ཨ་སུ་ཙིཾ དུ་གྒ་ནྡྷཾ པ་ཊི་ཀཱུ་ལ’ནྟི ད་སྶེ་སི. ཏེ་པི ཏ་ཏྠ ཨ་སུ་བྷ་ས་ཉྙཾ པ་ཊི་ལ་བྷིཾ་སུ. ཏེ པ་ཉྩ་པི ཛ་ནཱ གཱ་མཾ ག་ནྟྭཱ སེ་ས་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ་ནཾ ཀ་ཐ་ཡིཾ་སུ. ཡ་སོ པ་ན དཱ་ར་ཀོ གེ་ཧཾ ག་ནྟྭཱ མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ན་ཉྩ བྷ་རི་ཡཱ་ཡ ཙ ཀ་ཐེ་སི. ཏེ ས་བྦེ་པི ཨ་སུ་བྷཾ བྷཱ་ཝ་ཡིཾ་སུ. ཨི་ད་མེ་ཏེ་སཾ པུ་བྦ་ཀ་མྨཾ. ཏེ་ནེ་ཝ ཡ་ས་སྶ ཨི་ཏྠཱ་གཱ་རེ སུ་སཱ་ན་ས་ཉྙཱ ཨུ་པྤ་ཛྫི, ཏཱ་ཡ ཙ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་ས་མྤ་ཏྟི་ཡཱ ས་བྦེ་ས་མྤི ཝི་སེ་སཱ་དྷི་ག་མོ ནི་བྦ་ཏྟི. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྷིཾ་སུ. ནཱ་ཧཾ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་མྨཱི’’ཏི.

‘‘བྷ་དྡ་ཝ་གྒི་ཡ་ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ པ་ན ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རིཾ་སུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཏེ་པི པུ་བྦ་བུ་དྡྷཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་ཏྭཱ ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣེ བུ་དྡྷེ ཏིཾ་ས དྷུ་ཏྟཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏུ་ཎྜི་ལོ་ཝཱ་དཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཊྛི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི པ་ཉྩ སཱི་ལཱ་ནི ར་ཀྑིཾ་སུ. ཨེ་ཝཾ ཨི་མེ་པི ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྷིཾ་སུ. ནཱ་ཧཾ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་མྨཱི’’ཏི.

‘‘ཨུ་རུ་ཝེ་ལ་ཀ་སྶ་པཱ་ད་ཡོ པ་ན ཀིཾ ཀ་མྨཾ ཀ་རིཾ་སུ, བྷ་ནྟེ’’ཏི? ‘‘ཏེ་པི ཨ་ར་ཧ་ཏྟ་མེ་ཝ པ་ཏྠེ་ཏྭཱ པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རིཾ་སུ. ཨི་ཏོ ཧི དྭེ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཏི་སྶོ ཕུ་སྶོ་ཏི དྭེ བུ་དྡྷཱ ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ. ཕུ་སྶ་བུ་དྡྷ་སྶ མ་ཧི་ནྡོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ པི་ཏཱ ཨ་ཧོ་སི. ཏ་སྨིཾ པ་ན ས་མྦོ་དྷིཾ པ་ཏྟེ ར་ཉྙོ ཀ་ནི་ཊྛ་པུ་ཏྟོ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟོ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ ཨ་ཧོ་སི. རཱ་ཛཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ – ‘ཛེ་ཊྛ་པུ་ཏྟོ མེ བུ་དྡྷོ, ཀ་ནི་ཊྛ་པུ་ཏྟོ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ, པུ་རོ་ཧི་ཏ་པུ་ཏྟོ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ’ཏི ཏེ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ, ‘མ་མེ་ཝ བུ་དྡྷོ, མ་མེ་ཝ དྷ་མྨོ, མ་མེ་ཝ ས་ངྒྷོ, ན་མོ ཏ་སྶ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶཱ’ཏི ཏི་ཀྑ་ཏྟུཾ ཨུ་དཱ་ནཾ ཨུ་དཱ་ནེ་ཏྭཱ ས་ཏྠུ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ནི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ, ‘བྷ་ནྟེ, ཨི་དཱ་ནི མེ ན་ཝུ་ཏི་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་མཱ་ཎ་སྶ ཨཱ་ཡུ་ནོ ཀོ་ཊི་ཡཾ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ ནི་དྡཱ་ཡ་ན་ཀཱ་ལོ ཝི་ཡ ཨ་ཉྙེ་སཾ གེ་ཧ་དྭཱ་རཾ ཨ་ག་ནྟྭཱ ཡཱ་ཝཱ་ཧཾ ཛཱི་ཝཱ་མི, ཏཱ་ཝ མེ ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡེ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཐཱ’ཏི པ་ཊི་ཉྙཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ནི་བ་དྡྷཾ བུ་དྡྷུ་པ་ཊྛཱ་ནཾ ཀ་རོ་ཏི. ར་ཉྙོ པ་ན ཨ་པ་རེ་པི ཏ་ཏོ པུ་ཏྟཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ཛེ་ཊྛ་སྶ པ་ཉྩ ཡོ་དྷ་ས་ཏཱ་ནི པ་རི་ཝཱ་རཱ་ནི, མ་ཛ྄ཛྷི་མ་སྶ ཏཱི་ཎི, ཀ་ནི་ཊྛ་སྶ དྭེ. ཏེ ‘མ་ཡ་མྤི བྷཱ་ཏི་ཀཾ བྷོ་ཛེ་སྶཱ་མཱ’ཏི པི་ཏ་རཾ ཨོ་ཀཱ་སཾ ཡཱ་ཙི་ཏྭཱ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ པུ་ན་པྤུ་ནཾ ཡཱ་ཙ་ནྟཱ་པི ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ པ་ཙྩ་ནྟེ ཀུ་པི་ཏེ ཏ་སྶ ཝཱུ་པ་ས་མ་ན་ཏྠཱ་ཡ པེ་སི་ཏཱ པ་ཙྩ་ནྟཾ ཝཱུ་པ་ས་མེ་ཏྭཱ པི་ཏུ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ པི་ཏཱ ཨཱ་ལི་ངྒི་ཏྭཱ སཱི་སེ ཙུ་མྦི་ཏྭཱ, ‘ཝ་རཾ ཝོ, ཏཱ་ཏཱ, ད་མྨཱི’ཏི ཨཱ་ཧ.

‘‘ཏེ ‘སཱ་དྷུ དེ་ཝཱ’ཏི ཝ་རཾ ག་ཧི་ཏ་ཀཾ ཀ་ཏྭཱ པུ་ན ཀ་ཏི་པཱ་ཧ་ཙྩ་ཡེ་ན པི་ཏ་རཱ ‘ག་ཎྷ་ཐ, ཏཱ་ཏཱ, ཝ་ར’ནྟི ཝུ་ཏྟཱ, ‘‘དེ་ཝ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ཉྙེ་ན ཀེ་ན་ཙི ཨ་ཏྠོ ན་ཏྠི, ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ མ་ཡཾ བྷཱ་ཏི་ཀཾ བྷོ་ཛེ་སྶཱ་མ, ཨི་མཾ ནོ ཝ་རཾ དེ་ཧཱི’’ཏི ཨཱ་ཧཾ་སུ. ‘ན དེ་མི, ཏཱ་ཏཱ’ཏི. ‘ནི་ཙྩ་ཀཱ་ལཾ ཨ་དེ་ནྟོ ས་ཏྟ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཱ་ནི དེ་ཐ, དེ་ཝཱ’ཏི. ‘ན དེ་མི, ཏཱ་ཏཱ’ཏི. ‘ཏེ་ན ཧི ཚ པ་ཉྩ ཙ་ཏྟཱ་རི ཏཱི་ཎི དྭེ ཨེ་ཀཾ སཾ་ཝ་ཙྪ་རཾ དེ་ཐ, དེ་ཝཱ’ཏི. ‘ན དེ་མི, ཏཱ་ཏཱ’ཏི. ‘ཏེ་ན ཧི, དེ་ཝ, ས་ཏྟ མཱ་སེ དེ་ཐཱ’ཏི. ‘ཚ མཱ་སེ པ་ཉྩ མཱ་སེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ཏ་ཡོ མཱ་སེ དེ་ཐ, དེ་ཝཱ’ཏི. ‘ན དེ་མི, ཏཱ་ཏཱ’ཏི. ‘ཧོ་ཏུ, དེ་ཝ, ཨེ་ཀེ་ཀ་སྶ ནོ ཨེ་ཀེ་ཀཾ མཱ་སཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཡོ མཱ་སེ དེ་ཐཱ’ཏི. ‘སཱ་དྷུ, ཏཱ་ཏཱ, ཏེ་ན ཧི ཏ་ཡོ མཱ་སེ བྷོ་ཛེ་ཐཱ’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏུ་ཊྛཱ རཱ་ཛཱ་ནཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་ཀ་ཊྛཱ་ན་མེ་ཝ ག་ཏཱ. ཏེ་སཾ པ་ན ཏི་ཎྞ་མྤི ཨེ་ཀོ་ཝ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀོ, ཨེ་ཀོ་ཝ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ, ཏ་སྶ དྭཱ་ད་ས་ན་ཧུ་ཏཱ པུ་རི་ས་པ་རི་ཝཱ་རཱ. ཏེ ཏེ པ་ཀྐོ་སཱ་པེ་ཏྭཱ, ‘མ་ཡཾ ཨི་མཾ ཏེ་མཱ་སཾ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ དྭེ ཀཱ་སཱ་ཝཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ་རཱ ས་ཧ་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་སྶཱ་མ, ཏུ་མྷེ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ནཱ་མ དཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དེ་ཝ་སི་ཀཾ ན་ཝུ་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཡོ་དྷ་ས་ཧ་སྶ་སྶ ཙ ས་བྦཾ ཁཱ་ད་ནཱི་ཡ་བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཡྻཱ་ཐ. མ་ཡ་ཉྷི ཨི་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ ན ཀི་ཉྩི ཝ་ཀྑཱ་མཱ’ཏི ཝ་དིཾ་སུ.

‘‘ཏེ ཏ་ཡོ་པི ཛ་ནཱ པ་རི་ཝཱ་ར་ས་ཧ་སྶཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ད་ས སཱི་ལཱ་ནི ས་མཱ་དཱ་ཡ ཀཱ་སཱ་ཡ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ ཝི་ཧཱ་རེ་ཡེ་ཝ ཝ་སིཾ་སུ. ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀོ ཙ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ ཙ ཨེ་ཀ་ཏོ ཧུ་ཏྭཱ ཏི་ཎྞཾ བྷཱ་ཏི་ཀཱ་ནཾ ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རེ་ཧི ཝཱ་རེ་ན ཝཱ་རེ་ན དཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ དཱ་ནཾ དེ་ནྟི, ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ་ནཾ པ་ན པུ་ཏྟཱ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནཾ ཨ་ཏྠཱ་ཡ རོ་ད་ནྟི. ཏེ ཏེ་སཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ་ཡེ་ཝ ཡཱ་གུ་བྷ་ཏྟཱ་དཱི་ནི དེ་ནྟི. བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཀི་ཉྩི ཨ་ཏི་རེ་ཀཾ ན བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ. ཏེ ‘ཨ་པ་ར་བྷཱ་གེ དཱ་ར་ཀཱ་ནཾ དེ་མཱ’ཏི ཨ་ཏྟ་ནཱ་པི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཁཱ་དིཾ་སུ. མ་ནུ་ཉྙཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ དི་སྭཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑིཾ་སུ. ཏེ པ་ན ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ས་ཧ་སྶཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣ་དཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡེ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ་བྷཱ་ཏི་ཀཱ པ་ན པུ་རི་ས་ས་ཧ་སྶེ་ན ས་དྡྷིཾ ཀཱ་ལཾ ཀ་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཱ མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཾ, མ་ནུ་སྶ་ལོ་ཀཱ དེ་ཝ་ལོ་ཀཾ སཾ་ས་ར་ནྟཱ དྭེ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤེ ཁེ་པེ་སུཾ. ‘ཨེ་ཝཾ ཏེ ཏ་ཡོ བྷཱ་ཏ་རོ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྠེ་ནྟཱ ཏ་དཱ ཀ་ལྱཱ་ཎ་ཀ་མྨཾ ཀ་རིཾ་སུ. ཏེ ཨ་ཏྟ་ནཱ པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྷིཾ་སུ. ནཱ་ཧཾ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ད་མྨཱི’’’ཏི.

ཏ་དཱ པ་ན ཏེ་སཾ ཨཱ་ཡུ་ཏྟ་ཀོ བི་མྦི་སཱ་རོ རཱ་ཛཱ ཨ་ཧོ་སི, ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རི་ཀོ ཝི་སཱ་ཁོ ཨུ་པཱ་ས་ཀོ. ཏ་ཡོ རཱ་ཛ་ཀུ་མཱ་རཱ ཏ་ཡོ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སཾ ཀ་མྨ་ཀཱ་རཱ ཏ་དཱ པེ་ཏེ་སུ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སུ་ག་ཏི་དུ་གྒ་ཏི་ཝ་སེ་ན སཾ་ས་ར་ནྟཱ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ཙ་ཏྟཱ་རི བུ་དྡྷ་ནྟ་རཱ་ནི པེ་ཏ་ལོ་ཀེ་ཡེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟིཾ་སུ. ཏེ ཨི་མ་སྨིཾ ཀ་པྤེ ས་བྦ་པ་ཋ་མཾ ཨུ་པྤ་ནྣཾ ཙ་ཏྟཱ་ལཱི་ས་ཝ་སྶ་ས་ཧ་སྶཱ་ཡུ་ཀཾ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ, ‘‘ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཧཱ་རཾ ལ་བྷ་ན་ཀཱ་ལཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑ་ཐཱ’’ཏི པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ ‘‘མ་མ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལེ ན ལ་བྷི་སྶ་ཐ, མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷཱ་ཡ ཀོ་ཎཱ་ག་མ་ནོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ་པི ‘‘མ་མ ཀཱ་ལེ ན ལ་བྷི་སྶ་ཐ, མ་མ པ་ཙྪ་ཏོ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷཱ་ཡ ཀ་སྶ་པོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏཾ པུ་ཙྪེ་ཡྻཱ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ ཏ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ ཨུ་པྤ་ནྣེ ཏཾ པུ་ཙྪིཾ་སུ. སོ་པི ‘‘མ་མ ཀཱ་ལེ ན ལ་བྷི་སྶ་ཐ, མ་མ པ་ན པ་ཙྪ་ཏོ མ་ཧཱ་པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ཡོ་ཛ་ན་མ་ཏྟཾ ཨ་བྷི་རུ་ལ༹ྷཱ་ཡ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཉཱ་ཏ་ཀོ བི་མྦི་སཱ་རོ ནཱ་མ རཱ་ཛཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ ས་ཏྠུ དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པ་ཏྟིཾ པཱ་པེ་སྶ་ཏི, ཏ་དཱ ལ་བྷི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་སཾ ཨེ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ནྟ་རཾ སྭེ་དི་ཝ་ས་ས་དི་སཾ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ནྣེ བི་མྦི་སཱ་ར་ར་ཉྙཱ པ་ཋ་མ་དི་ཝ་སཾ དཱ་ནེ དི་ནྣེ པ་ཏྟིཾ ཨ་ལ་བྷི་ཏྭཱ ར་ཏྟི་བྷཱ་གེ བྷེ་ར་ཝ་ས་དྡཾ ཀ་ཏྭཱ ར་ཉྙོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶ་ཡིཾ་སུ. སོ པུ་ན་དི་ཝ་སེ ཝེ་ལུ༹་ཝ་ནཾ ག་ནྟྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཏཾ པ་ཝ་ཏྟིཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་སི.

ས་ཏྠཱ, ‘‘མ་ཧཱ་རཱ་ཛ, ཨི་ཏོ དྭེ་ན་ཝུ་ཏི་ཀ་པྤ་མ་ཏྠ་ཀེ ཕུ་སྶ་བུ་དྡྷ་ཀཱ་ལེ ཨེ་ཏེ ཏ་ཝ ཉཱ་ཏ་ཀཱ, བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ དི་ནྣ་དཱ་ན་ཝ་ཏྟཾ ཁཱ་དི་ཏྭཱ པེ་ཏ་ལོ་ཀེ ནི་བྦ་ཏྟི་ཏྭཱ སཾ་ས་ར་ནྟཱ ཀ་ཀུ་ས་ནྡྷཱ་ད་ཡོ བུ་དྡྷེ པུ་ཙྪི་ཏྭཱ ཏེ་ཧི ཨི་ད་ཉྩི་ད་ཉྩ ཝུ་ཏྟཱ ཨེ་ཏྟ་ཀཾ ཀཱ་ལཾ ཏ་ཝ དཱ་ནཾ པ་ཙྩཱ་སཱི་ས་མཱ་ནཱ ཧི་ཡྻོ ཏ་ཡཱ དཱ་ནེ དི་ནྣེ པ་ཏྟིཾ ཨ་ལ་བྷ་མཱ་ནཱ ཨེ་ཝ་མ་ཀཾ་སཱུ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ‘‘ཀིཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, ཨི་དཱ་ནི་པི དི་ནྣེ ལ་བྷི་སྶ་ནྟཱི’’ཏི? ‘‘ཨཱ་མ, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ནི་མ་ནྟེ་ཏྭཱ པུ་ན་དི་ཝ་སེ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཨི་ཏོ ཏེ་སཾ པེ་ཏཱ་ནཾ དི་བྦ་ཨ་ནྣ་པཱ་ནཾ ས་མྤ་ཛྫ་ཏཱུ’’ཏི པ་ཏྟིཾ ཨ་དཱ་སི, ཏེ་སཾ ཏ་ཐེ་ཝ ནི་བྦ་ཏྟི. པུ་ན་དི་ཝ་སེ ན་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སུཾ. རཱ་ཛཱ ‘‘ཨ་ཛྫ, བྷ་ནྟེ, ན་གྒཱ ཧུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ད་སྶེ་སུ’’ནྟི ཨཱ་རོ་ཙེ་སི. ‘‘ཝ་ཏྠཱ་ནི ཏེ ན དི་ནྣཱ་ནི, མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ’’ཏི. རཱ་ཛཱ་པི པུ་ན་དི་ཝ་སེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ཙཱི་ཝ་ར་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ, ‘‘ཨི་ཏོ ཏེ་སཾ པེ་ཏཱ་ནཾ དི་བྦ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཧོ་ནྟཱུ’’ཏི པཱ་པེ་སི. ཏ་ངྑ་ཎ་ཉྙེ་ཝ ཏེ་སཾ དི་བྦ་ཝ་ཏྠཱ་ནི ཨུ་པྤ་ཛྫིཾ་སུ. ཏེ པེ་ཏ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཝི་ཛ་ཧི་ཏྭཱ དི་བྦ་ཏྟ་བྷཱ་ཝེ ས་ཎྛ་ཧིཾ་སུ. ས་ཏྠཱ ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ནྟོ ‘‘ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚེ་སུ ཏི་ཊྛ་ནྟཱི’’ཏི་ཨཱ་དི་ནཱ (ཁུ. པཱ. ༧.༡; པེ. ཝ. ༡༤) ཏི་རོ་ཀུ་ཊྚཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི. ཨ་ནུ་མོ་ད་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ ཙ་ཏུ་རཱ་སཱི་ཏི་ཡཱ པཱ་ཎ་ས་ཧ་སྶཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་བྷི་ས་མ་ཡོ ཨ་ཧོ་སི. ཨི་ཏི ས་ཏྠཱ ཏེ་བྷཱ་ཏི་ཀ་ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་མ་མྤི དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ཧ་རི.

ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ པ་ན, ‘‘བྷ་ནྟེ, ཀིཾ ཀ་རིཾ་སཱུ’’ཏི? ‘‘ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་བྷཱ་ཝཱ་ཡ པ་ཏྠ་ནཾ ཀ་རིཾ་སུ’’. ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀ་སྶ ཧི ཀ་པྤཱ་ནཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ནཱ་མེ་ན ས་ར་ད་མཱ་ཎ་ཝོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ག་ཧ་པ་ཏི་མ་ཧཱ་སཱ་ལ་ཀུ་ལེ ནི་བྦ་ཏྟི, ནཱ་མེ་ན སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི. ཏེ ཨུ་བྷོ་པི ས་ཧ་པཾ་སུ་ཀཱི་ལ༹་ཀཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཏེ་སུ ས་ར་ད་མཱ་ཎ་ཝོ པི་ཏུ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཀུ་ས་ལ་ནྟ་ཀཾ མ་ཧཱ་དྷ་ནཾ པ་ཊི་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ ར་ཧོ་ག་ཏོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘ཨ་ཧཾ ཨི་དྷ་ལོ་ཀ་ཏྟ་བྷཱ་ཝ་མེ་ཝ ཛཱ་ནཱ་མི, ནོ པ་ར་ལོ་ཀ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ. ཛཱ་ཏ་ས་ཏྟཱ་ན་ཉྩ མ་ར་ཎཾ ནཱ་མ དྷུ་ཝཾ, མ་ཡཱ ཨེ་ཀཾ པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨ་ག་ཝེ་ས་ནཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི. སོ ས་ཧཱ་ཡ་ཀཾ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘ས་མྨ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན, ཨ་ཧཾ པ་བྦ་ཛི་ཏྭཱ མོ་ཀྑ་དྷ་མྨཾ ག་ཝེ་སི་སྶཱ་མི, ཏྭཾ མ་ཡཱ ས་དྡྷིཾ པ་བྦ་ཛི་ཏུཾ ས་ཀྑི་སྶ་སི, ན ས་ཀྑི་སྶ་སཱི’’ཏི? ‘‘ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི, ས་མྨ, ཏྭཾ་ཡེ་ཝ པ་བྦ་ཛཱ་ཧཱི’’ཏི. སོ ཙི་ནྟེ་སི – ‘‘པ་ར་ལོ་ཀཾ ག་ཙྪ་ནྟོ ས་ཧཱ་ཡེ ཝཱ ཉཱ་ཏི་མི་ཏྟེ ཝཱ ག་ཧེ་ཏྭཱ ག་ཏོ ནཱ་མ ན་ཏྠི, ཨ་ཏྟ་ནཱ ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟ་ནོ་ཝ ཧོ་ཏཱི’’ཏི. ཏ་ཏོ ར་ཏ་ན་ཀོ་ཊྛཱ་གཱ་རཾ ཝི་ཝ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཀ་པ་ཎ་དྡྷི་ཀ་ཝ་ཎི་བྦ་ཀ་ཡཱ་ཙ་ཀཱ་ནཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ ད་ཏྭཱ པ་བྦ་ཏ་པཱ་དཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཨི་སི་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི. ཏ་སྶ ཨེ་ཀོ དྭེ ཏ་ཡོ་ཏི ཨེ་ཝཾ ཨ་ནུ་པ་བྦ་ཛྫཾ པ་བྦ་ཛི་ཏཱ ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. སོ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ, ཨ་ཊྛ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཏེ་སཾ ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཀ་སི་ཎ་པ་རི་ཀ་མྨཾ ཨཱ་ཙི་ཀྑི. ཏེ་པི ས་བྦེ པ་ཉྩ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ཨ་ཊྛ ཙ ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡོ ནི་བྦ་ཏྟེ་སུཾ.

ཏེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི ནཱ་མ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ ལོ་ཀེ ཨུ་ད་པཱ་དི. ན་ག་རཾ ཙ་ནྡ་ཝ་ཏཱི ནཱ་མ ཨ་ཧོ་སི, པི་ཏཱ ཡ་ས་ཝཱ ནཱ་མ ཁ་ཏྟི་ཡོ, མཱ་ཏཱ ཡ་སོ་དྷ་རཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱི, བོ་དྷི ཨ་ཛྫུ་ན་རུ་ཀྑོ, ནི་ས་བྷོ ཙ ཨ་ནོ་མོ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ, ཝ་རུ་ཎོ ནཱ་མ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ, སུ་ནྡ་རཱ ཙ སུ་མ་ནཱ ཙ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝི་ཀཱ ཨ་ཧེ་སུཾ. ཨཱ་ཡུ ཝ་སྶ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཾ ཨ་ཧོ་སི, ས་རཱི་རཾ ཨ་ཊྛ་པ་ཉྙཱ་ས་ཧ་ཏྠུ་བྦེ་དྷཾ, ས་རཱི་ར་པྤ་བྷཱ དྭཱ་ད་ས་ཡོ་ཛ་ནཾ ཕ་རི, བྷི་ཀྑུ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་པ་རི་ཝཱ་རོ ཨ་ཧོ་སི. སོ ཨེ་ཀ་དི་ཝ་སཾ པ་ཙྩཱུ་ས་ཀཱ་ལེ མ་ཧཱ་ཀ་རུ་ཎཱ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སཾ དི་སྭཱ, ‘‘ཨ་ཛྫ མ་ཡ྄ཧཾ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་ས་སྶཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ཏ་པ་ཙྩ་ཡེ་ན དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཙ མ་ཧ་ཏཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, སོ ཙ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ ས་ཧཱ་ཡ་ཀོ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀོ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཙ་སྶ པ་རི་ཝཱ་རཱ ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་མ་ཏྟཱ ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎི་སྶ་ནྟི, མ་ཡཱ ཏ་ཏྠ ག་ནྟུཾ ཝ་ཊྚ་ཏཱི’’ཏི ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཨ་ཉྙཾ ཀ་ཉྩི ཨ་ནཱ་མ་ནྟེ་ཏྭཱ སཱི་ཧོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་ཙ་རོ ཧུ་ཏྭཱ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ་སུ ཕ་ལཱ་ཕ་ལ་ཏྠཱ་ཡ ག་ཏེ་སུ ‘‘བུ་དྡྷ་བྷཱ་ཝཾ མེ ཛཱ་ནཱ་ཏཱུ’’ཏི ཨ་དྷི་ཊྛ་ཧི་ཏྭཱ པ་སྶ་ནྟ་སྶེ་ཝ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་ས་སྶ ཨཱ་ཀཱ་ས་ཏོ ཨོ་ཏ་རི་ཏྭཱ པ་ཐ་ཝི་ཡཾ པ་ཏི་ཊྛཱ་སི. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ བུ་དྡྷཱ་ནུ་བྷཱ་ཝ་ཉྩེ་ཝ ས་རཱི་ར་ནི་པྥ་ཏྟི་ཉྩ་སྶ དི་སྭཱ ལ་ཀྑ་ཎ་མ་ནྟེ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ ‘‘ཨི་མེ་ཧི ལ་ཀྑ་ཎེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ ནཱ་མ ཨ་གཱ་ར་མ་ཛ྄ཛྷེ ཝ་ས་ནྟོ རཱ་ཛཱ ཧོ་ཏི ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟཱི, པ་བྦ་ཛ་ནྟོ ལོ་ཀེ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཙྪ་དོ ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ པུ་རི་སོ ནི་སྶཾ་ས་ཡཾ བུ་དྡྷོ’’ཏི ཛཱ་ནི་ཏྭཱ པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཉྩ་པ་ཏི་ཊྛི་ཏེ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་གྒཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ནི་སཱི་དི བྷ་ག་ཝཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨ་གྒཱ་ས་ནེ. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ་པི ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀཾ ཨཱ་ས་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི.

ཏ་སྨིཾ ས་མ་ཡེ ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལཱ པ་ཎཱི་ཏ་པ་ཎཱི་ཏཱ་ནི ཨོ་ཛ་ཝ་ནྟཱ་ནི ཕ་ལཱ་ཕ་ལཱ་ནི ག་ཧེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ས་མྤ་ཏྟཱ བུ་དྡྷཱ་ན་ཉྩེ་ཝ ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ཙ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ནཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧཾ་སུ – ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, མ་ཡཾ ‘ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ ན་ཏྠཱི’ཏི ཝི་ཙ་རཱ་མ, ཨ་ཡཾ པ་ན པུ་རི་སོ ཏུ་མྷེ་ཧི མ་ཧ་ནྟ་ཏ་རོ མ་ཉྙེ’’ཏི? ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཀིཾ ཝ་དེ་ཐ, སཱ་ས་པེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨ་ཊྛ་ས་ཊྛི་ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶུ་བྦེ་དྷཾ སི་ནེ་རུཾ ས་མཾ ཀཱ་ཏུཾ ཨི་ཙྪ་ཐ, ས་བྦ་ཉྙུ་བུ་དྡྷེ་ན ས་དྡྷིཾ མ་མཾ ཨུ་པ་མཾ མཱ ཀ་རི་ཏྠ པུ་ཏྟ་ཀཱ’’ཏི. ཨ་ཐ ཏེ ཏཱ་པ་སཱ, ‘‘ས་ཙཱ་ཡཾ ཨི་ཏྟ་ར་ས་ཏྟོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ན ཨེ་ཝ་རཱུ་པཾ ཨུ་པ་མཾ ཨཱ་ཧ་རི་སྶ, ཡཱ་ཝ མ་ཧཱ ཝ་ཏཱ་ཡཾ པུ་རི་སོ’’ཏི ས་བྦེ་ཝ པཱ་དེ་སུ ནི་པ་ཏི་ཏྭཱ སི་ར་སཱ ཝ་ནྡིཾ་སུ. ཨ་ཐ ནེ ཨཱ་ཙ་རི་ཡོ ཨཱ་ཧ – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ནུ་ཙྪ་ཝི་ཀོ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨོ ན་ཏྠི, ས་ཏྠཱ ཙ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་དྷཱ་ག་ཏོ, མ་ཡཾ ཡ་ཐཱ་ས་ཏྟི ཡ་ཐཱ་བ་ལཾ དེ་ཡྻ་དྷ་མྨཾ ད་སྶཱ་མ, ཏུ་མྷེ ཡཾ ཡཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ, ཏཾ ཏཾ ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ་རཱ་པེ་ཏྭཱ ཧ་ཏྠེ དྷོ་ཝི་ཏྭཱ ས་ཡཾ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཏྟེ པ་ཏི་ཊྛཱ་པེ་སི. ས་ཏྠཱ་རཱ ཕ་ལཱ་ཕ་ལེ པ་ཊི་གྒ་ཧི་ཏ་མ་ཏྟེ དེ་ཝ་ཏཱ དི་བྦོ་ཛཾ པ་ཀྑི་པིཾ་སུ. སོ ཏཱ་པ་སོ ཨུ་ད་ཀ་མྤི ས་ཡ་མེ་ཝ པ་རི་སྶཱ་ཝེ་ཏྭཱ ཨ་དཱ་སི. ཏ་ཏོ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩཾ ཀ་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ས་ཏྠ་རི ས་བྦེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ པ་ཀྐོ་སི་ཏྭཱ ས་ཏྠུ ས་ནྟི་ཀེ སཱ་ར་ཎཱི་ཡ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ནྟོ ནི་སཱི་དི. ས་ཏྠཱ ‘‘དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷེ་ན ས་དྡྷིཾ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟཱུ’’ཏི ཙི་ནྟེ་སི. ཏེ ས་ཏྠུ ཙི་ཏྟཾ ཉ་ཏྭཱ ས་ཏ་ས་ཧ་སྶ་ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝ་པ་རི་ཝཱ་རཱ ཨཱ་ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་རཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཾ་སུ.

ཏ་ཏོ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀེ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏཱ་ཏཱ, བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་སི་ནྣཱ་ས་ན་མྤི ནཱི་ཙཾ, ས་མ་ཎ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་ན་མྤི ཨཱ་ས་ནཾ ན་ཏྠི, ཨ་ཛྫ ཏུ་མྷེ་ཧི ཨུ་ལཱ༹་རཾ བུ་དྡྷ་ས་ཀྐཱ་རཾ ཀཱ་ཏུཾ ཝ་ཊྚ་ཏི, པ་བྦ་ཏ་པཱ་ད་ཏོ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་ར་ཐཱ’’ཏི. ཀ་ཐ་ན་ཀཱ་ལོ པ་པ་ཉྩོ ཝི་ཡ ཧོ་ཏི, ཨི་དྡྷི་མ་ཏོ པ་ན ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡོ ཨ་ཙི་ནྟེ་ཡྻོ་ཏི མུ་ཧུ་ཏྟ་མ་ཏྟེ་ནེ་ཝ ཏེ ཏཱ་པ་སཱ ཝ་ཎྞ་ག་ནྡྷ་ས་མྤ་ནྣཱ་ནི པུ་པྥཱ་ནི ཨཱ་ཧ་རི་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཡོ་ཛ་ན་པྤ་མཱ་ཎཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་སུཾ. ཨུ་བྷི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ ཏི་གཱ་ཝུ་ཏཾ, སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ཨ་ཌྜྷ་ཡོ་ཛ་ནི་ཀཱ་དི་བྷེ་དཾ, ས་ངྒྷ་ན་ཝ་ཀ་སྶ ཨུ་ས་བྷ་མ་ཏྟཾ ཨ་ཧོ་སི. ‘‘ཀ་ཐཾ ཨེ་ཀ་སྨིཾ ཨ་སྶ་མ་པ་དེ ཏཱ་ཝ མ་ཧ་ནྟཱ་ནི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ནཱི’’ཏི ན ཙི་ནྟེ་ཏ་བྦཾ. ཨི་དྡྷི་ཝི་ས་ཡོ ཧེ་ས. ཨེ་ཝཾ པ་ཉྙ་ཏྟེ་སུ ཨཱ་ས་ནེ་སུ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པུ་ར་ཏོ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཋི་ཏོ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡ྄ཧཾ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཧི་ཏཱ་ཡ སུ་ཁཱ་ཡ ཨི་མཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཾ ཨ་བྷི་རུ་ཧ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ཏེ་ན ཝུ་ཏྟཾ –

‘‘ནཱ་ནཱ་པུ་པྥ་ཉྩ ག་ནྡྷ་ཉྩ, ས་མྤཱ་དེ་ཏྭཱ་ན ཨེ་ཀ་ཏོ;

པུ་པྥཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ, ཨི་དཾ ཝ་ཙ་ན་མ་བྲ་ཝི.

‘‘ཨི་དཾ མེ ཨཱ་ས་ནཾ ཝཱི་ར, པ་ཉྙ་ཏྟཾ ཏ་ཝ་ནུ་ཙྪ་ཝིཾ;

མ་མ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ནྟོ, ནི་སཱི་ད པུ་པྥ་མཱ་ས་ནེ.

‘‘ས་ཏྟ་ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ བུ་དྡྷོ, ནི་སཱི་དི པུ་པྥ་མཱ་ས་ནེ;

མ་མ ཙི་ཏྟཾ པ་སཱ་དེ་ཏྭཱ, ཧཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ ས་དེ་ཝ་ཀེ’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ནི་སི་ནྣེ ས་ཏྠ་རི དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ ཙ ཨ་ཏྟ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཏྟཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དིཾ་སུ. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ མ་ཧ་ནྟཾ པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ མ་ཏྠ་ཀེ དྷཱ་རེ་ནྟོ ཨ་ཊྛཱ་སི. ས་ཏྠཱ ‘‘ཛ་ཊི་ལཱ་ནཾ ཨ་ཡཾ ས་ཀྐཱ་རོ མ་ཧ་པྥ་ལོ ཧོ་ཏཱུ’’ཏི ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི. ས་ཏྠུ ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ནྣ་བྷཱ་ཝཾ ཉ་ཏྭཱ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་པི སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་པི ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫིཾ་སུ. ཏ་ཐཱ་ག་ཏེ ས་ཏྟཱ་ཧཾ ནི་རོ་དྷ་ས་མཱ་པ་ཏྟིཾ ས་མཱ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ ནི་སི་ནྣེ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀཱ བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་ཀཱ་ལེ ས་མྤ་ཏྟེ ཝ་ན་མཱུ་ལ་ཕ་ལཱ་ཕ་ལཾ པ་རི་བྷུ་ཉྫི་ཏྭཱ སེ་ས་ཀཱ་ལེ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཏི་ཊྛ་ནྟི. ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ པ་ན བྷི་ཀྑཱ་ཙཱ་ར་མྤི ཨ་ག་ནྟྭཱ པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ་ཝ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པཱི་ཏི་སུ་ཁེ་ན ཝཱི་ཏི་ནཱ་མེ་སི. ས་ཏྠཱ ནི་རོ་དྷ་ཏོ ཝུ་ཊྛཱ་ཡ ད་ཀྑི་ཎ་པ་སྶེ ནི་སི་ནྣཾ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཾ ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ནི་ས་བྷ, ས་ཀྐཱ་ར་ཀཱ་ར་ཀཱ་ནཾ ཏཱ་པ་སཱ་ནཾ པུ་པྥཱ་ས་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་རོ་ཧཱི’’ཏི. ཐེ་རོ ཙ་ཀྐ་ཝ་ཏྟི་ར་ཉྙོ ས་ནྟི་ཀཱ པ་ཊི་ལ་དྡྷ་མ་ཧཱ་ལཱ་བྷོ མ་ཧཱ་ཡོ་དྷོ ཝི་ཡ ཏུ་ཊྛ་མཱ་ན་སོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ པུ་པྥཱ་ས་ནཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. ཏ་སྶ དེ་ས་ནཱ་ཝ་སཱ་ནེ དུ་ཏི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀཾ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘ཏྭ་མྤི བྷི་ཀྑུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཧཱི’’ཏི. ཨ་ནོ་མ་ཏྠེ་རོ ཏེ་པི་ཊ་ཀཾ བུ་དྡྷ་ཝ་ཙ་ནཾ ས་མྨ་སི་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ཀ་ཐེ་སི. དྭི་ནྣཾ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ་ནཾ དེ་ས་ནཱ་ཡ ཨེ་ཀ་སྶཱ་པི ཨ་བྷི་ས་མ་ཡོ ནཱ་ཧོ་སི. ཨ་ཐ ས་ཏྠཱ ཨ་པ་རི་མཱ་ཎེ བུ་དྡྷ་ཝི་ས་ཡེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ ཨཱ་ར་བྷི. དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སཾ ས་བྦེ་པི ཙ་ཏུ་ས་ཏྟ་ཏི་ས་ཧ་སྶ་ཛ་ཊི་ལཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ, ས་ཏྠཱ ‘‘ཨེ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི ཧ་ཏྠཾ པ་སཱ་རེ་སི. ཏེ་སཾ ཏཱ་ཝ་དེ་ཝ ཀེ་ས་མ་སྶཱུ་ནི ཨ་ནྟ་ར་དྷཱ་ཡིཾ་སུ, ཨ་ཊྛ་པ་རི་ཀྑཱ་རཱ ཀཱ་ཡེ པ་ཊི་མུ་ཀྐཱ་ཝ ཨ་ཧེ་སུཾ.

ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ‘‘ཀ་སྨཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ ན པ་ཏྟོ’’ཏི? ཝི་ཀྑི་ཏྟ་ཙི་ཏྟ་ཏྟཱ. སོ ཀི་ར བུ་དྡྷཱ་ནཾ དུ་ཏི་ཡཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི་ཏྭཱ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎེ ཋ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཾ སོ་ཏུཾ ཨཱ་ར་དྡྷ་ཀཱ་ལ་ཏོ པ་ཊྛཱ་ཡ, ‘‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧ་མྤི ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ ཨི་མི་ནཱ སཱ་ཝ་ཀེ་ན པ་ཊི་ལ་དྡྷ་དྷུ་རཾ ལ་བྷེ་ཡྻ’’ནྟི ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པྤཱ་དེ་སི. སོ ཏེ་ན པ་རི་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ན མ་གྒ་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཾ ཀཱ་ཏུཾ ནཱ་ས་ཀྑི. ཏ་ཐཱ་ག་ཏཾ པ་ན ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ས་མྨུ་ཁེ ཋ་ཏྭཱ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, ཏུ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་ན་ནྟ་རཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ བྷི་ཀྑུ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ སཱ་ས་ནེ ཀོ ནཱ་མ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘མ་ཡཱ པ་ཝ་ཏྟི་ཏཾ དྷ་མྨ་ཙ་ཀྐཾ ཨ་ནུ་པ་ཝ་ཏྟེ་ནྟོ སཱ་ཝ་ཀ་པཱ་ར་མི་ཉཱ་ཎ་སྶ ཀོ་ཊི་པྤ་ཏྟོ སོ་ལ༹་ས པ་ཉྙཱ པ་ཊི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ ཋི་ཏོ མ་ཡ྄ཧཾ སཱ་ས་ནེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ ནི་ས་བྷོ ནཱ་མ ཨེ་སོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ནྟེ, ཡྭཱ་ཡཾ མ་ཡཱ ས་ཏྟཱ་ཧཾ པུ་པྥ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་རེ་ནྟེ་ན ས་ཀྐཱ་རོ ཀ་ཏོ, ཨ་ཧཾ ཨི་མ་སྶ ཕ་ལེ་ན ཨ་ཉྙཾ ས་ཀྐ་ཏྟཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཏྟཾ ཝཱ ན པ་ཏྠེ་མི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ན ཨ་ཡཾ ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རོ ཝི་ཡ ཨེ་ཀ་སྶ བུ་དྡྷ་སྶ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠ་ནཾ ཨ་ཀཱ་སི་ནྟི. ས་ཏྠཱ ‘‘ས་མ་ཛ྄ཛྷི་སྶ་ཏི ནུ ཁོ ཨི་མ་སྶ པུ་རི་ས་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ’’ཏི ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ་ས་ཉཱ་ཎཾ པེ་སེ་ཏྭཱ ཨོ་ལོ་ཀེ་ནྟོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ ཨ་དྡ་ས. དི་སྭཱ་ན ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སཾ ཨཱ་ཧ – ‘‘ན ཏེ ཨ་ཡཾ པ་ཏྠ་ནཱ མོ་གྷཱ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ པ་ན ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨེ་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མོ ནཱ་མ བུ་དྡྷོ ཨུ་པྤ་ཛྫི་སྶ་ཏི, ཏ་སྶ མཱ་ཏཱ མ་ཧཱ་མཱ་ཡཱ ནཱ་མ དེ་ཝཱི བྷ་ཝི་སྶ་ཏི, པི་ཏཱ སུ་དྡྷོ་ད་ནོ ནཱ་མ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ, པུ་ཏྟོ རཱ་ཧུ་ལོ ནཱ་མ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ཀོ ཨཱ་ན་ནྡོ ནཱ་མ, དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ མོ་གྒ་ལླཱ་ནོ ནཱ་མ, ཏྭཾ པ་ན་སྶ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ དྷ་མྨ་སེ་ནཱ་པ་ཏི སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ནཱ་མ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཏཱ་པ་སཾ བྱཱ་ཀ་རི་ཏྭཱ དྷ་མྨ་ཀ་ཐཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་པ་རི་ཝུ་ཏོ ཨཱ་ཀཱ་སཾ པ་ཀྑ་ནྡི.

ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ་པི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཏྠེ་རཱ་ནཾ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་ཀུ་ཊུ་མྦི་ཀ་སྶ སཱ་ས་ནཾ པེ་སེ་སི, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་མ ས་ཧཱ་ཡ་ཀ་སྶ ཝ་དེ་ཐ, ས་ཧཱ་ཡ་ཀེ་ན ཏེ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སེ་ན ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི་བུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ སཱ་ས་ནེ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠི་ཏཾ, ཏྭཾ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྩ པ་ན ཝ་ཏྭཱ ཐེ་རེ་ཧི པུ་རེ་ཏ་ར་མེ་ཝ ཨེ་ཀ་པ་སྶེ་ན ག་ནྟྭཱ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ན་སྶ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ ཨ་ཊྛཱ་སི. སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ནོ ‘‘ཙི་ར་སྶཾ ཝ་ཏ མེ ཨ་ཡྻོ ཨཱ་ག་ཏོ’’ཏི ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དཱ་པེ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནཱ ནཱི་ཙཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ, ‘‘ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་པ་རི་སཱ པ་ན ཝོ, བྷ་ནྟེ, ན པ་ཉྙཱ་ཡ་ཏཱི’’ཏི པུ་ཙྪི. ‘‘ཨཱ་མ, ས་མྨ, ཨ་མྷཱ་ཀཾ ཨ་སྶ་མཾ ཨ་ནོ་མ་ད་སྶཱི བུ་དྡྷོ ཨཱ་ག་ཏོ, མ་ཡཾ ཏ་སྶ ཨ་ཏྟ་ནོ བ་ལེ་ན ས་ཀྐཱ་རཾ ཨ་ཀ་རི་མྷཱ, ས་ཏྠཱ ས་བྦེ་སཾ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་སི, དེ་ས་ནཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ ཋ་པེ་ཏྭཱ མཾ སེ་སཱ ཨ་ར་ཧ་ཏྟཾ པ་ཏྭཱ པ་བྦ་ཛིཾ་སུ. ཨ་ཧཾ ས་ཏྠུ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཾ ནི་ས་བྷ་ཏྠེ་རཾ དི་སྭཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ན་ཀ་སྶ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ ནཱ་མ སཱ་ས་ནེ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་སིཾ, ཏྭ་མྤི ཏ་སྶ སཱ་ས་ནེ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀ་ཊྛཱ་ནཾ པ་ཏྠེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘མ་ཡ྄ཧཾ བུ་དྡྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ པ་རི་ཙ་ཡོ ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ‘‘བུ་དྡྷེ་ཧི ས་དྡྷིཾ ཀ་ཐ་ནཾ མ་ཡ྄ཧཾ བྷཱ་རོ ཧོ་ཏུ, ཏྭཾ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་རཾ ས་ཛྫེ་ཧཱི’’ཏི.

སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ནོ ཏ་སྶ ཝ་ཙ་ནཾ སུ་ཏྭཱ ཨ་ཏྟ་ནོ ནི་ཝེ་ས་ན་དྭཱ་རེ རཱ་ཛ་མཱ་ནེ་ན ཨ་ཊྛ་ཀ་རཱི་ས་མ་ཏྟཾ ཋཱ་ནཾ ས་མ་ཏ་ལཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ ཝཱ་ལུ་ཀཾ ཨོ་ཀི་རཱ་པེ་ཏྭཱ ལཱ་ཛ་པ་ཉྩ་མཱ་ནི་པུ་པྥཱ་ནི ཝི་ཀི་རཱ་པེ་ཏྭཱ ནཱི་ལུ་པྤ་ལ་ཙྪ་ད་ནཾ མ་ཎྜ་པཾ ཀཱ་རེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ས་ནཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ སེ་ས་བྷི་ཀྑཱུ་ན་མྤི ཨཱ་ས་ནཱ་ནི པ་ཊི་ཡཱ་དེ་ཏྭཱ མ་ཧ་ནྟཾ ས་ཀྐཱ་ར་ས་མྨཱ་ནཾ ས་ཛྫེ་ཏྭཱ བུ་དྡྷཱ་ནཾ ནི་མ་ནྟ་ན་ཏྠཱ་ཡ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་ས་སྶ ས་ཉྙཾ ཨ་དཱ་སི. ཏཱ་པ་སོ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཨ་ག་མཱ་སི. སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ནོ་པི པ་ཙྩུ་གྒ་མ་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ ཧ་ཏྠ་ཏོ པ་ཏྟཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ མ་ཎྜ་པཾ པ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟཱ་ས་ནེ་སུ ནི་སི་ནྣ་སྶ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁ་སྶ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷ་སྶ ད་ཀྑི་ཎོ་ད་ཀཾ ད་ཏྭཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན བྷོ་ཛ་ནེ་ན པ་རི་ཝི་སི་ཏྭཱ བྷ་ཏྟ་ཀི་ཙྩ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བུ་དྡྷ་པྤ་མུ་ཁཾ བྷི་ཀྑུ་ས་ངྒྷཾ མ་ཧཱ་ར་ཧེ་ཧི ཝ་ཏྠེ་ཧི ཨ་ཙྪཱ་དེ་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, ནཱ་ཡཾ ཨཱ་ར་བྦྷོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟ་ཀ་ཊྛཱ་ན་ཏྠཱ་ཡ, ཨི་མི་ནཱ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ ཨ་ནུ་ཀ་མྤཾ ཀ་རོ་ཐཱ’’ཏི ཨཱ་ཧ. ས་ཏྠཱ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་སི. སོ ཏེ་ནེ་ཝ ནི་ཡཱ་མེ་ན ས་ཏྟཱ་ཧཾ མ་ཧཱ་དཱ་ནཾ པ་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ ཨ་ཉྫ་ལིཾ པ་གྒ་ཡ྄ཧ ཋི་ཏོ ཨཱ་ཧ – ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་མ ས་ཧཱ་ཡོ ས་ར་ད་ཏཱ་པ་སོ ཡ་སྶ ས་ཏྠུ་སྶ པ་ཋ་མ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠེ་སི, ཨ་ཧ་མྤི ‘‘ཏ་སྶེ་ཝ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝེ་ཡྻ’’ནྟི པ་ཏྠེ་མཱི་ཏི.

ས་ཏྠཱ ཨ་ནཱ་ག་ཏཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ ཏ་སྶ པ་ཏྠ་ནཱ་ཡ ས་མི་ཛ྄ཛྷ་ན་བྷཱ་ཝཾ དི་སྭཱ བྱཱ་ཀཱ་སི – ‘‘ཏྭཾ ཨི་ཏོ ཀ་པྤ་ས་ཏ་ས་ཧ་སྶཱ་དྷི་ཀཾ ཨ་ས་ངྑྱེ་ཡྻཾ ཨ་ཏི་ཀྐ་མི་ཏྭཱ གོ་ཏ་མ་བུ་དྡྷ་སྶ དུ་ཏི་ཡ་ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀོ བྷ་ཝི་སྶ་སཱི’’ཏི. བུ་དྡྷཱ་ནཾ བྱཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏྭཱ སི་རི་ཝ་ཌྜྷ་ནོ ཧ་ཊྛ་པ་ཧ་ཊྛོ ཨ་ཧོ་སི. ས་ཏྠཱ་པི བྷ་ཏྟཱ་ནུ་མོ་ད་ནཾ ཀ་ཏྭཱ ས་པ་རི་ཝཱ་རོ ཝི་ཧཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཏོ. ‘‘ཨ་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་མ པུ་ཏྟེ་ཧི ཏ་དཱ པ་ཏྠི་ཏ་པ་ཏྠ་ནཱ. ཏེ ཡ་ཐཱ་པ་ཏྠི་ཏ་མེ་ཝ ལ་བྷིཾ་སུ. ནཱ་ཧཾ མུ་ཁཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་ཏྭཱ དེ་མཱི’’ཏི.

ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ དྭེ ཨ་གྒ་སཱ་ཝ་ཀཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཝ་ནྡི་ཏྭཱ, ‘‘བྷ་ནྟེ, མ་ཡཾ ཨ་གཱ་རི་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ ས་མཱ་ནཱ གི་ར་གྒ་ས་མ་ཛྫཾ ད་སྶ་ནཱ་ཡ ག་ཏཱ’’ཏི ཡཱ་ཝ ཨ་སྶ་ཛི་ཏྠེ་ར་སྶ ས་ནྟི་ཀཱ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལ་པ་ཊི་ཝེ་དྷཱ ས་བྦཾ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣ་ཝ་ཏྠུཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ, ‘‘ཏེ མ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཙ་རི་ཡ་སྶ ས་ཉྩ་ཡ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་ནྟྭཱ ཏཾ ཏུ་མྷཱ་ཀཾ པཱ་ད་མཱུ་ལེ ཨཱ་ནེ་ཏུ་ཀཱ་མཱ ཏ་སྶ ལ་དྡྷི་ཡཱ ནི་སྶཱ་ར་བྷཱ་ཝཾ ཀ་ཐེ་ཏྭཱ ཨི་དྷཱ་ག་མ་ནེ ཨཱ་ནི་སཾ་སཾ ཀ་ཐ་ཡི་མྷཱ. སོ ཨི་དཱ་ནི མ་ཡ྄ཧཾ ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཀ་ཝཱ་སོ ནཱ་མ ཙཱ་ཊི་ཡཱ ཨུ་ད་ཉྩ་ན་བྷཱ་ཝ་པྤ་ཏྟི་ས་དི་སོ, ན ས་ཀྑི་སྶཱ་མི ཨ་ནྟེ་ཝཱ་སི་ཝཱ་སཾ ཝ་སི་ཏུ’’ནྟི ཝ་ཏྭཱ, ‘‘ཨཱ་ཙ་རི་ཡ, ཨི་དཱ་ནི མ་ཧཱ་ཛ་ནོ ག་ནྡྷ་མཱ་ལཱ་དི་ཧ་ཏྠོ ག་ནྟྭཱ ས་ཏྠཱ་ར་མེ་ཝ པཱུ་ཛེ་སྶ་ཏི, ཏུ་མྷེ ཀ་ཐཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཐཱ’’ཏི ཝུ་ཏྟེ ‘‘ཀིཾ པ་ན ཨི་མ་སྨིཾ ལོ་ཀེ པ་ཎྜི་ཏཱ བ་ཧཱུ, ཨུ་དཱ་ཧུ ད་ནྡྷཱ’’ཏི? ‘‘ད་ནྡྷཱ’’ཏི ཀ་ཐི་ཏེ ‘‘ཏེ་ན ཧི པ་ཎྜི་ཏཱ པ་ཎྜི་ཏ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ གོ་ཏ་མ་སྶ ས་ནྟི་ཀཾ ག་མི་སྶ་ནྟི, ད་ནྡྷཱ ད་ནྡྷ་སྶ མ་མ ས་ནྟི་ཀཾ ཨཱ་ག་མི་སྶ་ནྟི, ག་ཙྪ་ཐ ཏུ་མྷེ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ‘‘ཨཱ་ག་ནྟུཾ ན ཨི་ཙྪི, བྷ་ནྟེ’’ཏི. ཏཾ སུ་ཏྭཱ ས་ཏྠཱ, ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཉྩ་ཡོ ཨ་ཏྟ་ནོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཏཱ་ཡ ཨ་སཱ་རཾ སཱ་རོ་ཏི, སཱ་ར་ཉྩ ཨ་སཱ་རོ་ཏི ག་ཎྷི. ཏུ་མྷེ པ་ན ཨ་ཏྟ་ནོ པ་ཎྜི་ཏ་ཏཱ་ཡ སཱ་ར་ཉྩ སཱ་ར་ཏོ, ཨ་སཱ་ར་ཉྩ ཨ་སཱ་ར་ཏོ ཉ་ཏྭཱ ཨ་སཱ་རཾ པ་ཧཱ་ཡ སཱ་ར་མེ་ཝ ག་ཎྷི་ཏྠཱ’’ཏི ཝ་ཏྭཱ ཨི་མཱ གཱ་ཐཱ ཨ་བྷཱ་སི –

༡༡. ‘‘ཨ་སཱ་རེ སཱ་ར་མ་ཏི་ནོ, སཱ་རེ ཙཱ་སཱ་ར་ད་སྶི་ནོ;

ཏེ སཱ་རཾ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རཱ.

༡༢. ‘‘སཱ་ར་ཉྩ སཱ་ར་ཏོ ཉ་ཏྭཱ, ཨ་སཱ་ར་ཉྩ ཨ་སཱ་ར་ཏོ;

ཏེ སཱ་རཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟི, ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རཱ’’ཏི.

ཏ་ཏྠ ཨ་སཱ་རེ སཱ་ར་མ་ཏི་ནོཏི ཙ་ཏྟཱ་རོ པ་ཙྩ་ཡཱ, ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ ཨ་སཱ་རོ ནཱ་མ, ཏ་སྨིཾ སཱ་ར་དི་ཊྛི་ནོ་ཏི ཨ་ཏྠོ. སཱ་རེ ཙཱ་སཱ་ར་ད་སྶི་ནོཏི ད་ས་ཝ་ཏྠུ་ཀཱ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི, ཏ་སྶཱ ཨུ་པ་ནི་སྶ་ཡ་བྷཱུ་ཏཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ་ཏི ཨ་ཡཾ སཱ་རོ ནཱ་མ, ཏ་སྨིཾ ‘‘ནཱ་ཡཾ སཱ་རོ’’ཏི ཨ་སཱ་ར་ད་སྶི་ནོ. ཏེ སཱ་རནྟི ཏེ པ་ན ཏཾ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་གྒ་ཧ་ཎཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན མི་ཙྪཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ སཱི་ལ་སཱ་རཾ, ས་མཱ་དྷི་སཱ་རཾ, པ་ཉྙཱ་སཱ་རཾ, ཝི་མུ་ཏྟི་སཱ་རཾ, ཝི་མུ་ཏྟི་ཉཱ་ཎ་ད་སྶ་ན་སཱ་རཾ, ‘‘པ་ར་མ་ཏྠ་སཱ་རཾ, ནི་བྦཱ་ན་ཉྩ ནཱ་དྷི་ག་ཙྪ’’ནྟི. སཱ་ར་ཉྩཱཏི ཏ་མེ་ཝ སཱི་ལ་སཱ་རཱ་དི་སཱ་རཾ ‘‘སཱ་རོ ནཱ་མཱ་ཡ’’ནྟི, ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་ར་ཉྩ ཨ་སཱ་རཾ ‘‘ཨ་སཱ་རོ ཨ་ཡ’’ནྟི ཉ་ཏྭཱ. ཏེ སཱ་རནྟི ཏེ པ་ཎྜི་ཏཱ ཨེ་ཝཾ ས་མྨཱ་ད་སྶ་ནཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཋི་ཏཱ ནེ་ཀྑ་མྨ་ས་ངྐ་པྤཱ་དཱི་ནཾ ཝ་སེ་ན ས་མྨཱ་ས་ངྐ་པྤ་གོ་ཙ་རཱ ཧུ་ཏྭཱ ཏཾ ཝུ་ཏྟ་པྤ་ཀཱ་རཾ སཱ་རཾ ཨ་དྷི་ག་ཙྪ་ནྟཱི་ཏི.

གཱ་ཐཱ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནེ བ་ཧཱུ སོ་ཏཱ་པ་ཏྟི་ཕ་ལཱ་དཱི་ནི པཱ་པུ་ཎིཾ་སུ. ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ སཱ་ཏྠི་ཀཱ དྷ་མྨ་དེ་ས་ནཱ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི.

སཱ་རི་པུ་ཏྟ་ཏྠེ་ར་ཝ་ཏྠུ ཨ་ཊྛ་མཾ.